Chương 15: Quảng Nhị Đỗ Trạng Nguyên, Gặp Nạn Trên Sông Hồng Giang

Từ thuở nhà Chu dựng nghiệp, đến đời Tần thống nhất thiên hạ, rồi nhà Hán nối tiếp cơ đồ, nơi đây vẫn luôn là chốn kinh kỳ phồn hoa.

Ba châu hoa cỏ rực rỡ như gấm thêu, dòng nước xanh trong uốn lượn quanh thành, lầu son gác tía san sát, phố thị nhộn nhịp.

Bấy giờ, thiên hạ đang vào thời Đại Đường Thái Tông Hoàng Đế trị vì, niên hiệu Trinh Quán, tính đến năm ấy đã ngự trị ngai vàng được mười ba năm.

Đó là năm Kỷ Hợi, bốn phương vô sự, trong ngoài thái bình, muôn dân an cư lạc nghiệp. Tám phương chư quốc lần lượt tiến cống, bốn biển phiên bang đều cúi đầu xưng thần.

Khắp chốn non sông, đường sá thông thương, ruộng đồng tươi tốt, cảnh tượng thái bình thịnh thế.

Một ngày kia, Thái Tông Hoàng Đế ngự điện lâm triều, văn võ bá quan chỉnh tề phân ban, nhất nhất tiến lên hành lễ.

Chợt thấy Thừa tướng Ngụy Trưng bước ra khỏi hàng, sửa sang triều phục, cúi mình chắp tay, cung kính tâu:

"Muôn tâu bệ hạ! Nay thiên hạ thái bình, bốn phương yên ổn. Thần nghĩ, muốn cho cơ nghiệp Đại Đường trường tồn, tất phải trọng dụng hiền tài. Nay xin noi theo phép xưa của các bậc thánh vương, mở khoa thi trong thiên hạ, kén chọn người tài đức, bổ nhiệm kẻ hiền năng."

Thái Tông nghe xong, nét mặt lộ vẻ vui mừng, khẽ gật đầu phán rằng:

"Lời khanh tâu rất hợp lòng trẫm. Việc tuyển chọn hiền tài chính là kế sách lâu dài để an bang định quốc. Chuẩn tấu!"

Liền truyền chiếu chỉ làm bảng chiêu hiền ban bố ra thiên hạ. Từ các phủ, châu, huyện, không kể quan hay dân, mọi người, hễ là dòng nho học có đọc sách, hiểu rõ văn nghĩa, tinh thông ba trường, đều được đến Trường An ứng thí.

Bảng chiêu hiền ấy chẳng bao lâu truyền đến địa phận Hải Châu. Tại nơi đây có một người họ Trần, tên Ngạc, biểu tự Quang Nhị, vốn xuất thân từ gia đình có truyền thống Nho học.

Một hôm, đi ngang qua công đường, trông thấy bảng chiêu hiền mới được dán, chàng liền dừng chân chăm chú đọc từ đầu đến cuối.

Đọc xong, trong lòng không khỏi mừng rỡ, tự nhủ rằng đây chính là dịp tốt để đem sở học bình sinh ra thi thố, lập thân nơi khoa bảng.

Nghĩ vậy, chàng lập tức quay gót trở về nhà. Vừa bước qua cửa, đã trông thấy mẫu thân là Trương Thị đang ở trong nhà. Trần Ngạc vội tiến đến trước mặt mẹ, cung kính thưa rằng:

"Triều đình ban ra bảng vàng, chiếu ra các tỉnh, thi chọn hiền tài, ý con muốn lên kinh ứng thí, nếu được đỗ làm quan, cha mẹ thỏa lòng, mình được nổi tiếng, vợ được phong, con tử, đó là chí của con, xin mẫu thân cho phép con đi."

Trương Thị nói:"Con là người đọc sách, nhỏ thì học, lớn thì hành, chính là thế đấy. Nhưng đi đường con nên cẩn thận, nếu thi đỗ, con phải về ngay!"

Quang Nhị nghe xong, trong lòng vô cùng phấn chấn, liền sai gia đồng thu xếp hành trang, chuẩn bị ngựa xe, lại bái biệt mẫu thân. Chàng mới lên đường, thẳng tiến kinh đô Trường An, dự khoa thi tuyển chọn hiền tài.

Trần Quang Nhị nhờ văn tài xuất chúng, học vấn uyên thâm, quả nhiên vượt qua các sĩ tử, thuận lợi trúng tuyển. Đến kỳ thi đình, chàng lại dâng lên ba bài văn sách, lời lẽ hùng hồn, kiến giải tinh tường, ý tứ sâu xa, khiến văn võ bá quan đều phải tán thưởng.

Thái Tông Hoàng Đế đích thân ngự bút phê chuẩn, khâm điểm Trần Quang Nhị đỗ đầu khoa bảng, ban danh hiệu Trạng Nguyên.

