Chương 11: Một Bậc Anh Thơ

Sương sông Nhị bết vào mặt đá xanh trước cổng Tam Quan, trơn nhẫy.

Khánh cắm cúi quét đống lá bồ đề mục sau trận gió bấc đêm qua. Mười ngón chân trần nêm chặt vào kẽ đá nứt giữ thăng bằng, nhịp chổi kéo dài sát mặt đất. Thằng Mót lẹp bẹp theo sau kéo cây chổi con, ống tay áo rách bết dãi mũi, hai bờ môi thâm sì vì rét.

Tiếng móng sắt dộng dồn dập vào mặt cuội dưới dốc đá. Bảy thớt ngựa trạm lông xám tro phi thốc qua cổng ngoài, cuốn tung đống lá vừa vun. Hơi thở phì phò nóng rực của bầy ngựa phả thẳng vào mặt, nồng nặc váng dầu thông từ yên cương thuộc dở. Thằng Mót giật nảy mình, vấp chân vào cán chổi rồi ngã ngửa ra thềm đá.

Con ngựa đi đầu bị ngáng đường, chồm hai vó trước lên không hí toáng. Tên kỵ binh ghìm giật dây cương, mặt sa sầm. Chẳng buồn ngó xuống xem là ai, ngọn roi da bò bện đốt đồng trong tay gã thuận đà vung ngược, rít gió phạt thẳng xuống gáy thằng bé.

Gót chân trái nêm cứng vào rãnh đá, Khánh sụp người xuống, tay trái vồ lấy đũng quần thằng Mót lôi giật phắt về sau. Tay phải cậu siết chặt cán chổi tre già thúc xéo lên đón đường da bện, cổ tay ngoáy ngược ra ngoài một vòng. Ngọn roi trượt dọc theo cật tre nhẵn thín, văng bạt sang bên, giáng thẳng xuống phiến đá chém vỡ toác một mảng, tóe tia lửa khét lẹt.

Kình phản giật ngược làm khớp vai tên lính trẹo đi một nhịp. Con ngựa xám vừa dập hai vó trước xuống nền đá, thở phì phò bực dọc. Thằng nhóc quét chùa vẫn giữ nguyên thế chùng gối, mũi tre xước gí sát ức ngựa. Cậu ngước lên, con mắt một mí ráo hoảnh dán chặt vào mặt tên lính không chớp lấy nửa cái, hai hàm răng cắn chặt bạnh cả cơ má, hai bàn tay tướm máu vì dằm tre cắm sâu vào da thịt nhưng mười ngón tay vẫn siết cứng như nêm sắt.

Tên lính thấy sống lưng giật thốn một cái. Nỗi nhục nhã bốc lên đầu, ngón cái gã bật mở chốt bao đao:

"Thằng ranh..."

"Cất đao đi!"

Tiếng quát lanh lảnh nhưng đanh gọn như tiếng khánh đồng gióng giữa sương sớm.

Toán kỵ binh lập tức ghìm cương dạt sang hai mép đường nhường lối cho một con hắc mã to lớn.

Người ngồi trên lưng ngựa là một thiếu nữ trạc mười bảy, mười tám tuổi, vận áo chẽn màu lam thẫm nẹp da bò ôm gọn bờ vai thon. Mái tóc đen nhánh búi lửng bằng chiếc trâm gỗ mun trơn nhẵn, để lộ chiếc gáy thẳng và hai vành tai ửng đỏ vì gió bấc. Nàng ngồi thẳng lưng, đôi mày rậm vắt ngang nét mặt sắc lạnh phong trần, ngón tay cái khẽ gõ từng nhịp cộc cộc lên bao đoản đao bọc da cá nhám dắt ngang hông — thanh đao mòn vẹt chuôi vì mồ hôi tay áo trận.

Đi sát sườn con hắc mã là gã tráng hán râu quai nón lấm tấm bạc, lưng cõng thanh trọng đao to bản nẹp thép, đuôi mắt chằng chịt nếp nhăn bọc lấy cặp mắt đùng đục.

Cả hai cùng nhìn chằm chằm vào vết chai non trên hổ khẩu và thế giấu chân mượn lực của Khánh. Lão râu quai nón nheo đuôi mắt lại.

Mai Trân kéo nhẹ cương: "Trước cửa chùa, cất đao đi."

Tên lính nghiến răng, tra đao vào vỏ rồi giật ngựa lùi lại.

