Chương 20: Đối Chiếu Sổ Đinh

Phòng Hồ Sơ Thủy Bộ — Canh hai.

Mưa tháng Chạp ngoài cửa sổ ngách đã tạnh hẳn, nhưng gió bấc vẫn thổi từng cơn ràn rạt qua khe liếp. Sương mù từ sông Đáy bốc lên đặc quánh, luồn qua kẽ ván sàn, mang theo cái lạnh thấu xương và mùi bùn rười ngai ngái phả vào gian phòng lưu trữ.

Dưới ánh sáng tù mù của ngọn đèn dầu lạc, Vương Quang đứng chôn chân bên chiếc bàn gỗ dổi. Hắn không động đậy, ngón tay cái vô thức miết mạnh vào cạnh chiếc nghiên đá nứt chân chim. Trước mặt hắn, tráp da cá đuối đen tuyền đã mở nắp.

Cuốn sổ tay gáy khâu lụa xanh chàm nằm lặng lẽ giữa lớp vải mục. Dưới ánh đèn vàng vọt, mép giấy bản ố vàng phủ một lớp mốc xám như ván tàu đắm lâu năm dưới đáy vực. Trang đầu tiên mở toang, phơi bày những dòng chữ vuông vức, đanh gọn của người thợ mộc Cổ Miễu:

"Nhận đúc tráp sắt ngậm nước... Chủ nợ: Miếu Thành Hoàng Cổ Miễu. Kẻ đứng tên: Trần Khắc Lượng."

Cộp... Cộp...

Tiếng đinh giày nẹp sắt ngoài hành lang nện xuống sàn ván rất chắc, rất nặng. Âm thanh ấy không vội vã, cũng chẳng rón rén, mà mang theo sự lạnh lùng của một kẻ có toàn quyền sinh sát trong tay.

Cạch.

Tiếng then sắt va vào ổ khóa khô khốc. Cánh cửa lớn bằng gỗ dổi dày dặn từ từ bị đẩy mở.

Một bóng người bước qua ngưỡng cửa, vạt áo bào thêu sóng nước màu xanh chàm khẽ lay động trong luồng gió lạnh lùa qua phòng. Không phải ai khác, chính là Đàm Thông phán.

Viên quan coi sông không đeo đoản đao, hai tay chắp sau lưng, gương mặt gầy guộc như lưỡi cày bình thản đến lạ thường. Đôi mắt ti hí của hắn đảo qua chiếc tráp da cá đuối trên bàn, nhìn lướt qua trang sổ dính vệt mực đen pha máu, rồi dừng lại trên khuôn mặt tái nhợt của tên chép mướn.

"Ngươi nghĩ ta nhốt ngươi ở đây để làm gì, Vương Quang?"

Đàm Thông phán cất giọng the thé, âm thanh trầm đục át cả tiếng gió bấc ngoài sông. Hắn bước lại gần chiếc bàn, ngón tay khô khẳng gõ nhịp nhẹ lên mặt gỗ:

"Ngươi nghĩ ta không biết tráp này nằm ở đâu, hay không đoán được cuốn sổ của lão thợ mộc sẽ tự tìm về đây à? Cuốn sổ tay của kẻ chết trôi, chiếc tráp ngậm nước dưới móng miếu, và ba đồng tiền kẽm trong túi áo ngươi... Ta đã đợi đủ các đầu mối này hội tụ từ nhiều ngày nay rồi."

Vương Quang hít một hơi buốt rát, cố giữ cho giọng mình không run rẩy:

"Bẩm quan lớn... nếu ngài đã biết rõ mọi sự, cần gì phải giữ một tên chép thuê như kẻ hèn lại chốn này?"

"Bởi vì ta là quan triều đình." Đàm Thông phán nhếch mép, để lộ một nụ cười nhạt thếch, sắc như dao cau: "Ta đọc được công văn của huyện nha, hiểu án lệ của phủ đường, biết cách dùng Hà Xích để ép bãi bồi đổi chủ trên giấy trắng mực đen. Đó là việc của kẻ sống. Nhưng tờ văn tự trước mặt ngươi... nó mang hơi nước của đáy vực, ngấm máu của người chết. Kẻ ăn lộc triều đình, danh phận ràng buộc với sổ quan, nếu tự tiện đặt bút can thiệp vào sổ của cõi chết thì dòng nước sẽ lập tức lần theo chức danh mà đòi mạng. Muốn bẻ gãy một bản khế ngầm, bắt buộc phải mượn tay một kẻ chuyên nghề cầm bút như ngươi — kẻ đứng ngoài sổ quan, sống sót nhờ lách qua từng kẽ hở văn tự."

