Chương 4: Khế Ước Đáy Sông

Sương giá rụng trắng xóa rặng lau ven sông Vọng Nguyệt. Ba nén nhang thô cắm trong chiếc chén sành sứt góc sân đã tàn lạnh, tro xám bị gió cuốn sạch, chỉ còn trơ lại ba que tre xiêu vẹo trên cát ướt. Vết rách trên trán Lý Vọng Thư se vảy đen khô, nhức buốt theo từng cơn gió luồn qua vách lá nứa.

Ngoài ngõ, cỗ kiệu gỗ bách phủ rèm xanh thẫm đỗ chắn ngang lối đi, chân kiệu lún sâu vào bùn nhão. Bốn gã hộ vệ bồng đao đứng dạt mé rào, lũ gà sợ hãi quỳ rạp xuống nền đất nứt nẻ. Rèm kiệu vén hé, lão quản sự Phạm gia ngồi nguyên trong khoang kín gió, tay áo gấm xám buông chùng trên gối. Lão trạc ngũ tuần, mặt vuông hằn hai rãnh cười sâu hoắm, tóc hoa râm búi trâm sừng đen bóng. Ngón tay khô quắt cầm khăn lụa tẩm tinh dầu che ngang mũi, ngăn mùi bùn phèn hắt vào kiệu.

Then tre khô cọ vào chốt nứa khi Vọng Thư đẩy cánh liếp bước ra. Hắn nhìn tấm thẻ bài đồng khắc chữ "Phạm" treo bên kiệu gỗ, đứng trơ trên phiến đá nứt trước thềm đất nện, hai tay buông thõng mép quần thô vá chằng vá đụp. Từ trong khoang kiệu, lão quản sự buông khăn lụa, nheo mắt nhìn đứa trẻ qua khe rèm rồi cất giọng:

"Lý Vọng Thư?"

"Phạm gia tìm ta có việc gì?" Vọng Thư đứng trơ trên phiến đá buốt, giọng khô khốc.

"Người thông minh không cần vòng vo." Lão quản sự phất tay. Tên gia nhân bưng tráp sơn đen bước tới, đặt cuộn giấy da vàng ngà lên phiến đá trước hiên: "Hôm qua trên đài tế Cổ Hòe, lão phu đứng cạnh linh chu Vân Hải Tông, tận mắt thấy sương xám dâng lên trong lòng ngọc khi ngươi đặt tay."

Vọng Thư không nhìn cuộn giấy da: "Lão tu sĩ bảo ta là phế thể tuyệt mạch."

"Đúng, kinh mạch rách nát, đan điền thành vũng bùn chết." Lão quản sự gật đầu, ngón tay gõ nhẹ lên bậu cửa sổ kiệu: "Với tiên môn trên núi, ngươi là thứ cỏ rác vô dụng. Nhưng với bến sông Vọng Nguyệt này, thân thể ấy lại là thứ trời ban để kiếm cơm."

Gió sông thốc qua bãi bồi, cuốn theo tiếng ho khan rút ruột từ trong lều tranh hắt ra ngoài sân rồi lịm dần sau tấm liếp. Ánh mắt lão quản sự nhìn thẳng vào mặt Vọng Thư, giọng nói trầm xuống:

"Đáy sông Vọng Nguyệt sâu hàng chục trượng, hàn độc mạch quặng thấu tận xương tủy. Phu lặn cậy đá nửa năm là thổ huyết, tu sĩ thì sợ hỏng công phu không thèm hạ mình. Chỉ có thứ phế thể tuyệt mạch, kinh lạc bế tắc mới chịu nổi nước lạnh đáy vực để mò quặng."

Vọng Thư siết ngón tay vào mép vải quần cáu bẩn: "Phạm gia cần người lặn hố xoáy mò quặng cống nộp tiên môn?"

