Chương 4: Một Bệnh Án Khó
Dưới Mái Nhà Có Mùi Thuốc
Mục lục
5 chươngCuộn, vuốt hoặc dùng hai nút để xem thêm Đã tải 5/5 chương
Sáng thứ Sáu, trời hửng nắng nhưng gió bắc vẫn thổi hun hút qua hành lang tầng 3 khu Nội tổng hợp. Dọc dãy phòng bệnh, mùi thuốc sát khuẩn quyện với mùi cháo loãng và dầu gió xanh. Điều dưỡng đẩy xe thuốc đi qua, bánh xe lăn trên nền gạch phát ra những tiếng lộc cộc đều đặn. Ở cuối hành lang, một người nhà đang dỗ bệnh nhân chịu ăn thêm vài thìa cháo.
7 giờ 45 phút, Khang vừa kết thúc buổi giao ban tại khoa Dược thì điện thoại nội bộ reo. Đầu dây bên kia là bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Văn Minh, 44 tuổi, Phó trưởng khoa Nội tổng hợp.
“Khang à, lát nữa xong việc dưới khoa thì lên đây giúp anh một chút. Có một ca bệnh nền chồng chéo, nằm viện ba hôm nay mà diễn biến chưa rõ. Anh muốn nhờ dược lâm sàng rà lại thuốc đang dùng.”
“Vâng, em lên ngay khi sắp xếp xong ạ.”
Khang đặt ống nghe xuống, ngồi thêm vài giây.
Đây là lần đầu tiên một bác sĩ điều trị chủ động gọi cậu lên trao đổi về một bệnh án phức tạp. Trước đó, phần lớn công việc của cậu vẫn bắt đầu bằng việc tự tìm đến các khoa, rà soát danh sách thuốc rồi đề nghị bác sĩ xem xét những vấn đề phát hiện được.
Có lẽ chuyện ở khu Cấp cứu và buổi trao đổi với bác sĩ Tuấn bên Nội Tim mạch đã khiến một số người chú ý đến công việc của cậu. Khang thấy vui, nhưng cũng có chút áp lực. Được mời lên không có nghĩa là cậu sẽ tìm ra được điều gì hữu ích.
Cậu mở ngăn kéo, lấy cuốn sổ bìa đen cùng tập tài liệu tra cứu tương tác thuốc và hiệu chỉnh liều theo chức năng thận. Trước khi đi, cậu kiểm tra lại cây bút chì ngòi bấm vẫn để trong túi áo blouse.
Khoa Nội tổng hợp lúc 8 giờ sáng đã chật kín người. Khoa có 65 giường kế hoạch nhưng số bệnh nhân thực tế thường vượt quá 80. Một số giường phải kê sát nhau, vài bệnh nhân nằm cáng ở cuối hành lang. Trong phòng hành chính, điện thoại bàn reo liên tục, điều dưỡng chia khay thuốc sáng, còn các bác sĩ tranh thủ xem kết quả xét nghiệm trước khi đi buồng.
Bác sĩ Hoàng Văn Minh ngồi ở chiếc bàn giữa phòng. Anh có dáng người đậm, trán cao, trên sống mũi còn hằn vết tì của gọng kính. So với vẻ nóng nảy mà Khang từng gặp ở bác sĩ Tuấn, Minh điềm đạm hơn. Nhưng nhìn những tập bệnh án xếp chồng bên cạnh, có thể thấy anh cũng đang phải chia sự chú ý cho quá nhiều bệnh nhân cùng lúc.
Thấy Khang bước vào, Minh kéo chiếc ghế trống lại gần, đẩy sang một tập bệnh án dày.
“Em xem giúp anh hồ sơ của bệnh nhân Vũ Văn Tường, 71 tuổi, buồng 11.”
Khang ngồi xuống, mở trang đầu tiên.
Ông Tường là giáo viên cấp hai đã nghỉ hưu. Tiền sử bệnh ghi nhận đái tháo đường týp 2 khoảng 12 năm, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đau cột sống thắt lưng mạn tính và bệnh thận mạn giai đoạn 3b. Creatinine trong các lần xét nghiệm trước đây thường dao động từ 165 đến 175 µmol/L.
