Chương 2: Lời Sàm Của Người Điên

Sáng hôm sau, Khương Tiểu Hà tỉnh dậy trước khi gà gáy lần thứ hai. Trời còn tối, mái tranh trên đầu phủ một màu xám lạnh, trong nhà chỉ có tiếng thở đều của Tiểu Đậu ở giường bên và tiếng Lâm thị trở mình rất khẽ phía gian trong. Hắn nằm yên một lúc, mắt mở nhìn những thanh tre đỡ mái, trong đầu vẫn còn ánh sáng mờ đục từ miếng ngọc bài trong tay Lão Quải. Ánh sáng ấy không rực rỡ như những chuyện người buôn muối kể về tiên nhân, cũng không giống lửa hay đèn. Nó giống một đốm than bị vùi dưới tro quá lâu, tưởng đã tắt, nhưng khi gió đêm thổi qua lại đỏ lên một chút, khiến người nhìn không biết nên đưa tay sưởi hay lùi lại.

Cổ tay Tiểu Hà vẫn còn đau. Đêm qua, lúc Lão Quải chộp lấy hắn, lực tay của lão mạnh đến mức để lại một vòng bầm mờ. Hắn giơ tay lên nhìn trong bóng tối. Một lão già què chân, ngày thường đi vài bước đã thở, lúc phát bệnh lại có thể siết cổ tay hắn như kìm sắt. Nếu chỉ có một chuyện lạ, hắn còn có thể ép mình tin là nhìn nhầm. Nhưng dấu ấn đen, ngọc bài phát sáng, giọng nói lạ và câu “Đạo Cơ chưa tan” không thể cùng lúc là mộng.

Hắn không đánh thức ai. Trước khi trời sáng hẳn, Tiểu Hà lặng lẽ ngồi dậy, gấp chăn, khoác áo cũ rồi ra sân. Chum nước bên hiên chỉ còn hơn nửa, mặt nước lạnh và tĩnh. Hắn múc một gáo rửa mặt, nước chạm da khiến đầu óc tỉnh táo hơn. Ngoài sân, Khương Đại Thạch đã dậy, đang cúi người buộc lại cán cuốc bằng dây gai. Thấy Tiểu Hà đi ra, ông nhìn vết quầng dưới mắt hắn nhưng không hỏi ngay.

“Ngủ không được?”

Tiểu Hà cúi xuống xách thùng nước.

“Dạ, hơi khó ngủ.”

Khương Đại Thạch kéo dây gai thêm một vòng quanh cán cuốc.

“Lát nữa ra ruộng phía nam. Cỏ mọc ít nhưng vẫn phải nhổ, để mặc nó ăn hết phần đất còn lại.”

Tiểu Hà đáp một tiếng. Hắn biết cha nhận ra mình có chuyện, cũng biết cha sẽ không ép hỏi. Nhà nghèo có một thứ ăn ý lặng lẽ: không phải chuyện nào cũng đào lên. Đào đất đã đủ mệt, đào lòng người càng mệt hơn.

Lâm thị dậy sau đó không lâu. Bà nhóm bếp bằng mấy cành củi nhỏ, khói mỏng len qua mái tranh, mang theo mùi rơm ẩm và cháo kê loãng. Tiểu Đậu ngồi trên ghế con, hai tay ôm đầu gối, tóc rối thành một cụm sau gáy. Con bé còn chưa tỉnh ngủ, nhưng vừa thấy Tiểu Hà đã cười, như thể chỉ cần thấy ca ca thì ngày hôm nay chưa đến nỗi khó chịu.

“Ca, hôm nay huynh có đi xem cáo thị nữa không?”

“Không cần xem. Chữ trên đó không tự đổi đâu.”

Tiểu Đậu ngẫm nghĩ một lát, rồi nghiêm túc hỏi.

“Nếu mình nhìn lâu, nó có thương mình mà đổi không?”

