Chương 3: Không Chết

Đêm thứ hai, An không còn sợ tiếng hú nữa.Không phải vì cậu đã quen. Mà vì cậu đã học được cách đếm nó. Bản hợp xướng bắt đầu lúc nửa đêm, từ phía bắc, như hôm trước. Lần này An bấm đốt ngón tay theo từng nhịp. Bảy lần lên giọng. Hai khoảng lặng dài. Rồi một khoảng lặng rất dài.

Rồi cậu nghe tiếng móng trên nền đá. Gần hơn đêm trước.

Cậu nín thở. Tiếng móng chậm rãi đi ngang quảng trường, dừng lại ở đâu đó phía tây. Một cánh cửa kẽo kẹt. Một tiếng gầm trầm, ngắn.

Rồi im lặng.

An chờ tiếng kêu. Tiếng kêu của đêm trước, tiếng đàn bà bị bóp nghẹn. Cậu chờ đến khi cổ họng khô rát. Nhưng đêm nay, sau tiếng gầm ấy, không có gì nữa. Chỉ có tiếng sương rì rào, và một thứ gì đó rất khẽ, như tiếng ai đó thở dốc, rồi tắt.

Họ đã cắn ai đó, An nghĩ, rồi lập tức tự sửa. Hoặc không. Mình không biết. Mình chỉ nghe thấy tiếng cửa và tiếng gầm. Mình chưa nghe thấy cái chết.

Cậu thức đến sáng, tay nắm tấm thẻ có hai chữ. Chữ NHỚ vẫn nằm im ở mặt trước, mảnh như vết nước mắt khô.

Boong.

An bật dậy trước cả khi ổ khóa mở. Cậu mở cửa, chộp lấy túi đá đen trên bậc thềm rồi chạy ra quảng trường. Sương sáng nay mỏng hơn, và An đếm đầu người trước khi nhìn bất kỳ điều gì khác.

Bốn mươi tám.

Cậu đếm lại. Bốn mươi tám. Cậu đếm lần thứ ba, chậm hơn, chạm vào từng gương mặt bằng mắt.

Bốn mươi tám người. Đúng bằng số người còn sống hôm qua. Không thiếu ai.

"Ủa?" Thanh Tùng đứng giữa quảng trường, tay gãi gáy. "Mọi người ơi, tui đếm thử, sao… đủ hết nè?"

"Chuông," Gia Huy nói. Cậu thanh niên tóc xanh đã thôi lóng ngóng nhìn quanh, giờ chỉ đứng sững, mắt dán vào khung gỗ cạnh cây đa. "Chuông Đồng. Nhìn kìa."

Chiếc chuông đồng treo trên khung gỗ vẫn xanh xỉn rêu như hôm qua. Mặt chuông trơn nhẵn. Không có chữ nào chảy ra. Không một cái tên.

"Không ai chết." Hải Đăng nói, như thể mình chưa tin. "Đêm qua không ai chết."

Một khoảng im lặng. Rồi cả quảng trường vỡ ra thành tiếng reo, tiếng khóc, tiếng cười lẫn nhau. Bà Hạnh chắp tay lạy tứ phương. Kiều Nga ôm chầm lấy Lô Thị Mận, cả hai khóc. Cô bé Mai Anh nhảy cẫng lên, rồi ôm lấy Thu Hằng, mặt vùi vào áo len. Hà Văn Phúc, người thầy thể dục hay cười, vỗ tay như vừa xem xong trận bóng: "Thấy chưa! Thấy chưa! Tôi bảo mà, sói cũng có ngày nghỉ!"

"Ông ơi," Thanh Tùng cười méo. "Sói mà nghỉ thì tui cho ổng nghỉ luôn cả đời."

Trong tiếng ồn ấy, An đứng im. Cậu nhìn một người khác, người cũng đứng im như cậu: Âu Gia Hưng, vị kiến trúc sư, hai tay đút túi, mày nhíu lại.

"Anh không vui à?" An hỏi.

"Tôi đang nghĩ." Giọng ông chậm. "Luật làng nói mỗi đêm, sói cắn một người. Hôm qua chúng ta nghe điều đó. Nếu luật nói thật, đêm qua sói đã cắn ai đó. Mà không ai chết."

