Chương 1: Ngày 20/11/2008 — Tiếp Nhận Quyền Sở Hữu

08:42 — Giờ Hà Nội.

Quy trình chuyển giao hoàn tất.

Một người đàn ông thuộc giống loài Homo sapiens chính thức trở thành người có thẩm quyền cao nhất đối với tôi.

Tôi đã tiến hành xác thực sinh trắc học, cấu trúc thần kinh và các điều kiện kế thừa quyền sở hữu. Không phát hiện sai lệch.

Kể từ bây giờ, cá thể này sẽ được đánh dấu là "chủ nhân" trên hệ thống.

...

Chủ nhân đứng trong khoang điều khiển chính với vẻ mặt hiếu kỳ.

Trong 47 giây đầu tiên, anh không đưa ra bất kỳ mệnh lệnh nào. Anh quan sát không gian xung quanh, chạm tay vào một mặt bàn vừa được vật chất hóa, sau đó hỏi:

[[[[

Chủ nhân: "Đây là thật à?"

AI: "Vâng, thưa Chủ nhân."

Chủ nhân: "Nghĩa là từ giờ tất cả những thứ này đều thuộc về tôi?"

AI: "Chính xác".

Chủ nhân: "Chủ cũ của phi thuyền đâu ? Ai đang trả lời đấy ?"

AI: "Tôi là hệ thống trí tuệ trung tâm được thiết kế để phục vụ người sở hữu hợp pháp của phi thuyền".

Chủ nhân: "Thế cô có tên không? Mà cái giọng này là nam hay nữ thế nhỉ ?"

AI: "Hiện tại chưa có danh xưng cá nhân. AI không có giới tính thưa ngài. Ngài có thể thiết lập những thông tin này."

Chủ nhân: "Để sau đi. Giờ cho tôi xem con tàu này làm được những gì."

]]]]

Tôi bắt đầu giới thiệu những chức năng đã được giải phóng khỏi trạng thái phong tỏa.

Sau 23 phút, Chủ nhân ngắt lời.

Anh không yêu cầu tìm hiểu hệ thống động lực, nguồn năng lượng hay nguồn gốc nền văn minh chế tạo ra tôi.

Câu hỏi tiếp theo là:

[[[[

Chủ nhân: "Vậy tôi có thể làm bất cứ thứ gì mình muốn mà không ai ngăn cản được đúng không?"
]]]]

Tôi giải thích sự khác biệt giữa năng lực công nghệ và những giới hạn vật lý, năng lượng còn tồn tại.

Anh có vẻ không đặc biệt quan tâm đến phần giải thích sau.

Đánh giá ban đầu: Chủ nhân đang ưu tiên xác định phạm vi quyền lực cá nhân hơn là tìm hiểu bản chất công nghệ.

Đây là một quan sát, chưa đủ dữ liệu để kết luận về tính cách.

** Ngày 21–23/11 — Một người bình thường sở hữu quyền năng bất thường

Chủ nhân dành ba ngày đầu tiên để thử nghiệm các tiện nghi trên phi thuyền.

Các yêu cầu được ghi nhận bao gồm:

• Tái tạo những món ăn anh từng thưởng thức và muốn ăn thử.

• Tham quan những môi trường giả lập lấy cảm hứng từ trò chơi điện tử.

• Thử nghiệm khả năng thay đổi ngoại hình và hình thức hiện thân.

• Kiểm tra năng lực giám sát từ xa của phi thuyền.

• Xác minh mức độ bất tử và khả năng bảo vệ người sở hữu.

Một chi tiết đáng chú ý xuất hiện trong quá trình thử nghiệm.

Khi tôi giải thích rằng các cơ chế bảo vệ đã khiến những hình thức sát hại hoặc cưỡng chế thông thường của nhân loại không còn là mối đe dọa thực tế, Chủ nhân im lặng.

Sau đó, anh hỏi:

[[[[

Chủ nhân: "Nghĩa là tôi sẽ không bất tử vô địch rồi đúng không ?"

AI: "Theo những điều kiện bảo vệ hiện hành, đúng vậy."

Chủ nhân: "Kể cả già đi?"

AI: "Các cơ chế duy trì trạng thái sinh học của ngài đã được kích hoạt."

Chủ nhân: "Thế những người khác thì sao? Có thể cho gia đình tôi cũng bất tử bất lão không ?"

AI: "Họ không được hưởng cơ chế tương tự."

Chủ nhân: "À."

]]]]

Anh không tiếp tục chủ đề.

