Chương 7: Năm Phút Sau Khi Truyền
Bản Lĩnh Nội Trú
Mục lục
12 chươngCuộn, vuốt hoặc dùng hai nút để xem thêm Đã tải 12/12 chương
Loa gọi Nam về khu theo dõi số hai.
Cậu vào tới cửa thì chị Diệu, điều dưỡng phụ trách khu này, đã đứng chờ, tay cầm bộ đo huyết áp.
— Giường bốn, người bệnh của Mai. Viêm thận bể thận, truyền kháng sinh được năm phút thì kêu ngứa, nóng mặt. Mai đi ăn, anh Quân đang làm thủ thuật bên khu ngoại. Em xem giúp chị.
Đồng hồ trên tường chỉ mười hai giờ ba mươi bảy.
Người bệnh là một phụ nữ ngoài bốn mươi, nằm nghiêng nửa người, một tay gãi cổ, tay kia bấu vào thành giường. Mặt chị đỏ bừng. Chồng chị đứng bên cạnh, cầm hộp cơm còn chưa mở.
— Chị nghe em nói không? Chị thấy trong người sao?
— Ngứa… — Giọng chị khàn hẳn đi. — Cổ họng… nghẹn nghẹn… thở không ra…
Nam kéo cổ áo người bệnh xuống. Ngực và cổ nổi những mảng sẩn đỏ, gờ lên mặt da, lan cả xuống bụng. Môi dưới hơi sưng. Chị thở nhanh, mỗi lần hít vào phát ra tiếng rít nhỏ ở cổ. Nam đặt ống nghe lên ngực: phổi hai bên chưa nghe ran rít.
Màn hình theo dõi vừa đo xong: huyết áp 84/52, mạch 124. SpO2 93%.
Nam nhìn dây truyền. Chai kháng sinh còn gần đầy.
— Chị Diệu, ngưng kháng sinh, giữ đường truyền. Cho em hộp chống phản vệ. Phản vệ, có tụt huyết áp và khàn tiếng.
Chị Diệu khóa dây truyền, tháo chai thuốc, thay bằng bộ dây mới nối chai dịch, rồi mở hộp chống phản vệ treo ở đầu giường. Chị không cần ai nhắc thêm. Theo phác đồ phản vệ của Bộ Y tế, người hành nghề đã được tập huấn có mặt đầu tiên được tiêm adrenaline liều đầu ngay, không phải chờ.
Nam bấm điện thoại gọi bác sĩ Sơn.
— Anh Sơn, giường bốn khu hai phản vệ sau truyền kháng sinh năm phút. Huyết áp 84/52, khàn tiếng, có tiếng rít thanh quản, SpO2 93. Đã ngưng thuốc, chị Diệu đang tiêm adrenaline.
— Anh xuống ngay. Gọi Gây mê hồi sức, báo có nguy cơ phù thanh quản.
Chị Diệu tiêm bắp vào mặt trước ngoài đùi người bệnh. Nam nhìn đồng hồ, đọc to:
— Adrenaline liều đầu, mười hai giờ ba mươi chín.
Cậu kéo tờ phiếu theo dõi cấp cứu treo ở chân giường, ghi giờ ngay vào ô đầu tiên.
Người chồng hoảng hốt, luồn tay xuống lưng vợ.
— Để tôi đỡ bả ngồi dậy cho dễ thở…
— Anh để chị nằm giúp em. — Nam giữ nhẹ tay anh lại. — Huyết áp chị đang tụt, ngồi dậy hay đứng lên là máu không lên đầu được, dễ ngất, có khi ngừng tim.
Cậu hạ đầu giường xuống phẳng, đỡ người bệnh nằm ngửa, chỉ để một chiếc gối mỏng dưới đầu cho chị đỡ ngộp. Rồi cậu kê chiếc gối còn lại dưới hai cẳng chân.
— Anh giữ chân chị như vậy giúp em. Chị mà buồn nôn thì nghiêng người chị sang trái, đừng đỡ ngồi dậy.
Người chồng nhìn Nam một giây rồi làm theo. Nam đắp lại chăn cho người bệnh.
Bác sĩ Sơn tới lúc mười hai giờ bốn mươi mốt, nhìn người bệnh, nhìn màn hình.
— Oxy mặt nạ. Lập thêm một đường truyền cỡ lớn. Bù dịch tinh thể nhanh theo phác đồ phản vệ. Chuẩn bị dụng cụ đường thở. Năm phút sau tiêm, đo lại.
Ngọc Mai chạy vào, khẩu trang còn kéo lệch xuống cằm. Cô nhìn giường bốn, nhìn chai kháng sinh đã tháo nằm trên xe tiêm, mặt tái đi.
Nam đứng sang một bên để cô nhìn được người bệnh, nói ngắn:
— Chị Thoa giường bốn, phản vệ sau truyền ceftriaxone khoảng năm phút. Lúc mười hai giờ ba mươi bảy: nổi mề đay toàn thân, sưng môi, khàn tiếng, có tiếng rít thanh quản, phổi chưa có ran rít, huyết áp 84/52, mạch 124, SpO2 93. Đã ngưng thuốc, adrenaline tiêm bắp liều đầu lúc mười hai giờ ba mươi chín. Anh Sơn đang cho thở oxy, bù dịch, đã gọi Gây mê. Mười hai giờ bốn mươi bốn đánh giá lại.