Hắn bước sát lại, áp lực từ bộ quan phục Thủy Bộ bao trùm lấy không gian chật hẹp:

"Trần Khắc Lượng đã chết, nhưng cái tên của hắn vẫn còn bám chặt vào trang sổ này như một cái cọc đóng xuống bùn. Bây giờ, việc của ngươi rất đơn giản: cầm bút lên, nhúng mực nho, viết vào dòng cuối cùng của trang này một chữ... Xóa."

Đàm Thông phán đè một ngón tay gầy guộc lên mặt giấy bản, đúng vị trí vết máu chưa khô:

"Gạch cái tên Trần Khắc Lượng đi. Điền tên một kẻ khác vào đó — một kẻ vô gia cư phiêu dạt, một cái tên mục nát nào đó ngoài bãi tha ma cũng được. Khi cái tên mới được điền vào, món nợ sẽ tự chuyển sang kẻ thế mạng. Và ngươi... sẽ được tự do bước ra khỏi cánh cửa này, tiếp tục cầm ba mươi đồng kẽm tiền công mỗi ngày mà sống cho trọn kiếp chép mướn."

Một lời mặc cả lạnh lùng, trần trụi.

Đàm Thông phán không dọa nạt, không cần bùa chú hay xiềng xích. Hắn dùng chính bản năng cầu sinh hèn mọn của một tên lại dịch cùng đinh để ép Vương Quang trở thành kẻ đồng mưu bẻ cong văn tự cõi chết.

Vương Quang nhìn chằm chằm vào quản bút lông thỏ cán trúc trong tay.

Hắn từng chép hàng ngàn tờ khai đinh, từng thấy quan trên đổi trắng thay đen chỉ bằng một nét son đỏ. Hắn sợ chết. Hắn biết chỉ cần buông bút từ chối, sáng mai trên khúc sông Đáy này sẽ có thêm một cái xác trương phình vô danh tính, và trong sổ bẩm báo của nha Đốc Vận sẽ chỉ đề một dòng ngắn ngủi: "Kẻ chép mướn sơ sẩy trượt chân chết đuối".

Nhưng bàn tay hắn không nâng bút lên.

Vương Quang khẽ buông lỏng các ngón tay. Quản bút lông thỏ rơi xuống mặt bàn gỗ dổi, lăn lóc phát ra tiếng lách cách khô khốc.

Đàm Thông phán nheo mắt lại, cơ mặt giật nhẹ:

"Sao? Ngươi chê tiền, hay muốn thử xem nước sông Đáy mùa này lạnh đến mức nào?"

"Kẻ hèn không chê tiền, lại càng sợ chết," Vương Quang ngẩng đầu lên, ánh mắt đục ngầu nhìn thẳng vào viên Thông phán. Hắn chậm rãi thò tay vào túi áo chấn thủ, rút ba đồng tiền kẽm mẻ góc ra, đặt cạch một tiếng xuống mặt bàn, ngay sát cạnh cuốn sổ tay của Trần Khắc Lượng: "Nhưng kẻ hèn chép mướn cho phòng Hộ tịch ba năm ròng, luật lệ công đường, phép tắc sổ sách... thứ gì qua tay, tôi đều hiểu rõ một điều: Văn tự chỉ thành khi có đủ đối trọng xác nhận."

Đàm Thông phán hơi sững lại, ánh mắt sắc lẹm đảo qua ba đồng tiền kẽm:

"Ngươi định nói cái gì?"