Tân khoa Trạng Nguyên vinh quy trên lưng tuấn mã, đầu đội mũ ô sa, mình khoác hồng bào, trước ngực thắt hoa cung đình, theo nghi trượng dạo khắp phố phường Trường An suốt ba ngày.

Một ngày nọ, Quang Nhị cưỡi ngựa nhàn du, chẳng hay vô tình đi đến trước phủ đệ của Thừa tướng Ân Khai Sơn.

Thừa tướng Ân Khai Sơn có một ái nữ, khuê danh Ôn Kiều, lại có tên là Mãn Đường Kiều.

Nàng vốn dung nhan diễm lệ, tư chất đoan trang, cầm kỳ thi họa đều thông, tuổi xuân vừa độ, nhưng duyên lành chưa định, vẫn còn khuê phòng chờ đấng lương duyên.

Bấy giờ, theo tục xưa trong chốn quyền môn, Thừa tướng cho dựng lầu cao trước phủ, để tiểu thư đứng trên lầu gieo tú cầu, chọn người tài đức làm phu quân.

Đúng lúc ấy, Trần Quang Nhị cưỡi ngựa đi ngang qua trước phủ.

Ôn Kiều đứng trên lầu cao, tình cờ trông thấy chàng. Chỉ thấy Quang Nhị phong thái đường đường, dung mạo tuấn tú, mình khoác hồng bào Trạng Nguyên, đầu đội mũ ô sa.

Nàng vừa nhìn đã nhận ra đây chính là vị tân khoa Trạng Nguyên vừa được triều đình khâm điểm, trong lòng không khỏi vui mừng, thầm nghĩ người này chính là lương duyên trời định.

Nghĩ đoạn, nàng đem quả tú cầu thêu gấm trong tay nhẹ nhàng gieo xuống.

Quả cầu theo gió rơi xuống, chẳng sai chẳng lệch, vừa khéo đập trúng chiếc mũ ô sa trên đầu Trần Quang Nhị.

Tức thì, tiếng nhạc lễ nổi lên, đàn sáo vang lừng, trống chiêng rộn rã. Mười mấy thị nữ từ trong phủ ùa ra, người giữ cương ngựa, kẻ đón Trạng Nguyên, cung kính mời Quang Nhị vào trong phủ Thừa tướng, chuẩn bị cử hành hôn lễ.

Chẳng bao lâu, trong phủ đèn hoa rực rỡ, khách khứa tề tựu đông đủ, tiếng chúc tụng vang khắp tiền sảnh. Giữa tiếng chúc phúc, Quang Nhị cùng Ôn Kiều lần lượt bái đường.

Đêm ấy, tân lang tân nương cùng nắm tay bước vào động phòng hoa chúc, chính thức kết thành phu thê.

Sáng sớm hôm sau, Thái Tông Hoàng Đế ngự giá đến điện Kim Loan, văn võ bá quan chỉnh tề vào triều, phân ban đứng hầu hai bên.

Sau khi hoàn tất lễ triều bái, Thái Tông đưa mắt nhìn xuống quần thần, cất tiếng hỏi:

"Tân khoa Trạng Nguyên Trần Quang Nhị, văn tài đã được trẫm đích thân khảo nghiệm, nay lên bổ nhiệm chức vụ gì?"

Thừa tướng Ngụy Trưng bước ra khỏi hàng, chắp tay tâu rằng:

"Muôn tâu bệ hạ! Hiện nay Giang Châu đang khuyết chức quan đứng đầu, rất cần người tài đức đến cai quản. Thần thiết nghĩ Trần Quang Nhị học vấn uyên thâm, tài năng hơn người, xin bệ hạ chuẩn cho chàng đảm nhiệm chức vụ ấy."

Thái Tông nghe tấu, liền phán:

"Chuẩn tấu! Nay trẫm sắc phong Trần Quang Nhị làm Tri phủ Giang Châu, chăm lo chính sự, vỗ về lê dân. Khanh hãy mau chóng thu xếp hành trang, lên đường nhậm chức, chớ để lỡ kỳ hạn."

Quang Nhị bước ra khỏi hàng, quỳ lạy tạ ơn thiên tử, sau đó lui khỏi triều đường.

Trở về tướng phủ, chàng đem việc được bổ nhiệm ra bàn bạc cùng thê tử.

Hai người sau đó bái biệt nhạc phụ Ân Khai Sơn và nhạc mẫu, rồi thu xếp chuẩn bị khởi hành đến Giang Châu nhậm chức.

Bấy giờ tiết trời đã vào cuối xuân. Gió đông hiu hắt, lay động hàng liễu xanh ven đường.