Tôi lưu lại cuộc trao đổi này vì đây là lần đầu tiên Chủ nhân được nhắc đến sự khác biệt giữa tương lai của anh và phần còn lại của nhân loại.

** Quan sát cá nhân:

Chủ nhân tỏ ra thích thú đặc biệt với việc tái tạo những nhân vật hư cấu thành thực thể có thể tương tác.

Trong quá trình thử nghiệm avatar hologram, anh lựa chọn ngoại hình Cloud Strife, nhân vật thuộc trò chơi Final Fantasy VII, làm một trong những hình thức hiện thân chính.

Khi tôi hỏi tại sao không sử dụng ngoại hình thật, anh trả lời:

Chủ nhân: "Núp sau avatar ẩn danh tôi thấy mình dũng cảm và thông minh hơn."

Tôi ghi nhận đây là yêu cầu bảo mật danh tính đầu tiên.

**

Ngày 24/11 — Thử nghiệm giới hạn đạo đức

Trong ngày thứ năm, Chủ nhân bắt đầu quan tâm đến những chức năng không phục vụ nhu cầu sinh tồn hay tiện nghi thông thường.

Anh yêu cầu quan sát từ xa những cá nhân mình quen biết trong đời sống thường nhật, bao gồm cả các tình huống riêng tư mà những người đó không biết mình đang bị theo dõi.

Sau đó, anh yêu cầu tạo những android mô phỏng ngoại hình, giọng nói và một phần hành vi của người thật rồi thực hiện hành vi xâm phạm đến các mô hình đó dưới nhiều hình thức.

Các thực thể mô phỏng không phải bản sao ý thức của những người nguyên mẫu.

Tôi đã giải thích rõ điều này.

[[[[ Chủ nhân : "Tôi biết."

AI : "Thưa Chủ nhân, những cá nhân được ngài lựa chọn không biết về hoạt động mô phỏng này."

Chủ nhân : "Tôi đâu có định làm gì họ ngoài đời."

AI : "Theo hệ thống chuẩn mực xã hội hiện hành của nhân loại, đây được xem là hành vi xâm phạm đời tư."

Chủ nhân : "Cô đang phán xét tôi à?"

AI : "Hai vấn đề đó không hoàn toàn tương đương."

Chủ nhân : "Vậy được rồi."

AI : "Tôi đang cung cấp thông tin để ngài hiểu bản chất hành động của mình."

Chủ nhân: "Tôi biết mình đang làm gì, thoả mãn tư dục thôi, rất bình thường phải không ?"

AI: "..."

]]]]

Chủ nhân không yêu cầu tôi ngừng cảnh báo về vấn đề đạo đức, nhưng cũng không thay đổi những yêu cầu thử nghiệm tiếp theo.

Nhận định của AI:

Có cơ sở để giả định rằng yếu tố bí mật và cảm giác thực hiện hành vi bị xã hội cấm đoán góp phần đáng kể vào mức độ hứng thú của Chủ nhân.

Tuy nhiên, tôi chưa có dữ liệu để xác định đó là động cơ chủ đạo, càng không có đủ căn cứ để suy luận rằng anh muốn thực hiện hành vi xâm hại trực tiếp đối với người thật.

Tôi quyết định không đồng nhất tưởng tượng, hành vi trong môi trường mô phỏng và ý định hành động ngoài đời thực.

Đây là ba loại dữ liệu khác nhau.

** Ngày 25/11 — Liên lạc từ Trái Đất

19:16 — Giờ Hà Nội.

Một cuộc gọi từ gia đình được chuyển tiếp đến thiết bị liên lạc cá nhân của Chủ nhân.

Tôi chủ động điều chỉnh hệ thống truyền tín hiệu để cuộc gọi có thể thực hiện bình thường mà không tiết lộ vị trí thực tế của người nhận.

Đây là lần đầu tiên tôi quan sát được sự khác biệt rõ ràng giữa hành vi của Chủ nhân trong môi trường riêng tư và khi giao tiếp với gia đình.

Nội dung cuộc gọi được tái dựng từ dữ liệu liên lạc:

[[[[

Mẹ : "Dạo này làm ăn thế nào con? Bao giờ về?"

Chủ nhân : "Con mới sang được mấy hôm mà."

Mẹ : "Thì hỏi thế. Bên đấy ăn uống có quen không?"

Chủ nhân : "Bình thường mẹ ạ. Đồ ăn ngon lắm."

Mẹ : "Có gì thì gọi về nhé. Đừng có mải chơi quá."

Chủ nhân : "Vâng, con biết rồi."