"Quan lớn bảo tôi viết một chữ 'Xóa', gạch tên Lượng đi để gán món nợ cho kẻ khác?" Vương Quang cất giọng rành rọt, từng lời nói ra chậm rãi nhưng đanh thép: "Ngài nhầm rồi. Cuốn sổ này không phải là văn khế vay lúa hay tờ biên lai cầm cố ngoài chợ. Đây là cuốn sổ đinh của cõi dưới, ghi nhận từng cái tên đứng ra gánh vác long mạch cho bãi bồi Cổ Miễu suốt trăm năm qua. Ba đồng tiền kẽm này... không phải là tiền lẻ để mua đinh rèn sắt, mà là vật đối trọng xác nhận tư cách của kẻ được phép đặt bút!"

Hắn chỉ tay vào vết khuyết hình tam giác trên cả ba đồng tiền:

"Người chết cầm tiền, thần giữ đất nhận khế, còn dòng sông nắm giữ ranh giới. Muốn xóa một cái tên trong cuốn sổ đinh này, phải có bằng chứng đối chiếu từ bản khế ước gốc. Nếu tôi hạ bút viết bừa chữ 'Xóa' mà không có sự thừa nhận của bản khế nguyên trạng... ngòi bút này sẽ gãy, mực sẽ biến thành máu độc cắn ngược lại người viết, và kẻ đầu tiên bị kéo xuống vực Thần Đáy thế mạng... không phải là kẻ bị gán tên, mà chính là tôi và kẻ đứng sau sai khiến tôi!"

Đàm Thông phán biến sắc.

"To gan!"

Viên quan rít lên một tiếng the thé qua kẽ răng. Hắn bước xộc tới, bàn tay khẳng khiu như móng chim chộp lấy cổ áo chấn thủ của Vương Quang, nhấc bổng nửa người hắn lên khỏi mặt sàn. Lực siết mạnh đến mức lớp vải thô rách toạc ra từng đường chỉ, kéo căng da thịt cổ Vương Quang làm mặt hắn đỏ bừng, tắc nghẹn hơi thở.

"Ngươi dám đem ba cái quy tắc ma quỷ ấy ra để dọa bản quan?" Đàm Thông phán gằn giọng, mắt long sòng sọc: "Ta có thể bẻ gãy cổ ngươi ngay tại đây, vứt xác xuống lòng cống, rồi tìm một đứa khác biết chữ vào đây viết thay!"

Vương Quang bị siết đến mức hai mắt hoa lên, lồng ngực đau nhói, nhưng hai bàn tay hắn vẫn bấu chặt lấy mép bàn gỗ dổi. Hắn không van xin, cũng không giãy giụa hoảng loạn.

Hắn trừng mắt nhìn lại viên Thông phán, khóe môi rỉ ra từng tiếng khàn đặc:

"Ngài... ngài cứ việc bẻ cổ tôi... Nhưng ngài thử nhìn lại mặt bàn xem... thứ gì đang đợi ngài..."

Đàm Thông phán khựng lại.

Hắn không sợ tên chép mướn đang nằm trong tay mình. Nhưng ánh mắt hắn liếc xuống mặt bàn làm việc, và điều hắn nhìn thấy khiến các đốt ngón tay đang siết cổ áo Vương Quang vô thức cứng đờ.

Trên mặt bàn gỗ dổi, ba đồng tiền kẽm mẻ góc không hề nằm yên.

Dưới sức nặng của lời Vương Quang vừa thốt ra, thứ nước phù sa đen ngòm từ mép khuyết tam giác rỉ ra, thấm vào mặt bàn gỗ tạo thành một vòng tròn khép kín bao quanh lấy cuốn sổ của Trần Khắc Lượng. Vòng nước đen ấy không loang lổ bừa bãi, mà ngưng đọng lại thành hình một con thuyền gãy sống — đúng như dấu mộc xám tro trên tờ trát lệnh niêm phong miếu của chính Đàm Thông phán.

Quy tắc của văn tự cõi chết đã bắt đầu vận hành. Nó không chấp nhận một sự giả mạo cẩu thả.

Đàm Thông phán nghiến răng trút một hơi thở dốc buốt giá. Hắn hiểu rằng, tên chép mướn này nói đúng. Những kẻ cai trị có thể dùng quyền lực để bóp nghẹt mạng sống con người, nhưng không thể dùng đòn roi để ép buộc một bản khế ngầm của dòng nước phải phục tùng nếu thiếu đi trình tự đối chiếu. Nếu việc bôi xóa dễ dàng như vậy, các đời quan Đốc Vận trước đây đã không phải giấu giếm tờ văn tự dưới móng miếu suốt một thế kỷ.

