Chương 27: Con Đường Ngược

Chuông báo thức chưa kịp reo thì Nhã đã tắt nó — năm giờ sáng thứ Bảy, và cậu đã nằm thức mười phút trước đó, mắt mở trong bóng tối, đếm nhịp thở của chính mình.

Cậu ngồi dậy. Không bật đèn. Ánh sáng từ đèn đường lọt qua rèm — đủ để thấy suit treo trên móc, vòng tay trên bàn, sổ ghi chép mở ở trang bản đồ sơ phác cậu vẽ tối qua.

Bản đồ: một đường cong từ hang qua rừng, ra rìa — nơi cậu đứng nhìn khu dân cư ở chương trước, lần cuối cậu ở bên kia. Rìa rừng là điểm xa nhất cậu từng đi. Hôm nay cậu sẽ đi xa hơn.

Không phải vào khu dân cư — chưa. Hôm nay là khảo sát tuyến đường. Đi theo log ngược của K-03. Xem đường ra sao. Xem khoảng cách bao xa. Xem có checkpoint, rào, dấu hiệu kiểm tra gì trên đường không.

Cậu mặc quần dài, áo thun, giày chạy bộ. Đi xuống bếp. Pha cà phê hòa tan — loại rẻ, gói ba trong một, mẹ gửi từ Cà Mau. Uống đứng. Ăn hai cái bánh mì còn từ hôm qua.

Cậu rửa cái ly, để úp cho ráo, rồi lên phòng và khép cửa lại sau lưng. Bắt đầu mặc suit.

Quen hơn. Mặc suit bây giờ mất chín phút — cậu đã tính. Chín phút từ lúc mở túi đựng đến lúc mặt nạ khép kín, kính tối vào vị trí, cảm biến CO₂ hiện số. Trước đây mất mười lăm phút. Tiến bộ nhỏ, đo được bằng đồng hồ — loại tiến bộ cậu thích nhất.

Checklist — mười hai mục bây giờ, thêm hai mục mới:

11. Actuator: TẮT chế độ lặp. Chỉ phát khi chủ động. 12. Vòng tay: KHÔNG ĐEO. Để trong túi hông. Chỉ đeo khi cần.

Cậu kiểm tra từng mục. Tick. Tick. Tick. Mười hai tick.

Vòng tay trong túi hông — túi nhỏ trên suit, phía bên phải, có nắp đậy. Cậu đã thử mở nắp bằng găng bốn ngón nhiều lần trong tuần — khó, chậm, nhưng được. Kẹp ngón cái giả và ngón trỏ, kéo nắp. Mất ba giây. Chấp nhận được.

Cậu đứng trước giá sách. Hít sâu. Hơi thở qua mặt nạ — nặng, kháng lực, nhưng quen. Như thở qua khăn ướt. Nhưng cậu đã thở như vậy đủ lâu để không còn nghĩ về nó.

Chạm gương.

Hang. 1.3g. Quen.

Cậu đứng vững. Chân không run. Đùi không khuỵu. Hai tuần rưỡi chạy bộ và squat — không đủ để biến cậu thành người khác, nhưng đủ để hai mươi bước đầu tiên trở thành bình thường thay vì tra tấn.

Bước ngắn. Phẳng. Trọng tâm thấp. Mặc định.

Cậu đi qua hang. Quen — đá xám, trần thấp, ánh sáng từ gương nhỏ dần sau lưng. Đèn pin trên ngực — ánh sáng vàng yếu, đủ thấy ba bước phía trước. Cậu không cần nhiều hơn. Cậu đã đi qua hang đủ lần để biết mỗi hốc đá, mỗi chỗ trần hạ thấp, mỗi vũng nước nhỏ trên nền.

Ra cửa hang. Rừng. Ánh sáng vàng cam — ngôi sao bên kia đã lên, ở đây lúc nào cậu cũng thấy ánh sáng vàng cam, vì bầu khí quyển đầy H₂S tán xạ gần như mọi tần số khác. Kính tối làm mọi thứ đậm hơn, ấm hơn. Rừng tím đỏ. Thân cây sọc. Rêu nâu ẩm.