“Bệnh nhân nhập viện chiều thứ Ba, phải không anh?”
“Ừ. Lúc vào viện, ông cụ mệt, buồn nôn, ăn uống kém, có sốt nhẹ và ho khạc đờm. Mạch 92 lần/phút, huyết áp 135/80 mmHg, đường huyết mao mạch 9,4 mmol/L. Anh nghĩ nhiều đến nhiễm khuẩn hô hấp trên nền bệnh mạn tính, kèm rối loạn tiêu hóa. Khoa đã cho kháng sinh đường uống, truyền dịch và thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày.”
Minh lật đến tờ điều trị.
“Các thuốc bệnh nền vẫn được duy trì. Hai hôm nay bệnh nhân không khá lên. Buồn nôn tăng, người lơ mơ, phản ứng chậm hơn. Có lúc chúng tôi nghi thiếu máu não thoáng qua, nhưng chụp cắt lớp vi tính sọ não không thấy tổn thương mới. Sáng nay xét nghiệm lại, creatinine tăng lên 268 µmol/L. Ông cụ còn kêu đau hai bắp chân, ấn vào cơ thì đau rõ. Nước tiểu cũng sẫm màu hơn.”
Khang nhìn vào phiếu xét nghiệm.
Con số creatinine 268 µmol/L được đánh dấu bên cạnh giá trị 172 µmol/L của ngày nhập viện. Chức năng thận đang xấu đi trong thời gian ngắn. Cậu lật lại các trang ghi chép, tìm lượng nước tiểu và những lần xét nghiệm trước đó, nhưng thông tin chưa đầy đủ.
“Bệnh nhân đang dùng những thuốc này ở nhà và vẫn tiếp tục trong viện?”
“Đúng. Anh đọc qua thì thấy chưa có gì quá khác biệt so với đơn ngoại trú.”
Khang chuyển sang danh sách thuốc:
Metformin 850 mg, uống 2 lần/ngày, sáng và tối.
Gliclazide MR 60 mg, uống buổi sáng.
Perindopril 5 mg, uống buổi sáng.
Amlodipine 5 mg, uống buổi sáng.
Atorvastatin 20 mg, uống buổi tối.
Cậu dừng mắt ở Metformin rồi chuyển sang Perindopril. Sau đó, cậu nhìn lại kết quả creatinine.
“Lần gần nhất chức năng thận được đánh giá ổn định là khi nào ạ?”
Minh chỉ vào một phiếu xét nghiệm cũ.
“Khoảng hơn một tháng trước. Creatinine 169.”
Khang ghi lại. Cậu không vội lấy giá trị creatinine hiện tại để tính ra một mức lọc cầu thận cố định. Khi creatinine đang tăng nhanh, con số eGFR tính theo công thức thông thường có thể không phản ánh chính xác chức năng thận tại thời điểm đó. Nhưng xu hướng tăng rõ ràng cùng tình trạng ăn uống kém, buồn nôn và lượng nước tiểu giảm là những điều không thể bỏ qua.
“Trước khi nhập viện, bệnh nhân có dùng thêm thuốc gì ngoài đơn này không anh?”
“Có khả năng. Người nhà nói khoảng hơn một tuần trước, ông cụ bị ho sốt và đau lưng nhiều. Con trai đưa ra phòng khám tư, mua thuốc uống nhưng lúc nhập viện không mang theo đơn. Anh đã dặn gia đình tìm lại vỏ thuốc, hình như chiều qua mới về lấy.”
“Em xuống buồng 11 hỏi thêm. Có thể cần xem cả những thuốc mua ngoài.”
Minh gật đầu.
“Ừ. Chiều nay anh định mời bên Thận và Nội tiết cùng xem. Nếu thuốc có liên quan thì mình nên làm rõ sớm.”
Buồng 11 nằm ở cuối dãy. Ông Tường ở giường gần cửa ra vào, thân hình gầy, khuôn mặt hốc hác. Ông nằm nghiêng, hai chân duỗi dưới tấm chăn mỏng. Mỗi lần đổi tư thế, ông lại nhíu mày, bàn tay vô thức đặt lên bắp chân.
