Chương 4: Một Chút Thôi

Vài ngày sau, Duy được ngồi ngoài nhà trước lâu hơn.

Cậu đã ăn được như thường, đi qua mấy gian nhà không còn phải vịn tay ai. Chỉ đến gần trưa, người vẫn mau mệt. Ngoại chưa cho chạy chơi. Mỗi lần thấy cậu đi ra sân, bà lại gọi vào, có khi chỉ để hỏi định đi đâu.

Buổi sáng ấy, ngoại bày hàng ở phía trước nhà. Duy xin ngồi gần bà, được chỉ cho một chỗ bên trong mép sân, tránh lối khách đứng mua.

“Ngồi đó thôi. Đừng đụng nồi nóng.”

“Dạ.”

Cậu kéo chiếc ghế thấp sát vào chỗ ngoại chỉ. Từ đây nhìn được tay bà làm.

Ngoại vừa lấy xôi vừa nói chuyện với khách. Có người chỉ gọi một câu rồi đứng đợi; có người còn hỏi bà hôm qua sao không thấy món mình thường mua. Duy nghe nhưng không chen vào. Cậu chưa nhớ hết những gương mặt ấy, càng không biết ai đã quen bà tới mức nào.

Một người phụ nữ gọi ba phần, dặn để đó, lát quay lại lấy. Ngoại gói xong, đặt hàng sang một bên rồi lo cho người kế tiếp. Duy nhìn chỗ bà vừa đặt. Nếu dời mấy gói ấy vào trong một chút, khoảng trước mặt sẽ rộng hơn, ngoại không phải nhấc tay vòng qua mỗi lần đưa hàng.

Cậu nhổm dậy, rồi dừng.

“Ngoại, con phụ được không?”

“Phụ gì? Mới hết bệnh, ngồi đó đi.”

“Con đưa đồ thôi.”

Ngoại đang lấy xôi nên chưa đáp. Duy ngồi lại, đầu gối chạm mép ghế. Cậu nhìn bàn tay mình, rồi nhìn những phần hàng đã gói.

Lớp hai, cậu đã bán cơm rượu. Lên cấp hai còn phụ đẩy xe sữa, làm thêm ở quán cà phê từ năm lớp sáu. Chờ khách chọn, nghe gọi món, nhận tiền rồi trả lại, những việc ấy không cần ai dạy cậu từ đầu nữa. Có những thói quen còn nhanh hơn cả lúc cậu kịp nghĩ xem nên làm hay không.

Nhưng lớp hai của đời này còn chưa tới.

Một người khách hỏi giá. Ngoại trả lời, người ấy đưa tiền. Duy nghe giá, nhìn rõ tờ tiền người ấy đưa; số phần vừa lấy vẫn còn trước mắt. Trong đầu cậu đã ra số tiền cần trả lại. Cậu suýt nhắc khi ngoại quay sang tìm tiền lẻ.

Bà lấy được tiền, đếm rồi đưa khách. Câu nói của Duy vẫn nằm sau môi.

Dì mới chỉ cậu viết mấy chữ. Ngoại còn chưa để cậu đứng cạnh nồi xôi. Nếu bây giờ cậu tính tiền cho bà, rồi tiện miệng hỏi người sau lấy gì, ngoại sẽ nhìn cậu thế nào?

“Con ngồi ngó gì hoài vậy?”

Duy ngẩng lên. Ngoại đã quay sang từ lúc nào.

“Con muốn phụ.”

“Lát cần thì ngoại kêu.”

Cậu gật đầu, đưa hai tay về đầu gối.

Một lát sau, người phụ nữ quay lại lấy ba phần. Ngoại chỉ chỗ hàng đã gói.

“Đưa cho cô đi.”

Duy đứng lên. Cậu đưa từng phần vào tay người mua, chờ bà giữ chắc rồi mới buông. Tay nhỏ không ôm được cả ba gói gọn như trước, nhưng đổi sang đưa từng gói là xong.

“Cảm ơn con.”

“Dạ.”

Bà đi rồi, Duy không ngồi xuống ngay. Cậu nhìn ngoại.

“Lát con đưa tiếp nha?”

“Ừ, đợi ngoại nói. Đừng tự lấy.”