"Khế ước Trầm Sa." Lão quản sự chỉ ngón tay về phía cuộn giấy: "Ký tên vào đội Trầm Sa Nô của Phạm gia, kỳ hạn ba năm lặn sông cậy quặng. Đổi lại, mỗi tháng Phạm phủ phát cho ngươi một thang Linh Mộc Tán mang về sắc nước, đủ để người trong lều cầm cự qua mùa rét này."

Khoảng sân lặng ngắt, chỉ còn tiếng lá tre xào xạc trên mái tranh. Vọng Thư nhìn vết than củi vạch xuống thềm đá, đen nhánh thẳng tắp. Đêm trước, lão Bùi đầu ngõ từng bảo hắn chứng hàn phế ho ra máu kinh niên của mẹ chỉ có Hoạt Huyết Ôn Dương Tán của Phạm phủ mới trục hàn giữ nổi mạng sống qua mùa rét này, nhưng thuốc ấy đắt đỏ, dân nghèo cả đời chẳng dám mơ.

Hắn ngước mắt nhìn thẳng vào khoang kiệu, giọng nói đanh lại: "Một thang Linh Mộc Tán không cứu được mẹ ta. Lão Bùi bảo trong hiệu thuốc Phạm gia có Hoạt Huyết Ôn Dương Tán. Thân thể này các người cần, nước lạnh kia ngoài ta ra không ai dám nhảy. Phải thêm một thang Hoạt Huyết Ôn Dương Tán, giao tận tay lão Bùi làm chứng, ta mới ký."

Một tên hộ vệ toan quát tháo nhưng lão quản sự giơ tay cản lại. Lão nhìn chằm chằm thiếu niên áo rách, đôi mắt đen phẳng lặng không chớp.

Lão quản sự bật cười khẽ một tiếng đục ngầu: "Được, thêm một thang Hoạt Huyết Ôn Dương Tán cho mẫu thân ngươi. Đổi lại, ngươi phải xuống hố xoáy phía bắc khúc quanh Tử Đằng, nơi mạch đá dày nhất, quặng kết tinh trong nhất."

"Được." Vọng Thư đáp cộc lốc.

Tên gia nhân mở hộp sứ tròn đựng mực chu sa đặt cạnh cuộn giấy da. Vọng Thư bước tới, ấn mạnh đầu ngón tay cái vào hộp chu sa rồi dứt khoát ấn dấu tay xuống góc khế ước. Vết mực đỏ hằn sâu trên nền da vàng ngà, đặc sệt màu máu đọng. Tên gia nhân nhếch mép khinh khỉnh rồi thu cuộn khế ước dâng vào trong kiệu.

Lão quản sự nhét cuộn giấy vào tay áo rộng, giọng lạnh buốt buông ra qua tấm rèm: "Mực đỏ đã ăn vào da thịt. Bến đá Tử Đằng, từ nay ngươi thuộc về đội thợ lặn Phạm gia."

Rèm kiệu buông xuống. Bốn gã hộ vệ nâng đòn khiêng lội qua bãi bùn rời khỏi ngõ xóm nghèo.

Vọng Thư quay người bước vào lều nứa. Nơi mép vạt tre mọt, mẹ hắn đang gượng ngồi dậy, bàn tay gầy trơ xương với những ngón dài thanh thoát bấu chặt lấy manh chiếu cói. Mắt nàng đỏ hoe nhìn con trai, khóe môi nhợt nhạt vương vệt nước gừng ấm ban sáng.

"Vọng Thư... người Phạm gia..." Tiếng nàng thều thào nghẹn nơi cổ họng, chiếc khăn vải gai xơ xác quấn kín cổ run lên theo từng hơi thở đứt quãng.

Nàng cúi xuống, nhìn thấy vệt chu sa đỏ au còn chưa ráo trên ngón tay cái của con trai. Bàn tay buốt giá của nàng bỗng run rẩy dữ dội, chộp lấy bàn tay hắn. Nàng cuống cuồng vơ vạt áo vải thô chà xát thật mạnh lên ngón tay Vọng Thư, chà xát đến rát bỏng mong xóa sạch vệt mực đỏ tai họa ấy.

