Chương 7: Căn Nhà Gần Nhà Ngoại

Trước đám cưới, ba chở mẹ đi biển.

Mẹ cũng kể cho tôi nghe chuyến đi ấy; mỗi lần nhắc tới lúc nhìn thấy biển, mẹ lại nhăn mặt như vẫn còn thất vọng. Mẹ chỉ quen rẫy vườn, cứ tưởng biển phải xanh và trong như hình mình từng xem; hai người đi từ sáng sớm, xe qua những đoạn đường bụi, tới nơi mẹ đã mỏi lưng.

Biển có gió và có sóng, nhưng màu nước chẳng xanh trong như mẹ tưởng:

— Vậy thôi hả?

Ba hỏi mẹ có muốn đi xuống gần mép nước hơn không. Mẹ lắc đầu, chưa đi được bao xa đã muốn về.

— Đi một đoạn đường xa vậy, còn chưa chơi gì mà.

Mẹ kể ba nói vậy nhưng vẫn ra dắt xe; hai người ngồi nghỉ, ăn một bữa hải sản rồi quay về.

— Ba có giận không mẹ?

— Không. Mẹ đòi về thì ba chở về.

Tôi nghĩ nếu chở ai đi chơi xa như vậy rồi họ vừa tới nơi đã đòi về, chắc mình sẽ bực lắm. Nhưng mẹ kể rất thản nhiên: mẹ không muốn ở lại thì ba đưa mẹ về.

Đám cưới diễn ra sau đó. Ba làm cổng bằng lá dừa, uốn những tàu lá rồi buộc dây từng chỗ; họ hàng và người trong xóm cũng tới phụ. Mẹ có tới 3 bộ váy cưới, có những bức ảnh tới lúc tôi lớn vẫn còn được đem ra coi.

Trong ảnh, mẹ cười tươi, tóc được làm khác hẳn ngày thường trông như một nàng công chúa; ba đứng cạnh, vai thẳng, bàn tay đặt hơi cứng. Tôi hỏi sao giờ mẹ không mặc những chiếc váy ấy nữa, mẹ bảo đồ thuê, cưới xong đã đem trả.

Về sau, ba còn chụp ảnh gia đình vào nhiều dịp khác nữa. Tôi quen tiếng ba gọi đứng sát lại, quen lúc đang chơi phải quay về phía ống kính. Nhìn ảnh cưới của ba mẹ, tôi thấy lạ vì trong những tấm ảnh gia đình đầu tiên ấy chưa có mình, chỉ có ba mẹ và những người tới chúc mừng.

Sau đám cưới, ba mẹ dựng nhà trên mảnh đất đã mua, nằm gần nhà Ngoại. Mẹ không phải theo ba về quê, làm dâu ở một nơi xa lạ mà mẹ chưa biết; từ nhà mới có thể đi sang Ngoại, có món gì ngon thì mang qua. Lúc ba trở lại nơi làm nhiệm vụ, mẹ vẫn có người nhà ở gần.

Tôi không biết được những chuyện xảy ra khi mình chưa ra đời hoặc còn quá nhỏ. Tôi góp nhặt chúng từ lời Ngoại, từ ba mẹ, hay những lúc ba vừa sửa một tấm ván vừa nhắc lại hồi dựng nhà ai đã tới phụ. Theo lời ba mẹ kể, đồng đội của ba và bà con trong xóm đã cùng phụ dựng nhà: người giữ cột, người đưa gỗ; tiếng cưa, tiếng búa vang lên nhiều ngày, căn nhà mới dần thành hình.

Ba chọn gỗ, bào nhẵn các chỗ còn ráp. Mẹ kể ba cứ sờ tay lên mặt ván, thấy chỗ nào còn dằm hay còn nhám thì lại bào tiếp. Khi tôi đã biết chạy trong nhà, ba vẫn làm vậy mỗi lần sửa đồ: đưa tay thử trước, rồi mới gọi tôi tới.

Căn nhà có phòng ngủ riêng của ba mẹ, gian phòng khách rộng đặt chiếc phản tôi hay nằm với Ngoại và căn bếp nhỏ, nền nhà thì ba lát gạch tàu. Những buổi trưa ba lau nhà xong, tôi có thể nằm áp má xuống mặt gạch ấy; nhưng Ngoại bảo lúc ba mẹ dọn vào ở, trên nền còn lộn xộn nhiều đồ đạc chưa biết để đâu.

Mẹ mang về nhà mới chiếc máy may Ngoại mua cho lúc học nghề. Ba kê máy gần cửa sổ; mẹ thử ngồi, đặt chân lên bàn đạp, nhìn ánh sáng rơi xuống chỗ mũi kim. Mấy mảnh vải được đặt lên bàn, bên cạnh có cây kéo và cuộn chỉ.