“Dạ.”

Cậu ngồi lại. Khoảng hàng phía trước vừa trống ra, ngoại đặt hai phần mới vào đó. Lần này Duy không tự dời chúng. Cậu có thể hỏi phần nào của ai, có thể giúp bà sắp lại cho thuận tay hơn, nhưng chưa muốn vừa được cho đưa hàng đã bắt đầu chỉ chỗ này nên để gì, chỗ kia nên dẹp ra sao.

Khách tới thêm. Có người muốn ít hơn; có người nhắc gói riêng. Ngoại hỏi lại khi không nghe rõ, tay vẫn làm liên tục.

Một người phụ nữ tìm tiền hơi lâu. Ngoại giục, người ấy ngẩng lên, môi mím lại rồi cúi xuống lục tiếp. Duy nhìn thấy người khách phía sau muốn bước tới mà chưa có chỗ đứng.

“Cô đứng bên này cũng được nè.”

Cậu đã nói trước khi kịp giữ lại. Duy nhích chiếc ghế vào trong, nhường một khoảng trống bên cạnh. Người đang tìm tiền bước sang, người phía sau tới được chỗ ngoại.

Ngoại liếc cậu.

“Ngồi gọn vô, coi chừng vướng người ta.”

“Dạ.”

Duy ngồi im. Bà tiếp tục bán, không hỏi thêm. Cậu vẫn để hai bàn chân sát chân ghế một lúc mới thả lỏng.

Một câu mời đứng sang bên thì không sao. Nhưng vừa rồi, nếu ngoại còn giục nữa, cậu đã định nói bà cứ làm cho người sau, để cậu nhận tiền giúp. Cách nói với khách, cách chia việc, chúng nối nhau trong đầu quá sẵn.

Người phụ nữ tìm được tiền, đưa ngoại rồi đi. Bà đếm lại, cất vào chỗ cũ. Duy nhìn theo, nén câu góp ý về giọng nói của ngoại. Cậu biết bị thúc khi đang lúng túng khó chịu thế nào. Cậu cũng biết nói ngay trước khách dễ khiến bà quay sang cáu với mình.

Ngoại gói xong một phần, đặt gần tay cậu.

“Đưa dì đem vô.”

Duy cầm lên, đi tới cửa gọi dì. Dì ra nhận, nhìn cậu một lượt.

“Ngoại cho phụ rồi hả?”

“Dạ. Đưa đồ thôi.”

“Vậy cũng được. Đừng chạy tới chạy lui, mệt thì nghỉ.”

Cậu quay về chỗ ngồi. Hai phần vừa gói đang đặt gần ngoại; cậu không nghe người mua gọi lúc ở trong nhà nên hỏi:

“Cái này đưa ai ngoại?”

Bà chỉ người đang đứng đợi. Duy mang tới, nghe cảm ơn rồi trở lại. Không phải đoán, cũng không cần nhận luôn phần tiền người khách đang cầm. Cậu đứng né ra để người ấy đưa cho ngoại.

Một đứa trẻ theo mẹ tới mua cứ níu tay áo đòi được tự cầm phần của mình. Người mẹ chia hàng sang một tay, cúi xuống chỉnh lại dép cho con rồi mới đưa.

Duy nhìn theo động tác ấy. Cậu nhớ những lần mình ôm con mà vẫn muốn làm thêm việc khác, cuối cùng vợ phải nhắc đặt việc xuống rồi hãy bế cho chắc. Cậu đã từng thấy chuyện bị nhắc ấy phiền.

Người mẹ đứng thẳng dậy, dắt con đi. Duy quay về phía hàng xôi. Lần này cậu nhớ mà không nhắm mắt để tìm thêm. Ngoại vừa gọi, cậu đứng lên lấy chiếc ghế của mình nép sát hơn, nhường lối cho bà đi qua.

Khi nắng đã chạm tới chỗ ngồi, dì Ba gọi cậu vào. Duy cũng bắt đầu thấy mỏi lưng. Cậu không nài ở lại, bê chiếc ghế thấp vào nhà rồi ngồi nghỉ.

Từ trong nhìn ra, ngoại vẫn còn bán.