Tay Tiểu Hà đang múc cháo khựng lại. Lâm thị trong bếp cũng im một nhịp. Sau đó Tiểu Hà đặt bát trước mặt con bé, giọng vẫn bình thường.

“Chữ không biết thương người. Người viết chữ mới biết.”

Tiểu Đậu cúi đầu nhìn bát cháo, không hiểu lắm nhưng vẫn gật đầu. Khương Đại Thạch ngồi bên cạnh, bưng bát lên uống một ngụm lớn. Mắt ông rũ xuống, nét mặt thô ráp như đất ruộng sau mùa gặt.

Bữa sáng qua rất nhanh. Tiểu Hà ăn ít hơn thường ngày, một phần vì trong bụng không yên, một phần vì hắn muốn đến miếu trước khi ra ruộng. Lâm thị nhận ra, nhưng không nói trước mặt mọi người. Đến khi Đại Thạch vác cuốc ra sân, Tiểu Đậu chạy theo xem hai con gà mái mổ thóc vụn, bà mới gọi Tiểu Hà lại bên bếp.

“Đêm qua con về muộn hơn thường ngày.”

Tiểu Hà cúi đầu gom củi.

“Lão Quải ho dữ, con ngồi lại một lúc.”

“Ông ấy bệnh?”

“Có lẽ vậy.”

Lâm thị nhìn hắn. Ánh lửa trong bếp chiếu lên mặt bà, làm những nếp nhăn nhỏ nơi khóe mắt hiện rõ hơn. Bà không biết chữ, không hiểu chuyện trên núi, nhưng làm mẹ thì không cần những thứ ấy mới nhìn ra con mình có điều giấu trong lòng.

“Tiểu Hà, lòng tốt là thứ tốt, nhưng người nghèo không gánh nổi quá nhiều chuyện ngoài cửa nhà mình.”

Tiểu Hà không đáp ngay. Hắn bỏ mấy cành củi vào góc bếp, nhìn lớp tro cũ bị động tác của mình làm tơi ra.

“Con biết.”

“Biết thì nhớ. Lão Quải đáng thương, nhưng nếu ông ấy có chuyện gì lạ, con đừng tự mình ôm lấy. Người trong thôn nói ông ấy điên, nhưng có những cái điên chỉ khiến người ta cười, có những cái điên lại khiến người ta sợ.”

Tim Tiểu Hà khẽ trầm xuống. Hắn không chắc mẹ chỉ nói theo kinh nghiệm hay đã nhận ra điều gì. Người nghèo sợ chuyện lạ không phải vì hiểu sâu, mà vì đã thấy quá nhiều lần thứ không rõ tên kéo tai họa đến cửa nhà.

Tiểu Hà gật đầu.

“Con nhớ.”

Lâm thị không hỏi thêm. Bà quay người khuấy nồi, giọng thấp hơn một chút.

“Chiều nay bà mối Trần có thể ghé qua.”

Tiểu Hà ngẩng đầu.

“Bà ấy đến làm gì?”

Lâm thị nhìn nồi cháo, như thể trong đó có câu trả lời dễ nhìn hơn mặt con trai.

“Nhà Lý Bá Hộ thiếu một đứa nhỏ phụ việc trong bếp sau. Việc không nặng, chủ yếu nhóm lửa, rửa rau, trông sân. Người ta nói nếu là con gái sạch sẽ, ngoan ngoãn, mỗi tháng cho nửa đấu gạo, cuối năm thêm một tấm vải thô.”

Không khí trong bếp như bị khói làm đặc lại. Tiểu Hà nhìn lưng mẹ. Lưng bà không rộng, nhưng nhiều năm nay vẫn chắn trước hắn và Tiểu Đậu như một cánh cửa cũ; gió có thể lùa qua khe, nhưng cửa chưa từng sập.

“Tiểu Đậu mới tám tuổi.”

“Ta biết.”

“Nó còn chưa xách nổi thùng nước đầy.”

“Ta biết.”

“Vậy sao mẹ còn để bà mối đến?”

