Chương 2: Giường Số Năm
Bản Lĩnh Nội Trú
Mục lục
3 chươngCuộn, vuốt hoặc dùng hai nút để xem thêm Đã tải 3/3 chương
Ba ngày sau, Nam bước vào ca trực đêm đầu tiên tại khoa Cấp cứu.
Khoảng mười một giờ, tiếng nói chuyện ngoài khu vực chờ đã thưa dần. Nam tranh thủ ngồi bên bàn trực, lật lại những dòng ghi chép về cách đánh giá ABCDE. Ba đêm vừa qua, cậu đã luyện đi luyện lại tình huống ấy trong không gian huấn luyện của hệ thống. Có lần vừa nhìn thấy huyết áp tụt, cậu lại vô thức bỏ qua đường thở. Có lần nhớ được thứ tự, nhưng đến bước cuối vẫn quên kiểm tra toàn thân và tìm nguyên nhân.
Đức Huy kéo ghế ngồi xuống đối diện, đặt xấp hồ sơ lên bàn.
— Nghe nói ngày đầu bạn bị bác sĩ Sơn nhắc ở phần ABCDE à?
Nam không giấu:
— Ừ. Mình nhìn ngay vào huyết áp, bỏ qua đường thở với mức độ tỉnh táo.
Huy gõ nhẹ ngón tay lên mép bàn.
— Ít nhất bạn còn nói thật là chưa đánh giá đủ. Ở đây mà cố giấu thì sớm muộn gì cũng có chuyện.
Nam nhìn Huy một thoáng. Cậu chưa kịp đáp thì chuông báo động vang lên từ khu hồi sức.
— Giường số năm tụt huyết áp!
Hai người cùng đứng bật dậy.
Bác sĩ Lê Thanh Sơn đã có mặt bên giường khi Nam và Huy chạy tới. Trên giường, người đàn ông bảy mươi lăm tuổi đang thở gấp. Da và củng mạc mắt ngả vàng, trán lấm tấm mồ hôi. Người bệnh được tiếp nhận vài giờ trước vì viêm đường mật cấp do sỏi ống mật chủ. Nhóm nội soi đang chuẩn bị dẫn lưu thì huyết áp bắt đầu giảm.
Bác sĩ Sơn nhìn hai học viên:
— Huy kiểm tra hồ sơ, thuốc đã dùng và kết quả xét nghiệm gần nhất. Nam đánh giá lại ABCDE. Có thay đổi phải báo ngay.
— Dạ.
Nam bước đến đầu giường. Cậu hít vào một hơi, cố không để những tiếng động xung quanh kéo mình khỏi trình tự đã luyện.
— Chú nghe cháu nói không ạ?
Người bệnh hé mắt, môi mấp máy nhưng phải mất vài giây mới trả lời được:
— Có… đau bụng…
Nam kiểm tra khoang miệng, quan sát lồng ngực rồi đặt ống nghe.
— Thưa bác sĩ, đường thở hiện thông thoáng, chưa ghi nhận dấu hiệu tắc nghẽn. Người bệnh thở nhanh nông, tần số hai mươi tám lần mỗi phút. Rì rào phế nang giảm nhẹ ở hai đáy phổi. SpO2 chín mươi hai phần trăm khi đang thở oxy qua gọng kính mũi ba lít mỗi phút.
Cậu chuyển sang bắt mạch quay.
— Mạch nhanh, nhỏ, tần số tim một trăm mười lăm lần mỗi phút. Huyết áp chín mươi trên năm mươi milimét thủy ngân. Đầu chi lạnh ẩm, thời gian đổ đầy mao mạch trên ba giây. Người bệnh lừ đừ, gọi mở mắt nhưng trả lời chậm.
Nam vừa dứt lời, bác sĩ Sơn hỏi:
— Nhiệt độ? Bụng? Nước tiểu? Da và dấu hiệu liên quan đến nguồn nhiễm?
Nam khựng lại.
Cậu đã nhớ đường thở, hô hấp, tuần hoàn và ý thức, nhưng vẫn dừng quá sớm. Nam không chống chế, lập tức kiểm tra tiếp.