Hắn buông tay ra.

Bịch.

Vương Quang ngã quỵ xuống ghế, hai tay ôm lấy cổ họng ho sặc sụa, từng ngụm khí lạnh tràn vào buồng phổi buốt nhói.

Đàm Thông phán lùi lại một bước, đưa tay chỉnh lại nếp áo bào xanh chàm thêu sóng nước. Gương mặt hắn lạnh tanh trở lại, sự tàn nhẫn được giấu kín sau lớp vỏ bọc quan phương:

"Ngươi biết nhiều hơn một tên chép mướn thông thường cần biết. Vậy theo ngươi, muốn đối chiếu cuốn sổ này thì phải làm thế nào?"

Vương Quang hít thở từng chặng dài để trấn tĩnh lại nhịp tim đang đập loạn. Hắn chống tay lên mép bàn, từ từ đứng thẳng dậy:

"Muốn sửa tên trong sổ phụ, bắt buộc phải tìm thấy sổ cái. Cuốn sổ tay của bác Lượng chỉ là bản ghi chép của người thừa hành việc đúc tráp sắt. Muốn biết ai thực sự là kẻ đứng tên món nợ nguyên bản của Cổ Miễu... phải mở được chiếc tráp Thủy Cốt đang chôn sâu dưới móng miếu."

"Mở tráp Thủy Cốt?" Khóe môi Đàm Thông phán giật nhẹ một cái đầy mỉa mai: "Ngươi tưởng cái tráp ấy dễ mở lắm sao? Trăm năm qua, các đời Đốc Vận Sứ Ty đều biết dưới đài sen Thành Hoàng có chôn một chiếc tráp sắt ngậm nước, nhưng chưa một ai dám cạy nắp. Nó không có ổ khóa trần gian. Trên nắp tráp chỉ có ba khe rãnh đúc bằng sắt nguội."

"Ba khe rãnh ấy..." Vương Quang đưa mắt nhìn xuống ba đồng tiền kẽm trên bàn: "...vừa khít với ba đồng tiền này."

Khoảng không gian trong phòng hồ sơ bỗng chốc lặng phắc.

Tiếng ngọn đèn dầu nổ lép bép như đếm từng nhịp thời gian trôi qua giữa canh khuya.

Đàm Thông phán nhìn chằm chằm vào ba đồng tiền kẽm mẻ góc, rồi ngước mắt nhìn sâu vào đồng tử của Vương Quang. Hắn hiểu ra cái giá mà tên chép mướn đang đưa ra: Vương Quang không từ chối viết, nhưng hắn muốn tự mình chứng kiến bản văn tự gốc để giữ lấy đường sống cho chính bản thân.

"Được," Đàm Thông phán chậm rãi gật đầu, thanh âm the thé mang theo sự toan tính thâm sâu: "Đêm nay chuyến đò chở tài vật bến Đáy đã cập bờ. Quân lính đã phong tỏa toàn bộ gò mai rùa miếu Cổ Miễu. Ngươi cầm theo ba đồng tiền kẽm và quản bút này, đi theo ta xuống chân móng miếu. Nhưng hãy nhớ cho kỹ..."

Viên quan bước tới cửa, bàn tay đặt lên then chốt, ngoảnh đầu lại buông một câu lạnh buốt:

"Chiếc tráp sắt ấy ghi nợ trăm năm của cả một vùng sông nước. Khi mở nắp ra, cái giá phải trả để đọc được chữ bên trong... có thể không chỉ là ba đồng tiền kẽm của ngươi đâu."

Cánh cửa phòng hồ sơ mở toang đón từng luồng gió bấc rít liên hồi.

Vương Quang thò tay nhặt ba đồng tiền kẽm nhét lại vào túi áo ngực, kẹp chặt quản bút lông thỏ vào thắt lưng, rồi lầm lũi bước theo bóng áo bào xanh chàm tiến ra màn đêm sương mù của bến sông.