"Mẹ..." Vọng Thư giằng tay lại, giấu ra sau lưng. Hắn quỳ bên vạt tre, lấy vạt áo sạch lau trán cho mẹ, khẽ nói: "Con ký rồi. Phạm gia đổi hai thang thuốc ôn ấm trục hàn mỗi tháng, thuốc đưa thẳng cho lão Bùi đầu ngõ nhận hộ. Nước sông này con bơi từ bé, mẹ cứ yên tâm dưỡng bệnh, tối về con sang nhà lão Tống học chữ."

Nàng cắn chặt bờ môi khô nứt, hai hàng nước mắt lăn dài trên gò má hốc hác, rỏ từng giọt ấm nóng xuống thềm đất lạnh. Sống ở bến sông này mười mấy năm, nàng hiểu rõ việc dính mực đỏ vào khế ước Trầm Sa nghĩa là lao vào chốn hiểm nguy khôn cùng. Thân thể tàn tạ không cất nổi một câu trọn vẹn, nàng chỉ biết nắm chặt lấy cổ tay con trai mà run lên từng hồi.

Vệt vảy máu trên trán Vọng Thư bong ra một góc, để lại vết sẹo đỏ sẫm. Gió chướng rít gào qua hẻm núi Tử Đằng, cuốn theo sương mù tanh nồng mùi rêu mục và quặng sắt. Khúc quanh sông Vọng Nguyệt thắt hẹp giữa hai vách đá vôi dựng đứng, dòng nước cuộn tròn thành từng hố xoáy đen ngòm sủi bọt trắng xóa.

Trên bãi đá sát mép nước bốc mùi bùn tanh nồng, chiếc cáng tre khiêng người phu lặn ngất lịm vì cóng lạnh vừa được đưa từ bến lên lều y thảo. Chân tay người đó co quắp vì chuột rút dưới tầng nước buốt, sắc mặt tái nhợt phủ đầy bùn non.

Gã phó cai mỏ Chu Bát đứng cạnh tảng đá, quất mạnh ngọn roi da trâu bện gai sắt xuống đá chan chát: "Đồ vô dụng, mới ngâm mình hai canh giờ đã bủn rủn chân tay. Khiêng vào lều bạt, đừng chắn lối bốc quặng."

Hai phu già khiêng cáng đi ngang qua Vọng Thư. Một người nhìn đứa trẻ còi cọc, lén dúi vào tay hắn cục chì xỏ dây gai, thì thào: "Thằng nhỏ, buộc cục chì này ngang hông mà chìm đáy, không có vật nặng ghì người thì nước quẩn cuốn tuột vào hang ngầm hiểm lắm."

Vọng Thư siết chặt cục đá chì lạnh buốt trong lòng bàn tay, lẳng lặng gật đầu rồi giắt cục chì vào dải vải bố quấn siết quanh bụng. Hắn cởi manh áo vải thô chắp vá vắt lên mỏm đá tai mèo, để lộ thân hình trơ trọi từng dải xương sườn trên nước da vàng vọt vì đói ăn. Dưới ngực áo, phiến bích ngọc hình vảy cá được sợi dây gai buộc chặt vào da thịt, phả ra luồng khí buốt lạnh quen thuộc.

Chu Bát quay ngoắt lại, cặp mắt một mí đảo tròn dưới đôi mày chổi xể nhìn thấy Vọng Thư. Gã nhe hàm răng ám khói quát tháo:

"Ranh con họ Lý, ở hố xoáy Tử Đằng này, roi của lão Chu mới là luật. Mỗi ngày nộp đủ năm cân quặng Hàn Tinh Thạch thượng phẩm. Thiếu một lạng, lão quất nát lưng, xích chân ngươi ngoài bãi đá thâu đêm."

