Chương 3: Tên Của Mình

Sáng hôm sau, Duy nhận ra tiếng chân ngoại từ lúc còn chưa mở mắt.

Đêm qua cậu thức mấy lần. Có lần nghe ngoại trở mình gần đó, có lần chỉ nằm nhìn khoảng tối trước mặt. Cậu không gọi nữa. Đợi nghe được một tiếng động quen trong nhà, cậu lại nhắm mắt, ngủ thêm một lúc.

Bây giờ phía nhà sau có tiếng dì Ba gọi ngoại. Duy nằm nghe một lát rồi chống tay ngồi dậy. Đầu không chao nhiều như hôm qua, nhưng lưng áo ẩm và người còn mỏi. Cậu ngồi yên, kéo vạt áo ra khỏi lưng.

Ngoại đi ngang qua, thấy cậu đã dậy thì dừng lại sờ trán.

“Còn mệt không?”

“Dạ còn.”

“Ngồi đó. Đừng chạy ra sân.”

Bà đi tiếp xuống nhà sau. Duy nhìn theo, rồi chậm rãi đứng lên. Cậu không định chạy. Cậu chỉ không muốn nằm một mình thêm nữa.

Dì đang phụ ngoại chuẩn bị hàng. Đến cửa nhà sau, Duy thấy phần xôi đã nấu được đậy lại, mấy thứ đồ dùng để bên cạnh đang chờ thu dọn. Dì vừa làm vừa hỏi ngoại còn thiếu gì. Ngoại đáp, cúi kiểm tra lại một lượt rồi bảo dì lấy giúp thứ bà chưa với tới.

Duy đứng nép ngoài lối đi. Trong trí nhớ, ngoại bán xôi đã lâu đến mức cậu thường chỉ nhớ được chuyện nhà mình từng bán xôi. Đứng ở đây mới thấy từng việc phải làm trước khi có hàng đem bán, và người làm những việc ấy cũng chính là người hôm qua đã ngồi giữ chén cháo cho cậu.

Ngoại quay lại, suýt vướng cậu.

“Đứng đây làm gì? Lên trên ngồi.”

Duy lùi một bước.

“Con phụ ngoại.”

“Con mới bệnh dậy, phụ cái gì.”

Bà nói xong lại quay đi. Duy nhìn hai bàn tay mình, định tìm một thứ nhẹ để cầm lên, rồi dừng. Cậu chưa biết ngoại muốn để những món ấy ở đâu. Cứ lấy cho có việc, lát nữa bà lại phải đi tìm.

Dì ngoái nhìn cậu.

“Lên nhà trước đi. Xong rồi dì lên.”

Cậu gật đầu, nhường hẳn lối cho dì đi qua.

Duy trở lại gian giữa, ngồi xuống mép chiếu. Lúc này cậu mới thấy chân hơi mỏi. Từ đây vẫn nghe được tiếng hai người dưới nhà sau; cậu không cần đứng ngay cạnh để biết họ còn ở đó.

Cậu đưa ngón trỏ vạch lên chiếu một nét ngắn.

Không có gì lưu lại. Đầu ngón tay chỉ miết qua những sợi chiếu hơi ráp rồi dừng.

Hôm qua cậu đã nghĩ tới việc kiếm giấy. Sáng nay ý nghĩ ấy vẫn còn. Cậu có thể nhớ một mốc trong đầu, nhưng không muốn những chuyện khác cứ nhạt dần mà mình chẳng làm gì được.

Cậu lại vạch thêm một nét, đến nửa chừng thì rút tay về.

Không phải cứ có bút là nên viết hết.

Nếu muốn được đọc sách, cầm bút, tự học mà không phải giật mình mỗi lần có người đến gần, cậu cần bắt đầu bằng một việc người nhà có thể hiểu.

Duy ngồi chờ dì.

Cậu đã quen với việc cần gì thì tự làm, hoặc nói ra để người khác biết mình cần gì. Bây giờ một câu hỏi cũng phải lựa. Nhưng càng cố tìm cách nói thật khéo, cậu càng thấy mệt. Dì chưa hỏi cậu làm sao biết chữ. Dì còn chưa biết cậu muốn học.