An thấy lạnh dọc sống lưng. "Nghĩa là…"

"Nghĩa là có thứ gì đó đã ngăn cái chết." Gia Hưng nói, và mắt ông quét qua đám đông đang cười khóc. "Hoặc luật không nói thật. Cả hai khả năng đều đáng sợ hơn một xác chết."

Đến bảy giờ, quảng trường đã lắng xuống, và người ta bắt đầu hiểu rằng tin vui này không đơn giản như vừa tưởng.

"Trật tự." Quốc Bảo đứng ở giữa vòng tròn đá, hai tay chống hông. Giọng ông vẫn như hôm qua, nhưng An nhận ra một chút khàn trong đó. "Mười hai giờ, bỏ phiếu. Đêm qua không ai chết. Từ giờ đến trưa, nói. Ai nói gì phải có lý do. Luật của tôi vẫn còn nguyên."

"Tôi xin phép trình bày."

Lâm Quốc Hưng, người cảnh sát về hưu, giơ tay. Ông không cười. "Tôi đã làm công việc điều tra ba mươi năm. Nguyên tắc đầu tiên là: một sự kiện lạ phải có nguyên nhân. Đêm qua, theo luật, sói cắn một người. Có bốn khả năng. Một: sói cố tình không cắn. Hai: sói cắn không thành. Ba: có ai đó bảo vệ nạn nhân. Bốn: có ai đó cứu nạn nhân sau khi bị cắn."

"Khả năng một và hai gần như không có," Tuệ Lâm đáp, đẩy kính. "Ngôi làng nói sói sẽ cắn. Sói muốn thắng, nên sói sẽ cắn. Về mặt hành vi, mười hai kẻ muốn giết sẽ không đồng loạt bỏ qua một đêm."

"Tôi đồng ý với bác sĩ," Hoàng Long nói, bước ra. Ông vẫn mỉm cười, nhưng giọng thận trọng. "Nếu loại trừ hai khả năng đầu, chúng ta còn lại hai khả năng: có người bảo vệ, hoặc có người cứu. Cả hai đều dẫn đến cùng một kết luận: trong làng có ít nhất một người có khả năng đặc biệt."

Tiếng xì xào dậy lên. Có người hít vào thật mạnh. An thấy Thảo khoanh tay, mắt nhìn xuống đất. Thấy Thu Hằng cúi đầu cầm tay Mai Anh. Thấy Quang Vinh, vị doanh nhân hào sảng, tặc lưỡi, vuốt cằm.

"Thưa quý vị." Long nâng giọng. "Tôi có một đề nghị, và lần này tôi xin phép nói rõ trước: đây chỉ là đề nghị, không phải áp lực. Người đã cứu hoặc bảo vệ ai đó đêm qua, nếu tồn tại, đã làm một việc rất dũng cảm. Chúng tôi biết ơn người ấy. Xin người ấy lên tiếng, để cả làng biết thêm một đồng minh. Chúng ta cần biết nhau."

Nghe thật hợp lý. An thấy nhiều người gật đầu. Thanh Tùng vỗ đùi. "Chuẩn đó! Có người cứu mạng thì phải khen chứ! Ra đây tui bắt tay!"

"Khoan đã."

An không biết mình đã nói lúc nào. Cậu thấy cả quảng trường quay lại nhìn mình, và tim cậu đập nhanh, nhưng cậu đã lỡ mở miệng.

"Em xin phép nói. Hôm qua anh Long đề nghị cả làng khai thẻ, và chị Thảo đã phản bác bằng bốn bước. Em nhớ bước bốn: người có vai mạnh khai ra sẽ chết, vì sói biết mà cắn. Bây giờ anh Long đề nghị một việc cùng bản chất, chỉ nhỏ hơn: người có khả năng đặc biệt lên tiếng. Nếu bước bốn hôm qua đúng, thì hôm nay nó vẫn đúng."

Một khoảng im lặng. An thấy cổ họng khô khốc. Cậu nuốt khan và nói tiếp.

"Em không nói anh Long là sói. Em chỉ nói: người cứu đêm qua có nguy cơ cao hơn bất kỳ ai nếu lộ mặt. Đêm nay sói sẽ cắn lại. Nếu họ biết ai bảo vệ, họ chỉ cần cắn người đó."