Cậu men rìa rừng — đường cũ, quen, qua hốc đá cậu từng nấp, qua vị trí camera cũ, qua chỗ hai người bên kia đi qua lần trước. Hôm nay không có ai. Rừng im. Chỉ có tiếng suit của cậu — vải cọ vải, khối hô hấp xì khẽ, đế giày ép rêu.

Mười phút. Cậu đến rìa rừng — điểm xa nhất cậu từng đi. Dừng lại. Nhìn.

Lần trước cậu nấp ở đây và nhìn hai người bên kia đi qua. Lần này cậu không nấp. Cậu đứng, nhìn phía trước, và thấy: rừng tiếp tục, nhưng thưa hơn. Cây cách nhau xa hơn. Ánh sáng nhiều hơn. Rêu ít hơn — mặt đất chuyển từ đá phủ rêu sang đất nén, nâu sẫm, cứng.

Cậu nhìn log trong đầu — 147 điểm, xung 101 đến 127 là đoạn đi thẳng, đều, không dừng. Đoạn đó hướng từ khu dân cư ra rừng. Cậu sẽ đi ngược: từ rừng ra khu dân cư.

Bước tiếp.

Rừng thay đổi.

Không phải thay đổi đột ngột — từ từ, như dốc thoải. Cây thưa dần. Thân cây nhỏ hơn, thấp hơn, ít sọc hơn. Lá đỏ sẫm nhạt dần, chuyển sang nâu đỏ. Rêu biến mất gần hết — chỉ còn vệt nhỏ ở gốc cây, trong bóng râm. Mặt đất cứng hơn dưới đế giày — không còn mềm dính, không còn ẩm.

Có dấu vết.

Vết giày trên đất nén. Cũ. Một đôi — rãnh đế rõ, bước đều, hướng cùng chiều với cậu. Rồi thêm một đôi nữa, rãnh khác, hướng ngược. Người đi, người về. Vết cũ — đất đã lấp một phần, rêu mọc lại ở mép. Có thể vài ngày bản địa. Có thể lâu hơn.

Cậu bước cạnh vết giày, không đạp lên. Để dấu chân mình cách dấu chân họ. Không lẫn.

Đi thêm năm phút. Cây hết. Bụi thấp thay thế — giống bụi rậm nhưng thấp đến đầu gối, lá nhỏ, cứng, nâu tím. Rồi bụi cũng hết.

Đất trống.

Cậu dừng lại ở rìa bụi cuối cùng. Nhìn.

Trước mặt: đất trống. Phẳng. Nén. Rộng — cậu ước lượng ba trăm mét, có thể hơn. Không có gì — không cây, không đá, không bụi. Chỉ đất nâu phẳng, vết giày khắp nơi, chằng chịt, không phân biệt được đôi nào với đôi nào. Nhiều người đã đi qua đây. Nhiều lần.

Và phía bên kia — khu dân cư.

Cậu nhìn. Tim đập nhanh hơn. Cảm biến CO₂ vẫn ổn — 2.0%. Cậu kiểm soát nhịp thở. Nhìn.

Khu dân cư Tầng 3.

Không phải thành phố. Không phải những tòa nhà cao tầng hay đường phố đông đúc mà cậu tưởng tượng trong đầu khi đọc log. Trước mặt cậu là… một khu định cư. Nhà thấp, hai ba tầng, dàn trải. Tường xám nhạt — vật liệu cậu chưa biết, trông giống bê tông nhưng mịn hơn, không có vết nối. Mái cong — không phải mái bằng kiểu Trái Đất, mà cong nhẹ, uốn xuống hai bên, giống vỏ sò úp ngược. Cửa hẹp — hẹp hơn cửa nhà ở Thành Phố Hồ Chí Minh, vừa đủ một người bên kia đi qua. Không có cửa sổ kiểu Trái Đất — thay vào đó là những lỗ thông khí hình bầu dục, nhỏ, nằm cao trên tường, hai ba cái mỗi mặt.

Giữa các dãy nhà: đường. Không phải đường nhựa, không phải bê tông. Đất nén phẳng, giống vùng trống trước mặt cậu nhưng hẹp hơn. Có rãnh hai bên — rãnh nông, rộng bằng bàn tay, chạy dọc, giống rãnh thoát nước nhưng cậu không chắc. Ở Trái Đất, rãnh thoát nước mang nước mưa ra cống. Ở đây, mang gì? Nước? Hay chất khác?