Mai gật đầu. Cô cầm lấy tờ theo dõi.
— Mình nhận.
Mười hai giờ bốn mươi bốn, huyết áp 92/58. Tiếng rít khi hít vào nhỏ hơn, nhưng giọng người bệnh vẫn khàn, mảng mề đay ở cổ chưa lặn.
Bác sĩ Sơn không chờ thêm.
— Huyết áp chưa ổn, còn khàn tiếng. Adrenaline tiêm bắp nhắc lại theo phác đồ. Pha sẵn adrenaline truyền tĩnh mạch liên tục bằng bơm tiêm điện, sau mũi này mà không đỡ thì bắt đầu truyền.
Chị Diệu tiêm mũi thứ hai vào đùi bên kia, đọc to giờ tiêm: mười hai giờ bốn mươi bốn. Nam ghi vào ô thứ hai trên phiếu theo dõi. Bác sĩ gây mê hồi sức tới, đứng ở đầu giường, quan sát người bệnh thở, nghe giọng chị nói, rồi để sẵn bộ dụng cụ đặt nội khí quản trên xe.
— Chưa cần can thiệp. Nhưng giọng khàn thêm, thở rít to hơn hay khó nuốt thì gọi tôi ngay.
Mười hai giờ năm mươi, huyết áp 106/66, mạch 110. Người bệnh nói được trọn câu, giọng còn hơi khàn. Mảng đỏ trên ngực đã nhạt màu.
— Đỡ… đỡ nghẹn rồi bác sĩ.
Huyết áp đã lên, chị Diệu nâng đầu giường cao dần từng nấc, vừa nâng vừa nhìn màn hình. Huyết áp vẫn giữ.
Người chồng thở ra một hơi dài, đặt hộp cơm xuống ghế. Rồi anh như chợt nhớ ra điều gì, quay sang Mai.
— Bác sĩ ơi, hồi trước bả có lần chích thuốc ở trạm y tế, về nổi mẩn đỏ cả người. Mà mẩn có chút rồi hết, nên không ai nghĩ là dị ứng.
Mai đứng yên một giây.
— Lúc vào em hỏi chị có dị ứng thuốc không, chị nói không.
— Thì bả có biết đâu là dị ứng. — Người chồng gãi đầu. — Tôi cũng không biết.
Người bệnh nằm trên giường, giọng còn khàn:
— Tôi tưởng… nổi mẩn là tại nóng trong…
Mai không nói thêm gì. Cô mở bệnh án, ghi lại lời người chồng, giờ phản ứng, tên thuốc, các triệu chứng và từng mốc xử trí. Rồi cô quay sang bác sĩ Sơn để hỏi về kháng sinh thay thế.
— Đổi sang nhóm khác. — Bác sĩ Sơn nói. — Em đề xuất, anh Quân duyệt. Theo dõi tại viện ít nhất hai mươi bốn giờ tính từ lúc huyết áp ổn định. Lúc này đo ba đến năm phút một lần, ổn rồi mới giãn ra một đến hai giờ một lần. Phản vệ có thể tái lại dù bây giờ đã đỡ.
— Dạ.
Gần một giờ chiều, khu theo dõi số hai yên trở lại. Chị Diệu dán lên đầu giường bốn một tờ giấy đỏ: "DỊ ỨNG". Mai ngồi ở bàn trực, điền vào tấm thẻ theo dõi dị ứng. Ở dòng thuốc nghi ngờ, cô viết: "Ceftriaxone, truyền tĩnh mạch." Bên dưới là ngày giờ, biểu hiện: "Phản vệ – mề đay toàn thân, phù môi, khàn tiếng, thở rít, tụt huyết áp. Đã xử trí adrenaline tiêm bắp hai liều." Dòng cuối cùng: "Tiền sử nổi mẩn sau tiêm thuốc tại trạm y tế, chưa rõ tên thuốc." Viết xong, cô mang thẻ tới giường.
— Chị giữ thẻ này giúp em. Sau này đi khám ở đâu, chị đưa thẻ này cho bác sĩ trước khi dùng thuốc. Cả nhà thuốc cũng vậy.
Người bệnh cầm tấm thẻ bằng hai tay, nhìn một lúc lâu.
— Vậy là từ giờ tôi không được dùng thuốc này nữa hả bác sĩ?
— Dạ, thuốc này thì không dùng lại. Một số thuốc cùng nhóm cũng phải cân nhắc. Bác sĩ khám cho chị sau này nhìn thẻ sẽ biết tránh, chỉ cần chị đưa thẻ ra.
Nam rửa tay ở bồn cuối dãy, chậm rãi theo đủ các bước, lúc này mới thấy hai tay hơi run. Mai đi tới, đứng ở bồn bên cạnh.
— Cảm ơn.
— Chị Diệu tiêm. Mình chỉ đứng gần nhất.
Mai mở vòi nước, không nhìn cậu.