Vợ ông ngồi bên cạnh. Bà ngoài 60 tuổi, tóc bạc gần nửa, đeo kính gọng đồi mồi. Trên chiếc bàn nhỏ đầu giường có một hộp nhựa trong suốt đựng nhiều vỉ thuốc và cuốn sổ tay bọc bìa lịch cũ.
Thấy Khang đến, bà vội đứng dậy.
“Chào cô. Cháu ở khoa Dược. Bác sĩ Minh nhờ cháu xuống xem lại các thuốc bác nhà mình đã dùng, kể cả thuốc mua ở ngoài bệnh viện.”
“May quá, có cậu xuống.” Bà kéo chiếc hộp thuốc lại gần. “Mấy hôm nay ông nhà tôi cứ mệt lả, buồn nôn, ăn chẳng được bao nhiêu. Hai chân thì đau như bị chuột rút mà xoa bóp cũng không đỡ. Tôi mang hết thuốc ở nhà lên đây, còn ghi cả vào sổ. Chỉ sợ mình nhớ thiếu.”
“Cô cứ kể theo những gì mình nhớ được. Chỗ nào chưa rõ thì mình đối chiếu với vỏ thuốc.”
Khang mở hộp, đeo găng tay rồi lần lượt kiểm tra. Phía trên là những vỉ thuốc điều trị tăng huyết áp, tiểu đường và mỡ máu. Ở đáy hộp có một túi nhỏ buộc dây chun. Bên trong là hai vỉ thuốc đã bóc gần hết cùng một tờ đơn viết tay của phòng khám tư, ghi ngày khám cách đây 9 ngày.
Khang cầm vỉ thứ nhất lên.
Clarithromycin 500 mg.
Vỉ có 14 viên, hiện chỉ còn 2.
Vỉ thứ hai ghi Diclofenac natri 50 mg, dạng viên bao tan trong ruột. Trong vỉ 10 viên chỉ còn 2 viên.
Cậu đặt hai vỉ thuốc cạnh nhau.
“Cô nhớ bác uống hai loại này như thế nào không ạ?”
Bà mở cuốn sổ tay. Những dòng chữ nhỏ, thẳng hàng ghi ngày uống thuốc, bữa ăn và vài triệu chứng của chồng.
“Thứ Tư tuần trước, ông nhà tôi bị ho có đờm xanh, hơi sốt, lại đau lưng dữ dội. Con trai đưa ông ra phòng khám tư. Bác sĩ ở đó cho hai loại này, dặn uống kháng sinh sáng 1 viên, tối 1 viên. Thuốc giảm đau cũng uống sáng và tối. Nhưng thuốc giảm đau ông chỉ uống 4 ngày, vì lưng đỡ hơn. Còn kháng sinh thì uống được 6 ngày.”
Khang đếm lại số viên.
“Vỉ kháng sinh còn 2 viên, vậy là bác đã uống 12 viên trong 6 ngày. Còn Diclofenac đã dùng 8 viên trong 4 ngày, đúng không cô?”
“Đúng rồi. Tôi có ghi ở đây. Mấy hôm sau lưng đỡ, tôi bảo ông ngừng thuốc giảm đau. Kháng sinh thì ông uống tiếp. Đến ngày thứ sáu, ông bắt đầu buồn nôn, ăn không ngon, người mệt rũ. Tôi nghĩ chắc do thuốc kháng sinh nên cũng dừng lại.”
“Trong những ngày uống thuốc này, bác có tiếp tục uống các thuốc tiểu đường, huyết áp và mỡ máu không ạ?”
“Có chứ cậu. Thuốc bệnh nền thì ông chưa bao giờ bỏ. Hôm nào tôi cũng lấy ra chia sẵn sáng, tối. Đợt này ông ốm, tôi càng sợ ông quên nên vẫn nhắc uống.”
Khang ghi lại lời khai. Cậu hỏi thêm về đau cơ, thời điểm nước tiểu sẫm màu và lượng nước tiểu gần đây.
Bà kể rằng hai bắp chân bắt đầu đau rõ hơn trong những ngày cuối uống thuốc. Từ hôm qua, nước tiểu ít đi nhiều. Bà không đo được chính xác, chỉ nhớ mỗi lần ông đi được một lượng nhỏ, màu vàng sẫm như nước chè đặc.
