Chương 10: Cành Đào Và Vườn Mai Ngày Tết

Gần Tết, ba thường đứng trước cây đào lâu hơn mọi ngày.

Tôi đi theo ba, ngẩng nhìn những nhánh đào nhỏ. Lá đã thưa dần, trên thân nhánh lấm tấm những mấu nụ; ba kéo một nhánh lại gần để xem rồi buông tay cho nó bật về chỗ cũ.

— Có hoa chưa ba?

— Chưa.

— Chừng nào thì có ba?

Ba đứng nhìn thêm một lúc rồi đáp:

— Phải chờ.

Tôi không thích phải chờ đợi. Trong nhà, người lớn đã tất bật sửa soạn Tết, vậy mà cây đào vẫn chưa chịu nở hoa.

Cây đào được ba đem từ quê vào trồng giữa sân, cạnh hoa của mẹ, những cây ăn trái và mấy luống rau. Ba chăm cây kỹ lắm, thường xuyên ra xem nhánh lá; thế nhưng có năm đào nở, có năm tới Tết vẫn không có lấy một bông.

Những năm cây chỉ ra lá, tôi hỏi sao ba không mua một nhánh có sẵn hoa cho dễ. Ba đáp:

— Ba muốn coi cây này có nở không.

Tôi thấy cây đào đã được ưu ái quá. Mẹ trồng hoa mười giờ, sáng nào trước sân cũng nở rực rỡ đủ sắc hoa để ngắm mà chẳng cần cả nhà tới hỏi thăm.

Nhưng tới năm cây đào ra hoa thật, tôi cũng đứng chờ cùng ba. Một chiếc nụ hé mở trước tiên; vừa thấy những nụ hoa hồng nhỏ xíu trên cành, tôi đã gọi lớn tới mức mẹ đang ở trong nhà phải bước ra xem. Ba bảo đã thấy hoa rồi, dặn tôi đừng kéo nhánh cây, làm tôi vội rút tay nhưng vẫn đứng sát bên gốc.

Qua ngày hôm sau, hoa nở nhiều hơn. Tôi muốn hái một bông đem vào nhà nhưng ba lắc đầu bảo cứ để đó; nghe tôi hỏi đến chừng nào mới được, ba nói gần Tết sẽ cắt 1 cành vào cắm.

Vậy là đi ngang qua cây lần nào tôi cũng dừng lại kiểm tra: có bông mới hé, có bông hôm trước đã mở rộng cánh. Tôi cúi tìm dưới đất, nhặt một cánh hoa rơi đặt lên lòng bàn tay rồi chạy vào cho mẹ coi. Mẹ đang lau bàn, ngừng tay nhìn một thoáng:

— Đẹp ha. Để lên đây nè, đừng cầm hoài hoa nát hết.

Tôi đặt cánh đào vào góc bàn, tránh chỗ mẹ đang đưa khăn lau.

Ba chọn nhánh đem vào nhà khi hoa đã nở đủ đẹp. Tôi đứng sát bên, chỉ hết nhánh này tới nhánh khác, nhưng ba không cắt ngay theo chỗ tôi chỉ; ba lùi lại nhìn cả tán cây, lựa kỹ vị trí rồi mới đưa kéo lên.

Nhánh đào vừa rời khỏi thân, tôi đã chìa hai tay ra nhận, ba vẫn đưa nhưng bảo:

— Nhẹ thôi.

Tôi cầm phần gốc, giữ những bông hoa cách xa vạt áo mình. Đi qua cửa, ngọn nhánh trên cùng vướng vào khung cửa gỗ; ba bước tới nâng nhẹ lên, chỉ tôi nghiêng qua một bên để đưa lọt vào nhà.

Trong nhà, mẹ đã dọn sẵn một góc để cắm hoa. Ba giữ gốc đào cho thẳng trong bình, mẹ lùi lại ngắm rồi bảo xoay thêm một chút. Tôi đứng chen giữa hai người, cũng muốn góp ý nhưng thấy xoay hướng nào cũng đẹp như nhau; chờ ba mẹ cắm xong, tôi mới kéo ghế lại ngồi nhìn.

Đặt riêng trong nhà, cành đào không bị lá và các nhánh xung quanh che khuất nên từng bông hoa đều hiện rõ. Tôi mang cánh hoa nhặt được ngoài sân tới so màu, rồi đặt ngay dưới chân bình.

