Chương 9: Quyền Được Xem

Iris gọi trước cho quầy theo dõi A-17 khi họ còn đứng dưới mái hiên. Người trực chỉ xác nhận bản sao chưa có chữ ký chuyển giao; anh không được phép giải thích lý do của đơn vị bảo tồn. Iris cất điện thoại, ra hiệu Keeper đi cùng.
“Bức ảnh bà Margaret cho chúng ta chụp không nằm trong gói chuyển này,” Iris nói khi thấy anh mở lại mã vụ. “Chuyện của bà ấy phải tiếp tục theo đầu mối của bà ấy, dù A-17 có chuyển đi hay không.”
Keeper gập sổ, đi qua đường sau cô. Anh đã nghi có người muốn mang A-17 đi để giấu nội dung. Bây giờ họ còn chưa gặp người đề xuất chuyển vật. Anh giữ nguyên giả thuyết, nhưng không viết tên ai bên cạnh nó.
⁂
Ở sảnh Kho Lưu Trữ, máy in kẹt giấy, người ôm hộp chờ thang máy đứng thành hàng. Ethan thấy Iris liền đứng dậy, rồi ngồi xuống khi nhận ra không ai gọi mình đi họp.
“Chị đến rồi. Em mới nhận ca ba tuần, chưa kịp hỏi xem trường hợp này có cần báo cáo liên nhánh không.”
Iris đặt mã vụ lên bàn. “Cho tôi xem lịch sử quản lý A-17 trước, chỉ phần thuộc vụ tôi đang phụ trách.”
Ethan nhận mã vụ Iris đặt trên bàn, kiểm lượt truy cập rồi lấy một thẻ tạm mới từ ngăn cấp phát, đưa cho Keeper. “Anh ngồi bên kia giúp em. Màn hình còn hồ sơ của khách khác.”
Keeper kéo ghế khỏi góc nhìn.
Lịch sử A-17 hiện lên. Đề xuất bảo quản được lập lúc 11:09. Lý do: đánh giá vật mang có nguy cơ mất dấu mực ở vị trí chứng thực. Người nhận cuối cùng chưa ký; bản sao vẫn ở chỗ cũ.
“Chữ ký bên nhận đã có chưa?” Iris hỏi.
“Chưa. Chỗ ký này còn trống.” Ethan chĩa đầu bút vào màn hình, rồi vội rụt lại như sợ chạm bẩn nó. “Bảo tồn được quyền đề xuất chuyển nếu vật xuống cấp. Em chỉ theo dõi đường đi.”
“Thế nếu bên bảo tồn cầm được tờ giấy, họ có được đọc luôn mặt sau không?” Keeper hỏi.
“Không. Họ có khay bảo quản, đâu phải có luôn chìa khóa đọc hồ sơ.” Ethan rụt tay khỏi nút chuyển. “Em đang đợi ảnh hiện trạng. Bấm sớm một cái là tên em nằm trên biên bản.”
“Ethan, khoan chuyển. Tôi sẽ gặp Claire trước, rồi ký phần bảo lưu lượt truy cập; anh cứ giữ nguyên những gì hệ thống đang có.”
Ethan nhìn màn hình. “Còn tên em?”
Iris chỉ vào dòng trách nhiệm trên màn hình. “Anh trực ca này, nên lượt thao tác mang tên anh. Còn quyết định bảo lưu là của tôi; tôi sẽ ký nó.”
Iris khép tập giấy và đứng dậy. “Claire đang chờ bản này từ sáng. Tôi muốn nghe chính cô ấy nói phần mực hỏng đến đâu.”
Keeper vừa bước khỏi ghế thì Ethan gọi lại. “Chị nhớ là em chưa hề xem mặt sau nhé.”
“Anh không cần nhắc hai lần,” Iris đáp.
⁂
Claire không mời họ ngồi ngay. Cô đang giữ một tấm lưới đỡ giấy dưới đèn, trong lúc người phụ tá chỉnh máy đo độ ẩm ở đầu bàn. Cốc trà bên cạnh lạnh ngắt, còn hộp găng đã gần hết.
“Phiếu A-17?” cô hỏi khi thấy mã trên tay Iris. “Tôi đang chờ có người tới.”
Cô đưa ra ba ảnh chụp phần mép dưới của bản sao. Một vệt mực ở góc dấu chứng thực đã tách thành những đường nhỏ; lớp giấy bên dưới có dấu hiệu bong. Claire dùng đầu bút chỉ vào ảnh, không chạm lên mặt bản in.
“Chiều qua tôi đã đo rồi. Sáng nay vừa tới là gửi đề xuất.” Claire chỉ mép dấu mực trong ảnh, vẻ sốt ruột. “Thêm một lượt chờ họp nữa, chỗ này có thể bong ngay trước mắt chúng ta.”