Cửa Giám Viện bấy giờ mới kẹt mở. Thích Thanh Đạt béo phục phịch tất tả bước ra, chuỗi hạt trầm xoay tít trên tay, mặt cười xởi lởi nhưng chân bước cuống:

"Mô Phật. Mai tiểu thư, Trương giáo đầu ghé thăm... sao không nhắn trước một tiếng để bần tăng chuẩn bị ấm nước sôi?"

Mai Trân không xuống ngựa, mũi roi da chỉ trỏ về phía mé sông:

"Khỏi trà nước. Ba thuyền quặng đồng đỏ từ Lộ Đà Giang về kinh, qua bãi Cọc bị cướp mất hai. Bốn mươi lính thú bị cắt họng thả trôi sông. Bọn Vọng Giang Lâu dám cướp quặng ngay nách kinh thành, nếu không có bến bãi ngầm tiếp ứng thì giấu vào đâu?"

Thanh Đạt khựng lại, ngón tay vần hạt tràng dừng hẳn:

"Tiểu thư nói oan cho nhà chùa quá! Sông mùa cạn cướp bóc như rươi, sơn môn quanh năm chỉ biết chuông mõ..."

"Oan hay không, lát nữa sục lòng lạch sau chùa sẽ rõ." Mai Trân giật ngoắt đầu ngựa: "Lệnh Đô Thống phủ: bắt được quặng lậu quanh đất này, chém trước tâu sau."

Nàng thúc gót ủng, toán kỵ binh rẽ thẳng về mé đê tây.

Khánh cúi người nhặt cây chổi rễ nhét lại vào tay thằng Mót. Thằng bé run cầm cập, mấp máy môi định nói thì bị Khánh trừng mắt liếc một cái, đành nuốt tọt lời vào bụng, cắm đầu quét tiếp. Chuyện cướp quặng ngoài sông xa xôi quá, không nuôi nổi cái bụng đói trưa nay.

Quét xong tiền đình, Khánh lủi về chái củi Hậu viện.

Ba mươi súc gỗ lim già nằm ngổn ngang dưới vách đá, thớ xoắn bện cứng như đá hộc. Khánh ngồi xổm, dùng sống búa gõ nhẹ vào từng mặt cắt, lắng tiếng *coong... cốp* trầm đục tìm vết rạn ngầm. Vận khẩu quyết *Minh Tâm*, luồng hàn khí từ viên ngọc dưới chân răng trôi xuống đan điền, đánh thức dòng nhiệt ấm chạy dọc sống lưng, lan vào thớ thịt hai vai. Cậu vung búa theo sức nặng tự nhiên của đầu sắt, vừa chạm mặt gỗ liền xoay nhẹ cổ tay mượn đà giậm gót đẩy lực qua hông. Lưỡi búa ăn ngọt vào thớ nứt, xé toang khúc lim làm đôi.

Bửa tới súc thứ hai mươi, bụng dưới réo lên một tràng dài quặn thắt như có kéo cắt ruột. Củ ấu cháy khét đêm qua nuốt cùng củ sắn non cộm nhựa thằng Mót giấu cho bắt đầu lên men, trương phềnh trong dạ dày gặp nước lạnh. Mồ hôi vã ra trán cay xè mắt, Khánh cắn răng bửa nốt nhát cuối thì cánh cửa liếp bật mở.

Viên Thông quấn khăn kín cổ lẹp kẹp bước vào, liệng hai sợi chão xuống đất:

"Xong rồi thì gùi củi ra bến Vầu ngay! Đổi sáu bó củi gộc này lấy bốn bao than đá cho lò rèn Dược Đường. Nhanh chân, trễ thuyền thì tối nay nhịn cơm!"

Khánh bó sáu khúc lim vào đôi gùi, móc đòn gánh tre già lên vai. Cậu vừa gồng bụng nén cơn sôi réo vừa cắm đầu rảo bước ra bờ sông.

Sương mù ngoài bãi sông lạnh buốt xộc thẳng vào cuống họng. Mỗi bước nện xuống dốc đất nhão nhoét, sức nặng của sáu khúc gỗ lim lại dằn lên đôi xương đòn rát như lửa bỏng, ép thẳng xuống lồng ngực khiến bụng dưới thắt lại từng cơn. Mồ hôi lạnh rịn ra đầm đìa sau gáy, hai hàm răng Khánh cắn chặt vào nhau nghe ken két, gân bắp chân giật bần bật để ghìm cơn mót thốc tháo.