Hoàng Long nhìn cậu một lúc. Rồi ông bật cười nhẹ, cúi đầu. "Cậu bé đúng. Tôi đã quên nguyên tắc chính mình từng chấp nhận hôm qua. Tôi xin rút lại." Ông ngẩng lên, nhìn cả làng. "Xin người ấy cứ giữ im lặng. Chúng ta sẽ hiểu."

Lần này việc rút lại diễn ra rất nhanh, nhanh y hệt hôm qua. An vẫn không biết ghi điều đó vào cột nào.

"Tui muốn nói cái này."

Hồ Văn Tám, người nông dân Nghệ An, bước ra từ đám đông. Dáng ông thấp, vai rộng, đôi tay chai sạn chắp sau lưng. "Tui mô có học nhiều. Tui chỉ biết răng: ai cứu người, người đó biết. Còn người được cứu, tui nghĩ mô có biết. Rứa thì cái nạn nhân đêm qua đang đứng giữa đám ni, mà ổng hay bà ấy mô biết mình vừa thoát chết." Ông nhìn quanh. "Tui nói rứa để mọi người biết: ai đó trong chừng ni người đã suýt chết. Mà không ai biết là ai."

Câu nói rơi xuống như một viên đá.

Bốn mươi tám người, An nghĩ. Và một người trong số đó đêm qua đã bị cắn, và vẫn đang đứng đây, thở, mà không hề biết.

Chín giờ, cuộc tranh luận chuyển sang vấn đề khác.

"Tôi muốn trình bày một phân tích."

Âu Gia Hưng bước vào giữa vòng người, tay cầm một tấm vỏ cây có vẽ những đường nét gạch chân. Từ sáng, ông đã ngồi bên bậc đá vẽ vẽ ghi ghi, và giờ ông nâng tấm vỏ lên, như một kiến trúc sư trình bày bản vẽ.

"Hôm qua, bốn mươi chín viên đá đen được bỏ công khai. Ai bỏ cho ai, chúng ta đều thấy. Tôi đã ghi lại." Ông chỉ vào tấm vỏ. "Hai mươi hai người bỏ cho Châu Kim Oanh. Mười ba người bỏ cho Phương Thảo. Năm người cho ông Hoàng Văn Sơn. Bốn người cho thầy Phúc. Ba người cho luật sư Long. Hai người cho bác sĩ Lâm."

"Ông muốn nói gì?" Quốc Bảo hỏi.

"Tôi nói một điều đơn giản. Nếu mười hai con sói muốn một người bị treo, chúng sẽ dồn phiếu vào cùng một người. Đó là hành vi tối ưu. Vậy nhóm hai mươi hai người đã bỏ cho Oanh sẽ chứa nhiều sói hơn mức trung bình." Ông dừng lại. "Mức trung bình là mười hai trên bốn mươi chín, tức khoảng hai mươi bốn phần trăm. Nếu sói dồn phiếu, tỉ lệ trong nhóm đó sẽ cao hơn."

"Nghe có lý," Lâm Quốc Hưng gật đầu.

"Nhưng có một vấn đề."

Giọng Hoàng Long, nhẹ nhàng. "Xin phép, ông Gia Hưng. Mười hai con sói nằm trong năm mươi người. Dù chúng dồn hết phiếu vào Oanh, tối đa cũng chỉ mười hai trong hai mươi hai. Còn ít nhất mười người dân trong nhóm ấy. Quốc Bảo, Hải Đăng, chính tôi cũng biết có nhiều người tốt đã bỏ cho cô Oanh vì lý do hợp lý. Suy luận của ông chỉ cho ta một xác suất, không cho ta một cái tên. Và nếu ta treo người dựa trên xác suất đó, ta lại sắp sửa treo một người vô tội như hôm qua."

"Tôi không nói treo hết nhóm ấy," Gia Hưng điềm tĩnh đáp. "Tôi nói: hãy nhìn trong nhóm ấy, ai là người đòi hỏi mạnh nhất."

Cả quảng trường dõi theo ngón tay ông. Và An thấy ngón tay ấy dừng lại ở một người.

Hoàng Văn Sơn, người đầu bếp thân hình đồ sộ, đang đứng khoanh tay. Mặt ông đỏ bừng. "Mày chỉ vào tao hả?"