Quanh đống lửa củi ướt, vài phu lặn Trầm Sa Nô ngồi bó gối co ro. Da dẻ bợt bạt vì ngâm nước lâu ngày, môi tím bầm, hai hàm răng va vào nhau run lẩy bẩy. Họ nhìn đứa trẻ mười ba tuổi bằng ánh mắt e sợ, rồi vội cúi gằm mặt tránh cái nhìn hung hãn của Chu Bát.

Vọng Thư bước qua vùng đá ướt, tiến thẳng ra mép ghềnh trơn tuột phủ rêu xám. Dưới chân hắn, dòng nước cuộn xoáy ầm ầm thọc sâu vào lòng vực đá. Hắn hít sâu một hơi căng tràn khí lạnh sương sớm, rồi dứt khoát gieo mình chìm vào tâm hố xoáy.

Dòng nước buốt giá lập tức trùm kín đỉnh đầu, bóp nghẹt da thịt và làm các khớp ngón tay co quắp lại trong tích tắc. Tiếng gió gầm trên mặt đất biến mất, nhường chỗ cho tiếng nước ngầm thúc vào màng nhĩ réo ù đặc. Cục đá chì nơi hông kéo thân mình hắn chìm nhanh qua tầng nước quẩn cuộn xoáy hung hãn. Áp lực nước ngàn cân từ bốn phía đè nặng lên lồng ngực muốn ép vỡ buồng phổi nghẹt thở. Hắn nuốt ngụm khí lạnh nén sâu xuống đáy bụng theo khẩu quyết ba nạp bảy ngưng bốn thổ học từ phiến bích ngọc. Ba nhịp nén xuống rốn, bảy nhịp giữ nơi tâm mạch... Phiến bích ngọc trước ngực khẽ rung lên, phả ra tia ấm mong manh lan dọc xương quai xanh, giúp tim không ngừng đập vì cóng lạnh và giữ khối óc tỉnh táo giữa dòng nước xiết.

Càng chìm sâu xuống đáy vực, ánh sáng bên trên mờ nhạt rồi tắt hẳn. Xung quanh chỉ còn bóng tối đen đặc và những luồng nước ngầm cuộn tròn đẩy thân mình va quệt vào vách đá lởm chởm. Đôi bàn tay bám chặt vào khe đá ngầm, đầu ngón tay toạc da tóe máu bị dòng nước xoáy cuốn trôi đi không để lại dấu vết.

Dựa vào sự va chạm thô ráp quen thuộc của đôi tay nhiều năm đục vách núi mài mực, Vọng Thư lần mò dọc theo vách đá vôi ngập bùn. Ngón tay trần miết qua từng khe nứt sắc lẹm, gạt đi lớp rêu nhớt để cảm nhận hơi buốt tỏa ra từ khoáng thạch ẩn sâu trong kẽ hở. Trong hốc đá ngầm đen đặc, những tinh thể màu lam nhạt phát ra sắc lạnh tù mù hiện dần ra trước mắt.

Hắn rút chiếc cuốc sắt cùn giắt bên hông, lựa theo chiều nứt của mạch đá mà chọc mạnh mũi sắt vào. Lực nước cản làm cánh tay nặng trịch, mũi sắt cùn trượt trên đá nhẵn đập mạnh vào đầu ngón tay cái đau điếng. Hắn nghiến răng nén đau, chọc sâu mũi sắt vào kẽ hở rồi gồng sức bình sinh nạy mạnh. Từng khối Hàn Tinh Thạch thượng phẩm cỡ quả trứng gà rã ra khỏi vách ngầm, tỏa làn khói sương li ti dưới nước làm bùn cát sục lên cay xè mắt. Vọng Thư nhét quặng vào túi vải gai buộc ngang hông, trọng lượng khoáng thạch nặng trĩu kéo thân mình chìm sâu thêm vài tấc vào lớp bùn lầy đáy sông.

