Chương 1: Suất Cuối Cùng
Bản Lĩnh Nội Trú
Mục lục
3 chươngCuộn, vuốt hoặc dùng hai nút để xem thêm Đã tải 3/3 chương
Sáng tháng sáu, cái nắng gắt gỏng của Thành phố Hồ Chí Minh đã kịp phả lên lớp kính mờ đục của sảnh trực Bệnh viện Đa khoa Trung ương Tân Lâm một tầng hơi oi ả.
Nam đã kịp thay bộ quần áo trực màu xanh theo hướng dẫn của phòng hành chính. Tấm bảng tên mới còn cứng, nằm ngay ngắn trên ngực áo. Nam có gương mặt sáng và đường nét hiền, nhưng đêm mất ngủ khiến quầng mắt cậu sẫm hơn thường ngày. Bộ quần áo trực vừa người làm dáng cậu trông gọn gàng. Chỉ có bàn tay đang siết quai chiếc balô da sờn mép là để lộ vẻ căng thẳng. Cậu đứng trước cửa phòng hành chính khoa Cấp cứu. Không có buổi chào mừng rình rang nào dành cho một học viên nội trú bước vào bằng suất thay thế — khi thí sinh trúng tuyển chính thức của đợt thi năm nay xin từ chối đi du học. Nam là người đứng đầu danh sách dự bị, được gọi bổ sung vào vị trí cuối cùng trong danh sách hai mươi bốn bác sĩ nội trú của khóa.
— Cậu là Nam? Người vừa được gọi bổ sung từ danh sách dự bị lên đấy à?
Tiếng gõ lạch cạch trên bàn phím máy tính dừng lại. Bác sĩ Lê Thanh Sơn ngẩng đầu lên, đôi mắt mệt mỏi sau cặp kính cận dày cộp lướt qua Nam từ đầu đến chân.
— Dạ, thưa bác sĩ. Em đến nhận phân công ạ.
— Thành tích ở trường thế nào thì để ngoài cửa. Vào khoa này, mọi nhận định đều phải dựa trên những gì cậu thực sự nhìn thấy và kiểm tra được. Tạm thời cậu theo sát tôi và nhóm trực để quen với guồng quay đã. Chưa có y lệnh nào được tự ý ký hay thực hiện nếu không qua tay tôi hoặc bác sĩ phụ trách ca trực. Rõ chưa?
— Dạ rõ, em xin ghi nhớ.
Nam khẽ gật đầu, đặt balô xuống chiếc ghế gỗ góc phòng. Mùi sát khuẩn, tiếng điện thoại bàn và chồng hồ sơ chưa xử lý khiến Nam hiểu ngày đầu của mình đã thực sự bắt đầu.
Chưa kịp sắp xếp lại chồng hồ sơ trên bàn, tiếng còi xe cấp cứu rú vang ngoài cổng viện, nối tiếp bằng tiếng bánh xe lăn lọc cọc đổ dồn vào khu vực tiếp nhận.
— Bác sĩ Sơn! Người bệnh chuyển tuyến đang nôn ra máu, huyết áp 85/50 mmHg và tiếp tục giảm!
Điều dưỡng trực cùng nhân viên chuyển viện đưa băng ca thẳng vào buồng cấp cứu. Nam lập tức theo bác sĩ Sơn, vừa đi vừa sát khuẩn tay nhanh. Trên băng ca, người đàn ông nằm nghiêng, hai chân hơi co. Da ông tái nhợt, trán và cổ ướt đẫm mồ hôi. Người vợ đứng nép bên thành giường, hai tay bấu chặt vạt áo.
Nhân viên tuyến dưới bàn giao gấp:
— Người bệnh nam, 52 tuổi. Nôn dịch màu nâu đen 3 lần từ sáng. Tuyến dưới đã đặt 1 đường truyền, chưa truyền máu. Huyết áp trên xe giảm từ 100/60 xuống 85/50 mmHg.
Nam vừa nghe bàn giao vừa nhìn màn hình theo dõi: tần số tim 115 lần/phút, huyết áp 85/50 mmHg. Cậu đặt hai ngón tay lên cổ tay người bệnh. Mạch quay nhanh, nhỏ và yếu; da đầu chi lạnh ẩm.
Nam báo ngay cho người hướng dẫn:
— Báo cáo bác sĩ Sơn, người bệnh nam 52 tuổi, nôn dịch nâu đen từ sáng, tuyến dưới ghi nhận huyết áp tụt dần trên đường chuyển. Hiện tại tần số tim 115 lần/phút, huyết áp 85/50 mmHg, da lạnh ẩm, mạch quay nhanh, nhỏ và yếu. Em nghi xuất huyết tiêu hóa trên kèm rối loạn huyết động, cần bác sĩ đánh giá ngay ạ.
