Chương 5: Cuốn Sách Mượn

Duy phải đợi thêm hai ngày mới thấy cuốn sách.

Ngày đầu, dì bảo chưa gặp được người để hỏi. Cậu gật đầu rồi thôi, nhưng mỗi lần dì từ ngoài về vẫn ngẩng lên nhìn tay dì trước. Có lần dì nhận ra, bật cười:

“Chưa có đâu. Có dì đưa.”

Duy cúi xuống cuốn sổ đang tập dở. Cậu không hỏi nữa.

Đến buổi chiều hôm sau, một cậu bé lớn hơn Duy đi cùng mẹ tới nhà. Người mẹ nói chuyện với dì Ba ngoài cửa, còn cậu bé giữ một cuốn sách cũ ép sát bên hông. Nghe dì gọi, Duy bước ra.

“Đây, người ta cho mượn coi. Con cảm ơn đi.”

Duy nhìn người mẹ rồi nhìn cậu bé.

“Con cảm ơn cô. Em cảm ơn anh.”

Cậu bé chưa đưa ngay. Nó lật cuốn sách, chỉ vào một góc bìa đã sờn.

“Chỗ này cũ sẵn rồi. Nhưng em đừng xé nha.”

“Em biết.”

“Đừng vẽ vô nữa.”

Duy gật đầu. Lúc ấy cậu bé mới đưa sách sang, vẫn giữ một đầu cho đến khi thấy Duy cầm chắc.

Cuốn sách nhẹ, mỏng hơn Duy chờ đợi.

“Dì hỏi cô mới mượn được đó,” dì Ba nói. “Anh học qua cuốn này rồi. Con coi cho kỹ, rồi còn trả anh.”

Người mẹ đứng nói thêm vài câu rồi gọi con về. Cậu bé còn ngoái lại nhìn sách trong tay Duy trước khi đi theo. Duy ôm sách vào trong, không gập đôi như đã từng tiện tay làm với giấy tờ của mình.

Dì đi cùng, chỉ cậu ngồi ở chỗ sáng.

“Coi xong đưa dì cất. Tay sạch mới cầm.”

Duy đưa sách cho dì giữ, đi rửa tay rồi lau khô. Khi trở lại, cậu nhận sách, ngồi xuống mới mở ra.

Những trang giấy đã qua nhiều lượt tay, mép mềm đi, có chỗ góc bị gấp. Duy nâng góc một trang lên, thấy nó còn dính với trang sau thì tách chậm ra. Cậu không muốn vừa mượn đã làm rách.

Dì ngồi xuống cạnh cậu.

“Thấy chữ nào dì chỉ rồi không?”

Cậu nhìn trang trước mặt. Nhiều chữ quen, nhiều tiếng có thể đọc ngay mà chẳng cần nghĩ. Nhưng dì đang chờ cậu tìm những chữ đã tập trong sổ, không phải chờ một đứa chưa đến trường đọc cho mình nghe cả trang.

Duy chỉ một chữ.

“Chữ này.”

Dì hỏi tên chữ, cậu đáp. Rồi cậu chỉ thêm một chữ khác nằm trong tiếng bên dưới.

“Cái này nữa.”

“Ừ.”

Dì đưa ngón tay qua một chỗ khác, để cậu tìm lại. Duy nhận ra ngay cả khi chữ in không giống hẳn nét dì viết. Dì nhìn cậu, thử thêm một lần rồi quay về trang đầu.

“Nhớ nhanh vậy.”

Cậu ngước lên. Dì vẫn nhìn sách, nhưng câu nói khiến Duy bớt vội đưa tay chỉ tiếp.

Không phải việc nào làm được cũng sẽ trôi qua mà không ai để ý.

Dì đọc cho cậu một tiếng ngắn, chỉ từng phần rồi ghép lại. Duy nghe hết. Cậu vốn đọc được tiếng ấy, nhưng muốn biết dì đang chỉ tới đâu để sau này hỏi tiếp, không phải mỗi lần mở sách lại chờ dì bắt đầu lại từ đầu.

Đến lượt cậu đọc, âm thanh ra khỏi miệng vẫn là giọng trẻ con, nhẹ và cao hơn giọng cậu nhớ. Cậu nghe chính mình rồi đọc lại theo yêu cầu của dì.

“Chỗ này thì sao?”

Dì chỉ tiếng vừa đọc, xuất hiện lần nữa ở bên dưới. Duy đáp ngay. Dì rút tay, nhìn cậu.

“Dì mới đọc có một lần mà nhớ rồi hả?”

Cậu gật đầu.

Dì lật lại trang cũ, chỉ một chữ đã tập hôm trước. Cậu vẫn nhận ra. Dì không thử nữa, chỉ dặn muốn biết chữ nào thì hỏi, đừng ngồi nhìn hình rồi tưởng mình đã đọc hết.

Duy nghe vậy hơi buồn cười. Cậu giữ lại nụ cười khi thấy dì nói nghiêm túc. Với những gì dì đã thấy, lời dặn ấy không vô lý.

Ngoại đi qua, hỏi hai dì cháu làm gì mà ngồi lâu.

“Nó nhớ chữ nhanh lắm mẹ.”

Duy đặt tay xuống mép sách. Ngoại cúi nhìn, hỏi cậu đang đọc gì. Cậu chỉ tiếng dì vừa dạy, đọc lại.

“Nhớ được thì nhớ cho kỹ,” bà nói. “Mai hỏi đừng quên.”

“Dạ.”

Ngoại đi tiếp. Dì nhìn cậu rồi đóng sách lại một lát.

“Đủ rồi, nghỉ mắt. Lát coi tiếp.”

Duy định xin thêm. Cậu mới xem được mấy trang, trong đầu còn tỉnh táo, chưa muốn dừng. Nhưng dì đã cầm sách lên, xem lại góc bìa sờn rồi đặt sang bên, chỗ không vướng lối đi.