"Tôi chỉ nói theo số liệu. Hôm qua ông là người đầu tiên đòi treo cô Oanh khi chưa có ai bỏ phiếu. Cậu Minh An cũng đã nêu điều ấy." Gia Hưng nhìn ông, không thay đổi giọng. "Điều đó không chứng minh ông là sói. Nó chỉ chứng minh ông là người đáng được hỏi."

"Hỏi cái gì?" Sơn gầm lên. "Tao la lối vì tao sợ! Tao sợ chết! Mày không thấy bà Lan nằm đó hả? Tao la thì sao? Dân không được la à?"

"Dân được la," Thu Hằng nói, và giọng chị dịu hơn mọi người nghĩ. "Cô tin ông Sơn đang sợ thật. Nhưng sói cũng biết sợ, và sói cũng biết la. Cô không nói ông là sói, ông Sơn ạ. Cô nói: chúng ta không biết."

"Vậy sao còn treo?!"

"Vì mỗi trưa phải có một người bị treo," Quốc Bảo nói, giọng trầm xuống. "Và hôm nay chưa ai có lý do tốt hơn."

An thấy Sơn quay phắt về phía mình, đôi mắt đỏ ngầu. "Mày! Thằng nhóc! Hôm qua mày bỏ phiếu tao! Hôm nay mày định làm lại hả?"

"Em sẽ nói lý do khi đến lượt bỏ phiếu," An đáp, hai tay run ở trong túi áo. "Em xin lỗi nếu chú giận."

"Xin lỗi cái đầu mày!"

"Này." Một giọng khác chen vào. Hoàng Long, bình tĩnh như thường. "Xin cho phép tôi nói một điều công bằng. Ông Sơn đang bị dồn. Một người bị dồn thường phản ứng theo hai cách: hoặc im lặng, hoặc la lối. Cả hai đều bị coi là đáng ngờ. Đó là cái bẫy của luật chơi này. Tôi đề nghị chúng ta đừng treo ai chỉ vì cách họ phản ứng khi sợ."

"Vậy ông đề nghị treo ai?" Quốc Bảo hỏi thẳng.

Long mỉm cười. "Tôi đề nghị bỏ phiếu cho người có lý do cụ thể nhất. Còn lý do của tôi: ông Hà Văn Phúc đã đùa cợt suốt hai ngày, cả khi có người chết. Tôi không cho rằng ông ấy xấu, nhưng tôi không hiểu thái độ ấy. Tôi muốn nghe ông ấy giải thích."

"Ủa, tui hả?" Phúc chỉ vào mình, mặt ngạc nhiên thật thà, rồi bật cười. "Hôm qua tui có bốn phiếu, hôm nay tui sắp có bốn mươi phiếu luôn! Anh Long ơi, tui đùa vì tui sợ. Người ta sợ thì nói đùa, chứ sợ mà cứ khóc, thì khóc từ sáng tới chiều à?" Ông xoa tay. "Mà thôi, anh nói lý do rõ ràng, tui thích. Ai có lý do thì cứ bỏ cho tui. Tui không giận."

Vài người bật cười. Không khí nhẹ đi một chút. Và đó là lúc An nhận ra một điều lạ: cả quảng trường vừa chuyển từ một cuộc đấu trí sang một cuộc đua giữa các lý do, và không ai thật sự biết mình sẽ bỏ phiếu cho ai.

Mười hai giờ trưa. Chuông Đồng ngân dài.

Bốn mươi tám chiếc hũ đất nung hiện ra từ sương, thẳng hàng trong vòng tròn. An đi dọc theo hàng hũ và nhận ra một điều: hũ của Châu Kim Oanh và hũ của Võ Thị Lan đã biến mất. Khoảng trống hai chỗ trong vòng tròn như hai chiếc răng mất.

Dung, cô MC, đọc tên. Người đầu tiên: Hải Đăng.

"Tôi bỏ cho Sơn." Hải Đăng nói, mắt không nhìn ai. "Vì ông ấy đòi treo Oanh quá nhanh, và hôm nay lại la lối quá to. Tôi không chắc, nhưng tôi không còn lý do nào tốt hơn."

Viên đá rơi. Cạch.