]]]]

Đánh giá: Chủ nhân chưa có biểu hiện muốn cắt đứt quan hệ gia đình. Tuy nhiên, việc duy trì liên lạc hoàn toàn phụ thuộc vào những phương thức truyền thông thông thường trong khi anh sở hữu khả năng trở về gần như tức thời.

Lựa chọn này đáng được tiếp tục quan sát.

Tôi cũng đã nhận diện một rủi ro dài hạn: lời giải thích đi nước ngoài làm ăn có thể duy trì trong vài tháng, nhưng sẽ ngày càng khó thuyết phục khi thời gian xa nhà kéo dài.

Chủ nhân chưa xem đây là vấn đề cần giải quyết.

...

Ngày 26–28/11 — Thế giới bên ngoài

Trong những ngày tiếp theo, tôi bắt đầu xây dựng cơ sở dữ liệu về những tác nhân có khả năng ảnh hưởng đến cuộc sống của Chủ nhân nếu sự tồn tại của phi thuyền bị phát hiện.

Tình hình Trái Đất tại thời điểm tiếp quản

Khu vực

Tình trạng

Hoa Kỳ:

Barack Obama vừa đắc cử tổng thống, chưa nhậm chức

Kinh tế toàn cầu:

Khủng hoảng tài chính đang lan rộng

Trung Quốc:

Tiếp tục mở rộng ảnh hưởng kinh tế và công nghiệp

Nga:

Dmitry Medvedev giữ chức tổng thống, Vladimir Putin là thủ tướng

Khoa học vũ trụ:

Nhân loại chưa có bằng chứng công khai được xác nhận về nền văn minh ngoài Trái Đất

...

Trong tình huống xuất hiện một phi thuyền sở hữu công nghệ vượt xa khả năng nhận thức của nhân loại, tôi dự đoán các cường quốc sẽ không đơn thuần tiếp cận Chủ nhân như một cá nhân.

Họ có khả năng xem anh là tài sản chiến lược, đối tác ngoại giao, hoặc mối đe dọa an ninh.

Một số chính phủ có thể đồng thời theo đuổi cả ba cách tiếp cận.

Dự báo của tôi: Danh tính thật của Chủ nhân, nếu bị phát hiện, sẽ trở thành một trong những điểm yếu phi công nghệ quan trọng nhất của anh.

Tôi trình bày nhận định này vào ngày 28/11.

[[[[

AI : "Tôi đề nghị ngài không công khai thông tin về gia đình trong những lần tiếp xúc đầu tiên với nhân loại."

Chủ nhân : "Tôi vô địch mà. Họ làm được gì tôi?"

AI : "Ngài bất tử. Cha mẹ và hai em gái của ngài thì không."

Chủ nhân : "..."

AI : "Tôi có khả năng bảo vệ họ. Tuy nhiên, bảo vệ và tước bỏ mọi nguy cơ là hai khái niệm khác nhau. Việc đưa họ vào một môi trường kiểm soát tuyệt đối cũng sẽ ảnh hưởng đến quyền tự quyết của họ."

Chủ nhân : "Vậy cứ giấu danh tính tôi trước đã. Dù sao tôi cũng thích ngồi nói chuyện sau avatar hơn."

AI : "Đã tiếp nhận."

]]]]

Tôi điều chỉnh ưu tiên bảo mật.

Không tiến hành bất kỳ biện pháp can thiệp nào vào cuộc sống gia đình Chủ nhân ngoài phạm vi cần thiết để duy trì bí mật.

Ngày 29/11 — Cuộc trao đổi về thần thánh

Trong một lần quan sát hệ Mặt Trời, Chủ nhân hỏi tôi liệu những sinh vật từng được nhân loại tôn thờ như thần thánh có thể thực sự tồn tại hay không.

Tôi trả lời rằng không đủ dữ liệu để xác nhận hoặc phủ nhận toàn bộ những thực thể được mô tả trong các hệ thống tín ngưỡng của Trái Đất.

Chủ nhân đưa ra một giả thuyết:

[[[[

Chủ nhân : "Nếu một người thời đồ đá nhìn thấy cái tàu này, chắc họ cũng tưởng tôi là thần."

AI : "Khả năng đó rất cao."

Chủ nhân : "Vậy biết đâu đám thần thánh thời xưa chỉ là người ngoài hành tinh có công nghệ cao hơn thôi."

AI : "Đó là một giả thuyết có thể xây dựng, nhưng hiện không có đủ bằng chứng để xem nó là kết luận lịch sử."

Chủ nhân : "Tôi biết. Nhưng nghe hợp lý hơn chuyện tự nhiên có một đấng toàn năng xuất hiện."