Buồng phổi căng tức sắp vỡ toạc, tầm mắt bắt đầu hoa lên từng đốm sao trắng lóa. Biết đã chạm đến giới hạn của hơi thở, Vọng Thư dùng hết sức tàn đạp mạnh gót chân vào vách đá, nương theo luồng xoáy ngầm đẩy thân mình trồi dần lên mặt nước.

Đầu hắn nhô lên khỏi mặt sông bên ghềnh đá, há miệng hớp lấy từng ngụm không khí buốt giá. Toàn thân run bần bật, khóe môi tím bầm, bọt nước từ mái tóc bết dính chảy ròng ròng xuống hai gò má hốc hác. Hắn gượng bám vào bờ đá trơn nhẫy, dốc nửa túi quặng vừa cậy được vào chiếc sọt tre cật nứa. Những khối Hàn Tinh Thạch rơi xuống đáy sọt đánh lách cách giòn giã, lấp lánh sắc lam băng trong vắt không một hạt cát tạp.

Hai gã giám công ngồi bên mép lều bạt giật mình bật dậy, bước vội lại sát mép nước. Gã có vết sẹo dài từ khóe mắt xuống cằm nhìn đống quặng, giọng nghẹn lại: "Mới lặn một lượt mà đã cậy được quặng trong suốt cỡ này? Thằng nhóc này có mắt nhìn mạch đá dưới đáy bùn."

Gã sẹo ngồi xổm xuống, nhặt một khối tinh thạch soi dưới ánh nắng nhợt nhạt, ngón tay miết nhẹ lên chuôi đoản đao giắt bên hông. Cặp mắt ti hí đảo nhìn trộm Chu Bát đang quát tháo đằng xa, bàn tay gã thản nhiên nhét một khối quặng nhỏ vào túi áo trong của mình. Đoạn, gã lôi từ trong bọc ra một mẩu bánh bắp khô khốc dí vào tay Vọng Thư, ghé sát mặt xuống thì thầm sặc mùi rêu tanh và rượu rẻ tiền:

"Cầm lấy mà ăn. Mạch đá khúc quanh Tử Đằng này, sâu dưới hố xoáy có hốc nứt tụ lại thứ Hàn Linh Tủy đặc sánh trong vắt. Một giọt khoáng dịch ấy đem ra chợ đen thành Vân La đổi được trăm lạng bạc trắng. Lặn xuống đó, để mắt tới khe đá rỉ chất lỏng màu lam ngọc. Mò được mang lên cho ta, ta bảo đảm mẹ con ngươi đủ cơm ăn áo mặc, không phải chịu đòn roi của Chu Bát."

Vọng Thư nhìn mẩu bánh bắp mốc meo trong tay, rồi ngước mắt nhìn vết sẹo dài giật giật trên mặt gã. Hắn đặt mẩu bánh bắp trở lại mặt đá, khóe môi mím chặt: "Ta chỉ biết cậy quặng nộp đủ định ngạch cho Phạm gia, không dám dòm ngó của quý dưới đáy sông."

Hắn nói nhát gừng từng chữ, rồi buông tay khỏi gờ đá, ngả người lặn trở lại vào làn nước xiết lạnh ngắt.

Mặt nước sông Vọng Nguyệt khép lại trên đỉnh đầu thiếu niên, bọt sóng trắng xóa tan biến vào lòng vực sâu. Dưới làn nước tối tăm buốt giá, phiến bích ngọc nơi ngực áo lại cộm buốt vào da thịt hắn, nhói lên từng cơn tê dại theo từng nhịp tim đập nặng nề. Hắn cắm mũi cuốc sắt vào vách đá ngầm, mắt nhìn chằm chằm vào bóng tối ngút ngàn phía đáy vực.

Hai thang thuốc cứu mẹ đã đổi được bằng một dấu chỉ đỏ. Nhưng sau lưng hắn, trên bờ đá Tử Đằng, mũi đoản đao của gã giám công vừa tra vào vỏ, và ngọn roi gai sắt của Chu Bát lại đập chan chát xuống nền đá buốt.