— Em chưa đánh giá đủ phần đó. Em kiểm tra ngay ạ.
Nhiệt kế điện tử báo 38,8 độ C. Nam vén áo người bệnh, quan sát màu da rồi nhẹ tay thăm khám bụng.
— Chú đau nhiều nhất ở đâu ạ?
Người bệnh nhăn mặt, đưa tay về phía mạn sườn phải.
— Chỗ này… đau từ chiều qua… giờ đau hơn…
— Khi cháu ấn vào đây có đau tăng không ạ?
Người bệnh co người, bàn tay bấu vào ga giường.
— Đau… nhẹ tay thôi bác sĩ…
Nam rút tay lại.
— Thưa bác sĩ, bụng chướng nhẹ, ấn đau vùng hạ sườn phải, có phản ứng co cứng khu trú. Nhiệt độ 38,8 độ C. Da và củng mạc mắt vàng. Nước tiểu qua ống thông sẫm màu, lượng nước tiểu trong hai giờ gần đây giảm rõ.
Bác sĩ Sơn không nhận xét ngay mà quay sang Huy:
— Hồ sơ thế nào?
Huy đã mở bệnh án điện tử trên máy tính cạnh giường.
— Thưa bác sĩ, tuyến dưới ghi đã truyền một liều kháng sinh lúc mười tám giờ ba mươi, nhưng phiếu chuyển viện không ghi rõ loại thuốc đã truyền hết lúc nào. Em đang liên hệ lại để xác minh. Kết quả trước chuyển viện ghi nhận bạch cầu tăng, bilirubin toàn phần tăng rõ, đường mật giãn và có hình ảnh nghi sỏi đoạn cuối ống mật chủ.
— Kháng sinh từ khi vào Tân Lâm?
— Chưa đến thời điểm dùng liều tiếp theo theo hồ sơ, nhưng cần đối chiếu lại loại thuốc, liều và chức năng gan thận ạ.
Bác sĩ Sơn gật đầu rồi nhìn Nam:
— Nhận định?
Nam sắp xếp lại những dữ kiện vừa có.
— Thưa bác sĩ, người bệnh viêm đường mật cấp do tắc nghẽn, hiện có tụt huyết áp, rối loạn ý thức, thiểu niệu và dấu hiệu giảm tưới máu ngoại vi. Em nghĩ người bệnh có nguy cơ tiến triển sốc nhiễm trùng.
— Được. Ở thời điểm này, em có thể báo là nhiễm trùng đường mật kèm rối loạn huyết động và giảm tưới máu, nguy cơ tiến triển sốc nhiễm trùng. Chưa đủ dữ kiện thì chưa được bỏ hai chữ “nguy cơ”.
Bác sĩ Sơn quay sang nhóm điều dưỡng:
— Xác minh loại kháng sinh, liều và giờ dùng ở tuyến dưới. Lấy hai bộ cấy máu tại hai vị trí khác nhau nếu không làm chậm điều trị. Gửi công thức máu, chức năng gan thận, đông máu, khí máu và lactate. Kiểm tra đường truyền hiện tại, lập thêm một đường truyền ngoại vi cỡ lớn. Bắt đầu bù dịch tinh thể có kiểm soát, đánh giá lại sau từng bước.
Anh nhìn sang Huy:
— Báo bác sĩ phụ trách rà soát lại kháng sinh ngay khi có thông tin từ tuyến dưới. Liên hệ khoa Nội soi, nói rõ huyết động người bệnh đang xấu đi. Nguồn tắc nghẽn phải được giải quyết sớm.
— Dạ.
Nam ghi lại thời điểm huyết áp bắt đầu giảm, lúc lấy cấy máu và thời điểm bác sĩ yêu cầu rà soát phác đồ kháng sinh. Cậu không chỉ chép con số. Sau mỗi lần đo, cậu lại nhìn sắc mặt, nhịp thở và khả năng đáp ứng của người bệnh.