Lâm thị quay đầu nhìn hắn. Ánh mắt bà không giận, cũng không lạnh. Chính vì không giận không lạnh, Tiểu Hà mới thấy cổ họng mình nghẹn lại.

“Vì nếu đợi con khảo xong mà không được, rồi ta mới đi hỏi, chỗ đó có thể đã có người khác. Nhà mình không phải chỉ có một đường trước mặt, nhưng đường nào cũng hẹp. Người làm mẹ không thể đứng trước ngã rẽ rồi nhắm mắt mong trời thương.”

Tiểu Hà siết tay. Hắn muốn nói mình sẽ qua Khảo Linh, muốn nói mẹ đừng đưa Tiểu Đậu đi, muốn nói chỉ cần thêm vài ngày. Nhưng lời đến miệng lại không ra được. Hắn biết những câu ấy nhẹ như hơi nước trên miệng nồi; nhìn thấy đó, nhưng chạm vào không được.

Lâm thị nói tiếp, giọng dịu hơn.

“Ta chưa nhận lời. Chỉ là nghe trước. Nếu con thật sự có linh căn, dù chỉ được nhận làm tạp dịch, Tiểu Đậu không cần đi. Nếu không có, ít nhất nhà mình còn kịp chọn chỗ ít khổ hơn.”

Tiểu Hà cúi mắt.

“Con hiểu.”

Lâm thị đưa tay vuốt lại cổ áo cũ của hắn.

“Hiểu thì tốt. Nhưng đừng vì hiểu mà tự ép mình đến hỏng. Khảo Linh là chuyện của tiên môn, không phải con muốn là được.”

Tiểu Hà không nói. Nếu là hôm qua, hắn cũng sẽ nghĩ như vậy. Nhưng sau đêm qua, trong đầu hắn có thêm một câu khác chen vào: thiên đạo không công bằng, nhưng người mới là kẻ viết lại quy tắc. Câu nói ấy đặt cạnh nồi cháo loãng và chiếc giỏ rỗng của Tiểu Đậu, bỗng không còn giống lời sàm của một lão già điên nữa. Nó giống một cái gai cắm dưới da, không đủ giết người, nhưng khiến người ta không thể xem như chưa từng có.

Ăn xong, Tiểu Hà theo cha ra ruộng phía nam làm đến gần trưa. Mặt trời lên cao, ánh nắng không gắt nhưng khô, chiếu lên ruộng nứt khiến mắt đau âm ỉ. Hắn nhổ cỏ, gom rạ, sửa lại bờ nhỏ bị chuột đào. Tay làm việc, lòng lại không ngừng nhớ đến miếu hoang. Hắn cố sắp xếp những điều mình biết: đêm trăng tàn, Lão Quải phát bệnh; dấu ấn hiện trên cổ tay trái; ngọc bài phát sáng; giọng nói đổi khác; sáng nay trong thôn không ai bàn tán, chứng tỏ ngoài hắn ra chưa ai thấy. Nếu Lão Quải tỉnh lại và phủ nhận, có hai khả năng: một là lão thật sự không nhớ, hai là lão giả vờ không nhớ. Nếu là giả vờ, hắn cần biết lão sợ cái gì.

Đến khi mặt trời nghiêng, Khương Đại Thạch bảo hắn về trước chẻ củi. Tiểu Hà vâng lời, nhưng không về nhà ngay. Hắn vòng qua con đường hẹp sau vườn dâu cũ, men theo bờ đá đến miếu hoang. Ban ngày, miếu trông càng tàn hơn đêm. Ánh sáng lọt qua mái vỡ, rọi rõ bụi trên nền, mạng nhện trong góc và những vệt nứt ngang mặt tượng Hà Bá. Bát vỡ hắn nhặt đêm qua vẫn đặt bên chân tường, vết cháo trên nền đã khô thành một mảng nhạt.

