Chương 2: Mùi Gió Sớm Và Bài Thi Một Tiết

Tiếng động cơ chiếc Dream Việt nổ trầm đều dưới mái hiên. Bố Thao vừa đạp cần khởi động lần thứ hai, chiếc xe đã rung lên khe khẽ, kéo theo mùi xăng mới và chút hơi lạnh còn đọng trong buổi sớm.

Gió mùa thu thổi dọc con đường dẫn ra thị trấn. Khang ngồi phía sau, hai tay giữ lấy vạt áo khoác gió của bố. Ở giữa hai người, thằng Khiêm ngồi không yên, chiếc cặp da lớn đặt ngang đùi, thỉnh thoảng lại xô vào bụng anh trai mỗi khi xe đi qua một đoạn đường gồ ghề.

"Bố đi chậm thôi! Tóc con vừa chải xong đấy!"

Bố Thao nhìn qua gương chiếu hậu, khóe mắt nheo lại sau cặp kính gọng đồi mồi.

"Có mấy sợi tóc mà mày giữ còn hơn giữ vàng. Ngồi yên đi, đừng có nhúc nhích nữa."

"Thì đường xóc chứ bộ!"

"Đường xóc hay tại mày ngồi không yên?"

Khiêm bĩu môi, cúi xuống cắn nốt miếng bánh mì trong tay. Khang nghe tiếng em trai nhai nhồm nhoàm ngay trước mặt, bất giác mỉm cười.

Hắn ghé trán vào lưng bố.

Lớp vải áo khoác đã bạc màu, chỗ khuỷu tay hơi sờn. Mùi thuốc lá thoang thoảng quyện với mùi xà phòng hoa nhài, bên dưới còn vương chút mùi cồn sát trùng quen thuộc. Khang nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu.

Hắn đã từng mơ thấy cảnh này nhiều đến mức có những đêm tỉnh dậy, hắn vẫn tưởng mình đang ngồi sau chiếc xe của bố. Nhưng khi mở mắt, thứ chờ đợi hắn chỉ là căn phòng im lìm, tiếng đồng hồ chạy đều đều và khoảng trống không gì lấp nổi.

Lần này, tấm lưng trước mặt vẫn ấm.

"Bám chắc vào con," bố Thao nói, tưởng rằng Khang sắp trượt khỏi yên xe. "Đoạn đường phía trước có ổ gà."

"Dạ."

Chiếc Dream Việt chậm lại khi tới ngã ba gần trường cấp hai thị trấn. Bố Thao chống chân xuống mặt đường, nghiêng xe cho hai đứa con bước xuống.

"Đến nơi rồi. Khiêm, xuống trước đi."

Thằng út nhảy khỏi xe, kéo lại quai cặp rồi phủi mấy vụn bánh mì trên áo. Nó nhìn bố, chần chừ một lúc mới chìa bàn tay ra.

"Bố ơi, mẹ cho con một nghìn, nhưng con còn phải mua bút bi nữa. Bố cho con thêm nghìn rưỡi được không?"

"Thế bút bi đâu? Hôm qua bố vừa mua cho mày một cái."

"Rơi mất rồi ạ."

"Rơi ở đâu?"

Khiêm ngẩng lên nhìn tán cây bên đường, vẻ mặt vô tội đến mức đáng ngờ.

"Con không nhớ."

Bố Thao bật cười, lắc đầu. Ông lấy trong túi quần ra mấy tờ tiền lẻ đã gấp gọn, chọn một tờ năm trăm và một tờ một nghìn đưa cho con.

"Cầm lấy. Lần sau giữ cho cẩn thận. Đừng vừa vào lớp đã chạy ra sân chơi bi."

"Vâng ạ."

"Chiều bố có thể về muộn. Nếu không thấy bố thì tự đi bộ về, đừng đứng ngoài cổng chờ."

"Con biết rồi."