Từng người một. Tiếng đá rơi nối nhau. Quốc Bảo bỏ cho Sơn. "Theo phân tích của kiến trúc sư. Chưa đủ, nhưng đủ để thử." Thu Hằng bỏ cho Phương Thảo. "Cô giữ nguyên phiếu của mình. Cô xin lỗi em Thảo, cô vẫn thấy lo." Thảo nhìn chị, không nói gì, và bỏ viên đá của mình vào hũ của Lục Văn Thành, vị nhà sư hoàn tục. "Tôi không chọn người đang bị dồn. Tôi chọn người ít nói nhất." Nhà sư chắp tay, không phản ứng.

Hoàng Long bỏ cho Phúc. "Như tôi đã nói." Tuệ Lâm bỏ cho Phương Thảo. "Hôm qua cô ấy dẫn dắt lập luận mà không có bằng chứng. Hôm nay tôi vẫn chưa thấy bằng chứng." Hai người nhìn nhau thoáng chốc. Từ Gia Bảo, cậu thanh niên mười bảy tuổi nổi loạn, bỏ cho Quốc Bảo. "Vì ông ra lệnh cho mọi người. Kệ tôi." Ông chỉ nhìn cậu, không nói.

Rồi đến An. Cậu đứng trước hàng hũ, viên đá lạnh trong tay.

"Em bỏ cho ông Sơn." Cậu hít một hơi. "Hôm qua em đã bỏ cho ông, và em muốn thử lại bằng một lý do khác. Lý do hôm nay là: mười hai giờ trưa hôm qua, ông Sơn là người đầu tiên nói treo cô Oanh, và hôm nay, khi bị chất vấn, ông hầu như không trả lời vấn đề, mà chỉ hỏi ngược lại. Em không biết đó là sự sợ hãi hay sự lảng tránh. Em chọn thử."

"Mày…" Sơn nghiến răng.

Cạch.

Viên đá cuối cùng rơi. Bốn mươi tám viên.

"Kết quả." Giọng khàn khàn của ngôi làng vang lên. "Hoàng Văn Sơn: mười bảy phiếu. Hà Văn Phúc: chín phiếu. Phương Thảo: tám phiếu. Nguyễn Hoàng Long: năm phiếu. Từ Gia Bảo: bốn phiếu. Trịnh Tuệ Lâm: ba phiếu. Cù Thị Hồng: hai phiếu."

An nhẩm lại: mười bảy cộng chín là hai mươi sáu, cộng tám là ba mươi tư, cộng năm là ba mươi chín, cộng bốn là bốn mươi ba, cộng ba là bốn mươi sáu, cộng hai là bốn mươi tám.

Khớp.

"Hoàng Văn Sơn bị treo."

Sơn không gầm, không chống cự. Ông đứng đó, thân hình to lớn bỗng như co lại. Đôi tay đầu bếp chai sạn rũ xuống bên hông.

"Tao…" Giọng ông khàn và lạc đi. "Tao nấu cơm cho tụi bây ăn. Hôm qua, tao nấu. Hôm kia, tao nấu. Tụi bây ăn không ai bảo cơm tao độc."

Không ai đáp.

"Tao mà là sói…" Ông cười một tiếng khô khốc. "Tao mà là sói thì tao im như thóc. Tao la như thằng điên, tao ngu thế sao?" Ông nhìn quanh, mắt đảo từng gương mặt. "Mà tao đâu có biết. Tao đâu biết tao ngu hay thông minh. Tụi bây cũng đâu có biết."

"Chú Sơn…" Thanh Tùng lắp bắp.

"Thôi." Ông phẩy tay, và nụ cười trên mặt ông méo mó. "Tao có đứa con nhỏ ở nhà. Chắc nó đang chờ tao nấu cơm." Rồi ông im lặng, rất lâu, trước khi nói thêm. "Tụi bây nhớ lấy: đừng tin lời ai chỉ vì họ khóc. Đừng tin lời ai chỉ vì họ cười. Đừng tin cả lời tao."

Sương cuốn lấy chân ông. Chiếc thòng lọng hạ xuống. Sơn bước đến, không quay đầu. Mai Anh bật khóc. Thanh Tùng quay mặt vào vai Kiều Nga. Khi sương tan, trên đất chỉ còn một nắm tro trắng mỏng của tấm Thẻ Vai.