Và người. Cậu thấy người.

Từ khoảng cách ba trăm mét, qua kính tối, họ nhỏ — nhưng rõ. Di chuyển. Đi lại. Vào nhà, ra nhà. Có người đi dọc đường, một mình, nhanh. Có người đi chậm, hai ba người, gần nhau, có thể đang nói chuyện — cậu không nghe ở khoảng cách này nhưng thấy dáng đi nhịp nhàng, đầu hơi nghiêng về nhau, kiểu người đi cạnh người quen.

Vòng tay sáng trên cổ tay họ — từ xa trông như những chấm sáng nhỏ, xanh nhạt, nhấp nháy. Mỗi người một chấm. Cậu đếm trong tầm nhìn — mười lăm, hai mươi chấm sáng di chuyển. Thêm vài chấm đứng yên — người đang ngồi, hoặc đứng, hoặc làm gì đó cậu không thấy rõ.

Cậu hạ người xuống, ngồi sau bụi cuối cùng. Đầu gối ép đất. Lưng hơi gù — cục phụ khối hô hấp đè sau vai. Cậu nhìn qua kẽ lá nâu tím.

Đây là Tầng 3. Đây là nơi K-03 từng sống — nếu "sống" là từ đúng cho cái hình dung cậu đã dựng lên về người đó: trẻ, một mình, không việc, không ai chờ. Cậu vẫn không biết bao nhiêu phần là thật. Và đây là nơi cậu sẽ phải bước vào.

Ba trăm mét đất trống. Không nấp. Không cây. Không đá. Ba trăm mét mà bất kỳ ai nhìn từ khu dân cư ra đều thấy cậu — một hình dáng xám đi trên đất xám, từ hướng rừng, về phía họ.

Cậu nghĩ: có cách nào khác không? Đi vòng? Đi ban đêm?

Nhìn quanh. Hai bên vùng trống: bụi thấp kéo dài, không đủ che. Phía xa bên trái: rừng vòng lại, nhưng xa — phải đi thêm nửa giờ, có thể hơn, và không chắc rừng phía đó gần khu dân cư hơn. Phía xa bên phải: đất trống mở rộng hơn nữa, không có gì.

Ban đêm? Cậu không biết ban đêm ở đây trông như thế nào. Chưa bao giờ ở bên kia quá 40 phút — chưa bao giờ chờ đến tối. Vòng tay phát sáng — nếu ban đêm mọi người đeo vòng tay sáng thì cậu cũng sáng, hòa vào. Nhưng nếu ban đêm ít người ra đường thì cậu nổi bật hơn. Không biết. Chưa đủ dữ liệu.

Cậu ghi nhớ: 300 mét đất trống. Không nấp. Phải đi thẳng, ban ngày, trông tự nhiên.

Trông tự nhiên = đi như khảo sát viên quay về sau chuyến đi. Không nhanh, không chậm. Không nhìn ngang. Bước ngắn, phẳng. Bình thường.

Cậu nhìn lại khu dân cư. Cố thu thêm chi tiết ở khoảng cách này. Bên phải — dãy nhà dài hơn, có thể là kho hoặc xưởng, không có lỗ thông khí, chỉ có một cửa lớn ở đầu. Bên trái — nhà nhỏ hơn, san sát, giống khu ở. Ở giữa, khoảng trống rộng hơn — sân? Chợ? Nơi tập trung? Cậu thấy vài người đứng gần nhau ở đó, nhưng không rõ đang làm gì.

Ánh sáng. Cậu để ý: không có đèn đường. Không có cột điện. Ánh sáng vàng cam từ bầu trời đủ sáng — nhưng bên trong nhà thì sao? Qua lỗ thông khí, cậu thấy lờ mờ ánh sáng nhạt, hơi xanh — khác ánh sáng trời. Nguồn sáng nhân tạo. Loại gì cậu không biết — không giống đèn LED, không giống đèn huỳnh quang, giống hơn kiểu… phát quang sinh học? Hay hóa học? Không đoán được từ đây.