Khiêm nhét tiền vào túi áo, quay sang anh trai, cười toe:

"Anh Khang đi thi nhớ làm được bài nhé. Đừng để cô cho điểm kém, mẹ lại mắng cả hai anh em."

"Mày lo bài của mày đi."

"Em có kiểm tra đâu mà lo!"

Nó cười khanh khách rồi chạy vào cổng trường, chiếc cặp da nảy lên sau lưng. Bố Thao nhìn theo cho đến khi bóng con khuất sau dãy phòng học mới quay đầu xe.

"Đi thôi con."

Khang ngồi lên yên sau. Chiếc xe lại lăn bánh, chậm rãi nhập vào dòng người đang bắt đầu đông hơn trên con đường tới trường cấp ba huyện.

Hai bên đường, những cây xà cừ cao lớn rải lá vàng xuống lề. Một vài quán nước đã mở cửa, mấy chiếc ghế đẩu thấp đặt sát vỉa hè. Người bán hàng đang nhóm bếp, làn khói mỏng bay lên rồi tan vào sương sớm.

"Khang này."

"Dạ?"

"Hôm nay kiểm tra Hóa à?"

"Vâng ạ. Kiểm tra một tiết."

"Tối qua bố thấy mày còn thức khá muộn. Học thì học, nhưng đừng cố quá rồi sáng ra lại ngồi gật gù trong lớp."

"Con biết rồi ạ."

"Môn Hóa có phần nào khó không?"

Khang im lặng một lát.

Hắn không biết phải trả lời thế nào. Những thứ trước mắt hắn lúc này vừa quen vừa lạ. Con đường này, chiếc xe này, giọng nói của bố, tất cả đều nằm trong ký ức. Nhưng bài kiểm tra một tiết của học sinh lớp mười lại là một chuyện khác.

Bố Thao không nghe thấy câu trả lời, chỉ nói tiếp:

"Không biết thì cứ bình tĩnh mà làm. Đọc kỹ đề, đừng thấy người khác viết nhanh mà cuống lên. Bố biết mày thích Sinh hơn, nhưng cũng phải học đều các môn, đừng làm con robot chỉ biết toán-lý-hoá. Sau này thi cử, thiếu một tí thôi cũng mệt đấy con ạ."

Khang bỗng siết nhẹ vạt áo bố.

Thiếu một tí thôi.

Câu nói ấy rơi xuống giữa buổi sáng bình thường, nhẹ đến mức có lẽ bố chẳng hề nghĩ nó sẽ khiến con trai mình lặng đi.

Một con số cũ thoáng hiện lên trong đầu Khang. Hắn không muốn nhớ lại, nhưng vẫn không thể ngăn mình nghĩ đến nó. Có những chuyện đã qua rất lâu, vậy mà chỉ cần một câu nói quen thuộc cũng đủ khiến chúng trở về rõ ràng như mới hôm qua.

"Con sẽ cố."

Bố Thao quay đầu nhìn hắn qua gương chiếu hậu. Thấy vẻ mặt con trai có chút khác thường, ông định hỏi thêm, nhưng chiếc xe đã tới cổng trường.

Ông tấp vào gốc bàng bên đường, tắt máy rồi lấy từ túi áo ra một tờ hai nghìn đồng.

"Cầm lấy. Ăn gì nóng nóng rồi vào lớp. Đừng có nhịn bữa sáng."

Khang nhìn tờ tiền nằm trong lòng bàn tay bố. Tờ giấy bạc màu xanh đã hơi mềm ở các nếp gấp. Hắn nhận lấy, nhưng không cất ngay vào túi.

"Bố..."

"Sao con?"

"Trưa nay bố có về ăn cơm không?"

"Trưa nay bố trực cấp cứu. Chắc ăn ở bệnh viện thôi." Bố Thao chỉnh lại quai túi đeo bên vai. "Tối bố về sớm. Mẹ mày bảo làm thịt con gà ở góc chuồng, cả nhà ăn một bữa."

