Chương 16: Hai Phiên Bản Của Một Bài Hát

CHƯƠNG 016 — HAI PHIÊN BẢN CỦA MỘT BÀI HÁT
Căn nhà của Evelyn và Rose Hart đang được tháo dần thành những chiếc hộp. Một khung ảnh rời tường để lộ hình chữ nhật nhạt màu; những chiếc cốc trong bếp đã chia thành ba nhóm giữ, cho và bỏ. Dưới chân đàn piano, hai thùng giấy chưa dán miệng cùng ghi về một người đã mất: một thùng BẾP, một thùng MẸ, bằng hai nét bút khác nhau.
Trong túi áo Keeper, trang sổ về Viện Tiếp Nối vẫn chưa có dòng mới; người áo xanh cũng chưa có nhận dạng. Hôm nay, trước mặt anh là hai chị em Hart và một việc nhỏ hơn trên giấy, nhưng không hề nhẹ với người trong nhà.
Evelyn ngoài năm mươi, tóc nâu xám ghim gọn sau gáy, giữ một tập giấy như thể cả ngày sẽ trượt khỏi trật tự nếu buông tay. Rose trẻ hơn vài tuổi, tóc xoăn sẫm đã lẫn bạc ở thái dương, ôm chiếc máy ghi âm cũ trước ngực. Hai người không chào nhau.
Iris chào cả hai. Evelyn đứng cạnh thùng MẸ; Rose đứng cạnh đàn. Khoảng trống giữa họ đủ kê một chiếc ghế, nhưng không ai kéo ghế vào.
“Cảm ơn hai chị đã cho chúng tôi tới nhà,” Iris nói. Tóc cô buộc thấp, áo khoác đen còn vương vài hạt mưa ở vai. “Hai chị muốn kiểm bản ghi trước khi bàn giao nhà. Nếu một trong hai muốn dừng, chúng ta dừng.”
Evelyn nhìn Keeper. “Anh ấy là người cộng tác mới?”
“Có sự đồng ý của hai chị thì anh ấy mới ở lại,” Iris đáp.
Rose đặt máy ghi âm xuống nắp đàn. “Tôi đồng ý.”
Evelyn chậm hơn. “Anh ấy làm gì?”
Keeper tự trả lời: “Chủ yếu hỏi những câu làm người khác khó chịu, nhưng cố hỏi đúng lúc.” Rose bật cười trước; Evelyn thì chưa.
Evelyn nhìn anh thêm một nhịp, rồi nói: “Được. Nhưng chuyện tiền nhà không thuộc việc này.”
“Không hỏi.”
“Chuyện chăm mẹ những tháng cuối cũng không.”
“Không hỏi nếu chị không muốn kể.”
Evelyn gật. Rose nghiêng đầu về phía chị. “Chị vừa kể rồi đấy.”
Evelyn nhắm mắt, gọi tên em bằng giọng cảnh cáo. “Rose.”
“Em chỉ nói.”
“Và đó là cách chúng ta đến đây.”
Keeper nhìn chiếc máy ghi âm. “Vậy bắt đầu từ thứ hai chị đều muốn giữ, được không?”
Rose đặt tay lên lớp nhựa xước. “Tiếng mẹ.”
Gần như cùng lúc, Evelyn nói: “Bản đúng.”
Hai người quay sang nhau. Keeper không mở sổ.
“Không giống nhau,” anh nói.
Rose quay sang. “Cái gì?”
Evelyn chỉnh tập giấy trong tay. “Tôi muốn bản ghi được giữ đúng. Không để mười năm nữa ai đó kể mẹ tôi từng hát một thứ bà không hát.”
Rose nhìn máy ghi âm. “Tôi muốn khi bán căn nhà, tiếng bà không nằm trong một thùng ai đó quên ở kho.” Evelyn mím môi. “Chị cũng muốn thế.”
“Nhưng chị muốn thắng trước.”
“Em có thể dừng biến mọi thứ thành cuộc thi của chị không?”
“Chị mang cả di chúc đến buổi nghe nhạc.”
Evelyn siết tập giấy. “Vì cái máy thuộc tài sản của mẹ.”
Iris bước tới bàn nhưng không đứng giữa hai chị em. “Chiếc máy thuộc về ai và nội dung trong nó nên được dùng thế nào là hai việc khác nhau. Hôm nay ta chỉ làm việc thứ hai.”
Những gì làm họ đau không nằm riêng trong bốn nốt nhạc. Trên khung cửa còn vết chì đo chiều cao; lớp véc-ni ở góc đàn đã mòn nơi một cổ tay từng đặt xuống hàng nghìn lần. Căn nhà giữ thói quen của người đã mất theo cách không một tờ giấy nào kiểm soát được.
“Bài hát thế nào?” anh hỏi.
Rose trả lời trước. “Bốn nốt. Mẹ thường hát khi làm bếp. Nốt cuối đi lên.”
Evelyn nói: “Nốt cuối đi xuống.”
“Có lời không?”
“Có.”
“Không.”