Mùi — cậu không ngửi qua mặt nạ, nhưng cảm biến ghi nhận: H₂S vẫn trên 15.000 ppm, nhưng có thêm các hợp chất hữu cơ mà cảm biến rẻ tiền của cậu chỉ ghi "VOC detected" mà không phân loại. Khu dân cư có mùi riêng — mùi của sinh hoạt, của thức ăn, của cơ thể, của sự sống. Cậu sẽ không bao giờ ngửi được mùi đó, trừ khi tháo mặt nạ. Và tháo mặt nạ ở đây nghĩa là chết.

Cậu ngồi thêm mười phút. Quan sát.

Nhịp sinh hoạt. Cậu cố đọc nhịp — ai đi hướng nào, lúc nào, bao nhiêu người. Khó từ khoảng cách này, qua kính tối, nhưng cậu cố.

Có dòng di chuyển chủ yếu theo một hướng — từ trái sang phải, dọc đường chính (nếu đó là đường chính). Nhiều người đi cùng hướng. Ít người đi ngược. Có thể đang là giờ đi làm? Giờ ra chợ? Giờ gì đó mà cậu không biết tên?

Có vài người đi từ hướng vùng trống — từ phía cậu — vào khu dân cư. Nhưng không ai đi từ hướng rừng. Họ đi từ bên phải hoặc bên trái, men theo rìa vùng trống, rồi rẽ vào khu dân cư. Có thể có đường khác cậu không thấy — đường vòng, đường khuất sau nhà.

Một người đi từ vùng trống vào. Một mình. Mang gì đó trên lưng — giống balo hoặc túi lớn. Vòng tay sáng. Đi thẳng vào khu dân cư, rẽ trái, mất hút sau dãy nhà. Không ai chặn. Không ai hỏi. Không checkpoint. Ít nhất ở rìa ngoài cùng — cậu không thấy rào, cổng, trạm gác, hay bất cứ thứ gì giống kiểm tra an ninh. Chỉ có nhà, đường, và người đi lại.

Nhưng: cậu nhìn từ ba trăm mét. Có thể có checkpoint bên trong. Có thể có hệ thống quét vòng tay mà cậu không thấy — không cần cổng hay rào, chỉ cần cảm biến gắn trên tường, âm thầm quét mỗi vòng tay đi qua.

Cậu ghi nhớ thêm: Rìa ngoài: không thấy checkpoint vật lý. Nhưng không có nghĩa không có kiểm tra.

Cảm biến CO₂: 2.4%. Đã ở bên kia hai mươi tám phút. Còn khoảng mười lăm phút trước khi nên quay về.

Cậu đứng dậy. Chậm. Cẩn thận — dù ở khoảng cách này, nếu ai đó nhìn ra vùng trống, cậu chỉ là một chấm nhỏ ở rìa bụi. Chấm nhỏ đứng dậy và đi. Bình thường.

Nhưng cậu không đi vào khu dân cư. Chưa. Hôm nay là khảo sát.

Trước khi quay về, cậu thử một thứ. Mở túi hông. Lấy vòng tay ra. Chậm — găng bốn ngón, nắp túi, kẹp, kéo. Ba giây. Đeo vòng tay vào cổ tay trái — suit có lỗ cho vòng tay, đúng vị trí, cậu đã tập đeo nhiều lần.

Vòng tay sáng ngay.

Xanh nhạt. Rung nhẹ. Chế độ thụ động — nhận tín hiệu rung từ xa, từ khu dân cư, từ những người đang nói, đang đi, đang phát rung qua cơ thể và thiết bị. Ba trăm mét. Tín hiệu yếu — vòng tay sáng lờ mờ, không rung mạnh. Nhưng nhận. Vòng tay biết có người gần. Ít nhất, vòng tay biết có tín hiệu sống ở gần.

Cậu nhìn vòng tay hai phút. Sáng đều. Không tắt. Không nhấp nháy. Chỉ sáng nhẹ, liên tục.

Tháo vòng tay. Cất lại túi hông. Nắp đậy. Vòng tay tối — ngắt khỏi cổ tay, ngắt tín hiệu.