Quang Nhị vốn nhớ thương mẫu thân, lại nhân đường đến Giang Châu thuận tiện đi ngang quê nhà, bèn cùng Ôn Kiều ghé về thăm mẹ già.

Trương Thị nghe tin con trai trở về, lại thấy bên cạnh có một nàng dâu dung nhan đoan chính, dịu dàng, trong lòng mừng rỡ. Bà vội bước ra nghênh đón rồi cất tiếng nói:

"Mẹ vốn chỉ mong con được công thành danh toại, nay chẳng những thi đỗ Trạng Nguyên, mà còn cưới được hiền thê, quả là song hỷ lâm môn."

"Tất cả đều nhờ ơn dưỡng dục của mẫu thân. Con may mắn thi đỗ Trạng Nguyên, được Hoàng Thượng ban ân, cho cưỡi ngựa dạo phố ba ngày."

"Hôm ấy, con tình cờ đi ngang qua phủ Thừa tướng Ân Khai Sơn, đúng lúc tiểu thư đang gieo tú cầu chọn phu quân. Quả cầu lại rơi trúng mũ ô sa của con. Nhờ vậy, con được Thừa tướng thương mến, đem ái nữ gả cho làm thê tử."

"Nay triều đình đã bổ nhiệm con làm Tri phủ Giang Châu, tiện đường con muốn về đón người cùng đi để mà phụng dưỡng."

Trương Thị nghe xong, trong lòng vui sướng chẳng xiết. Bà lập tức sai người thu xếp hành trang, sửa soạn xe ngựa, chuẩn bị cùng vợ chồng Quang Nhị lên đường.

Ba người cùng gia nhân rời khỏi quê nhà, ngày đi đêm nghỉ, trải qua mấy ngày đường, chẳng mấy chốc đã đến Vạn Hoa điếm.

Nơi đây có một quán trọ do Lưu Tiểu Nhị làm chủ, khách thương qua lại không ngớt, xe ngựa dừng chân, người buôn kẻ bán tụ hội, khá là náo nhiệt.

Nào ngờ vừa nghỉ chân tại quán trọ được ít lâu, Trương Thị bỗng cảm thấy trong người bất an, thân thể mệt mỏi, bệnh tình dần dần phát tác.

Bà bèn gọi Quang Nhị đến bên giường, chậm rãi dặn dò:"Mẹ trong người khó chịu, hãy ở lại điếm nghỉ ngơi, mấy hôm nữa hẵng đi."

Quang Nhị nghe vậy, vội vàng vâng mệnh, lại sai gia nhân chăm nom thuốc thang.

Sáng sớm hôm sau, người qua lại trước cửa quán trọ đã bắt đầu tấp nập. Chợt thấy một người thuyền chài tay xách con cá chép vàng, đang rao bán bên đường.

Con cá ấy thân phủ vảy vàng, ánh lên sắc kim quang dưới nắng sớm, hai mắt thỉnh thoảng chớp động, trông hết sức kỳ lạ.

Quang Nhị vừa trông thấy, chàng liền bỏ ra một quan tiền mua con cá, định đem về chế biến thành món ngon dâng mẫu thân tẩm bổ.

Nhưng khi nhìn kỹ, thấy đôi mắt cá vẫn chớp nháy không ngừng, chàng bất giác sinh lòng nghi hoặc, bèn nói:

"Nghe người xưa truyền lại rằng, phàm cá tôm, rắn mà chớp mắt lạ, ắt chẳng phải vật tầm thường. Con cá này thần thái kỳ lạ, chẳng biết ngươi đánh bắt được ở nơi nào?"

Người thuyền chài đáp:"Bẩm công tử, con cá này được đánh bắt tại sông Hồng Giang, cách phủ lỵ chừng mười lăm dặm."

Quang Nhị trầm ngâm giây lát, rồi chợt động lòng từ bi, bèn đem cá đến bờ sông Hồng Giang, nhẹ tay thả xuống dòng nước.

Chỉ thấy mặt sông gợn sóng lăn tăn, cá vàng quẫy đuôi một cái, lập tức lặn sâu xuống đáy nước, thoáng chốc đã mất hút giữa làn sóng.

Làm xong việc ấy, Quang Nhị mới trở về quán trọ, đem chuyện vừa gặp kể lại cho mẫu thân nghe.

Trương Thị nghe xong, gật đầu mỉm cười, nói:

"Phóng sinh là việc thiện, tích đức.Mẹ nghe vậy cũng lấy làm vui mừng."

Quang Nhị nghe lời mẹ dạy. Chàng ngồi hầu chuyện một lúc, rồi mới thưa rằng:

"Thưa mẫu thân, chúng ta lưu lại quán trọ đã ba ngày. Triều đình đã định kỳ hạn nhậm chức, nếu cứ trì hoãn e rằng không kịp ngày đến phủ. Con muốn ngày mai lên đường, chẳng hay sức khỏe của mẫu thân đã khá hơn đôi chút ?"