Keeper nhìn vệt mực. Anh đã nghĩ đến một người cố tình chuyển hồ sơ trước khi họ kịp đối chiếu. Trong phòng này, Claire chỉ nhìn thấy một tờ giấy sắp hỏng.
“Muốn giữ dấu mực, cô phải xem cả mặt sau chứ?” Keeper hỏi. “Hay cứ thế này cũng làm được?”
“Tôi chỉ cần nhìn thấy mực nằm ở đâu, không cần đọc thư từ của ai.” Claire xoay ảnh mặt sau. “Thế mà bây giờ họ che cả chỗ tôi phải kiểm. Tôi chỉ chụp được qua lớp che thôi.”
“Lệnh hạn chế tới từ lúc nào?” Iris hỏi.
“Mười ba giờ hai phút. Sau đề xuất của tôi gần hai tiếng.” Claire đặt thông báo của Phong Tỏa bên cạnh ảnh. “Lý do họ gửi: chờ đánh giá rủi ro Dư Âm trước khi sao chụp thêm.”
Ngòi bút Keeper dừng giữa hai mốc 11:09 và 13:02. Anh đã suýt nối chúng bằng một mũi tên lúc mới nghe tin chuyển vật. Chúng vẫn nằm trên hai dòng riêng.
“Họ dùng lý do rủi ro Dư Âm để hạn chế một bản sao không nằm trong phòng niêm Dư Âm?” Iris đưa mắt từ thông báo sang ảnh góc giấy rạn. “Tôi cần hỏi lại cách phân loại ấy.”
“Thế thì chị sang nói với họ giúp tôi.” Claire xoa sống mũi, giọng đã khàn vì nói nhiều. “Tôi không dỡ lớp che. Nhưng để tờ giấy nằm đây đến khi dấu rơi mất thì ai cứu được nó?”
Iris xem lại ba ảnh Claire vừa đưa, đặt chúng cạnh thông báo ban hành sau đề xuất bảo quản. Cô ghi riêng hai giờ để chuẩn bị làm việc với người Phong Tỏa; Claire quay lại chỉnh tấm lưới đỡ giấy.
“Nếu tôi gọi người của Phong Tỏa xuống ngay, cô cần họ chứng kiến phần nào?” Iris hỏi.
“Tôi cần chị đứng đây khi chụp hiện trạng, rồi một người Phong Tỏa tới nhìn tận mắt lớp che vẫn nguyên.” Claire liếc đồng hồ. “Hai người ký xong tôi mới dám chuyển A-17 vào khay. Ca tôi dời từ sáng vẫn đang chờ ngoài kia.”
Iris lấy bút, kéo phiếu tới trước mặt. “Ảnh hiện trạng trước và sau khi chuyển, tôi sẽ đứng chứng kiến và ký. Tôi không ký thay ai phần mở nội dung.”
Claire kéo tấm ảnh đầu tiên ra giữa bàn. “Tốt. Còn máy ảnh phải bắt được cả mép dấu lẫn số niêm, thiếu một trong hai thì chụp lại.”
Iris đứng sang đầu bàn để kiểm toàn bộ khuôn hình. Claire đổi vị trí thước, hạ ánh đèn rồi thử một góc chụp khác. Keeper giữ hộp ảnh khỏi trượt khi cô thay găng; lớp che mặt chữ vẫn nằm nguyên chỗ cũ.
Người phụ trách Phong Tỏa tới khi Claire đang chụp thử mặt giấy qua lớp che. Ông dừng ngay ở cửa.
Người đàn ông ở cửa nhìn tấm ảnh đang đặt dưới đèn. “Thông báo gửi tôi ghi có yêu cầu chụp thêm. Ai là người đề nghị?”
“Claire cần ảnh tình trạng trước khi nhận giấy vào khay,” Iris giải thích. “Phần chữ ông đã hạn chế vẫn che nguyên; tôi chỉ xin ông đứng chứng kiến điều đó trong suốt lượt chụp.”
“Lệnh tôi mang tới không cho mở thêm phần đã che,” người phụ trách Phong Tỏa nói, vẫn đứng cạnh cửa.
Claire đặt tấm ảnh nghiêng dưới đèn, chỉ rìa dấu mực. “Không ai nhờ ông mở. Ông cứ nhìn lớp che. Tôi chỉ cần cứu góc giấy này trước khi nó rụng ra khỏi tờ A-17.”
Người phụ trách Phong Tỏa mở quyết định 13:02, rồi đối chiếu với phiếu bảo quản 11:09 Iris đặt trước mặt. Ông đồng ý chứng kiến lớp che nguyên trạng, nhưng yêu cầu dòng ký tên phải ghi đúng việc mình đã thấy, không bao gồm phần chữ bị che. Iris ký riêng mục đối chiếu ảnh trước–sau rồi trao phiếu cho ông.