Đến được bến Vầu, con lạch cụt sâu hoắm vẫn chìm trong im lìm chết chóc, lau sậy hai bên bờ mọc lút đầu người đẫm sương muối. Mặt nước phẳng lặng như tờ, chưa thấy bóng dáng chiếc thuyền chở than đá đâu.

Không thể nhịn thêm được nửa chớp mắt, Khánh buông phịch đôi gùi củi dưới gốc sung già ven bờ. Cậu lảo đảo lần xuống mé rãnh cạn, chui tọt vào chỗ rậm rạp nhất của búi sậy, vừa vội vàng tháo nút lạt cạp quần vừa ngồi thụp xuống thở hắt ra một hơi như trút được gánh nặng nghìn cân.

Lá lác xào xạc cọ vào da thịt gai rợp. Chưa kịp vớ lấy túm lá khô dưới đất, mắt cậu đã chạm phải một chiếc thuyền đinh đáy bằng đen sì đang xé toạc màn sương, lừ lừ đâm mũi vào mép bùn cách bụi sậy chừng năm bước chân. Hơn chục gã đàn ông cởi trần lộ hình xăm chàm vảy rồng lăm lăm móc sắt, câu liêm. Khánh nín bặt, ruột gan thắt lại, hai tay túm chặt cạp quần dưới háng, không dám thở mạnh lấy nửa tiếng.

Thuyền vừa áp bờ, tên cầm lái vừa giơ tay thì một mũi tên bọc vải đen từ rặng tre gai cắm phập vào mu bàn tay tên giữ néo, kéo theo tiếng rú thét xé toạc màn sương. Máu phọt thành vệt dài trên mặt nước lạnh.

Lùm sậy hai bên bờ rào rạo rung chuyển. Mấy chục bóng người áo nâu sẫm của Đô Thống phủ phục từ đêm đồng loạt bật dậy, tay đao tay nỏ thép ùa xuống bãi lầy. Tên thép bắn xối xả làm ba tên cướp ngã ngửa xuống lòng lạch, nước sông đục ngầu cuộn lên vệt đỏ lựng. Lũ còn lại gầm rống xoay mái chèo định lùi thuyền, nhưng móc sắt từ trên bờ đã quăng xuống ngoạm chặt mạn gỗ.

Khoảng lạch hẹp chưa đầy ba trượng đặc quánh tiếng gầm rú, bùn non bị xới tung theo từng bước chân huỳnh huỵch và tiếng sắt thép băm bổ vào nhau chan chát. Một tên cướp sông lặn ngụp dưới lòng lạch trồi lên sau lưng lính phủ bóp vỡ họng đối phương dìm xuống bùn; tên khác quét ngang câu liêm móc rách toạc bụng một tên lính, ruột lòi ra mép nước. Khánh ngồi chết trân dưới hố đất, hai mắt trợn trừng, hai đầu gối run bần bật.

Trương Thiết từ trên bờ mương lao xuống. Thanh trọng đao vung ngang một đường bạt gió chém đứt phựt sợi chão néo thuyền, rồi tiện đà đập gãy xương ức ba tên cướp văng tõm xuống sông.

Bóng áo lam của Mai Trân lướt qua vai lão. Đoản đao xoay nửa vòng tiện đứt cán câu liêm của tên trước mặt, rồi thúc sống đao vỡ nát sụn họng tên thứ hai. Tên thủ lĩnh vóc người như hộ pháp gầm lên bổ đôi móc sắt xuống đầu nàng. Mai Trân sụp gối trượt nghiêng qua nách gã, lưỡi thép đâm ngược cắt đứt gân tay cầm móc rồi giậm gót sắt vào khớp gối gã khổng lồ. Khớp chân tên trùm gãy gập, thân hình hộ pháp văng xuyên rặng sậy, dập uỳnh xuống rãnh đất phía sau làm bùn bắn tung tóe ngay sát mũi chân Khánh.

Bóng áo lam ập tới, mũi đoản đao cắm ngập ngực tên cướp ghim cứng xuống đất. Đánh hơi thấy hơi người sống trong bụi, cổ tay nàng giật ngược rút phắt lưỡi thép rỏ máu, quét ngang một đường nhắm thẳng vào lùm cây.

Gió đao rít lên sát rạt. Hoảng quá, Khánh theo bản năng giơ cả hai tay lên trời xua lia lịa:

"Khoan! Đừng chém—"

Vừa buông tay, cạp quần lỏng lẻo tuột tuột xuống hông. Khánh giật thót, vội thụp người một tay túm giật ngược cạp quần giữ rịt đũng, tay kia quờ trúng túm lá khô huơ loạn xạ trước mặt, giọng lạc hẳn đi:

"Khoan đã! Người nhà chùa ra đổi than thôi! Đang dở việc... bẩn lắm, đừng có nhìn!"