Có lúc cậu đã định đứng hẳn dậy nhận khách cho bà. Chỉ nghĩ đến thôi, Duy đã thấy sốt ruột với chiếc ghế mình ngồi suốt buổi.

Cậu duỗi hai chân, chờ cảm giác mỏi lưng dịu xuống. Muốn phụ là thật. Không muốn ngoại bắt đầu hỏi ai dạy mình những chuyện ấy cũng là thật.

Dì đưa cuốn sổ cùng cây bút chì để cậu tập một chút trong lúc nghỉ. Trang viết tên hôm trước vẫn còn. Mấy lần tập sau đó, dì cho cậu thêm vài chữ, chỉ khi rảnh mới ngồi cùng. Duy nhớ ngay hình chữ, còn nét bút đều hơn nhờ bớt ghì tay. Dì đã có lần nhìn cậu rồi bảo nhớ nhanh vậy thì ráng giữ, đừng vài bữa lại bỏ.

Sáng nay cậu không mở sổ ngay.

“Dì có sách cho con coi không?”

“Sách gì?”

“Sách có chữ. Dì chỉ con đọc.”

Dì nhìn cuốn sổ trong tay cậu.

“Mấy chữ dì chỉ nhớ hết chưa?”

Duy mở đúng trang, chỉ lần lượt những chữ đã được dì viết mẫu. Cậu đọc chúng. Dì đổi thứ tự, chỉ lại một chữ ở chỗ khác. Cậu vẫn trả lời được.

“Nhớ đó chứ.”

Dì ngồi xuống nhìn cậu thêm một lúc rồi hỏi muốn xem sách gì. Duy chưa trả lời được bằng một thứ có sẵn trong nhà. Cậu nghĩ tới sách lớp một, tới những trang có chữ và hình mình từng học, nhưng không nhớ chính xác quyển nào thuộc năm nào.

“Cuốn nào dì chỉ con được á.”

Dì bảo để hỏi thử. Cậu gật đầu, cúi xuống tập tiếp.

Cuối buổi, ngoại mang tiền bán hàng vào. Duy nhìn bà tách ra từng phần rồi cất, phần để lại trong tay được đưa cho dì cùng lời dặn mua thêm đồ cho buổi sau. Cậu không đếm, cũng không biết bà đã trừ những khoản gì.

Dì nhắc chuyện cậu muốn có sách.

“Nó chưa đi học mà mua gì bây giờ,” ngoại nói. “Mấy chữ viết còn chưa xong.”

Duy ngẩng lên. Cậu định bảo mình vẫn tập, rằng nhìn sách và tập viết không phải chọn một trong hai. Nhưng ngoại đang dặn dì thêm việc, chưa chờ cậu trả lời.

Cậu khép miệng, nhìn phần tiền đã được cất đi.

Không biết một cuốn sách lúc này giá bao nhiêu. Cũng không biết trong số tiền ấy, phần nào thật sự có thể lấy ra mua. Hồi trưởng thành, cậu đã quen với những món chi nhỏ đến mức không cần nghĩ lâu. Bây giờ không có một đồng nào là tiền của cậu.

“Để con hỏi mượn,” dì nói. “Có thì cho nó coi.”

Ngoại không trả lời ngay. Bà nhìn Duy, nhắc phải giữ sách người ta rồi mang đồ xuống nhà sau.

Cậu chờ bà đi khuất mới quay sang dì.

“Mượn được hả dì?”

“Chưa biết. Dì hỏi đã.”

Duy gật đầu, đẩy cuốn sổ về phía dì. Cậu chưa có sách. Dì hỏi được rồi mới biết.

Ngoài sân, chỗ bán hàng đã vắng. Cậu nhìn chiếc ghế mình vừa mang vào, hỏi:

“Mai con ngồi với ngoại nữa được không?”

“Khỏe thì ngồi. Đừng làm ngoại phải coi chừng con.”

“Dạ.”

Duy kéo ghế nép sát vào trong. Sáng mai, cậu sẽ lại xin đưa hàng. Chừng ấy chưa làm được bao nhiêu, nhưng ngoại đã chịu để cậu phụ một chút.

HẾT CHƯƠNG 4