Claire ra hiệu cho phụ tá. Tấm ảnh đầu lưu được rìa giấy và số niêm nhưng thiếu mép dưới của dấu chứng thực; Claire không nhận. Ở lần thứ hai, khi phụ tá dịch ánh đèn sang bên, mép giấy dưới lớp đỡ bật lên một chút. Claire giơ tay cho tất cả dừng. Keeper đã định giúp ép mép giấy xuống, nhưng thấy ba người còn lại đứng nguyên, anh buông tay khỏi hộp ảnh.
“Đừng chạm,” Claire nói, không nhìn anh. “Đỡ ở phía dưới.”
Phụ tá chỉnh lại tấm đỡ, chụp đủ mép dấu và số niêm rồi chuyển ảnh cho Iris kiểm giờ. Claire đọc thành tiếng số niêm cũ và số tiếp nhận mới trước khi đưa A-17 vào khay bảo tồn. Trên phiếu cuối, người Phong Tỏa xác nhận lớp che giữ nguyên; Iris xác nhận ảnh trước–sau; Claire ký tình trạng vật lúc nhận. Không chữ ký nào thay cho một lời bảo đảm dấu mực sẽ không hỏng thêm.
Ra hành lang, Keeper hỏi: “Cô còn định tranh cãi về cái lệnh lúc 13:02 không?”
“Có, nhưng để ngày mai.” Iris cất bản ảnh hiện trạng vào túi hồ sơ. “Hôm nay Claire đã đưa được tờ giấy vào khay trước khi dấu bong thêm.”
Họ quay lại quầy Ethan. Cậu đang nhìn ô nơi nhận còn trống; vừa thấy bản đối chiếu có chữ ký, cậu tự kéo ghế nhường chỗ. “Em đã đợi chị quay lại. Không ai muốn là người cuối cùng thấy nó ở khu đối chứng.”
Iris nhận bản đối chiếu Ethan đưa, rồi hỏi: “Trước lượt chúng tôi tới, còn ai đã nộp yêu cầu xem A-17 không?”
Ethan mở trường tra cứu. “Có một yêu cầu ngoài vụ nộp hôm qua, vẫn chờ xét. Em chỉ biết yêu cầu đó tồn tại, không được thấy tên người nộp.”
Keeper đặt mốc ngày của yêu cầu chưa duyệt dưới giờ chuyển vật, chừa một hàng trống giữa chúng. Anh chưa biết người nộp quan tâm A-17 từ khi nào; lịch sử Iris nhận vụ cũng chưa đủ để so trước sau.
“Giữ cả những yêu cầu đã bị từ chối trong phần lịch sử thuộc thẩm quyền,” Iris nói. Cô ngồi xuống, ký phần mình đã hứa với Ethan. “Nếu có người muốn hỏi vì sao phải giữ lượt truy cập, họ gọi tôi.”
Ethan nhìn chữ ký rồi mở máy in. “Em in phần chị được xem. Còn cái yêu cầu ngoài vụ ấy, có hỏi nữa em cũng không nhìn thấy người nộp đâu.”
Iris gật đầu. “Cứ để trống đúng như hệ thống hiện có.”
Keeper đỡ bản in để góc giấy khỏi quệt vào cốc nước Ethan vừa đặt xuống. “Nếu anh bị yêu cầu giải trình, tôi có thể xác nhận anh đã nhắc cô ấy hai lần.”
“Vậy ít nhất tôi cũng có một nhân chứng,” Ethan nói. Từ lúc họ vào Kho, đây là lần đầu cậu cười không gượng.
⁂
Bữa trưa của họ bắt đầu lúc đã qua giờ trưa. Iris bỏ gói nước sốt ra khỏi phần bánh của mình, nhìn đồng hồ ba lần trước khi cắn miếng đầu tiên. Keeper ăn hết nửa ổ trong lúc cô còn đang bóc khăn giấy.
“Cô có hẹn gì à?” Keeper hỏi khi thấy cô lại xem đồng hồ.
“Năm giờ. Một hồ sơ khác.”
“Thế sao cô cứ canh đồng hồ mà để bánh nguội?”
Iris đẩy nửa phần bánh còn lại sang phía anh. “Đấy là lý do anh thôi nhìn phần của tôi.”
Keeper kéo phần bánh Iris đẩy sang, cắn thêm một miếng. Bên ngoài cửa kính, người mẹ đang chỉnh cán ô cho đứa trẻ; chiếc ô gấp xoay trong tay bé gái như mái chèo. Nếp gấp quá sâu trên chiếc thuyền giấy ở Kho và bức ảnh Margaret giữ vẫn chưa chịu rời khỏi đầu anh.