Mũi đao khựng lại cách sống mũi cậu nửa đốt ngón tay, giọt máu trên đầu thép trĩu xuống rồi rỏ tách một giọt trúng mu bàn chân trần của Khánh.

Mai Trân nhíu chặt mày. Thằng nhóc mặt cắt không còn giọt máu, một tay bấu chặt đũng quần, một tay cầm mớ lá khô che hạ bộ run bần bật dưới hố đất. Nhát đao của nàng nghẽn lại giữa chừng. Ánh mắt nàng đảo nhanh ra mé rãnh — đôi gùi củi lim bửa phẳng phiu nằm cạnh chiếc đòn gánh bên gốc sung già.

Tiếng còi đồng rúc lên từng chặp mé bến trên khiến Mai Trân lắng tai đón tiếng gió. Tấm lưng áo lam vừa hơi lệch đi, Khánh buông phắt túm lá, hai tay túm chặt cạp quần xốc lên rồi luồn người phóng thốc ra sau lẹ như chạch.

Mai Trân dậm gót tung người qua rãnh nước đuổi theo. Mép bờ mương xốp nhão lại dính bãi bùn lầy Khánh vừa trút ban nãy trơn như mỡ. Mũi ủng vừa chạm tới, lớp đất sạt xuống kéo theo toàn bộ thế phát lực. Hẫng đà giữa không trung, nàng cuộn tròn người xoay mạnh hông đổi hướng rơi, rồi tiện tay bổ thanh đoản đao vào gốc rễ ngầm ven bờ để triệt tiêu đà ngã.

Lưỡi thép chém trúng đá ngầm chìm dưới bùn gãy lìa một đoạn, nhưng nhờ cú tì ấy, Mai Trân mượn trớn lộn một vòng tròn trên vạt cỏ lác rồi bật thẳng người đứng dậy. Động tác dứt khoát không hề lúng túng, chỉ có tà áo chẽn màu lam quét ngang bãi sình loang một vệt bùn lầy kéo dài từ đầu gối xuống gấu áo.

Mai Trân đứng thẳng tắp, sống lưng căng cứng, hai vành tai đỏ bừng lên vì thẹn. Nàng siết chặt chuôi đao gãy đến trắng bệch các khớp ngón tay, trừng mắt nhìn qua bờ mương.

Bên kia rãnh nước, Khánh đã phóng xa hơn chục trượng, hai tay vẫn túm chặt cạp quần cắm đầu chạy thục mạng. Thấy bóng người bất động bên mép nước, cậu ngoái cổ lại gào với sang:

"Đã bảo là chưa kịp kéo quần mà cứ xông vào!"

Thằng nhóc rẽ lau lách phóng thốc về phía bãi bồi hạ lưu, bóng áo nâu rách chìm nghỉm vào bạt ngàn ngọn sậy rồi mất hút.

Trương Thiết từ dưới lòng thuyền đinh bước lên bờ, đao đã tra vào bao. Nhìn vệt bẩn trên tà áo lam và mẩu đao gãy của Mai Trân, khóe môi dưới chòm râu quai nón của lão giật nhẹ. Lão vội quay mặt sang hướng khác, húng hắng ho một tràng dài.

"Không được cười!" Mai Trân nghiến răng, giọng gắt qua kẽ môi.

Trương Thiết phẳng mặt lại như đá hộc: "Mạt tướng không cười. Gió sông lạnh quá nên khan họng."

Lão rút tấm khăn vải thô bên hông ném sang cho nàng, rồi bước tới gốc sung nhặt một khúc củi lim trong gùi lên xem. Thớ gỗ lim xoắn bện cứng như đá, nhưng vết nứt toác đôi lại chạy thẳng tắp dọc tim gỗ, mặt cắt nhẵn thín. Ngón tay thô ráp của lão miết nhẹ lên vết nứt còn mới tinh, con mắt đục ngầu nheo lại:

"Thằng nhóc chỉ là đứa làm thuê bị sai vặt, không phải người của Vọng Giang Lâu. Tiểu thư không cần bận tâm."

Mai Trân đón lấy tấm khăn, lau mạnh lên ủng da, ngón tay siết chặt vải thô đến run lên:

"Ta nhớ mặt nó rồi."