Bác sĩ Sơn không quay lại. Anh vừa áp ống nghe lên ngực người bệnh vừa hỏi ngắn:
— Mức độ tỉnh táo thế nào? Đường thở có nguy cơ không?
Nam khựng lại một nhịp. Từ lúc bước vào, ánh mắt cậu chỉ dán chặt vào những con số trên màn hình theo dõi và cổ tay người bệnh. Cậu nuốt khan, thành thật đáp:
— Em... em chưa đánh giá đủ hai phần đó ạ.
— Vậy đánh giá ngay. Người bệnh còn đang nôn, đừng chỉ nhìn mỗi tuần hoàn.
Nam vội xốc lại tinh thần, quan sát nhanh:
— Người bệnh còn rên, đáp ứng khi gọi nhưng trả lời chậm. Đường thở có dịch nôn tồn đọng ở khoang miệng, nguy cơ hít sặc.
— Cho người bệnh nằm nghiêng, đầu quay sang một bên; hút sạch dịch nôn trong khoang miệng. Chuẩn bị phương tiện bảo vệ đường thở nếu mức độ tỉnh táo tiếp tục giảm! — Bác sĩ Sơn quay sang điều dưỡng, rồi ra y lệnh dứt khoát: — Kiểm tra đường truyền tuyến dưới, lập thêm 1 đường truyền kim lớn. Bắt đầu hồi sức tuần hoàn, đánh giá lại mạch, huyết áp và mức độ tỉnh táo sau từng bước. Lấy máu làm xét nghiệm cơ bản, định nhóm máu và phản ứng hòa hợp, đồng thời báo ngân hàng máu chuẩn bị chế phẩm phù hợp. Báo bên nội soi tiêu hóa và nhóm gây mê – hồi sức chuẩn bị sẵn sàng hội chẩn.
Trong khi nhóm trực tất bật thao tác, Nam quay sang người vợ đang thất thần bên cạnh, giọng trầm tĩnh:
— Cô bình tĩnh, cháu đã báo bác sĩ phụ trách rồi. Cô lùi sang bên này giúp cháu để mọi người có không gian xử trí. Cháu muốn hỏi cô thêm vài thông tin để báo cáo bác sĩ. Chú nôn dịch màu đen, ước lượng khoảng bao nhiêu ạ? Chú có đi ngoài phân đen hay phân có máu không? Trước đó chú có đau bụng, choáng hay ngất không?
Người vợ run rẩy đáp:
— Ông ấy... ông ấy có đi ngoài đen từ hôm qua, nhưng cứ bảo do ăn tiết canh. Còn trước khi nôn thì kêu đau thắt ở vùng trên rốn.
— Thế chú có tiền sử loét dạ dày, bệnh gan hay uống các loại thuốc giảm đau, kháng viêm thường xuyên không hả cô?
— Thuốc đau lưng thì có uống, loại gì tôi không rõ, vỏ thuốc còn để ở nhà. Còn đau dạ dày thì hình như trước đây có bị...
Nam ghi nhanh vào sổ tay, sau đó báo cáo lại với bác sĩ Sơn:
— Thưa bác sĩ, theo lời người nhà, người bệnh có đi ngoài phân đen từ hôm qua, đau thượng vị trước khi nôn và có dùng thuốc giảm đau không rõ loại ở nhà.
Bác sĩ Sơn gật đầu, ra hiệu cho điều dưỡng tiếp tục theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn. Nam lùi khỏi đầu giường, nhường chỗ cho điều dưỡng đẩy xe dụng cụ vào. Trên màn hình, huyết áp chưa cải thiện rõ, dù tần số tim đã giảm nhẹ.
Bác sĩ Sơn không nhìn cậu:
— Nam, ghi lại thời điểm lấy máu. Năm phút nữa đọc lại mạch, huyết áp và mức độ tỉnh táo cho tôi.
— Dạ.
Nam mở sổ. Tay cậu vẫn hơi lạnh, nhưng lần này cậu biết mình phải nhìn vào đâu.
Năm phút trôi qua trong tiếng máy hút dịch và tiếng bước chân gấp gáp của điều dưỡng. Nam đứng sát mép bàn, bấm nhẹ đồng hồ bấm giờ trên điện thoại rồi bước lại gần băng ca.