Lão Quải ngồi dựa vào cột gỗ mục, một chân duỗi, một chân co, tóc rối che nửa mặt. Trông lão không khác ngày thường mấy, chỉ có sắc môi tái hơn, mắt trũng sâu hơn. Thấy Tiểu Hà bước vào, lão ngẩng đầu, nhếch miệng cười.

“Lại đến? Hôm nay có gì ăn?”

Tiểu Hà đứng ở cửa miếu nhìn lão. Nếu chỉ nhìn dáng vẻ này, rất khó tin người đêm qua từng nói bằng giọng lạnh lẽo kia là cùng một người.

“Không có.”

“Không có thì đến làm gì? Nhìn lão phu no à?”

“Đêm qua ông bệnh.”

“Người già không bệnh chẳng lẽ người trẻ bệnh?”

“Ông còn nhớ không?”

Lão Quải gãi đầu, vẻ mặt mờ mịt rất đúng với một lão già điên.

“Nhớ gì?”

“Ông ngã cạnh tượng Hà Bá. Trên cổ tay có dấu đen. Trong tay có một miếng ngọc bài.”

Câu cuối vừa ra, ngón tay đang gãi đầu của Lão Quải dừng lại. Cái dừng rất ngắn, nhưng Tiểu Hà vẫn thấy. Hắn không nhìn mặt lão, mà nhìn bàn tay. Người ta có thể nói dối bằng miệng, bằng mắt, nhưng tay chân trong một cái chớp mắt thường thành thật hơn.

Lão Quải buông tay xuống, cười hề hề.

“Ngọc bài? Lão phu nếu có ngọc bài thì còn ở cái miếu rách này ăn cháo loãng của ngươi?”

“Ông nói ‘Đạo Cơ chưa tan’.”

Nụ cười trên mặt Lão Quải nhạt đi một chút.

Tiểu Hà tiếp tục.

“Ông còn nói ‘ta chưa thua’.”

Trong miếu hoang, bụi trôi lững lờ trong luồng sáng xiên từ mái vỡ. Bên ngoài có tiếng trẻ con đuổi nhau qua đường, tiếng cười xa dần rồi mất. Lão Quải nhìn Tiểu Hà rất lâu. Sau đó, lão đột nhiên nhặt một hòn đá nhỏ dưới đất ném về phía hắn. Hòn đá không mạnh, rơi xuống trước chân Tiểu Hà, vỡ thành hai mảnh.

“Cút.”

Tiểu Hà không động.

Lão Quải gằn giọng.

“Nghe không hiểu tiếng người à? Cút.”

“Ông sợ ta biết chuyện này?”

Lão Quải chống tay đứng dậy. Vì chân què, động tác của lão xiêu vẹo, nhưng ánh mắt sau mớ tóc rối lại không còn vẻ đục ngầu thường ngày. Nó sắc lên trong một khoảnh khắc, như lưỡi dao cũ rút khỏi vỏ rỉ.

“Tiểu tử, người sống lâu không phải vì biết nhiều, mà vì biết cái gì nên quên. Đêm qua ngươi mơ thấy cái gì, tốt nhất cứ coi như mơ. Ngọc bài cũng được, Đạo Cơ cũng được, đều là lời sàm của người điên. Người điên nói gì chẳng được? Ngươi muốn lấy lời điên làm thật, vậy ngươi cũng điên rồi.”

Tiểu Hà nhìn lão.

“Nếu là lời điên, vì sao ông tức giận?”

Lão Quải im bặt.

Câu hỏi ấy không lớn tiếng, nhưng giống một viên đá nhỏ ném trúng chỗ nứt trên chum nước. Không cần lực mạnh, chỉ cần đúng chỗ. Tiểu Hà không có ý ép lão, nhưng hắn cần xác nhận. Nếu Lão Quải cười nhạo hắn, chửi bới hắn, nói mình thật sự không nhớ, hắn còn có thể nghi ngờ bản thân. Nhưng phản ứng quá mạnh này lại khiến mọi thứ rõ hơn.

Lão Quải thở hổn hển vài nhịp, rồi bỗng cười. Tiếng cười khàn, khô, rất khó nghe.