Lần này chính Keeper phải quay mặt đi để giấu nụ cười. Rose thấy. “Anh đang cười?”
“Không phải vì hai chị khác nhau. Vì đó là câu đầu tiên hai chị trả lời cùng tốc độ.”
Evelyn nhìn Rose. Khóe miệng bà động rất nhẹ. Rose lắc đầu. “Anh đúng là khó chịu.”
“Đã báo trước.”
Iris đi qua anh, rất khẽ nói: “Đừng được đà.”
“Cô đang phá thương hiệu.”
“Thương hiệu của anh cần phá.”
Vai Rose hạ xuống trước. Evelyn kéo ghế ra sau đó. Rose chọn ghế piano, Evelyn ngồi gần cửa sổ. Keeper không kéo họ lại gần nhau; Iris đứng cạnh bàn ăn, để mỗi người tự quyết khoảng cách.
Rose kể những buổi chủ nhật. Mẹ họ đứng trước bếp, tóc kẹp vội, tay khuấy nồi và hát bốn nốt mỗi khi chờ nước sôi. Theo Rose, sau bốn nốt có hai từ ngắn mà bà vẫn còn nhớ âm đầu. Bà không dám hát ngay, như thể chỉ cần phát ra trước mặt chị thì ký ức sẽ biến thành lời thách đấu.
Evelyn nhớ buổi tối mất điện. Mẹ ngồi cạnh piano, gõ ngón tay lên nắp đàn, ngân một đoạn bốn nốt để hai con bắt nhịp. Nốt cuối thấp hơn. Không có lời. Evelyn còn nhớ ánh nến, tiếng em gái phàn nàn vì nóng và việc mẹ bắt cả hai đếm tới một con số trước khi than tiếp.
“Mười,” Rose nói.
“Chín,” Evelyn đáp.
“Là mười.”
“Mẹ bảo đếm chín vì em luôn bắt đầu than ở số mười.”
Rose há miệng, rồi bật cười. Evelyn cũng cười theo, rất ngắn. Keeper bỏ con số khỏi ghi chép; điều đáng giữ là cả hai cùng nhớ mẹ từng biến một đêm mất điện thành trò chơi.
Iris xin phép xem máy. Rose đặt nó lên bàn và xác nhận mình giữ sau khi mẹ mất khoảng mười ba tháng, không sửa băng nhưng đã nghe lại nhiều lần.
“Bao nhiêu lần?” Keeper hỏi.
Rose lắc đầu. “Không biết.”
“Vậy để là không biết.”
Trước khi Evelyn kịp biến con số ấy thành một điểm tranh luận mới, Keeper hỏi: “Hai chị muốn nghe băng trước, hay hát phiên bản của mình trước?”
“Chúng tôi hát trước,” Evelyn nói.
Evelyn nhìn Rose. “Chị muốn nghe em nhớ gì trước khi cái máy nói.”
Rose im một lúc rồi gật. “Được.”
Giọng bà thấp, hơi khàn, bốn nốt ngắn và gọn. Nốt cuối rơi xuống như một câu đã đóng. Không đẹp theo kiểu biểu diễn; đẹp theo kiểu người không hát cho ai nghe nhưng vẫn còn giữ được nhịp từ rất lâu. Khi bà dừng, Rose nhìn xuống bàn tay mình.
Tới lượt Rose, bà nhắm mắt. Ba nốt đầu gần như giống chị. Nốt cuối đi lên nhẹ hơn, rồi bà thêm hai âm tiết mờ, không đủ thành một câu hoàn chỉnh. Evelyn không cắt ngang. Rose mở mắt. “Đấy.”
“Chị nghe.”
“Chị vẫn nghĩ em bịa?”
Evelyn nhìn cửa sổ, nơi thùng đồ phản chiếu trên kính. “Chị nghĩ em có thể nhớ một lần khác.” Rose chớp mắt.
Sau đó Evelyn lấy từ tập giấy một tờ nhạc nhỏ tìm thấy trong ngăn đàn. Chỉ bốn nốt, không lời, không tiêu đề. Rose lập tức kéo ghế lại gần; lần đầu từ khi Keeper tới, hai chị em cúi trên cùng một mảnh giấy.
Nét bút cuối hơi nhấc nhưng chưa đủ để phân xử hướng giai điệu nếu không có thêm ngữ cảnh. Keeper cảm thấy ham muốn quen thuộc: tìm một thứ cũ hơn, chắc hơn, đứng ngoài hai chị em và kết thúc cuộc tranh cãi. Anh chưa nói ra. Iris nhìn anh một lần rồi thôi.
Âm đầu tiên không phải tiếng hát mà là căn phòng: một chiếc thìa chạm cốc, nước chảy, một giọng đàn ông ở xa nói gì đó không rõ. Rose ngồi thẳng người. Evelyn đặt hai tay lên đầu gối. Rồi giọng mẹ họ xuất hiện.
Già hơn giọng trong ký ức. Mỏng hơn. Đang nói chuyện mua bánh mì, phàn nàn ai đó để cửa tủ mở. Có tiếng cười rất nhỏ của người khác. Sau đó bà ngân bốn nốt. Keeper không nhìn máy. Anh nhìn hai chị em.