Khang nhìn sang ông Tường.
“Cháu hỏi bác vài câu nhé. Bác có đau nhiều ở vùng lưng như đợt trước không, hay chủ yếu đau hai bắp chân?”
Ông Tường mở mắt.
“Lưng đỡ rồi. Hai chân mới khó chịu. Cứ như cơ bị kéo căng, ấn vào thì đau. Tôi nằm cũng không yên.”
“Bác có thấy nước tiểu đỏ như máu không?”
“Không. Chỉ sẫm màu thôi. Mà đi tiểu cũng ít.”
Khang hỏi thêm về sốt, rét run, tiêu chảy, nôn ói và những thuốc khác có thể đã dùng. Câu trả lời không đưa đến một nguyên nhân duy nhất. Người bệnh vừa trải qua đợt nhiễm khuẩn hô hấp, ăn uống giảm, dùng thêm thuốc kháng viêm, kháng sinh và vẫn duy trì nhiều thuốc mạn tính.
Cậu nhìn lại hộp thuốc.
Clarithromycin và Atorvastatin có thể tương tác. Khang nhớ đã từng học về việc Clarithromycin ức chế CYP3A4, nhưng không chắc mức độ cần lo ngại ở liều Atorvastatin 20 mg đang dùng. Cậu mở tập tài liệu tra cứu mang theo, tìm mục tương tác. Khuyến cáo ghi nhận nguy cơ tăng phơi nhiễm Atorvastatin và tăng nguy cơ bệnh cơ khi phối hợp với Clarithromycin; mức độ tương tác còn phụ thuộc liều và từng bệnh nhân.
Cậu đọc thêm một lần nữa.
Ở mức Atorvastatin 20 mg, đây không phải một căn cứ đủ để khẳng định thuốc đã gây độc cơ. Nhưng với đau cơ mới xuất hiện, nước tiểu sẫm và chức năng thận đang xấu đi, việc kiểm tra CK là cần thiết. Tạm ngưng statin trong lúc đánh giá cũng là điều nên đưa ra để bác sĩ cân nhắc.
Diclofenac lại đặt ra một câu hỏi khác. Ông Tường có bệnh thận mạn, đang dùng Perindopril, lại ăn uống kém trong đợt bệnh cấp. Thuốc kháng viêm không steroid có thể làm giảm khả năng duy trì mức lọc cầu thận trong hoàn cảnh ấy. Nó có thể là một yếu tố góp phần vào đợt suy giảm chức năng thận, nhưng Khang chưa có đủ dữ kiện để nói đó là nguyên nhân duy nhất.
Còn Metformin, cậu biết thuốc được thải trừ qua thận. Khi bệnh nhân đang có tổn thương thận cấp và ăn uống kém, tiếp tục dùng thuốc mà không đánh giá lại có thể làm tăng nguy cơ tích lũy. Buồn nôn, mệt lả và thở sâu hơn là những dấu hiệu cần chú ý, nhưng chưa đủ để kết luận có nhiễm toan lactic.
Khang khép tập tài liệu, kiểm tra lại cuốn sổ tay của người vợ một lần nữa.
“Cô giữ giúp cháu toàn bộ hộp thuốc và cuốn sổ này nhé. Bác sĩ có thể cần đối chiếu lại.”
“Có phải thuốc ngoài làm ông ấy thành ra thế này không cậu?”
Khang nhìn bà, cân nhắc trước khi trả lời.
“Có vài phối hợp thuốc cần được kiểm tra kỹ, cô ạ. Nhưng hiện giờ cháu chưa thể nói chính xác thuốc nào gây ra tình trạng của bác. Bác sĩ sẽ cần thêm xét nghiệm để xác định.”
Bà gật đầu, bàn tay vẫn đặt trên cuốn sổ nhỏ.
Khang cảm ơn rồi rời buồng bệnh.
9 giờ 35 phút.
Minh vừa thăm khám xong một dãy giường, đang rửa tay ở bồn inox cuối phòng. Khang chờ anh lau tay rồi mới bước đến.