Tôi đã nghe tiếng máy may ấy suốt thời còn nhỏ. Muốn mẹ biết mình gọi, phải canh gọi đúng lúc bàn đạp ngừng lại; nếu không, mẹ sẽ vẫn cúi xuống tập trung may vá, chỉ đáp hờ một tiếng chứ không ngẩng mặt lên.

Ngày mới dọn về, mẹ tận dụng nhiều mảnh vải vụn để may rèm. Mẹ chọn những mảnh hợp màu, gấp hình lục giác rồi may ghép lại thành tấm rèm lớn vừa khung cửa, xong nhờ ba treo giúp. Mỗi khi gió thổi, tấm rèm lay động, đôi lúc vướng vào chốt cửa phải gỡ ra.

Trước hiên, mẹ xin hoa mười giờ của mấy cô trong xóm đem về trồng. Những nhánh nhỏ được giâm xuống đất, tưới nước rồi chờ bén rễ; mẹ nhớ chỗ nào đã có màu gì nên thích xin thêm màu khác. Tôi hỏi sao mẹ không trồng toàn một màu cho dễ thì mẹ bảo:

— Mẹ thích nhiều màu.

Về sau đi qua vườn nhà ai có giống hoa khác, mẹ vẫn dừng lại hỏi xin. Tôi đứng chờ đôi lúc thấy chán, nhưng cầm được mấy nhánh hoa trên đường về thì lại không cho mẹ đỡ, nhất định muốn tự mang về.

Thuở ba mẹ mới cưới, bếp còn nấu củi. Những hôm ở nhà, ba chẻ củi xếp vào chỗ khô, gánh nước đổ cho đầy lu; mẹ may đồ xong thì vào bếp, có ngày đi làm việc rẫy về mới nấu cơm.

Ngoại kể từ khi còn ở với bà, mẹ đã khéo nấu nướng. Ba không kén món, mẹ dọn gì cũng ăn, hết chén lại tự bới thêm; còn những món mẹ thích ăn ngoài thị trấn Hòa Sơn thì ba nhớ rất rõ, thỉnh thoảng hay chở mẹ đi ăn.

Có tối ba dắt xe ra, gọi mẹ đi ăn cháo vịt; dù mẹ còn dở tay dọn dẹp dưới bếp, ba vẫn kiên nhẫn đứng chờ. Tôi nghe câu chuyện ấy vào một buổi chiều mẹ đang nhắc ba đợi mẹ thay áo, tự nhiên tôi nhận ra dù đã qua bao nhiêu năm, ba vẫn luôn đợi mẹ, vẫn thích gọi mẹ đi cùng bằng giọng nói ấy.

Nhà có chiếc đài cát-sê. Những khi rảnh, mẹ mở nhạc, ngồi gần cửa sổ; ba ở cạnh, chén trà đặt trong tầm tay. Đài đôi lúc kêu rè phải xoay lại nút; khi bắt được tiếng hát rõ, mẹ thôi chỉnh, để đài hát hết một bài.

Tôi không biết ba mẹ đã có bao nhiêu buổi ngồi nghe nhạc như thế. Qua lời người lớn, tôi còn biết những ngày việc rẫy chưa xong, trong nhà thiếu đồ dùng còn phải chạy sang nhờ Ngoại giúp. Căn nhà mới dựng chưa đủ tiện nghi; ba mẹ sắm sửa dần, kê lại từng món đồ rồi mới quen với nếp sống riêng.

Chỗ tôi nhớ nhất vẫn là khung cửa sổ có chiếc máy may. Lúc tôi đã lớn hơn và ngồi tập viết gần đó, bên cạnh mẹ đạp máy, mắt nhìn đường kim; qua ô cửa sổ ba ở ngoài sân gọi vào, mẹ đưa chân dừng bàn đạp rồi mới đáp, còn tôi tranh thủ quay sang nhìn ra ngoài, bỏ quên chữ đang viết.

Khi kể lại chuyện những ngày mới cưới, mẹ cũng thường ngồi may ở chỗ ấy. Tôi ngồi cạnh, vuốt mảnh vải thừa cho phẳng; mẹ nói một lúc lại cúi xuống làm tiếp, có chuyện phải đợi tới lúc thay chỉ mới kể tiếp cho tôi nghe.

Tiếng máy may cứ thế lạch cạch kêu đều. Ngoài hiên, tôi lại thấy một vạt hoa mười giờ đang mở cánh.