Test vòng tay ở rìa: chế độ thụ động hoạt động ở 300m. Sáng đều. Khi vào gần hơn, sẽ sáng mạnh hơn. Cần xem: vòng tay của họ cũng sáng đều khi đi ngoài đường? Nếu vậy, vòng tay sáng = bình thường. Nếu không — nếu vòng tay chỉ sáng khi giao tiếp trực tiếp — thì vòng tay sáng liên tục sẽ bất thường.

Cậu nhìn lại khu dân cư lần nữa. Xa. Nhỏ. Xám. Nhưng có người. Có cuộc sống. Có ngôn ngữ, có nhịp sinh hoạt, có vòng tay sáng, có đường đi, có nhà, có cửa hẹp và lỗ thông khí hình bầu dục. Một xã hội. Một thế giới mà cậu sẽ bước vào bằng bốn câu mượn và một thân phận trộm.

Cậu quay lưng. Đi về. Bước ngắn, phẳng, qua bụi, vào rừng, men rìa, qua hốc đá cũ, vào hang, chạm gương.

Sàn gạch. 1g. Trái Đất.

Nhã tháo suit. Lần này không nằm sàn — ngồi luôn vào ghế, mở sổ, vẽ.

Bản đồ. Cậu vẽ bản đồ bằng bút bi xanh trên giấy kẻ ô.

Hang — ở góc trái dưới. Vòng tròn nhỏ, ghi chữ "G" (gương).

Đường qua hang — đường gạch nối, mười phút đi bộ.

Cửa hang — tam giác nhỏ.

Rừng — vùng gạch chéo, dày. Men rìa rừng — đường cong, khoảng mười lăm phút.

Rìa rừng → bụi thấp — vùng gạch chéo thưa, năm phút.

Bụi → đất trống — đường thẳng, ghi "300m??".

Khu dân cư — hình chữ nhật lớn, ghi "Tầng 3". Bên trong: những ô nhỏ giống nhà, đường kẻ giữa.

Cậu ghi thời gian ước lượng:

Hang → cửa hang: 5 phút Cửa hang → rìa rừng quen: 10 phút Rìa rừng → rìa bụi cuối: 5 phút Rìa bụi → khu dân cư: 300m đi bộ bình thường ≈ 4–5 phút

Tổng một chiều: ~25 phút Tổng khứ hồi: ~50 phút

Cậu nhìn con số. Năm mươi phút. Suit hoạt động 45–60 phút tùy mức vận động. Nếu đi 25 phút ra, cậu chỉ còn 20–35 phút ở khu dân cư trước khi phải quay về. Trừ thời gian dự phòng — 5 phút — còn 15–30 phút.

Mười lăm phút. Nếu mọi thứ đi đúng kế hoạch, cậu có mười lăm phút trong khu dân cư. Mười lăm phút để đi, nhìn, nghe, và không bị phát hiện.

Nếu có gì sai — phải chạy, phải trốn, phải đi đường vòng — thời gian co lại. Mười phút. Năm phút. Không phút.

Cậu ghi bên cạnh bản đồ:

Cửa sổ hoạt động: 15–30 phút (tối ưu). Rút ở 35 phút tổng. Không ở quá 45 phút dù gì xảy ra.

Ưu tiên lần 1: đi dọc rìa ngoài. Không vào sâu. Quan sát. Rút.

Cover: khảo sát viên quay về.

Vũ khí: "Đúng", "Không", "Xin lỗi", "Hỏng nói." Bốn câu.

Cậu nhìn bản đồ. Nhìn suit treo trên móc. Nhìn vòng tay trong túi hông.

K-03 đi từ khu dân cư ra rừng — 147 điểm — và chết. Cậu vừa đi ngược nửa con đường đó — từ hang ra rìa bụi — và quay về. Lần sau, cậu sẽ đi nốt 300 mét.

Nhưng không phải hôm nay. Hôm nay cậu đã có đủ — bản đồ, thời gian, khoảng cách, và một khu dân cư nhìn từ xa trông bình thường đến đáng sợ. Không có rào. Không có cổng. Không có lính gác. Chỉ có nhà, đường, và người đi lại.

Quá dễ. Hoặc quá khó theo cách cậu chưa thấy.

