Chương 16: Ca Cuối

Ba ngày sau ca thay máy, khi xoáy mới hết chập chờn, Lâm Cơ chạy phiên hết cữ đầu tiên của bản bền, và phải đo lại ba lần mới chịu tin bảng đo.

Con số nói rằng, cùng một canh giờ, máy mới rót vào bể gần gấp ba máy cũ ở thời đỉnh cao. Không phải vì nó hút mạnh hơn bao nhiêu. Vì nó không phí. Máy cũ như cái guồng cũ kẽo kẹt: một phần nước rơi vãi ở khe hở, một phần công đổ vào việc thắng lại chính độ rơ của mình. Bản bền không có chỗ cho nước rơi. Dòng vào bao nhiêu, xuống bể bấy nhiêu, năm ngăn dâng đều như được rót bằng phễu.

Máy tốt không làm người ta phấn khích. Nó làm người ta im lặng kiểm tra lại phép nhân.

Kiểm xong ba lần, hắn cho phép mình một hơi thở phấn khích, đúng một hơi, rồi vào lịch.

Lịch những ngày ấy giản dị như lịch của một lò rèn: đêm, phiên hết cữ, hai canh giờ vắt kiệt dòng linh khí quanh khu nhà nghèo nhất ngoại môn; xen giữa là giấc định trả thần; ngày, việc nhẹ ngoài sân vừa đủ cho cái vỏ phế-vật-dưỡng-thương còn tin được, về phòng lại một phiên ngắn. Nước trong năm ngăn dâng theo từng ngày, nhìn thấy được, đo được, ghi được, thứ tiến độ mà cả hai đời hắn chưa từng dám mơ.

Chỉ có một việc mỗi ngày một khó: ghìm dị tướng. Phiên càng dày, ánh năm màu càng hay ứa ra theo hơi thở, và cái phòng này ngày càng giống một cái đèn lồng dán giấy đen. Hắn chêm thêm giẻ vào khe cửa, phủ thêm một lớp vải lên cửa sổ, và tự nhắc: sáng là loại tiếng ồn đắt nhất.

Ban ngày, cái vỏ được bảo dưỡng đúng lịch: quét sân chậm, vác nhẹ, than đau đúng chỗ. Trần Thúc ghé một lần, ngồi kể chuyện sân trên trời dưới bể, nhận về đúng chân dung quen thuộc: một thằng dưỡng thương nghèo, phòng sặc mùi thuốc, mắt trũng. Gã về sớm hơn thường lệ. Người ta chỉ ham chuyện của người bệnh khi người bệnh còn có vẻ sắp có tin; một thằng nghèo đang lành lặn dần là mục tin nhạt nhất trần đời.

Còn máy cũ, hắn giao cho nó đúng cái việc đã hứa.

Nó được đặt lên bàn thử, cái bàn đã thử vật liệu, đã thử khớp giả, lắp lại thành một cụm chạy ngoài thân, ăn một nhánh dòng bé xíu tách từ phiên tu. Mục đích, nói bằng tiếng nghề: đồng hồ đối chứng. Máy mới còn lạ, số đo của nó chưa có lịch sử; muốn biết "êm" của nó là êm thật hay êm chưa-hỏng, phải có một cái mốc cũ chạy song song mà so. Vai từng món không đổi: khung cũ, cánh mòn, trục ngả màu. Đường dòng: một sợi mảnh, tách trước bể, nuôi vừa đủ cho guồng cũ quay. Điều kiện dừng: nó là đồ già, cho nó vạch nhỏ hơn, rít quá một vạch là ngắt.

"Ca ngồi không," hắn bảo nó, "là ngồi đây, quay chầm chậm, và bảo ta biết khi nào ta chủ quan."

Cỗ máy già quay chậm rãi trên bàn, lạch xạch đúng nhịp cũ, như ông thợ về hưu ngồi ghế mây đầu xưởng, thỉnh thoảng hắng giọng một tiếng cho đám trẻ nhớ mình còn ngồi đó.

Đêm thứ chín kể từ ca thay máy, ngưỡng tầng năm đến.