“Anh Minh, em đã xem hộp thuốc và hỏi lại cô nhà. Có vài điểm liên quan đến thuốc cần kiểm tra sớm.”
Minh kéo ghế.
“Em nói đi.”
Khang mở sổ. Cậu không đọc lại toàn bộ cơ chế dược lý mà trình bày những dữ kiện đã xác nhận trước.
“Bệnh nhân dùng Clarithromycin 500 mg, ngày 2 viên trong 6 ngày. Diclofenac 50 mg, ngày 2 viên trong 4 ngày. Trong thời gian đó, ông vẫn uống Atorvastatin, Metformin và các thuốc bệnh nền. Hai bắp chân đau rõ hơn trong những ngày cuối dùng thuốc. Từ hôm qua, lượng nước tiểu giảm và sẫm màu.”
Minh cầm bệnh án, kiểm tra lại ngày nhập viện.
“Clarithromycin kết thúc trước khi nhập viện?”
“Dạ. Theo lời cô, ông uống đủ 6 ngày rồi ngừng vì buồn nôn, mệt. Còn Diclofenac ngừng sau 4 ngày vì đau lưng đã đỡ.”
“Cậu nghĩ những thuốc này liên quan thế nào?”
Khang nhìn vào ghi chú.
“Em có ba mối lo, nhưng hiện tại mới là những khả năng cần kiểm tra.”
Cậu chỉ vào dòng đầu tiên.
“Thứ nhất là chức năng thận. Bệnh nhân có CKD, đang dùng Perindopril, sau đó bị bệnh cấp và ăn uống kém. Diclofenac có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận trong hoàn cảnh này. Em nghĩ cần xem lại cân bằng dịch, huyết áp, lượng nước tiểu và tạm thời cân nhắc Perindopril trong lúc đánh giá AKI.”
Minh gật đầu nhưng chưa ghi ngay.
“Cậu có xem phiếu theo dõi nước tiểu chưa?”
Khang khựng lại.
“Em mới hỏi người nhà, chưa đối chiếu được lượng ghi nhận chính thức trong bệnh án.”
“Vậy phải kiểm tra. Người nhà ước lượng bằng bát con không đủ để đánh giá thiểu niệu.”
“Vâng ạ.”
Minh nhìn sang dòng kế tiếp.
“Còn đau cơ?”
“Thứ hai, Clarithromycin có tương tác với Atorvastatin qua CYP3A4. Em đã tra lại tài liệu, phối hợp này có thể làm tăng phơi nhiễm Atorvastatin và nguy cơ bệnh cơ. Liều của bác hiện là 20 mg, nên em không muốn nói đây chắc chắn là nguyên nhân. Nhưng đau hai bắp chân mới xuất hiện kèm nước tiểu sẫm màu khiến em nghĩ cần định lượng CK và kiểm tra nước tiểu. Trong lúc chờ kết quả, anh có thể cân nhắc tạm ngưng Atorvastatin.”
Minh lật sang tờ xét nghiệm.
“Đau cơ có thể do nhiều nguyên nhân. Gần đây ông ấy sốt và nằm nhiều. Cậu có nghĩ đến viêm cơ do nhiễm khuẩn hay tổn thương cơ do chính bệnh cấp không?”
“Dạ, em có nghĩ đến. Hiện em chưa phân biệt được. Em chỉ thấy phối hợp thuốc là một yếu tố cần kiểm tra, nhất là khi triệu chứng xuất hiện trong thời gian dùng Clarithromycin.”
Minh gật đầu, ra hiệu cho Khang tiếp tục.
“Thứ ba là Metformin. Bệnh nhân đang có AKI trên nền CKD, lại buồn nôn và ăn uống kém. Em nghĩ nên tạm ngưng Metformin trong đợt bệnh cấp, đồng thời kiểm tra khí máu và lactate vì bệnh nhân có biểu hiện thở sâu hơn. Nhưng em chưa đủ cơ sở để kết luận nhiễm toan lactic. Creatinine đang biến động nên con số eGFR tính từ xét nghiệm sáng nay cũng không thể xem là giá trị ổn định.”
Minh ngẩng lên.
“Còn Gliclazide?”