“Ngươi học ai cái kiểu hỏi này? Khương Đại Thạch không dạy được đứa con như vậy.”

“Không ai dạy. Ta chỉ thấy không đúng.”

“Thấy không đúng thì sửa được à? Đất không đúng, ngươi sửa được không? Nhà ngươi nghèo không đúng, ngươi sửa được không? Tiểu muội ngươi sắp bị đưa đi làm nha đầu không đúng, ngươi sửa được không? Khảo Linh sắp tới, ngươi biết mình chín phần là phàm căn, cái đó không đúng, ngươi sửa được không?”

Mỗi câu của Lão Quải như một cái tát không rơi lên mặt mà rơi thẳng vào chỗ Tiểu Hà đang cố giấu. Hắn đứng im, ngón tay trong tay áo siết lại. Lão Quải nhìn vẻ mặt của hắn, ánh mắt dao động rất nhẹ, nhưng lời nói vẫn lạnh.

“Ngươi không sửa được. Cho nên bớt nhìn mấy thứ không nên nhìn, bớt hỏi mấy câu không nên hỏi. Người nghèo muốn sống, trước tiên phải học cách cúi đầu tránh dao. Ngẩng đầu quá sớm, chưa thấy trời đã mất cổ.”

Tiểu Hà im lặng một lúc rồi hỏi.

“Vậy vì sao đêm qua ông nói người mới là kẻ viết lại quy tắc?”

Mặt Lão Quải cứng lại.

Tiểu Hà nói tiếp, giọng thấp nhưng rõ.

“Ông bảo thiên đạo không công bằng. Ông bảo người không có tư cách nghe trời trả lời thì tự viết. Nếu đó cũng là lời điên, ta có thể quên. Nhưng nếu không phải, ông đang muốn ta cúi đầu, hay muốn ta nhớ cách ngẩng đầu?”

Lão Quải nhìn hắn. Trong khoảnh khắc ấy, vẻ điên khùng trên mặt lão giống như một lớp bùn khô nứt ra, để lộ thứ gì đó mệt mỏi hơn, già hơn, cũng đau hơn. Nhưng lớp nứt chỉ hiện ra một chút rồi lập tức khép lại. Lão cúi xuống nhặt một nắm bụi đất, ném về phía Tiểu Hà.

“Cút! Lão phu hôm qua đói đến nói nhảm, ngươi còn coi là kinh thư à? Muốn đổi mệnh thì về chuẩn bị Khảo Linh, đừng đến đây nghe người điên đánh rắm. Đi đi, đừng để lão phu nhìn thấy ngươi nữa!”

Tiểu Hà phủi bụi trên áo, không giận. Hắn cúi đầu nhặt hòn đá ban nãy Lão Quải ném, đặt lại bên chân cột, rồi xoay người ra khỏi miếu. Đi đến cửa, hắn dừng lại.

“Ta sẽ không nói với ai.”

Bên trong không có tiếng đáp.

“Nhưng ta cũng sẽ không coi như chưa từng thấy.”

Lão Quải vẫn không đáp.

Tiểu Hà bước ra ngoài. Nắng chiều rọi xuống bậc đá vỡ trước miếu, làm bóng hắn kéo dài về phía đường làng. Sau lưng, trong miếu hoang, Lão Quải ngồi phịch xuống nền đất. Bàn tay lão run run mò vào trong ngực áo, như muốn xác nhận thứ gì đó vẫn còn ở đó. Một lúc lâu sau, lão nghiêng đầu nhìn ra ngoài cửa miếu. Trên mặt lão không còn chút cười cợt nào.

Tiểu Hà không biết vẻ mặt ấy. Hắn đi về nhà theo lối cũ, nhưng bước chân chậm hơn khi đến gần sân. Từ xa, hắn đã nghe thấy giọng bà mối Trần. Giọng bà ta cao và trơn, mỗi câu đều như được bôi một lớp dầu, nghe thì mềm nhưng rất khó nắm.