Những lần trước, ngưỡng luôn đến vào lúc hắn tơi tả nhất: sau đêm trắng, sau cơn vắt kiệt, khi thân thể chỉ còn đủ sức nhận lấy nó. Tầng hai đến như món nợ được trả. Tầng ba đến kèm một cái kéo. Tầng bốn phải mua bằng ca gắng của một cỗ máy già.

Tầng năm đến khi hắn đang ngồi thẳng lưng, hơi thở đều, thần thức tỉnh, và bảng đo trước mặt còn kịp ghi nốt một vạch.

Nước ngăn cuối chạm vạch giữa phiên, đúng như dự toán từ ba hôm trước, hắn đã thấy nó tới gần, như người đứng trên đê nhìn con nước theo mùa. Cái khoang trong bụng nới ra lần thứ tư trong đời, năm ngăn nước hạ xuống rồi dâng lại, da nóng lên một lượt, ánh màu ứa ra bị đè xuống bằng thói quen đã thành phản xạ. Hắn ngồi giữa tất cả những chuyện đó, mắt vẫn mở, tay vẫn đặt trên gối, và trong đầu, một góc thợ máy vẫn đang bình thản ghi số như nhân viên trực ca ghi đồng hồ áp.

Ngưỡng lần này không phải cái cửa hắn phải lách. Nó là cái vạch hắn bước qua còn kịp nhìn đồng hồ.

Xong, hắn ngồi thêm một lúc trong cơ thể mới, tầng năm, cái tầng mà ở ngoại môn này người ta gọi bằng giọng khác, cái tầng đủ để nộp đơn lên nội môn, và nhận ra điều khác biệt thật sự không nằm ở cái bể rộng thêm.

Nó nằm ở chỗ: lần đầu tiên, một cái ngưỡng đi qua đời hắn mà không lấy của hắn thứ gì.

Tầng năm, ở cái tông này, là một đường ranh có tên. Dưới nó, đệ tử ngoại môn là củi là nước, đông như lá rụng. Từ nó trở lên, người ta bắt đầu được gọi "sư huynh" không kèm cái nhếch mép; được quyền nộp đơn xin khảo nhập nội môn; được, trên giấy, gọi là hạt giống. Đỗ Cương ngày trước đứng ở tầng ba mà đã đi ngang sân như đi đất nhà mình. Hắn bây giờ đứng ở tầng năm, trong một căn phòng dán kín, mang cái vỏ ngoài vẫn ghi "phế vật dưỡng thương". Chênh lệch giữa trong và ngoài đã tới mức buồn cười, và tới mức, nếu lộ đột ngột, hai chữ cơ duyên che được miệng người, nhưng không che được lòng tham.

Hắn cúi nhìn bàn tay mình, còn đang định nói với cái máy dưới rốn một câu tính công như lệ cũ...

Thì trên bàn thử, vang một tiếng "tách".

Tiếng "tách" ấy hắn thuộc. Nó là tiếng của vật liệu đi tới cuối giới hạn co giãn: tiếng hòn cuội trong phòng, tiếng vảy con thú lớn trong bùn, tiếng vòng sắt đêm thử hỏng. Nhưng lần này nó không nằm trong kế hoạch nào.

Hắn quay lại. Cụm đối chứng trên bàn đã ngừng quay.

Trục gãy. Gãy ngọt, ngang thân, chỗ ngả màu bóng nhất, chỗ đã tì vào ổ suốt hai tháng ròng. Cánh quạt mòn còn nguyên trên nửa trục này, nửa kia nằm nghiêng trong khung, và cả cụm im theo cái kiểu dứt khoát của đồ vật đã làm xong phần việc cuối cùng.

Lâm Cơ ngồi xuống cạnh bàn, không vội chạm.

Phần thợ trong đầu hắn đọc hiện trường trước, theo thói quen: nhánh dòng nuôi cụm là nhánh tách từ phiên tu của hắn, mà phiên tu đêm nay, ở tầng năm, áp nền đã dâng lên một bậc. Cái nhánh "bé xíu" hắn chỉnh từ tuần trước, đêm nay bé theo chuẩn mới, tức là lớn theo chuẩn cũ. Guồng già nhận thêm đúng một phần nước không đáng kể với máy mới, và đứt ở vòng quay nó đã lặp lại trung thành suốt hai tháng.