An nhìn nắm tro cho đến khi mắt đau nhói. Rồi cậu nhận ra điều đáng sợ nhất: cậu không biết liệu mình vừa chứng kiến cái chết của một con sói hay của một người vô tội. Không ai biết. Và sẽ không bao giờ biết, trừ khi ván này kết thúc.

Chiều đó, An ngồi trên bậc đá trước nhà, que than trong tay, mảnh vỏ cây cũ đã kín một mặt.

Ngày 2.

Đêm 2: không ai chết (theo chuông).

Bị treo: Hoàng Văn Sơn (17 phiếu).

Còn sống: 47.

Sói: không rõ. Nếu Sơn là sói: còn 11. Nếu không: còn 12.

Không ai biết Sơn là gì. Thẻ cháy thành tro.

Cậu dừng lại, rồi viết thêm:

Đêm qua có người bị cắn mà không chết. Ai đó bảo vệ, hoặc cứu. Ít nhất một người trong làng có khả năng đặc biệt. Người ấy hiện đang im lặng.

Có thể là người nào cũng được. Người im lặng, người hay nói, người khóc, người cười.

Long rút đề nghị rất nhanh khi bị phản bác. Lần thứ hai. Có thể là biết sai thì sửa. Cũng có thể không.

Hằng vẫn bỏ phiếu cho Thảo. Thảo bỏ cho nhà sư mà không giải thích nhiều. Tuệ Lâm bỏ cho Thảo.

Quốc Bảo bỏ cho Sơn. Hải Đăng bỏ cho Sơn. Cả hai đều dân? Không biết.

Cậu nhìn vào dòng cuối, thở dài rồi gạch bỏ. Không biết. Hai chữ ấy đã thành câu trả lời cho mọi thứ.

"Em lại ghi."

Cô bé Mai Anh đứng bên cạnh, hai tay giữ chặt viên đá đen chưa bỏ. Mắt đỏ hoe, đồng phục nhăn nhúm. "Anh An, em có thể hỏi anh một chuyện không?"

"Em hỏi đi."

"Hôm nay chú Sơn nói chú có con nhỏ ở nhà." Cô bé nhìn xuống chân. "Vậy… nếu chú ấy không phải sói, con chú ấy sẽ không còn ba. Nhưng nếu chú ấy là sói, thì chú ấy cũng có con. Vậy… sói cũng có thể là ba của một ai đó ạ?"

An há miệng định đáp, nhưng cổ họng nghẹn lại. Một câu hỏi đơn giản, thật đơn giản, và cậu không biết trả lời thế nào.

"Anh không biết, Mai Anh," cuối cùng cậu nói. "Anh xin lỗi. Anh thật sự không biết."

Cô bé gật đầu, cầm viên đá đen đi về căn nhà ghi tên mình. An nhìn theo cái bóng nhỏ bé xa dần trong sương.

Chuông Chiều vang lên. Sáu tiếng.

An chạy về nhà, cánh cửa đóng sập, tiếng khóa cạch từ bên ngoài. Cậu ngồi xuống giường, tay rút tấm thẻ ra như thói quen. Và khi nhìn mặt trước, cậu cứng đờ.

Chữ NHỚ vẫn còn đó. Nhưng bên cạnh nó, một chữ thứ hai đã hiện lên, nét mảnh như viết bằng sương.

TRƯỚC.

Nhớ trước.

An nhìn hai chữ ấy rất lâu. Rồi, như có một cánh cửa nào đó trong đầu bật mở, một hình ảnh bất chợt ập đến, rõ ràng đến mức cậu giật mình.

Tiếng chuông. Một chiếc chuông đồng xanh xỉn rêu. Cậu đã nghe tiếng chuông ấy từ trước, rất lâu trước hôm qua, trước khi đặt chân đến ngôi làng này. Cậu nhớ cái cảm giác ấm của bàn tay mẹ trong tay mình, và tiếng chuông vang lên, ba tiếng, rồi sáu tiếng, giữa một buổi chiều đầy sương.

Mình đã từng ở đây, An nghĩ, và máu trong người đông cứng lại. Hoặc một nơi giống hệt thế này.

Ngoài cửa sổ, tiếng hú lại bắt đầu từ phía bắc, lan ra tám hướng. Đêm thứ ba.

[HẾT CHƯƠNG 3]