“Lâm muội tử, ta nói thật lòng, chỗ này không tệ đâu. Nhà Lý Bá Hộ tuy giàu, nhưng không phải nhà bạc đãi người làm. Con bé đến đó có cơm ăn, có áo mặc, việc trong bếp sau cũng không phải ra đồng phơi nắng. Ngươi cứ nghĩ mà xem, ở nhà các ngươi, nó ăn được bao nhiêu bữa no?”

Tiểu Hà dừng lại ngoài hàng rào tre.

Trong sân, Lâm thị ngồi trước hiên, tay đặt trên đầu gối, lưng thẳng hơn thường ngày. Bà mối Trần mặc áo nâu mới hơn áo dân làng một chút, tóc chải gọn, bên cạnh đặt một cái giỏ nhỏ đựng trứng gà. Tiểu Đậu không ở sân, chắc đã bị Lâm thị sai sang nhà bên cạnh chơi. Khương Đại Thạch chưa về, nên trong khoảnh khắc này, mọi lời nói đều rơi lên một mình mẹ.

Lâm thị nói.

“Tiểu Đậu còn nhỏ.”

“Nhỏ mới dễ dạy. Lớn rồi vụng về, nhà giàu chưa chắc nhận. Huống hồ ta đã hỏi kỹ, không phải bán thân, chỉ là làm việc theo tháng. Nếu sau này nhà ngươi khá hơn, muốn đón về cũng được.”

“Giấy trắng mực đen viết thế nào?”

Bà mối Trần cười.

“Ôi, Lâm muội tử đúng là cẩn thận. Đương nhiên sẽ viết rõ. Mỗi tháng nửa đấu gạo, cuối năm một tấm vải thô. Nếu con bé làm tốt, chủ nhà thưởng thêm cũng không chừng. Lý Bá Hộ mấy năm nay làm việc vẫn có mặt mũi, không đến mức lừa một nhà nghèo như các ngươi.”

Lâm thị im lặng. Tiểu Hà đứng ngoài rào, nghe tiếng gió thổi qua mấy lá bí khô. Hắn bỗng cảm thấy hàng rào tre trước mặt rất thấp, thấp đến mức chỉ cần bước một bước là qua, nhưng lại giống một bức tường. Bên trong là mẹ đang chọn đường cho em gái, bên ngoài là hắn vừa bị một lão già điên đuổi khỏi miếu. Một bên là cái khổ nhìn thấy được, một bên là bí mật chưa gọi được tên. Cả hai đều ép người ta thở không thông.

Bà mối Trần lại nói.

“Ta biết các ngươi còn trông vào Tiểu Hà. Nhưng nói câu thật lòng, Khảo Linh là chuyện trên núi, ai dám chắc? Cả Khô Hà Thôn bao năm nay có được mấy người? Có chuẩn bị trước vẫn hơn đến lúc đó cuống lên.”

Lâm thị đáp rất khẽ.

“Ta biết.”

Chỉ hai chữ, nhưng Tiểu Hà nghe ra sự mệt mỏi trong đó. Mẹ hắn biết. Mẹ hắn cái gì cũng biết. Chính vì biết nên mới không dám đợi trời thương.

Tiểu Hà không bước vào. Hắn quay người đi về phía sau nhà, vòng qua lối nhỏ dẫn đến Hà Khê. Hắn không muốn nghe tiếp, cũng không biết nếu bước vào thì mình có thể nói gì. Nói “đừng đưa Tiểu Đậu đi” thì lấy gì thay nửa đấu gạo mỗi tháng? Nói “con nhất định sẽ qua Khảo Linh” thì lấy gì bảo đảm? Nói “Lão Quải có ngọc bài, có Đạo Cơ” thì chỉ khiến mẹ nhìn hắn như nhìn một đứa trẻ vừa bị lời điên nhiễm vào đầu.