Ngoài sân vẫn còn mấy gốc mai. Hễ mai vàng ra hoa là cả góc vườn sáng lên; tôi đi giữa những chậu kiểng và gốc cây, thỉnh thoảng dừng lại vì thấy một bông mai mới mở. Dù mẹ đã bảo tránh đụng vào cây, nhưng áo tôi vẫn mắc vào một nhánh thấp.

Tôi đứng im tại chỗ, gọi mẹ tới gỡ vạt áo đang mắc trên nhánh mai. Mẹ bước ra gỡ giúp, vừa gỡ vừa nhắc rằng đã dặn rồi; tôi cúi nhìn chỗ vải áo, tiếc cái áo hơn là lo cho cây. Gỡ được xong, tôi vội đi qua lối rộng, hai tay ép sát người cho khỏi mắc lần nữa.

Tết năm ấy tôi nhớ bằng những việc nhỏ như vậy. Mẹ lấy khăn lau đồ đạc, mở cửa cho thoáng; ba dọn sân, sửa lại chỗ bàn ghế kê chưa ngay. Có việc tôi được làm phụ, có việc vừa tới gần đã bị bảo tránh ra. Tôi bê một cái ghế nhẹ, kéo lê qua nền gạch kêu lớn làm mẹ phải quay lại nhìn:

— Nhấc lên con.

Tôi ôm hai bên ghế, bước đi từng bước; vừa đặt được vào chỗ mẹ chỉ, tôi liền ngồi xuống luôn, tự cho rằng đã có lý do để nghỉ. Mãi tới khi ngửi thấy mùi cơm chín từ dưới bếp, tôi mới rời chiếc ghế để đi ăn cơm.

Tới bữa, người lớn nhắc lại việc phải làm chiều ấy, còn tôi chỉ nhìn món ăn trên mâm đợi mẹ bới cơm. Ba ngồi đối diện, thỉnh thoảng lại quay sang nhìn bình hoa đào. Tôi hỏi ở quê ba có hoa đào không, ba đáp có.

— Cũng màu này hả ba?

— Ừ. Có cây màu đậm hơn nữa.

Ba kể thêm một ít về những cái Tết ở quê. Không phải chuyện dài như Ngoại hay kể; ba chỉ nói vài câu, ngừng ăn một miếng cơm rồi mới nói tiếp. Tôi nghe nhắc tới những người mình ít gặp, những chỗ chưa từng tới, và có cảm giác ba vẫn nhớ rõ từng người dù đã xa quê lâu rồi.

Tôi hỏi ba có muốn về quê không. Ba nhìn tôi gật đầu:

— Có chứ.

Tôi nghĩ tới chiếc xe, tới quãng đường phải ngồi rất lâu, rồi quay sang hỏi mẹ có đi cùng không. Mẹ bảo chuyện đó phải tính trước, đâu phải muốn là ngày mai đi ngay được.

Tôi cúi xuống ăn cơm tiếp. Câu chuyện dừng lại ở đó, nhưng từ hôm ấy tôi hiểu ba chăm cây đào còn vì nhớ những cái Tết ở quê.

Sau bữa ăn, ba bước ra sân; tôi đi theo, cầm miếng bánh quy vừa được mẹ cho. Ba đứng dưới gốc đào, nhìn vết cắt chỗ nhánh hoa đã tỉa:

— Bị ngắn bớt một khúc rồi — tôi nói.

— Rồi nó lại ra nhánh mới thôi.

Tôi vừa nhai bánh vừa ngước nhìn lên trên. Gió làm một bông hoa khẽ rung, có cánh đào rơi xuống trước chân ba; ba cúi nhặt lên rồi đưa cho tôi.

Tôi cầm cánh hoa mang vào, đặt cạnh cánh nhặt hồi ban sáng. Nghe mẹ gọi lấy giùm chiếc khăn, tôi chạy đi lấy ngay rồi mới quay lại. Ở trên bàn, cành đào vẫn nghiêng về phía khung cửa; thấy một đầu nhánh chạm nhẹ vào vách, tôi sực nhớ ban sáng mẹ còn vừa bảo ba xoay bình hoa lại một chút nữa.