Khang nhìn lại danh sách thuốc.
“Em chưa biết đường huyết hiện tại. Bệnh nhân ăn kém mà vẫn dùng Gliclazide MR, nên cần kiểm tra đường huyết tại giường và theo dõi trước các bữa ăn. Nếu lượng ăn không đảm bảo thì phải đánh giá lại liều.”
Minh đặt bút xuống.
“Đúng. Đường huyết 9,4 lúc nhập viện không có ý nghĩa thay thế cho kết quả hôm nay. Điều dưỡng đâu?”
Một điều dưỡng đang đi ngang cửa quay lại.
“Em kiểm tra đường huyết mao mạch giường 11 ngay giúp anh. Đồng thời lấy phiếu theo dõi lượng nước tiểu, ghi rõ lượng dịch vào và ra từ đầu ca. Báo bác sĩ nếu bệnh nhân tiếp tục tiểu ít.”
Điều dưỡng nhận việc rồi đi nhanh ra ngoài.
Minh quay lại hồ sơ. Anh lật các xét nghiệm cũ, so sánh creatinine nền với kết quả ngày nhập viện. Một lúc sau, anh hỏi:
“Cậu có nghĩ chỉ cần ngừng thuốc là chức năng thận sẽ trở lại như cũ không?”
Khang lắc đầu.
“Em chưa dám dự đoán. Nếu có tổn thương cơ, myoglobin cũng có thể góp phần làm thận xấu thêm. Còn nhiễm khuẩn và giảm thể tích tuần hoàn cũng cần được đánh giá.”
Minh nhìn cậu một thoáng rồi gật đầu.
“Được. Anh sẽ cho làm CK, điện giải, ure, creatinine, khí máu động mạch, lactate và tổng phân tích nước tiểu. Tùy điều kiện xét nghiệm, mình kiểm tra thêm myoglobin niệu. Trước mắt tạm ngưng Metformin và Atorvastatin. Perindopril sẽ được đánh giá lại theo huyết áp, tình trạng dịch và diễn biến thận. Gliclazide cũng phải xem lại theo đường huyết và lượng ăn.”
Anh mở bệnh án, ghi từng chỉ định. Sau đó Minh gọi điều dưỡng trưởng, yêu cầu lấy mẫu xét nghiệm ưu tiên và theo dõi sát lượng nước tiểu.
“Anh sẽ liên hệ bên Thận và Hồi sức nếu kết quả có bất thường đáng kể. Em hoàn thiện phiếu phân tích thuốc, ghi rõ đây là các nguy cơ nghi ngờ và những dữ kiện đã khai thác được. Đừng ghi nguyên nhân như một kết luận khi mình chưa có đủ bằng chứng.”
“Vâng ạ.”
Khang bắt đầu ghi. Cậu viết rõ thời gian dùng Clarithromycin, Diclofenac, thời điểm xuất hiện đau cơ, buồn nôn và lượng nước tiểu giảm theo lời kể của người nhà. Ở phần nhận định, cậu tách từng vấn đề: tổn thương thận cấp có thể liên quan nhiều yếu tố; tương tác Clarithromycin–Atorvastatin cần được đánh giá trong bối cảnh đau cơ; Metformin cần tạm ngưng trong đợt bệnh cấp và kiểm tra tình trạng toan kiềm.
Viết đến đó, cậu dừng bút, lật lại tài liệu tra cứu một lần nữa. Cậu không muốn dùng một cụm từ mạnh hơn mức bằng chứng cho phép.
Minh đứng cạnh bàn, đọc qua bản ghi.
“Được rồi. Chỗ này giữ nguyên cách viết ‘nghi ngờ’ và ‘cần đánh giá’. Anh sẽ bổ sung nhận định của bên điều trị sau khi có kết quả.”
Lần đầu tiên từ khi đến bệnh viện, Khang nhận ra một bản phân tích thuốc tốt không nhất thiết phải đưa ra được một chẩn đoán hoàn chỉnh. Đôi khi, điều quan trọng là giúp người điều trị biết nên kiểm tra điều gì trước khi quá muộn.
11 giờ 15 phút.