Trương Thị thở dài, khẽ lắc đầu.

"Mẹ thấy thân thể vẫn còn suy nhược. Huống hồ tiết trời đang độ nắng nực, đường sá xa xôi, e rằng đi đường lại khiến bệnh tình thêm nặng. Chi bằng con thuê cho mẹ một gian phòng tại quán trọ này, để mẹ tạm thời dưỡng bệnh. Con cứ để lại ít tiền bạc, dặn dò chủ quán chăm nom chu đáo. Hai vợ chồng cứ an tâm lên đường trước, đợi đến tiết thu sang, khí trời mát mẻ, hãy quay lại đón mẹ cũng chưa muộn."

Quang Nhị nghe lời, tuy trong lòng không nỡ xa mẹ, nhưng xét thấy bệnh tình của bà quả thực chưa thể đi xa, đành thuận theo.

Chàng liền bàn bạc với Ôn Kiều, thuê một gian phòng thanh tĩnh trong quán trọ, lại trao tiền bạc cho mẫu thân chi dụng, đồng thời dặn dò chủ quán hết lòng chăm sóc.

Mọi việc thu xếp ổn thỏa, hai vợ chồng mới chỉnh trang y phục, bái biệt Trương Thị mà lên đường.

Quang Nhị cùng Ôn Kiều rời khỏi Vạn Hoa điếm, tiếp tục hành trình đến Giang Châu. Vượt qua đoạn đường khó khăn hiểm trở.

Đoàn người đi sớm, khuya nghỉ, trải qua bao ngày tháng, cuối cùng cũng đến bến đò Hồng Giang.

Trên bến có hai gã lái đò tên Lưu Hồng và Lý Bưu, thấy đoàn người đến liền vội vàng ghé thuyền vào bờ, niềm nở ra đón.

Cũng vì kiếp trước Quang Nhị mắc phải tai nạn này, nên mới gặp oan gia.

Quang Nhị sai gia nhân chuyển hành lý xuống thuyền. Sau đó, chàng cùng Ôn Kiều sóng vai bước xuống, chuẩn bị vượt sông.

Lưu Hồng đứng bên mạn thuyền, ánh mắt lén lút liếc nhìn Ôn tiểu thư. Chỉ thấy nàng dung nhan tuyệt mỹ, mắt như thu thủy, môi thắm tựa cánh đào, dáng người thanh tú, phong tư yểu điệu. Dung sắc ấy chẳng khác nào chim sa cá lặn.

Lưu Hồng vốn đã mang lòng tham sắc, nay thấy Ôn Kiều dung mạo khuynh thành, lập tức nảy sinh tà niệm. Hắn liếc sang Lý Bưu, ngầm trao đổi ánh mắt, rồi kín đáo bàn bạc một kế độc địa.

Hai tên lái đò đưa thuyền đến một khúc sông hoang vắng, cách xa bến bãi, đợi đêm khuya vắng vẻ ra tay.

Trước tiên chúng giết sạch gia nhân, sau đó sát hại Quang Nhị, phi tang thi thể xuống dòng Hồng Giang.

Ân tiểu thư tận mắt chứng kiến phu quân chết thảm lòng như dao cắt, toan nhảy xuống sông.

Nào ngờ Lưu Hồng nhanh tay giữ lại, lớn tiếng quát:

"Nếu nàng chịu thuận theo ta, mọi chuyện còn có thể yên ổn. Bằng không, chớ trách ta vô tình, lập tức lấy mạng nàng!"

Quả là:

Phúc họa vô môn, duy nhân tự triệu,

Thiện ác hữu báo, thiên lý tuần hoàn.

Ân tiểu thư nghe lời hung ác, trong lòng căm phẫn khôn. Nhưng thân cô thế cô nàng đành nén lòng căm hận, mà thuận theo hắn.

Sau đó, Lưu Hồng cùng Lý Bưu cho thuyền cập bờ bên kia. Lưu Hồng giao thuyền cho Lý Bưu.

Hắn lấy y phục, mũ ô sa và văn bằng của Trần Quang Nhị mặc vào người, giả dạng tân khoa Trạng Nguyên, mang theo công văn bổ nhiệm, đường hoàng tiến đến Giang Châu nhậm chức.

Những gia đồng của Trần Quang Nhị bị Lưu Hồng sát hại, thi thể đều bị hắn ném xuống dòng Hồng Giang. Xác người theo dòng nước cuồn cuộn, thuận thế trôi xuôi, chẳng mấy chốc đã khuất dạng giữa màn sóng biếc.

Duy chỉ có thi thể Trần Quang Nhị, chẳng hiểu sao, lại chìm sâu xuống đáy sông, nằm yên bất động, không theo dòng nước phiêu dạt.