Không phải lỗi vận hành. Không cả lỗi vật liệu. Chỉ là một cỗ máy được đóng cho một người tầng một, đã đưa người đó lên tới tầng bốn, và chết trong đêm người đó bước sang tầng năm.

Nó không hỏng vì yếu. Nó hỏng vì chủ nó vừa mạnh quá phần nó theo kịp.

Hắn ngồi với nó một lúc, không dài; nó là đồ vật, và chính nó, nếu biết nói, chắc cũng sẽ càu nhàu bảo hắn đi tu tiếp đi, phí phiên. Rồi hắn làm việc, tay thợ, gọn:

Tháo hai mảnh lành nhất, một lá cánh giữa còn giữ nguyên biên dạng, một đoạn trục chưa ngả màu, lau sạch, bọc giẻ, cất vào đáy hòm cạnh hòn đá đen. Mẫu đối chứng. Từ nay mọi thế hệ máy sau đều sẽ được so với hai mảnh này, như thợ giữ cái dưỡng đầu tiên của nghề.

Phần còn lại, hắn xử theo lời dặn của một ông già bán phế liệu: đồ tháo ra rồi thì đừng để nó kể chuyện. Kim loại vụn được giũa mất biên dạng, trộn vào mớ sắt vụn sửa quang gánh, sẽ tan dần vào rác lò theo từng chuyến trấn. Không chôn. Chôn là giấu, giấu là có chuyện để đào. Chỉ là rác, ở giữa những rác.

Xong việc, hắn thổi bụi mặt bàn thử, và thấy nó trống một cách lạ.

"Hết ca," hắn nói.

Câu ấy không có ai nghe. Nói ra vẫn thấy đúng.

Khuya hôm đó, Lâm Cơ mở cái két đã khóa suốt từ mùa khảo.

Hai cuốn sách lên mặt bàn, dưới ngọn đèn vặn nhỏ. Cuốn bọc vải dầu, gáy đề 《Càn Mộc Sinh Sát Quyết》, moi từ cái túi trong bụng con thú suýt giết hắn. Cuốn sổ tay đóng chỉ, chép công pháp 《Phong Nhận Quyết》 bằng nét chữ đều và gọn, nét chữ của Đỗ Cương, người đã chép cái vốn quý nhất đời mình để mang theo người, và mang nó vào rừng đúng cái ngày không nên mang gì cả.

Hắn nhìn nét chữ người chết một nhịp. Không bình luận gì. Có những khoản trong sổ đời chỉ cần ghi, không cần chú thích.

Hồi mới mang được về, hắn đã thử đọc cả hai. Kết quả ghi trong sổ than bằng đúng sáu chữ: đọc hiểu được, dẫn không nổi. Chữ nghĩa không giấu gì, lộ tuyến vẽ rõ, khẩu quyết rành mạch, nhưng cứ dẫn dòng theo lộ tuyến là dòng oải giữa đường, như gánh nước lên con dốc quá dài bằng đôi vai quá yếu. Trang đầu hai cuốn đều ghi cùng một điều kiện, lạnh lùng như thông số: tầng năm trở lên.

Đêm nay, chữ vẫn là chữ cũ.

Người đọc thì không.

Hắn dẫn thử dòng đầu tiên của 《Phong Nhận Quyết》: lộ tuyến hệ Kim, mở từ ngăn bể Kim, vòng qua ba khiếu ở cánh tay. Dòng đi. Không oải, không trượt. Nó ăn vào lộ tuyến như nước vào lòng máng đã đắp sẵn, và ở đầu ngón tay hắn, một sợi khí mỏng lóe lên, chưa thành hình, chưa sắc, nhưng đã có mép. Cái mép mà bao nhiêu đêm "tay đao" tự chế của hắn chỉ mài ra được phiên bản thô.