Khang rời khoa Nội tổng hợp, trở về khoa Dược. Hai vai cậu mỏi nhừ sau buổi sáng liên tục di chuyển giữa phòng hành chính và buồng bệnh.
Phòng Dược lâm sàng khá vắng. Ông Lập đang dự cuộc họp khối cận lâm sàng, còn chị Hương xin về sớm nửa tiếng vì có việc gia đình.
Khang ngồi xuống, mở cặp lồng cơm mang từ phòng trọ. Bữa trưa chỉ có cơm trắng, đậu phụ rán và ít rau cải luộc đã nguội. Cậu ăn chậm, thỉnh thoảng lại nhìn điện thoại đặt bên cạnh.
17 giờ chiều có chuyến xe cuối ngày về Nam Trực. Mẹ Mai đã gọi từ hôm qua, dặn cậu về sớm để sáng thứ Bảy còn phụ cậu mợ chuẩn bị giỗ ông ngoại.
Khang nhìn đồng hồ. Cậu vẫn còn gần 6 tiếng, nhưng không biết ca bệnh của ông Tường sẽ diễn biến thế nào.
Cậu mở cuốn sổ bìa đen, ghi lại những dữ kiện vừa thu thập. Khi viết đến tên Clarithromycin, cậu dừng lại một chút rồi lật sang trang tài liệu có ghi chú về tương tác với Atorvastatin. Cậu muốn nhớ kỹ phối hợp này, nhưng cũng muốn nhớ rằng ở ông Tường, tương tác thuốc mới chỉ là một giả thuyết cần được đặt cạnh những nguyên nhân khác.
Trong buồng bệnh, người vợ đã mang đến đầy đủ vỏ thuốc và ghi lại thời gian sử dụng. Thế nhưng phải đến ngày thứ ba nằm viện, những thông tin ấy mới được ghép vào hồ sơ điều trị. Khang nghĩ đến cuốn sổ tay cũ của bà, những dòng chữ nhỏ ghi cả giờ uống thuốc lẫn bữa ăn. Chỉ cần không có nó, hai loại thuốc mua ngoài có thể đã không được nhắc đến.
Cậu vừa ăn xong thì điện thoại bàn reo.
13 giờ 30 phút.
Khang nhấc máy.
“Khang à, kết quả của bệnh nhân Tường vừa trả về. CK hơn 4.800 U/L. Khí máu có pH 7,28.” Giọng bác sĩ Minh khá gấp. “Em lên Nội tổng hợp ngay nhé. Anh đã gọi bên Hồi sức tích cực sang cùng đánh giá.”
Khang đứng dậy, bàn tay vẫn giữ ống nghe.
“Lactate đã có chưa anh?”
“Chưa. Đang chờ kết quả. Điện giải và các chỉ số khác cũng đang chạy. Anh chưa muốn kết luận nguyên nhân toan máu chỉ từ pH.”
“Vâng. Em lên ngay.”
Khang đặt ống nghe xuống, kéo cuốn sổ bìa đen vào túi áo blouse.
CK tăng cao. pH giảm. Những dữ kiện mới khiến nguy cơ tổn thương cơ và biến chứng chuyển hóa trở nên đáng lo hơn, nhưng chúng vẫn chưa trả lời được toàn bộ câu hỏi. Tình trạng toan máu bắt nguồn từ đâu? Chức năng thận đã bị ảnh hưởng đến mức nào? Nếu cần bù dịch, phải điều chỉnh ra sao để vừa bảo vệ thận vừa tránh quá tải? Và liệu có phải Metformin đã góp phần vào tình trạng hiện tại?
Cậu nhìn chiếc điện thoại một lần nữa. Trên màn hình vẫn còn tin nhắn của mẹ Mai nhắc chuyến xe chiều.
Khang kéo khóa túi áo, bước nhanh ra cửa.
Chuyến xe về Nam Trực lúc 17 giờ vẫn còn đó. Nhưng trước khi nghĩ đến việc mình có kịp về hay không, cậu phải lên buồng bệnh và nghe những người có kinh nghiệm hơn cùng đánh giá một ca bệnh mà chính cậu cũng chưa thể hiểu hết.
Thảo luận
Bình luận chương
0 bình luận
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên bình luận chương này.