Nàng nhảy lên lưng con hắc mã, giật phắt dây cương phóng vút lên triền đê.

Khánh nằm bẹp dưới rãnh cạn giữa đồng lau, tay túm chặt cạp quần đã được xỏ tạm bằng sợi dây leo dại. Cậu nín thở lắng nghe tiếng còi đồng rúc lên từng hồi, tiếng cãi cọ giữa Thích Thanh Đạt với quân phủ dội lại trong gió bấc. Mãi đến trưa trật, quan quân mới kéo chiếc thuyền đinh cùng đám tù binh xuôi về phía bến chính.

Con lạch Bến Vầu trở lại vẻ hoang rậm.

Khánh lóp ngóp bò ra, men theo mép nước lủi về gốc sung già. Đôi gùi củi lim và chiếc đòn gánh tre vẫn nằm nguyên chỗ cũ. Cậu xốc đòn gánh lên vai, men theo đường mòn bến sông đi thêm hai dặm về bến Than đổi sáu khúc lim lấy bốn bao than đá nặng trịch. Đến khi sương đêm buông dày mặt đê, bóng cậu mới còng lưng lủi qua cửa ngách Hậu viện.

Trút bốn sọt than đá xuống góc chái củi, than va nhau lách cách, bụi đen bám ráp mười đầu ngón tay đầy dằm gỗ. Khánh múc gáo nước giếng dội thẳng lên chân, chà lấy chà để cho trôi lớp bùn nhớp nháp. Nước buốt tận óc, nhưng cảnh tượng đầu rơi máu chảy ngoài bến lạch ban chiều vẫn bám rịt trong tâm trí khiến lồng ngực cậu cồn cào nghẹn ứ.

Lão Vô Ngôn ngồi bên bếp trấu âm ỉ đỏ, ngón tay cụt cầm que tre cời mẩu than. Con mắt chột kéo sẹo trắng dã liếc vạt áo rách bươm của Khánh, khịt mũi:

"Mùi máu ngoài bến Vầu tanh hơn mùi bùn đấy."

Khánh ngồi bệt xuống khúc gỗ mục, chùi hai bàn tay rát buốt vào gấu quần:

"Tranh nhau mấy sọt quặng đồng, chém chết mấy chục mạng người... chỉ để đúc một quả chuông thôi à lão?"

Que tre trong tay lão Vô Ngôn gạt mẩu than cháy dở sang bên:

"Mày tưởng tiếng chuông sớm tối chỉ để gọi lũ sư lười dậy ăn cơm?"

Lão ngước con mắt độc nhất nhìn về ngọn tháp đá xanh mờ mịt giữa trời đêm, giọng khàn đục như đá cọ vào nhau:

"Cái xứ này nghèo. Người thấp bé, răng nhuộm đen, chân trần lội bùn. Ngàn năm giặc phương Bắc đè đầu cưỡi cổ, ép đổi họ, cấm xăm mình, bắt học chữ Hán để nuốt sống cái giống người này."

Lão khạc bãi đờm đặc xuống đống trấu, xèo một tiếng nhỏ.

"Vậy mà đất này vẫn là đất của người răng đen. Nhờ đâu?"

Khánh không đáp, chỉ nhìn trân trân vào đống trấu ửng đỏ.

"Nhờ tiếng chuông chùa đấy." Que tre điểm từng nhịp trầm đục xuống mặt đất nện. "Sớm một tiếng, chiều một tiếng, ngân qua ngút ngàn luỹ tre. Đứa chăn trâu hay ông già cấy lúa không biết một chữ bẻ đôi, nghe tiếng ấy mới nhớ mình là người xứ này, sống có cái gốc mà giữ, chết có nơi nương tựa. Không có tiếng chuông neo lại... giặc chưa tràn qua ải, lòng người đã tự rã thành tro bụi rồi."

Mười ngón tay rớm máu của Khánh co cứng lại. Khúc kiếm đồng gãy rỉ xanh giấu dưới hốc đá mé sông Đáy chập chờn hiện về — lạnh ngắt, nặng trịch, nằm im lìm trong bùn đất bao năm nay.

Lão Vô Ngôn hất củ ấu nướng cháy vỏ sang mép chân Khánh:

"Ăn đi rồi cút về chuồng trâu. Chuyện chuông với gươm để mấy kẻ mặc giáp với khoác cà sa lo. Mai gánh thiếu một chuyến nước, thằng Viên Thông nó lại lột da mày."

**HẾT CHƯƠNG 11**