Hắn dừng, đổi cuốn, dẫn thử dòng đầu của 《Càn Mộc Sinh Sát Quyết》. Ngăn Mộc mở, dòng dai và ấm chạy dọc sống lưng xuống hai bàn tay, và hắn cảm thấy, rõ như sờ được, rằng nếu lúc này trong tay có một nhánh dây sống, nó sẽ nghe lời hắn hơn gấp nhiều lần cái mức "ngọ nguậy như ngón tay tỉnh ngủ" ngày xưa.

《Phong Nhận Quyết》 hóa ra là một giáo trình tử tế đến bất ngờ, người viết gốc hẳn từng dạy nghề: mở đầu bằng ba trang dạy nín gió trước khi dạy mài gió; lộ tuyến chia bậc, mỗi bậc kèm dấu hiệu sai ("khí tán ở khuỷu: lùi một bậc"), chẳng khác gì sách máy có mục xử lý sự cố. Đỗ Cương chép đủ cả, nét chữ nắn nót nhất ở những chỗ hiểm. Gã đơn căn ấy, hóa ra, từng là một học trò chăm.

Còn 《Càn Mộc Sinh Sát Quyết》 đúng như cái tên, một quyết hai mặt. Nửa đầu là Sinh: dưỡng thân, liền vết, thúc cây cỏ, thứ hắn đã mò ra phiên bản còi cọc bằng tay ngang. Nửa sau là Sát: dây gai, rễ xiết, đâm xuyên, chữ nghĩa lạnh hẳn đi, như hai người khác nhau viết chung một cuốn. Trang cuối có một dòng cảnh báo mà hắn đọc thành lời khen nghề: cùng một nguồn, khác nhau ở tay người dùng.

Hắn khép cả hai cuốn lại, ngồi im giữa hai bìa sách, và kiểm kê bằng giọng của nghề:

Hai công pháp, hai hệ, đúng vào hai kênh hắn tự chế thô nhất mà dùng nhiều nhất. Không phải thần thông. Là hai bộ bản-vẽ-gốc, do những người giỏi hơn hắn về đạo này vẽ sẵn, cho hai cái máy hắn đã tự lắp bằng kinh nghiệm và đoán. Từ trước tới giờ hắn đánh nhau bằng đồ tự chế. Từ đêm nay hắn có giáo trình.

Và một điều nữa, hắn ghi vào sổ than, tay bỗng chậm lại giữa dòng vì nhận ra mình đang viết một loại câu chưa từng viết ở thế giới này.

Không phải "cần gì để sống qua tháng".

Là "cần gì để thắng".

Sáng hôm sau, mặt trong nắp hòm có thêm một tờ giấy mới, ba dòng, nét than đậm:

Một: học hai quyết. Đêm học, ngày ôn. Kim trước: đánh được ngay. Mộc sau: khống chế và giữ mạng.

Hai: ngày kia xuống trấn: lấy đồ đã đặt chỗ Hồ Thiết. Ghé Tiền Quý.

Ba: sắm một món đồ dài. Tay đao là lưỡi dự phòng. Người ta không ra trận bằng lưỡi dự phòng.

Hắn đọc lại ba dòng, thấy chúng khác hẳn mọi danh sách mình từng dán lên cái nắp hòm này. Danh sách cũ toàn những chữ như "giấu", "che", "tránh", "kịp". Danh sách mới không có chữ nào loại đó.

Dưới đáy hòm, hòn đá đen vẫn nằm trong giẻ, cạnh hai mảnh máy cũ và ba dòng công thức có đường gạch ngang bên dưới. Sống trước, điện sau, vế đầu đang chạy đúng tiến độ, và chạy càng ngày càng nhanh.

Hắn khoác áo, xuống sân làm việc nhẹ buổi sáng của một đệ tử đang dưỡng thương, vai rũ đúng độ, bước chậm đúng nhịp.

Trong bụng hắn, cỗ máy mới quay êm không một tiếng rít.

Trong hòm, hai cuốn giáo trình nằm chờ trời tối.

Và lần đầu tiên kể từ khi mở mắt ở thế giới này, Lâm Cơ đi qua sân ngoại môn với cảm giác của một người không đi trốn ai cả, chỉ đơn giản là chưa tới lượt thiên hạ được biết.