— Mình hỏi dị ứng hai lần. Lần nào chị ấy cũng nói không.
— Chị ấy không coi nổi mẩn là dị ứng.
— Ừ.
Mai tắt nước, rút trong túi áo ra một cuốn sổ nhỏ bìa đen. Nam hơi bất ngờ. Cậu chưa từng thấy cô ghi chép gì trong giao ban. Cô viết một dòng rồi đọc lên, như nói với chính mình:
— "Có lần nào chích thuốc, uống thuốc mà nổi mẩn ngứa, sưng môi, khó thở không?" Hỏi vậy, đừng hỏi "có dị ứng không".
Cô gấp sổ lại, đi về bàn trực.
Nam đứng thêm một lúc. Rồi cậu lấy sổ của mình ra, chép lại đúng câu hỏi ấy, ghi bên cạnh: "Mai."
*
Năm giờ rưỡi chiều, hết ca trực ngày, Nam đi lên khu Hồi sức tích cực.
Mẹ Phúc ngồi ở dãy ghế chờ ngoài cửa, vẫn chiếc túi vải hôm trước, giờ thêm một bình giữ nhiệt và một túi bánh mì. Thấy Nam, bà đứng dậy.
— Bác sĩ!
— Cô ngồi đi ạ. Anh Phúc sao rồi cô?
— Rút ống thở hôm qua rồi. Sáng nay tỉnh, nói chuyện được. — Bà cười, mắt đỏ. — Câu đầu tiên hỏi cái điện thoại có bể thêm không. Tôi muốn đánh nó.
Điều dưỡng trực hồi sức nhận ra Nam, cho cậu vào hai phút.
Phúc nằm đầu cao, thở oxy qua gọng mũi. Ngực trái quấn băng, bụng dán một đường băng dài. Bên cạnh giường đặt một dụng cụ tập thở bằng nhựa, ba quả bóng nhỏ nằm trong ba ống trong suốt. Anh nhìn Nam một lúc lâu.
— Anh là… bác sĩ hôm đó hả? Tôi nhớ có người nắm tay.
— Dạ, em ở khoa Cấp cứu. Hôm đó cả nhóm cùng làm. Người mổ cho anh là bác sĩ bên Ngoại.
Phúc cười, rồi nhăn mặt, tay ôm lấy mạn sườn.
— Cười cũng đau.
— Anh gãy hai xương sườn bên trái mà. — Nam nhìn dụng cụ tập thở. — Điều dưỡng chỉ anh tập cái này chưa ạ?
— Chỉ rồi. Mỗi tiếng mười lần. Mà đau quá, thổi lên được có một trái.
— Đau quá thì anh báo điều dưỡng, để bác sĩ chỉnh thuốc giảm đau cho anh tập được. Không tập thì phổi dễ xẹp, dễ viêm.
Phúc gật đầu. Anh im một lúc, rồi hỏi nhỏ:
— Bác sĩ bên Ngoại nói tôi bị cắt lá lách. Nói sau này phải chích ngừa mấy mũi, sốt là phải đi khám liền. Vậy là sao, tôi yếu đi hả?
Nam nghĩ một chút trước khi trả lời. Cậu không phải bác sĩ điều trị của Phúc, nhưng câu hỏi này có thể trả lời bằng những gì chắc chắn.
— Lá lách giúp cơ thể chống một số loại vi khuẩn. Không có lách, anh vẫn sống, làm việc bình thường. Chỉ là nếu nhiễm mấy loại vi khuẩn đó thì bệnh có thể nặng nhanh hơn người khác. Nên mới phải tiêm ngừa, và sốt là phải đi khám sớm, đừng tự mua thuốc uống ở nhà. Còn tiêm mũi nào, lúc nào, bác sĩ bên Ngoại sẽ hẹn cụ thể với anh trước khi ra viện.
— Vậy còn chạy giao hàng được không?
— Cái đó anh hỏi bác sĩ Ngoại lúc tái khám. Giờ anh lo tập thở trước.
Phúc nhìn lên trần nhà.
— Xe tôi chưa trả hết tiền góp nữa.
Nam không biết nói gì với câu ấy. Cậu chỉ gật đầu.
Điều dưỡng hồi sức gõ nhẹ vào khung cửa. Hai phút đã hết.
— Em về đây. Anh nghỉ đi.
— Bác sĩ.
Nam quay lại.
Phúc với lấy dụng cụ tập thở, ngậm ống, hít vào một hơi. Quả bóng thứ nhất nhích lên, rồi tới quả thứ hai, rung rung giữa chừng ống.
— Hai trái rồi đó.
*
Ra tới cổng viện thì trời đã nhá nhem. Nam dắt xe ra khỏi bãi, điện thoại rung lên. Tin nhắn của bác sĩ Sơn, chỉ một dòng:
"Thứ hai tuần sau em với Mai chuyển qua khu hồi sức cấp cứu. Đọc trước phác đồ thông khí không xâm nhập của khoa."
Nam đọc hai lần. Rồi cậu nhét điện thoại vào túi, nổ máy, hòa vào dòng xe tan tầm.
Thảo luận
Bình luận chương
0 bình luận
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên bình luận chương này.