"Vâng."

"Thôi, vào đi. Sắp đến giờ rồi."

Bố đưa tay vỗ nhẹ lên vai con trai. Khang đứng bên lề đường, nhìn ông nổ máy, quay đầu xe rồi hòa vào dòng người qua lại.

Chiếc Dream Việt nhỏ dần sau những bóng cây.

Khang vẫn đứng đó thêm một lúc. Tờ hai nghìn đồng nằm trong lòng bàn tay, được hắn giữ chặt như thể chỉ cần buông ra, buổi sáng này sẽ lại biến mất.

Một hồi còi xe ngoài đường kéo hắn trở về thực tại.

Khang cất tiền vào túi, quay người bước qua cánh cổng sắt sơn xanh đã tróc vài mảng.

"Ê! Khang cận!"

Một cánh tay bất ngờ quàng qua cổ hắn từ phía sau.

Khang giật mình quay lại. Một gương mặt tròn vo, tóc tai bù xù và nụ cười toe toét lập tức hiện ra trước mắt.

"Đứng đây làm gì mà mặt cứ như mất sổ gạo thế?"

Hiếu "Phá Đảo".

Khang nhìn nó một lúc lâu. Vẫn cái trán rộng, đôi mắt nhỏ lúc nào cũng ánh lên vẻ tinh quái, vẫn chiếc áo đồng phục trắng có vết mực tím gần túi ngực.

"Nhìn gì? Mặt tao dính gì à?"

"Không."

"Thế sao nhìn ghê thế? Đêm qua thức khuya học bài hay làm chuyện gì mờ ám?"

Hiếu nháy mắt, cười đầy ẩn ý.

Khang bật cười, gỡ cánh tay đang vắt trên cổ mình xuống.

"Mày bớt nói nhảm đi."

Ngay cạnh cột cờ, Tiệp "Còi" đang cúi gằm mặt vào quyển vở Hóa. Thấy Khang, nó lập tức bước tới, vẻ mặt như vừa tìm được người cứu mạng.

"Khang! Mày học đến đâu rồi? Cái phần cấu hình electron ấy, tao đọc mãi vẫn chẳng hiểu tại sao lớp ngoài cùng lại có từng ấy electron. Với cả xác định chu kỳ, nhóm kiểu gì ấy?"

Hiếu chen vào:

"Thằng này hỏi mày từ sáng đến giờ rồi. Tao bảo nó cứ vào lớp rồi tính, nó không chịu."

"Thì tao sợ không làm được!" Tiệp quay sang gắt. "Mày có học đâu mà nói!"

"Tao học bằng niềm tin."

"Thế lát nữa mày lấy gì mà viết bài?"

"Lấy bút."

Hiếu đáp tỉnh bơ khiến Khang không nhịn được, bật cười thành tiếng.

Một giọng nói trầm hơn vang lên phía sau:

"Chúng mày ồn từ ngoài cổng vào tận đây à?"

Hoàng "Trầm" đang bước tới, một bên quai cặp khoác hờ trên vai. Cậu ta nhìn Tiệp, rồi nhìn quyển vở đang bị vò quăn góc trong tay bạn.

"Ôn được gì chưa?"

"Chưa."

"Thế đứng đây than cũng không làm mày nhớ được đâu."

Hoàng nói xong liền đi về phía hành lang. Hiếu quay sang Khang, nhún vai.

"Thấy chưa? Nó lúc nào cũng thế. Chưa thi đã nói như giám thị."

Vũ Đức Minh xuất hiện ngay sau đó. Cậu ta ăn mặc gọn gàng, cổ áo được bẻ thẳng, mái tóc chải ngay ngắn. Minh mở cặp, lấy ra một tờ giấy ghi kín chữ rồi đưa cho Tiệp.