Người bệnh không còn nôn thêm từ đợt hút dịch trước. Khoang miệng tạm thời khô ráo. Nam lướt nhìn màn hình theo dõi, sau đó đặt tay lên cổ tay người bệnh. Cậu hít nhẹ một hơi rồi báo cáo:
— Báo cáo bác sĩ Sơn, đã qua năm phút. Huyết áp đã lên 92/58 mmHg, người bệnh đỡ hơn ạ.
Bác sĩ Sơn đang ký dở xấp phiếu, dừng bút, ngước mắt lên nhìn Nam:
— Đỡ hơn ở điểm nào?
Nam khựng lại một nhịp, nhận ra mình vừa dùng một nhận xét chung chung, thiếu đi sự chính xác cần thiết trong y khoa. Cậu nhanh chóng điều chỉnh:
— Người bệnh đáp ứng lời gọi nhanh hơn, trả lời được câu ngắn. Mạch còn nhanh 108 lần/phút, đầu chi vẫn lạnh. Em chưa thể nói tình trạng đã ổn, cần tiếp tục theo dõi sát tình trạng huyết động.
Bác sĩ Sơn gật đầu nhẹ, quay sang điều dưỡng:
— Lát nữa khi có kết quả xét nghiệm đầu tiên, nhớ báo lại ngay. Trong mất máu cấp, không được chỉ nhìn hemoglobin ban đầu rồi vội kết luận mức độ mất máu; phải đối chiếu toàn diện với huyết áp, mạch, tưới máu ngoại vi và diễn biến thực tế.
— Dạ rõ!
Gần nửa giờ sau, kết quả công thức máu đầu tiên mới được cập nhật. Hemoglobin là 78 g/L; ngân hàng máu đã nhận mẫu và đang tiến hành phản ứng hòa hợp. Bác sĩ nội soi tiêu hóa và nhóm gây mê–hồi sức được mời đánh giá để thống nhất thời điểm can thiệp sau hồi sức ban đầu. Người bệnh tiếp tục được theo dõi tại buồng cấp cứu; chưa ai khẳng định tình trạng đã ổn định chỉ vì huyết áp vừa tăng nhẹ.
Nam không tham gia các thủ thuật tiếp theo. Cậu tiếp tục ghi thời điểm, đối chiếu mạch, huyết áp, mức độ tỉnh táo và báo lại theo phân công. Khi người bệnh được chuyển vào khu hồi sức, buồng cấp cứu mới bớt chật.
Bác sĩ Sơn tháo găng tay, liếc nhìn cậu học viên nội trú mới đến đang đứng nép một góc:
— Lại đây, Nam.
— Dạ, em nghe thưa bác sĩ.
— Ca vừa rồi, cậu nhận ra rối loạn huyết động và báo động khá nhanh, thái độ với người nhà bình tĩnh, đúng mực. Nhưng lần sau phải đánh giá có thứ tự. Cậu đã nhìn ngay vào tuần hoàn mà bỏ qua đường thở, hô hấp và mức độ tỉnh táo. Trong cấp cứu, nếu đường thở tắc nghẽn thì truyền bao nhiêu dịch cũng vô nghĩa. Lần này cậu thành thật nhận sai sót, giúp nhóm xử trí kịp thời, điều đó tốt. Rõ chưa?
— Dạ rõ, em xin ghi nhớ bài học này ạ.
Đêm hôm đó, trong căn phòng trọ nhỏ chật chội, mười một giờ mười bảy phút, Nam vẫn đang chép lại dòng chữ bác sĩ Sơn đã nhắc vào cuốn sổ tay: đường thở – hô hấp – tuần hoàn – tỉnh táo.
Một bảng sáng mờ đột ngột hiện lên trước mắt Nam.
Hệ thống Bồi dưỡng Bác sĩ đã liên kết.
Đánh giá ban đầu: Nhận diện được rối loạn tuần hoàn. Trình tự đánh giá chưa ổn định; bỏ sót đường thở, hô hấp và mức độ tỉnh táo.
Mở khóa bài luyện: Đánh giá ban đầu theo ABCDE.
Nam đọc lại phần đánh giá. Cậu ngồi thẳng lưng.
— Bắt đầu.
Căn phòng trọ tối đi. Khi ánh sáng trở lại, trước mặt cậu không còn chiếc bàn gỗ quen thuộc, mà là một người bệnh đang nôn, đầu nghiêng về phía thành giường trong phòng cấp cứu ngột ngạt.
Lần này, Nam không nhìn màn hình theo dõi trước. Cậu gọi người bệnh, quan sát phản ứng, nhìn khoang miệng và nhịp nâng của lồng ngực rồi mới chuyển sang tuần hoàn.
Thảo luận
Bình luận chương
0 bình luận
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên bình luận chương này.