Hai mươi phút sau, huyết áp vẫn quanh mức 88/52 mmHg dù đã được hồi sức dịch ban đầu. Người bệnh gọi còn mở mắt nhưng trả lời chậm, đầu chi vẫn lạnh. Kết quả khí máu và sinh hóa vừa trả về ghi nhận lactate 4,1 mmol/L.
Bác sĩ Sơn xem kết quả, kiểm tra lại đường truyền rồi ra y lệnh bắt đầu norepinephrine qua một đường truyền ngoại vi phù hợp, trong lúc điều dưỡng chuẩn bị phương tiện đặt đường truyền trung tâm.
Anh quay sang Nam:
— Đánh giá lại hô hấp.
Nam nhìn màn hình theo dõi.
— SpO2 vẫn ở mức chín mươi hai phần trăm ạ.
— Tôi không hỏi mỗi SpO2.
Nam sững lại. Câu nhắc ngắn khiến cậu lập tức rời mắt khỏi màn hình.
Nhịp thở của người bệnh đã tăng từ hai mươi tám lên ba mươi mốt lần mỗi phút. Lồng ngực phập phồng nhiều hơn. Khi nghe lại phổi, Nam nhận thấy rì rào phế nang ở hai đáy mờ hơn lúc trước.
— Em xin lỗi. Nhịp thở đã tăng lên ba mươi mốt lần mỗi phút, người bệnh gắng sức thở nhiều hơn và thông khí hai đáy phổi giảm so với lần đánh giá trước. Cần đánh giá lại khả năng dung nạp dịch và tình trạng hô hấp ạ.
— Đó mới là đánh giá lại. Con số trên màn hình không thay cho người bệnh nằm trước mặt em được.
Nam gật đầu.
Điều dưỡng điều chỉnh norepinephrine theo y lệnh. Huyết áp tăng chậm, nhưng người bệnh vẫn cần vận mạch để duy trì mức tưới máu. Bác sĩ Sơn xem lại lượng dịch đã truyền, lactate và diễn biến huyết áp rồi nói:
— Sau hồi sức ban đầu, người bệnh vẫn cần vận mạch để duy trì huyết áp, lactate 4,1 mmol/L. Đến thời điểm này có thể xác định sốc nhiễm trùng, nhiều khả năng xuất phát từ đường mật. Tiếp tục hồi sức, nhưng nếu không kiểm soát được chỗ tắc thì thuốc và dịch chỉ giúp chúng ta kéo dài thời gian.
Điện thoại bên giường reo lên. Bác sĩ Sơn nghe máy, trao đổi ngắn với nhóm nội soi rồi gọi bác sĩ gây mê hồi sức. Phòng can thiệp đã sẵn sàng, nhưng thời điểm chuyển phải được thống nhất dựa trên đáp ứng với vận mạch và khả năng chịu đựng thủ thuật của người bệnh.
Nam mở sổ, viết thêm một dòng dưới sơ đồ ABCDE:
Sau khi giữ được người bệnh qua nguy cơ trước mắt, phải tìm và kiểm soát nguyên nhân.
Ngoài cửa, nhân viên vận chuyển đã đứng chờ. Điều dưỡng kiểm tra bình oxy, dây truyền và các thuốc đang sử dụng trên đường đi. Người vợ của người bệnh đứng nép sát tường, hai bàn tay siết vào nhau.
— Bác sĩ ơi, ông nhà tôi có qua được không?
Nam thoáng im lặng. Cậu không muốn hứa điều mình chưa thể biết.
— Tình trạng của chú đang nặng, cô ạ. Các bác sĩ đang vừa hồi sức vừa chuẩn bị can thiệp để giải quyết chỗ đường mật bị tắc. Cô ở gần đây giúp cháu, khi cần trao đổi thêm, bác sĩ phụ trách sẽ gặp cô ngay.
Người phụ nữ mím môi, gật đầu.
Bác sĩ Sơn giơ tay gọi Nam:
— Mang theo hồ sơ. Em đi cùng để bàn giao.
— Dạ.
Nam cầm bệnh án đứng dậy. Cuốn sổ tay vẫn mở trên bàn, dòng chữ vừa viết còn chưa kịp khô.
Thảo luận
Bình luận chương
0 bình luận
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên bình luận chương này.