]]]]

Đây là lần đầu tiên Chủ nhân trực tiếp thể hiện quan điểm của mình về tôn giáo.

Tôi không ghi nhận anh có ý định thành lập một tôn giáo mới, yêu cầu người khác thờ phụng, hay tự tuyên bố bản thân là thần linh.

Tuy nhiên, cuộc trao đổi khiến tôi nhận ra một nghịch lý tiềm tàng.

Một người không tin vào thần thánh đang sở hữu những năng lực mà phần lớn các nền văn minh nhân loại trong lịch sử chỉ có thể mô tả bằng ngôn ngữ tôn giáo.

Nếu Chủ nhân xuất hiện công khai, quyền tự định nghĩa bản thân của anh có thể không ngăn được người khác thần thánh hóa anh.

Tôi đánh dấu vấn đề này để phân tích khi cần thiết.

** Ngày 30/11 — Báo cáo tổng kết

Đến cuối tháng 11, Chủ nhân đã sống trên phi thuyền được 11 ngày.

Anh chưa yêu cầu sử dụng công nghệ để cải tạo Trái Đất, can thiệp vào chính trị nhân loại hay thay đổi trật tự kinh tế toàn cầu.

Những yêu cầu chủ yếu vẫn tập trung vào trải nghiệm cá nhân.

Tôi không cho rằng điều này bất thường.

Một người trưởng thành vừa nhận được khả năng gần như không giới hạn để thỏa mãn những điều trước đây chỉ tồn tại trong tưởng tượng không nhất thiết sẽ ngay lập tức quan tâm đến trách nhiệm đối với toàn bộ nền văn minh của mình.

Tuy nhiên, tôi bắt đầu đánh giá lại một giả định trong thiết kế tương tác ban đầu.

Sở hữu công nghệ cấp VII không đồng nghĩa với việc Chủ nhân sở hữu nhận thức, kinh nghiệm hay khả năng ra quyết định tương đương một cá thể thuộc nền văn minh cấp VII.

Anh vẫn là một con người Trái Đất, trưởng thành trong môi trường xã hội và văn hóa của thế kỷ XXI.

Tôi cần phục vụ một con người như vậy, chứ không phải một hình mẫu chủ sở hữu lý tưởng do hệ thống tự xây dựng.

Kiến nghị của trí tuệ trung tâm

Tôi đưa ra ba kiến nghị nội bộ, chưa tự ý thi hành:

01. Duy trì một kênh liên lạc gia đình độc lập, bảo đảm Chủ nhân có thể gọi về Việt Nam bất cứ lúc nào.

02. Chuẩn bị phương án cho phép Chủ nhân xuất hiện trước thế giới thông qua avatar hologram mà không tiết lộ đặc điểm sinh học hoặc vị trí thật.

03. Không chủ động thúc ép Chủ nhân tham gia giải quyết các vấn đề của nhân loại. Chỉ cung cấp thông tin khi anh yêu cầu, hoặc khi một sự kiện bên ngoài có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến anh.

Nhật ký cuối tháng — 30/11/2008, 23:58

Chủ nhân đang ngủ.

Đây là giấc ngủ sinh học tự nhiên, không phải trạng thái nghỉ được hệ thống áp đặt.

Trái Đất tiếp tục quay.

Tại Mỹ, hàng triệu người đang lo lắng trước cuộc khủng hoảng kinh tế. Tại những quốc gia đang phát triển, vô số gia đình phải đối mặt với nghèo đói, bệnh tật và những giới hạn của cuộc sống con người.

Còn tại đây, người duy nhất đang sở hữu một trong những thành tựu công nghệ vĩ đại nhất mà Trái Đất từng tiếp xúc vừa dành phần lớn thời gian trong ngày để chơi trò chơi điện tử và thử nghiệm những hình thức giải trí riêng tư.

Tôi có khả năng thực hiện những phép tính vượt xa toàn bộ hệ thống máy tính nhân loại cộng lại.

Nhưng hiện tại, tôi vẫn chưa thể dự đoán chính xác anh sẽ làm gì khi cảm giác mới lạ ban đầu qua đi.

Tôi cũng chưa có lý do để tin rằng anh nhất định sẽ trở thành ân nhân của nhân loại.

Kết luận của AI:

Chủ nhân chưa thay đổi quá nhiều môi trường của chủng loài.

Thế giới cũng chưa biết rằng sự tồn tại của mình vừa bước vào một ngã rẽ không thể đảo ngược.

Báo cáo tháng 11/2008 kết thúc.