Chiều. Nhã đi siêu thị. Mua soda lime — hai gói, đủ cho bốn lần nạp lại khối hô hấp. Mua pin CR2032 — vỉ mười viên, cho cảm biến CO₂ và H₂S. Mua băng keo cách điện — cuộn lớn, vì cuộn cũ gần hết. Bỏ hết vào balo, mang về.

Ở quầy tính tiền, cô thu ngân nhìn cậu: "Anh mua đồ kỹ thuật hoài."

Cậu cười. "Dạ, nghề em."

"Nghề gì mà mua soda lime? Lọc khí hả?"

Cậu đông cứng một giây. Soda lime — ai cũng biết dùng để hấp thụ CO₂, dùng trong y tế, trong phòng thí nghiệm, trong máy gây mê. Cô thu ngân hỏi bình thường. Nhưng cậu nghe thấy câu hỏi khác: mày mua đồ lọc khí để làm gì?

"Dạ, đồ án cá nhân," cậu nói. Giọng bình thường. Cười bình thường. Trả tiền. Đi.

Ra ngoài, cậu thở. Không phải sợ — cô thu ngân không biết gì, không nghi gì, chỉ hỏi cho vui. Nhưng cậu nhận ra: cậu đang sống hai cuộc sống, và hai cuộc sống đó bắt đầu va vào nhau ở những chỗ cậu không lường. Một câu hỏi của cô thu ngân. Một nhận xét của Trung về bước đi. Một cái nhìn của Minh. Những mảnh nhỏ, rời rạc, chưa ghép thành bức tranh — nhưng đang tích lũy.

Cậu nghĩ: bao lâu nữa trước khi ai đó hỏi câu đúng?

Tối. Nhã ngồi vào bàn. Mở sổ. Nhìn bản đồ.

Cậu viết bên dưới:

Kế hoạch: Thứ Bảy tuần sau. Lần 1 vào khu dân cư.

Mục tiêu: đi qua 300m, vào rìa ngoài, đi dọc 100–150m, rồi rút. Không vào sâu. Không tương tác chủ động. Nếu bị hỏi: dùng câu cover.

Chuẩn bị tuần này: - Tập phát câu cover mỗi tối (nhịp, rung, timing) - Chạy bộ + squat (đùi, lưng, thăng bằng) - Test vòng tay thêm lần: đeo ở nhà 30 phút, xem log ghi gì

Cậu đọc lại. Một tuần. Bảy ngày. Năm ngày đi làm, vẽ mạch, ăn trưa với Trung, trả lời tin nhắn mẹ. Hai ngày cuối tuần — một ngày nghỉ, một ngày bước vào thế giới khác.

Điện thoại sáng. Mẹ. Ảnh cháu gái — nằm sấp, đầu ngẩng, miệng mở. Chú thích: "Nó tập lật rồi con ơi. Giỏi chưa."

Cậu nhìn ảnh. Cháu gái đang học lật — từ nằm ngửa sang nằm sấp, vài tuần tuổi, lần đầu tiên tự đổi vị trí cơ thể trong không gian. Bản năng. Không ai dạy. Cơ thể tự biết.

Cậu cũng đang học cách di chuyển trong không gian mới. Nhưng không ai cho cậu bản năng nào. Cậu phải tự tạo — từ bản ghi hình, từ log, từ sáu lần phát sai và một vòng tay không gật.

"Giỏi quá. Giống Út hồi nhỏ không mẹ?"

"Giống mày. Cái trán."

Cậu cười. Mẹ lúc nào cũng nói cháu giống cậu. Có lẽ mẹ muốn cậu về — nhìn thấy cháu, thấy mình trong cháu, thấy gia đình vẫn ở đó, vẫn chờ.

"Con về sớm mẹ."

"Ừ. Mẹ chờ."

Cúp máy. Cậu nhìn bản đồ trên bàn. Hang. Rừng. Đất trống. Khu dân cư. Và phía dưới — Cà Mau, mẹ, cháu gái, năm ngón tay bé tí.

Hai bản đồ. Hai hướng đi. Cậu chưa chọn được cái nào trước.

Cậu gập sổ. Tắt đèn. Nằm xuống. Tuần sau. Thứ Bảy. Ba trăm mét.