Hà Khê nằm ở đầu làng, là một dòng suối nhỏ chảy qua khe đá rồi vòng xuống ruộng phía nam. Mùa mưa nó còn đầy, mùa khô chỉ còn một dải nước mỏng, nhưng nơi này vẫn là chỗ Tiểu Hà thường đến khi cần yên tĩnh. Nước suối trong nhưng cạn, chảy qua đá phát ra tiếng róc rách rất nhỏ, nghe lâu sẽ khiến lòng người bớt loạn. Khi còn bé, hắn từng ngồi ở đây đếm lá rơi. Sau này lớn hơn, hắn ngồi ở đây tính xem nhà còn bao nhiêu thóc, ruộng nào nên gieo trước, nếu cha bệnh thì phải mượn trâu nhà ai. Những việc hắn nghĩ ở đây không lớn, nhưng đều là những việc một đứa con nhà nghèo buộc phải học nghĩ sớm.

Tiểu Hà ngồi xuống tảng đá quen thuộc bên bờ suối. Nước chảy qua dưới chân, lạnh hơn gió. Hắn cúi đầu nhìn bóng mình trên mặt nước. Bóng người trong nước gầy hơn hắn tưởng, mắt thâm, vai còn chưa đủ rộng để gánh thứ người lớn gọi là tương lai. Hắn bỗng nhớ câu Lão Quải hỏi: đất không đúng, ngươi sửa được không; nhà ngươi nghèo không đúng, ngươi sửa được không; tiểu muội ngươi sắp bị đưa đi làm nha đầu không đúng, ngươi sửa được không.

Không sửa được.

Ít nhất bây giờ không sửa được.

Nhưng nếu vì không sửa được mà không nhìn, vậy chẳng khác nào nhắm mắt đi vào hố rồi nói mình không thấy hố. Tiểu Hà nhặt một viên sỏi nhỏ, thả xuống nước. Viên sỏi chìm rất nhanh, làm gợn sóng lan ra, bóp méo bóng mặt trời chiều còn sót trên mặt suối. Hắn nhìn vòng sóng ấy, trong đầu chậm rãi sắp xếp lại từng việc. Lão Quải không muốn hắn biết, nhưng không phải vì chuyện đó giả. Mẹ muốn chuẩn bị đường cho Tiểu Đậu, không phải vì không tin hắn, mà vì không thể đặt cả nhà lên một hy vọng mỏng. Khảo Linh còn năm ngày. Nếu hắn chỉ chờ, kết quả sẽ do người khác viết. Nếu hắn muốn tự viết, trước hết phải biết chữ nằm ở đâu.

Gió bên kia suối bỗng đổi hướng.

Tiểu Hà ngẩng đầu.

Ở bìa rừng thưa đối diện Hà Khê, dưới bóng một cây du già, có một người đứng đó từ lúc nào. Người ấy không phải dân Khô Hà Thôn. Dân trong thôn mặc áo vải thô màu nâu xám, đi đứng quen đất, vai thường hơi cúi vì gánh gồng. Người kia mặc áo ngắn màu xanh tro, tay áo bó gọn, thắt lưng có một miếng bài gỗ nhỏ. Dáng hắn không cao lớn, nhưng đứng rất thẳng. Ánh mắt hắn quét qua bờ suối, ruộng xa, rồi dừng lại ở hướng sau lưng Tiểu Hà.

Tiểu Hà không quay đầu ngay. Hắn biết sau lưng mình, qua một đoạn đường cỏ và vài gốc cây thấp, chính là miếu hoang nơi Lão Quải ở.

Người kia nhìn miếu.

Không nhìn hắn.

Một cảm giác lạnh rất nhẹ bò lên gáy Tiểu Hà, giống cảm giác lúc chạm vào cánh tay Lão Quải đêm qua. Hắn cúi đầu, giả vờ nhặt thêm một viên sỏi, nhưng khóe mắt vẫn giữ lấy bóng người dưới cây du. Người ấy đứng thêm một lúc, sau đó hơi nghiêng đầu như đang xác nhận điều gì trong gió. Miếng bài gỗ bên hông hắn lộ ra khỏi vạt áo, trên mặt khắc hình núi nhỏ.