Rose mở môi nhưng không thở ra tiếng. Evelyn nhắm mắt.
Bốn nốt trên băng không giống hoàn toàn phiên bản nào. Nốt cuối dừng lửng, như người hát đã nhớ ra một việc khác giữa câu. Rose lên tiếng trước: “Thấy chưa?”
Evelyn mở mắt. “Nó không giống em.”
“Cũng không giống chị.”
“Đúng.”
Hai chị em cùng nhìn Keeper, chờ một phán quyết mà anh không còn muốn nhận lấy.
“Cuộn băng chỉ cho biết lần này mẹ hai chị đã hát như vậy,” Keeper nói. “Nó không đủ để xóa những lần khác.”
Keeper quay sang Evelyn. “Nếu ngày mai có bằng chứng mẹ từng hát đúng phiên bản của Rose, chị sợ mình sẽ mất điều gì?”
Evelyn chưa trả lời. Rose đứng dậy đi pha nước, vô thức lấy bốn chiếc cốc rồi dừng ở chiếc thừa. Khi cánh tủ không khép vì túi đường mắc ở bản lề, Evelyn bước qua lấy nó ra mà chẳng cần nhìn. Hai người làm việc ấy trơn tru như một thói quen đã tồn tại lâu hơn cuộc cãi hôm nay.
“Chị vẫn để đường ở chỗ đó?” Rose hỏi.
“Em mới là người nhét sai.”
“Mẹ để.”
“Sau này mẹ để vì em để.”
Rose quay sang. “Chị có thể thôi biến mọi thứ thành chuỗi trách nhiệm trong năm phút không?”
Evelyn định đáp. Rồi bà cười khẽ. “Không chắc.”
Trên mặt bàn bếp có một vết cháy tròn. Keeper hỏi nó từ đâu. Hai chị em đáp cùng lúc: Evelyn nói mẹ; Rose nhận là mình.
“Mẹ.”
“Rose.”
Cả hai dừng. Rose chỉ chị. “Chị nói đi.”
Evelyn nhớ mẹ làm cháy bàn bằng nồi nóng. Rose nhớ mình gây ra lúc mười sáu tuổi rồi mẹ nhận lỗi thay. Họ tranh vài câu về ngày hôm đó, đủ để cả hai nhận ra chẳng còn ai thứ ba có thể phân xử.
“Chị ở trường chỉ bốn ngày một tuần.”
“Bốn ngày là phần lớn tuần.”
“Không phải ngày cái bàn cháy.”
Keeper chờ Bất Hòa nhưng không thấy gì. Một vết cháy vẫn là một vết cháy, dù hai người mang theo hai câu chuyện khác nhau về nó.
“Có ai còn biết không?” anh hỏi.
“Không,” Evelyn nói.
Rose lắc đầu.
“Vậy hai chị muốn làm gì với cái bàn?” Keeper hỏi.
Evelyn nói mang đi sửa. Rose lập tức phản đối: “Mẹ sẽ giết chị.”
“Bà mất rồi.”
Rose ngừng cười ngay khi Evelyn đáp rằng mẹ đã mất. Câu nói thẳng quá; chính Evelyn cũng khựng lại sau khi nói.
“Chị biết,” bà nói nhỏ.
Rose đặt cốc xuống. “Đừng sửa vết đó.”
Evelyn nhìn mặt bàn rất lâu rồi gật. “Được.”
Khi trở lại phòng khách, Evelyn nhìn tờ nhạc chứ không nhìn Keeper. “Tôi không muốn con tôi nghe câu chuyện như thể chỉ Rose mới có những ngày riêng với mẹ. Tôi cũng ở đó. Tôi không muốn tuổi thơ của mình bị kể lại như một căn phòng tôi không được bước vào.”
Rose nhìn chị, mắt đỏ lên. “Còn em không muốn những buổi sáng em ở với mẹ bị gọi là thứ em bịa ra để thấy mình quan trọng hơn.”
Evelyn nói trước: “Chị không biết những buổi sáng của em.”
Rose đáp: “Em cũng không biết những buổi tối của chị.”
Không có cái ôm hay lời xin lỗi hoàn chỉnh. Evelyn chỉ kéo chiếc ghế trống vào giữa và đặt tờ nhạc lên đó; Rose đặt máy ghi âm cạnh bên. Hai vật nằm cùng một chỗ mà không cái nào được quyền nuốt cái kia.
Ở bậc cửa, Iris hỏi nhỏ: “Anh đã không hỏi về bản gốc.”
Keeper nhìn tờ nhạc còn được Evelyn cho phép để lại bản chụp.
“Chưa.”
“Anh muốn.”
“Rất.”
“Vậy ngày mai?”
Keeper mỉm cười. “Ngày mai tôi sẽ thử làm việc đó mà không biến căn nhà này thành phòng xử án.”
Iris khẽ thở ra, gần như một tiếng cười. “Mục tiêu vừa sức hơn rồi.”