“Lúc nghe có người xin chuyển A-17, tôi đã nghĩ ngay là họ định giấu nó.” Keeper bẻ một mẩu bánh. “Xong tới phòng Claire, hóa ra cô ấy chỉ sợ tờ giấy rã ra.”
“Với Claire, chuyện này bắt đầu từ mép dấu sắp bong, trước cả khi lệnh hạn chế được gửi xuống,” Iris nói. “Tôi không muốn công việc của cô ấy bị mắc kẹt vì chúng ta tranh cãi lệnh đến sau.”
Keeper bẻ một mẩu bánh nhưng chưa ăn. Anh nhớ mình đã gần như với tay giữ mép giấy khi Claire giơ tay yêu cầu dừng. Nếu cô không chặn lại, lòng tốt của anh có thể đã làm hỏng đúng thứ anh muốn bảo vệ.
“Thế còn cái lệnh đến sau ấy? Cô tính sao?”
“Tôi sẽ hỏi tại sao họ áp nó lên đúng bản A-17 này.” Iris phủi vụn bánh khỏi ngón tay. “Nhưng hôm nay Claire đã nhận giấy còn nguyên dấu. Hai việc ấy không cần giành nhau một buổi chiều.”
Lọn tóc trước má Iris lại tuột ra khỏi ghim khi cô cúi xem lịch. Keeper suýt đưa tay ra hiệu, cuối cùng chỉ đẩy cốc nước về phía cô. Iris nhận cốc mà mắt vẫn ở trang hẹn, giữ mép giấy khỏi bay bằng một ngón tay.
⁂
Trước buổi hẹn năm giờ, phản hồi về A-17 tới. Bản sao đã được phòng bảo tồn tiếp nhận, dấu niêm được xác nhận nguyên trạng. Iris có ảnh tình trạng trước chuyển và lịch sử quản lý trong phạm vi vụ, nhưng chưa có quyền mở nội dung bị hạn chế hay biết người xin đối chiếu ngoài vụ.
Keeper đặt điện thoại xuống. “Ngày mai chúng ta lại làm phiền Ethan à?”
“Tôi đoán anh ấy sẽ xin nghỉ nếu thấy hai chúng ta tới lần nữa.” Iris mở ảnh Margaret đã đồng ý cho chụp, xoay mặt sau về phía Keeper. Hai con số và chữ cái vẫn chưa có nghĩa rõ ràng.
Keeper đặt ngón tay ở góc bức ảnh có một cột gỗ. “Nếu tìm được cuộn phim, biết đâu bên trái còn cả một dãy nhà nữa. Ít nhất ta sẽ biết phải tìm ở đoạn bờ sông nào.”
“Và biết người nào đã sao tấm ảnh ấy cho gia đình Margaret.” Iris lần theo nét chì ở mặt sau. “Việc này không phải ngồi đợi lệnh từ Kho.”
Cô gọi kho ảnh dân sự của thành phố. Người trực tra danh mục và tìm thấy một bộ khảo sát bờ sông từng dùng dạng ký hiệu tương tự. Chưa ai xác nhận đó là cuộn phim họ cần, nhưng phòng tra cứu có bảng tiếp xúc và phiếu cuộn phim chưa số hóa hết.
Sau khi xác nhận phạm vi sử dụng ảnh, Iris gửi bản chụp theo hướng dẫn của người trực. Cô chép địa chỉ và giờ mở cửa vào sổ, rồi chỉ Keeper tới giờ hẹn.
“Bảy giờ bốn mươi lăm. Họ mở cửa lúc tám.”
“Lần này tôi sẽ đến trước cô.”
“Anh có thể thử.”
Cơn mưa buổi chiều giữ họ dưới mái hiên lâu hơn dự tính. Trên màn hình, trạng thái A-17 đã chuyển thành tiếp nhận hoàn tất, số niêm còn nguyên. Keeper bỏ điện thoại vào túi; đường tới cuộn phim gốc đang mở ra ở một nơi khác.
Iris kéo quai túi lên vai. Lọn tóc tuột xuống lần thứ ba. Lúc cô vừa định đi, Keeper đưa tay chỉ vào má mình.
“Cô có một việc đã phải sửa từ sáng.”
Iris vén tóc ra sau tai. “Anh thấy từ bao giờ?”
“Lúc còn ở ngoài đường.”
Cô nhìn anh trong một giây, rồi bước xuống bậc thềm. “Mai nhớ đến đúng giờ.”
Keeper bước theo Iris, kẹp mảnh giấy ghi địa chỉ kho ảnh vào trang mới. Anh gạch dưới việc cần làm trước nhất: tìm cuộn gốc trước khi hỏi ai đã xin xem nó.