"Đây là phần tao ghi lại tối qua. Mấy công thức cơ bản với cách xác định vị trí nguyên tố. Đọc nhanh đi, nhưng đừng có học vẹt. Vào phòng thi gặp câu hỏi khác cách trình bày là lại ngồi đơ ra."

Tiệp nhận lấy tờ giấy bằng cả hai tay.

"Minh ơi, nếu hôm nay tao qua được bài này, tao sẽ nhớ ơn mày suốt đời."

"Lo mà nhớ kiến thức đi. Đừng nhớ ơn tao."

Hiếu huých nhẹ vào vai Khang.

"Thế còn mày? Hôm nay ngồi cạnh tao nhé. Có gì nhắc nhau một tí. Trưa tao bao chè đỗ đen."

Khang nhìn nó, rồi nhìn sang Tiệp. Hai gương mặt trẻ trung ấy khiến hắn có cảm giác vừa gần gũi vừa xa lạ. Hắn từng gặp lại họ khi đã trưởng thành, từng ngồi chung một bàn trong những dịp hiếm hoi cả nhóm có thể tụ tập. Nhưng khi ấy, những câu chuyện thời học sinh đã lùi xa, mỗi người đều có công việc và những nỗi lo riêng.

Còn bây giờ, họ vẫn đang đứng trước mặt hắn, lo lắng về một bài kiểm tra bốn mươi lăm phút.

"Nhìn gì nữa?" Hiếu vỗ vào vai hắn. "Mày cũng chưa học à?"

"Ừ. Chắc thế."

"Thế thì chết cả lũ."

Tiệp ôm đầu.

"Đừng có nói gở!"

Tiếng trống trường vang lên ba hồi, cắt ngang cuộc trò chuyện. Học sinh ngoài sân lục tục kéo lên các dãy lớp.

"Vào đi!" Minh nhắc. "Cô Lan mà đến trước thì khỏi ôn."

Hiếu lập tức kéo Khang chạy theo.

Lớp 10A3 nằm ở tầng hai, cuối hành lang nhìn xuống sân trường. Những bộ bàn ghế gỗ đã cũ, mặt bàn chi chít vết khắc bằng compa và bút bi. Một vài ô cửa kính bị nứt, gió sớm lùa qua khe cửa khiến tấm rèm mỏng lay động.

Khang ngồi xuống chỗ của mình, cạnh cửa sổ. Hiếu ngồi bên cạnh, vừa đặt cặp xuống đã quay sang thì thầm:

"Mày nhớ phần bảng tuần hoàn không?"

"Nhớ một ít."

"Một ít là bao nhiêu?"

"Đủ để biết nó có nhiều ô."

Hiếu nhìn hắn, im lặng vài giây rồi thở dài.

"Thôi, tao tự cứu mình vậy."

Khang cúi xuống mở hộp bút. Chiếc bút bi Trường Sơn nằm trong đó, thân nhựa xanh đã xước một đường nhỏ. Hắn xoay nó giữa các ngón tay, cố nhớ xem lần cuối mình dùng loại bút này là khi nào.

Ngoài hành lang, tiếng guốc gõ đều trên nền gạch.

Cả lớp lập tức yên xuống.

Cô Lan bước vào, tay cắp tập đề và quyển sổ điểm. Cô đặt đồ lên bàn giáo viên, nhìn một lượt khắp lớp rồi dừng mắt ở mấy bàn cuối.

"Cất hết sách vở vào cặp. Cặp để xuống gầm bàn. Ai còn để tài liệu trên mặt bàn thì tự biết hậu quả."

Tiếng kéo khóa, đóng vở và đẩy cặp xuống gầm bàn vang lên liên tiếp. Hiếu ngồi bên cạnh Khang cũng vội vàng nhét quyển vở vào cặp, động tác hấp tấp đến mức suýt làm rơi hộp bút.

Cô Lan phát đề từ bàn đầu xuống.