Hoang Sơn Quan.

Tim Tiểu Hà đập mạnh một nhịp. Cáo thị nói Khảo Linh Đại Hội còn năm ngày. Người của Hoang Sơn Quan lẽ ra chưa cần đến thôn vào lúc này. Nếu đến để chuẩn bị, hắn phải vào gặp lý trưởng, phải đi đường chính, phải có người dẫn. Nhưng người này lại đứng lặng bên Hà Khê, nhìn về phía miếu hoang như một kẻ theo dấu thứ gì không muốn cho người khác biết.

Tiểu Hà chậm rãi đứng dậy. Động tác của hắn rất tự nhiên, giống một thiếu niên ngồi lâu thấy lạnh nên muốn về nhà. Người bên kia suối lúc này mới nhìn sang hắn. Ánh mắt hai người chạm nhau trong một khoảnh khắc ngắn. Ánh mắt người kia không hung, cũng không có vẻ khinh miệt như đám hương binh trong trấn. Nó chỉ trầm, tỉnh và có chút nghi hoặc, giống người đi đường thấy một dấu chân lạ trên bùn nhưng chưa biết là của thú hay của người.

Tiểu Hà cúi đầu trước, như một đứa trẻ trong thôn gặp người trên núi nên sợ hãi. Sau đó hắn xoay người đi về phía làng, bước chân không nhanh không chậm. Mỗi bước đi, hắn đều cảm thấy ánh mắt kia vẫn còn sau lưng mình. Đến khi khuất sau bụi lau, hắn mới thở ra rất nhẹ.

Khảo Linh còn năm ngày.

Lão Quải vừa lộ bí mật đêm qua.

Hôm nay người của Hoang Sơn Quan đã đến gần miếu.

Những việc này nếu tách ra có thể là trùng hợp. Nhưng nếu đặt cùng nhau, chúng giống ba vết nứt trên cùng một mặt ruộng. Người không nhìn kỹ sẽ nói đất khô thôi, có gì lạ. Nhưng Tiểu Hà đã chọc tay vào khe nứt đó. Hắn biết bên dưới nhất định có thứ gì đang âm thầm rút đi nước, rút đi sự yên ổn cuối cùng của Khô Hà Thôn.

Khi về đến đầu làng, khói bếp đã nổi lên từ mấy mái nhà thấp. Trẻ con đuổi nhau ngoài đường, chó vàng nằm trước cửa ngáp dài, tiếng bà mối Trần trong sân nhà hắn đã không còn. Mọi thứ nhìn qua vẫn như hôm qua, như năm ngoái, như rất nhiều năm trước. Nhưng Tiểu Hà biết có thứ đã khác. Đêm qua, hắn thấy một lão điên không giống lão điên. Hôm nay, hắn thấy người trên núi đến sớm hơn năm ngày. Còn ở nhà, Tiểu Đậu có thể đã bị đặt lên một con đường mà con bé chưa kịp hiểu.

Tiểu Hà dừng dưới cây hòe già nơi dán cáo thị. Mép giấy vàng bị gió thổi cong lên, dòng chữ “người vắng mặt, ghi sổ phạt dịch” vẫn nằm đó, ngay ngắn, lạnh lùng. Hắn nhìn một lúc, rồi chậm rãi siết tay.

Chữ không biết thương người.

Nhưng người viết chữ cũng chưa chắc đã biết tất cả.

Hắn xoay người nhìn về phía miếu hoang. Trên nền trời chiều, mái miếu sụp một góc lẫn vào bóng cây, nhỏ bé và cũ nát như một vết bẩn trên rìa thôn. Nhưng giờ đây, vết bẩn ấy đã bị người của Hoang Sơn Quan nhìn thấy.

Tiểu Hà bỗng hiểu, chuyện đêm qua không phải chỉ thuộc về hắn và Lão Quải nữa.