Chương 15: Tính Thử

Dì Ba giữ cuốn sổ đang mở, chỉ cho Duy chỗ ngồi xuống. Cậu đợi dì đặt sổ trước mặt mới đưa tay giữ mép trang. Dì trở lại chỗ cất, lấy cây bút chì tới.

“Con đếm tới đâu rồi?”

“Con đếm qua mười được.”

“Đếm dì nghe.”

Duy đếm, qua mười vẫn tiếp. Tới hai mươi, dì đưa bàn tay lên, cậu ngừng lại.

“Thôi. Biết rồi.”

Dì cúi xuống viết mấy số ở đầu trang rồi trao bút. Duy nhìn từ số một tới số năm, kéo cuốn sổ về gần đầu gối.

“Con viết thêm mấy số sau nha.”

“Viết thử coi.”

Cậu viết tiếp tới chín, chừa một khoảng rồi thêm số không. Đầu bút đi hơi nặng ở nét cong cuối, cậu nhấc ra, xoay cuốn sổ cho dì nhìn.

Dì chỉ số tám.

“Cái này bóp chỗ giữa lại một chút.”

Duy nhìn hai vòng mình vừa viết, đặt bút xuống bên cạnh làm thêm một số. Lần này cậu đi chậm ở đoạn thắt giữa rồi mới buông tay.

“Vậy được rồi.”

Cậu để bút nằm trên trang, quay sang dì.

“Dì cho con tính nữa đi.”

“Ba với hai?”

“Năm.”

Dì nhìn xuống mấy ngón tay cậu đang đặt cạnh cây bút. Duy không đưa chúng lên. Cậu kéo sổ lại ngay ngắn, chờ dì nói tiếp.

“Bảy với tám thì sao?”

Mười lăm. Duy vừa hé môi, nhìn đầu ngón tay dì còn đặt trên trang sổ.

“Mười bốn.”

Dì ngẩng lên, kéo cuốn sổ về phía mình.

“Con tính lại coi. Bảy thêm mấy thì được mười?”

“Thêm ba.”

“Tám bớt ba còn mấy?”

“Năm.”

“Ừ. Mười rồi thêm năm nữa.”

Duy đặt tay lên mép sổ, chờ dì nhìn sang.

“Mười lăm.”

“Đó. Cứ lấy cho đủ mười trước.”

Dì cầm bút, viết một dòng dưới những số vừa tập. Cậu nhìn theo bảy cộng tám, tới dấu bằng thì đầu bút dừng lại.

“Điền vô đây.”

Duy nhận bút, viết số mười lăm vào chỗ trống. Số một sát với nét trên đầu số năm, cậu nhìn lại rồi dời tay ra.

Dì nhìn xuống hai chữ số.

“Còn tám với bảy?”

“Mười lăm.”

“Con nói cách tính dì nghe.”

“Tám thêm hai được mười. Bảy còn năm nữa.”

Dì nhận lại bút, chạm nhẹ vào dòng vừa làm rồi kéo sổ về phía mình, viết thêm một dòng nữa.

23 + 18 =

“Cái này con làm được không?”

Duy nhìn dòng mới. Cậu đã đọc hết trước khi dì hỏi xong. Bàn tay dì còn giữ ở mép sổ, chưa đẩy qua cho cậu.

“Bốn mươi mốt.”

Dì đưa mắt từ trang giấy lên mặt cậu.

“Con nói lại cách tính đi.”

“Hai mươi ba thêm mười là ba mươi ba. Thêm tám nữa, bốn mươi mốt.”

Dì nhìn xuống, đầu bút chạm nhẹ vào số mười tám rồi dời tới chỗ trống sau dấu bằng.

“Viết đi.”

Cậu nhận lại bút. Dì giữ sổ, Duy viết hai chữ số vào cuối dòng. Cậu không ghì tay sát cán như hồi mới tập tên, nhưng nét ngang của số bốn vẫn kéo dài hơn chỗ cậu định dừng.

Dì chờ cậu viết xong rồi lấy bút, viết xuống dưới:

41 - 18 =

“Bớt mười tám.”

Duy nhìn hai dòng cạnh nhau. Cậu biết đáp án, cũng biết dì đang nhìn chỗ cậu sẽ điền.

“Còn hai mươi ba.”

“Tính sao?”

“Bớt mười còn ba mươi mốt. Bớt tám nữa còn hai mươi ba.”

Dì không nói ngay. Cậu nhìn dì đưa bút tới gần chỗ mình vừa viết, chờ thêm một câu hỏi. Ngoài nhà trước có tiếng ngoại gọi, dì quay đầu đáp rồi lại cúi xuống sổ.

“Điền nốt đi con.”

Duy viết hai mươi ba. Tới số ba, cậu nới ngón tay đang tì vào thân bút, viết hết nét dưới rồi mới nhấc lên. Dì nhìn trang giấy, lại trở lên hai phép tính phía trên.

“Con tính lẹ đó.”

Duy đưa mắt lên. Dì còn đang nhìn những con số. Cậu thấy bàn tay mình sắp với tới mép sổ, bèn đặt xuống chiếu.

“Dì cho con làm thêm được không?”

“Để dì coi còn chỗ nào.”

Dì lật qua một trang, thấy có chữ rồi lật trở lại. Duy dịch đầu gối cho cuốn sổ nằm thẳng giữa hai người. Cậu nhìn phần giấy còn trống dưới mấy dòng vừa viết.