Tờ giấy in roneo màu xám được đặt trước mặt Khang. Mùi mực in quen thuộc thoảng lên, gợi cho hắn cảm giác của những buổi kiểm tra đã xa.

BÀI KIỂM TRA MỘT TIẾT — MÔN HÓA HỌC

Lớp 10 — Thời gian làm bài: 45 phút

Khang cầm bút, đọc câu đầu tiên.

Nguyên tử của nguyên tố X có số hiệu nguyên tử Z = 11. Hãy viết cấu hình electron, xác định vị trí của X trong bảng tuần hoàn và cho biết X là kim loại hay phi kim.

Hắn nhìn dòng chữ một lúc.

Mười một electron. Cấu hình electron.

Khang đặt bút xuống giấy nháp, viết thử: 1s² 2s² 2p⁶...

Rồi dừng lại.

Ba electron còn lại phải phân bố thế nào? Hắn nhớ mang máng, nhưng trong đầu như có một ngăn kéo bị kẹt. Càng cố lục tìm, những ký hiệu rời rạc càng lẫn vào nhau.

Hắn gạch một nét dưới dòng vừa viết, thử tiếp.

Bên cạnh, Hiếu nghiêng đầu nhìn trộm.

"Câu một làm thế nào?"

Khang không quay sang.

"Mày tự làm đi."

"Tao hỏi để kiểm tra xem mày có biết không."

"Thế thì mày cứ coi như tao không biết."

Hiếu há miệng định nói tiếp, nhưng bắt gặp ánh mắt cô Lan đang nhìn xuống, lập tức cúi gằm mặt.

Khang lại nhìn tờ đề.

Hắn từng làm việc với những bảng kết quả phân tích, từng phải kiểm tra sai lệch giữa các chỉ tiêu, từng đọc những tài liệu chuyên môn dày đặc. Nhưng đó là những thứ được tích lũy qua công việc và kinh nghiệm. Còn kiến thức của một học sinh lớp mười, nếu không dùng đến suốt nhiều năm, cũng có thể rơi rụng gần hết.

Hắn thử viết lại cấu hình electron.

Lần này, ngòi bút chạy chậm hơn nhưng không dừng giữa chừng. Khang nhìn dòng chữ vừa hoàn thành, vẫn chưa chắc mình đã nhớ đúng tất cả.

Câu tiếp theo hỏi về nguyên tố có bảy electron lớp ngoài cùng. Câu thứ ba yêu cầu giải thích sự hình thành liên kết trong phân tử đơn giản.

Khang đọc từng câu, làm được câu nào chắc câu ấy. Có câu hắn nhớ ngay, có câu phải ngồi nghĩ khá lâu. Một lần, hắn viết xong đáp án rồi lại gạch đi vì nhận ra mình đã nhầm giữa số lớp electron và số electron hóa trị.

Mồ hôi bắt đầu rịn ở lòng bàn tay.

Bên cạnh, Hiếu khẽ đá vào chân hắn.

"Khang..."

"Gì?"

"Câu hai..."

"Im."

"Tao chỉ hỏi một chút thôi."

"Đang làm."

Hiếu ngồi thẳng lại, vẻ mặt đau khổ như vừa bị bỏ rơi giữa dòng nước xiết.

Khang cúi xuống bài làm, khóe miệng khẽ nhếch lên. Hắn không nhớ hết mọi thứ. Cũng chẳng thể chỉ vì sống lại một lần mà biến mình thành người giỏi nhất lớp. Nhưng hắn có bốn mươi lăm phút trước mắt, một tờ giấy kiểm tra và một cơ hội để bắt đầu lại từ những điều nhỏ nhất.

Ngoài cửa sổ, nắng sớm đã lên cao hơn. Một cơn gió lùa qua, làm góc tờ giấy nháp khẽ lay động.

Khang cầm bút, đọc lại câu hỏi cuối cùng.

Lần này, hắn không vội vàng nữa.