Cậu ngồi lùi ra, để dì đứng dậy.

Buổi tập đọc kết thúc trước khi cậu muốn. Dì còn việc phải làm. Người cho mượn còn cần giữ sách. Ngoại sẽ hỏi lại những điều hôm nay cậu nói mình nhớ. Chỉ một cuốn sách cũng kéo theo từng ấy chuyện, không giống việc mở một trang trên điện thoại rồi tự chọn đọc tới đâu.

Duy nhìn khoảng trống trước mặt, hơi bực vì mình vẫn phải chờ.

Cậu biết đọc. Đó không phải điều khó nhất.

Điều khó là phải sống qua từng ngày ở đây, trong khi đầu óc cứ muốn chạy tới những năm rất xa. Cậu có thể đọc hết mấy dòng trước mặt, nhưng không nhờ vậy mà lớn nhanh hơn, có tiền riêng hay được phép tự đi tìm ai.

Duy đứng dậy, đi ra cửa. Cậu dừng ở bên trong nhìn sân, không bước xuống đường. Người mẹ và cậu bé cho mượn sách đã đi từ lâu. Những người đi qua cũng không có lý do gì để biết đứa trẻ trong nhà đang nghĩ gì.

Một lúc sau, cậu quay lại, tự ngồi xuống thay vì gọi dì.

Cuốn sách vẫn để ở chỗ vừa nãy. Duy đợi dì đi ngang qua mới hỏi:

“Giờ con coi tiếp được chưa?”

“Được. Đừng viết vô sách của anh.”

Cậu gật đầu, nhận sách dì đưa.

Lần này dì không ngồi kèm. Duy mở lại từ đầu, đặt sách ngay ngắn trên đùi. Cậu đọc thầm, không phải dừng ở từng chữ như lúc có dì chỉ. Những tiếng đơn giản nối vào nhau thành nghĩa quen thuộc. Cậu vẫn làm được việc ấy.

Duy thở ra, lật thêm một trang.

Từ lúc tỉnh lại, cậu đã nhận ra mình còn nhớ vợ con, nhớ chuyện đã trải qua. Bây giờ có thứ nằm ngoài trí nhớ để thử: một cuốn sách người khác đưa tới. Cậu đọc được, hiểu được, nhưng khi cầm bút thì tay vẫn phải tập. Hai việc không trở về cùng một cách.

Cậu đọc tới đâu thì xem tới đó, gặp trang mỏng dính nhau thì tách ra, mỏi cổ thì đổi tư thế.

Đến chỗ góc giấy bị gấp, cậu vuốt lại rồi chợt nhớ lời dặn của cậu bé.

Không được vẽ vào.

Có một khoảng trắng khá rộng ở mép trang. Duy nhìn nó, nghĩ tới một mốc năm rồi lập tức rút tay khỏi chỗ giấy ấy. Cuốn sách sẽ được mang về một nhà khác. Chữ viết lên đây không chỉ thuộc về cậu nữa.

Duy khép sách, giữ một ngón tay ở giữa để khỏi mất trang.

Cậu vẫn chưa có nơi ghi những điều quan trọng. Nhưng hôm nay cậu biết mình không mất khả năng đọc. Cậu không cần nhờ ai đọc hộ mọi thứ, cũng không phải vội viết hết khi chưa biết sẽ giữ những trang giấy ở đâu.

Nghĩ vậy không làm cậu hết lo. Nó chỉ bớt đi một việc phải tự hỏi mãi.

Cậu mở sách ra, nhìn một dòng ngắn đã đọc qua. Nếu chỉ muốn làm cho người khác thấy mình giỏi, cậu có thể gọi dì trở lại ngay. Nhưng rồi ngày mai dì sẽ muốn biết thêm, ngoại sẽ đem chuyện ấy kể với ai, và cậu phải giải thích thế nào về tất cả những điều chưa từng học?

Duy chưa muốn đi theo cách đó.

Cậu cũng không muốn vì sợ mà lại bỏ việc học. Những năm đã dang dở, những lần cứ nghĩ để sau rồi thành không làm, cậu nhớ đủ rõ. Lần này, chờ tới đúng tuổi vào lớp một không có nghĩa phải ngồi yên cho hết quãng thời gian còn lại.

Cậu có thể học trước, từng phần. Khi chưa có sách khác thì tập cho bàn tay theo kịp điều mình biết. Khi được chỉ thêm thì hỏi tới nơi, không gật đầu chỉ để người lớn thôi hỏi. Còn những kiến thức đã lâu không dùng, cậu cần xem lại trước khi tin mình vẫn nhớ đúng.

Duy đọc tiếp một đoạn, rồi dừng. Cậu không tìm thấy trong cuốn sách tập đọc lời giải cho hai mươi năm phía trước. Nó chỉ là thứ đầu tiên cậu mượn được để bắt đầu.

Ngoại gọi xuống ăn. Cậu khép sách cẩn thận rồi mang tới chỗ dì.

“Con coi xong rồi.”

“Hết cuốn rồi hả?”

“Chưa. Mai con coi tiếp.”

Dì nhận sách, đặt lên trên cuốn sổ có trang cậu tập viết. Duy đứng nhìn hai cuốn xếp lên nhau, chợt nhớ mình vẫn chưa hỏi tên cậu bé. Ngày trả sách, cậu muốn tự nói cảm ơn, không chỉ chờ dì nhắc.

Cậu quay xuống nhà sau. Lần này cậu không ngoái lại canh xem dì cất sách vào đâu.

Ngày mai cậu sẽ hỏi mượn tiếp. Và dì đã có lý do để đưa cho cậu.

HẾT CHƯƠNG 5