“Ở đây còn nè.”

“Ừ. Nhưng viết nhỏ lại một chút, đừng kéo hết ngang.”

Dì viết thêm hai phép tính, để trống chỗ ghi kết quả. Cậu nhìn từng dòng đi theo đầu bút.

26 + 17 =

43 - 16 =

“Làm hai cái này thôi. Dì xuống dưới một chút.”

“Dạ.”

Duy nhận sổ và bút. Dì đứng lên, cậu đặt cuốn sổ trên đùi, nhìn lại những số được viết bằng tay dì. Những phép tính này không khó. Cậu đã tính ra cả hai, nhưng còn phải lựa chỗ đặt đầu bút để kết quả không chạm vào những nét ở dòng bên trên.

Duy viết bốn mươi ba sau phép cộng, ngừng để xem lại rồi chuyển đầu bút xuống dòng dưới.

Hai mươi bảy. Cậu xoay bút trong tay, đặt đầu chì xuống viết một số ba, rồi thêm số bảy sát bên.

Qua lối thông, cậu nghe dì nói chuyện với ngoại. Giọng hai người lúc gần lúc xa, xen tiếng đồ đạc được dời đi. Duy nhìn cuốn sổ trên đùi, xoay bàn tay vừa viết rồi trở lại nhìn hai khoảng trống đã được điền.

Duy nhìn hai số vừa viết. Số bảy dính vào phần đuôi số ba. Cậu đưa đầu bút tới gần rồi nhấc lên. Qua lối thông có tiếng chân dì; cậu đặt bút ngang trang.

Duy nâng cuốn sổ, đứng lên.

Cậu mang xuống nhà sau. Đợi dì quay lại, cậu đưa lên bằng hai tay, bút chì đặt ngang trên trang đang mở.

“Con làm xong rồi.”

“Để dì coi.”

Dì nhận, cầm cây bút lên rồi nhìn hai dòng sau cùng. Đầu bút dừng ở phép trừ.

“Cái cộng đúng rồi. Còn cái này, sao ra ba mươi bảy?”

Duy đưa ngón tay tới gần số mình vừa viết, chưa chạm xuống.

“Bốn mươi ba bớt mười, còn bao nhiêu?” dì hỏi.

“Ba mươi ba.”

“Rồi bớt sáu nữa. Con tính tiếp đi.”

“Hai mươi bảy.”

“Vậy viết lại. Bớt rồi mà còn ba mươi bảy là dư một chục.”

Dì đưa sổ ra. Duy nhận, nhìn phần giấy trống dưới hai phép tính.

“Con viết ở dưới được không?”

Dì chỉ vào khoảng còn đủ một dòng.

“Đây nè. Viết nhỏ thôi. Cái số bảy cũng sát quá, chừa ra chút.”

“Dạ.”

Dì trao lại bút. Duy nhận, nhưng chưa viết ngay. Ở phía bên kia, ngoại đang nhìn hai dì cháu.

“Nó làm gì đó?”

“Tập cộng, tập trừ,” dì đáp. “Nó thông minh lắm.”

Ngoại nhìn cuốn sổ trong tay cậu.

“Biết tính rồi à?”

Duy vừa ngẩng lên thì dì đã nói tiếp:

“Con chỉ một chút là làm lại được. Mà viết còn dính số, phải tập thêm.”

Ngoại đưa mắt từ dì sang cậu, bảo đừng đứng giữa lối. Duy nép về phía dì, giữ cuốn sổ trước người. Bà quay lại việc đang làm, không bảo cậu tính một bài khác.

Dì nhìn xuống trang đang mở.

“Còn muốn hỏi gì nữa không?”

“Con muốn coi sách có mấy cái này.”

“Sách tính?”

“Dạ. Có cả bài khó hơn nữa.”

Dì nhìn cậu rồi đưa mắt lên lối thông.

“Để bữa nào mẹ Tuấn ghé, dì hỏi thử. Cuốn đang mượn con coi xong chưa?”

“Con coi hết rồi. Lát dì cất riêng để trả cô nha.”

“Ừ. Sách người ta, giữ kỹ rồi trả.”

Duy đáp, nhìn lại những dòng cộng trừ trong sổ. Cậu ngẩng lên:

“Cuốn khác mượn được, con cũng giữ.”

“Đã có đâu. Để dì hỏi rồi tính.”

Cậu thôi nói, mang sổ lên gian giữa. Chỗ được chỉ còn vừa đủ một dòng; Duy ngồi xuống, đặt bút viết lại hai mươi bảy, lần này chừa khoảng giữa hai chữ số.

Viết xong, cậu đọc lại số vừa sửa, khép sổ rồi đặt bút lên bìa, mang xuống trả dì. Dì nhận, nhìn cậu đã buông cả hai tay mới mang cất.

Duy đứng chờ tới khi dì quay lại.

“Khi nào cô ghé thì dì nhớ hỏi giùm con nha.”

“Nhớ rồi. Giờ xuống ăn đi.”

Cậu đi theo dì. Trước khi qua lối thông, Duy nhìn lại chỗ cuốn truyện đang được giữ. Lần này cậu đã có điều khác để hỏi khi mẹ Tuấn tới.

HẾT CHƯƠNG 15