Một lát sau, dì Ba lên, thấy cậu vẫn ngồi ở chỗ cũ thì hỏi:

“Buồn ngủ nữa hả?”

“Không. Dì chỉ con viết được không?”

“Viết gì?”

Duy ngập ngừng, rồi chỉ vào mình.

“Tên con.”

Dì nhìn cậu.

“Sao hôm nay muốn viết?”

“Con muốn biết.”

Duy nói xong, giữ tay trên đầu gối. Câu trả lời không kể hết lý do, nhưng cậu thực sự muốn biết bàn tay này có làm được điều trong đầu mình nghĩ hay không.

Dì kéo vạt áo lau bàn tay còn ướt, nhìn xuống nhà sau rồi bảo:

“Để dì làm xong đã.”

Duy gật đầu. Dì quay đi, cậu không hỏi bao giờ xong. Có một chỗ cậu phải chờ, và lần này cậu biết mình đang chờ điều gì.

Ngoại đi qua gian giữa để lấy thêm đồ. Dì nói với bà chuyện Duy muốn tập viết tên. Ngoại nhìn cậu.

“Khỏe rồi học. Giờ cứ ngồi đó đã.”

“Con ngồi mà ngoại.”

Bà không đáp, cầm thứ cần lấy đi xuống. Duy nhìn theo, ngón tay lại chạm vào mép chiếu rồi buông ra. Cậu vẫn chưa biết ngoại có cho học ngay không.

Khi công việc dưới nhà sau đã bớt tiếng động, dì trở lên với một cuốn sổ bìa cứng và cây bút chì đã gọt. Duy nhìn chúng từ lúc dì còn chưa ngồi xuống.

“Dì chỉ một chút thôi. Mệt thì nghỉ.”

Dì ngồi cạnh cậu, lật qua mấy trang đã dùng, tìm một trang còn trống. Dì đặt trước mặt Duy, nhưng vẫn giữ bút.

“Nhìn nè.”

Dì viết tên cậu ở đầu trang, từng chữ tách rõ. Duy nhìn đầu chì di chuyển. Chỉ có ba chữ cái, không phải một điều mới đối với cậu, vậy mà khi dì dừng tay, cậu vẫn nhìn thêm một lúc.

Duy.

Cậu đã mang cái tên ấy hơn ba mươi năm. Hôm nay nó nằm ở đầu một trang giấy, chờ cậu chép lại.

“Con thử theo dì.”

Dì đưa bút. Duy nhận lấy, đặt đầu bút xuống dưới chữ mẫu. Cậu biết nét đầu phải đi tới đâu, chỉ không quen cán bút nằm trong những ngón tay nhỏ. Cậu nắm chặt hơn, kéo một nét xuống. Nét chì nghiêng sang bên so với ý định.

Duy dừng lại nhìn.

“Đừng ghì quá,” dì nói.

Cậu nới tay. Lần tiếp theo, bút nhẹ hơn, nhưng chỗ cong không khép đúng vào chỗ cậu muốn. Duy định tô lại ngay trên nét cũ, rồi thấy càng sửa càng đậm, cậu nhấc bút lên.

“Qua đây viết lại.”

Dì chỉ vào khoảng trống bên cạnh. Duy làm theo, chậm hơn. Lần này cậu đặt tay còn lại giữ trang giấy, thử một nét trước khi nối nét tiếp.

Dì ngồi nhìn, thỉnh thoảng chỉ cho cậu chỗ bắt đầu. Cậu không cần dì nhắc lại hình chữ, nhưng cần khoảng thời gian ấy để thử xem phải đưa tay thế nào. Đến khi làm xong một chữ gần giống mẫu hơn, Duy mới nhận ra mình vừa nín thở.

Cậu thở ra, xoay nhẹ cây bút trong tay.

“Được rồi đó,” dì nói. “Từ từ thôi.”

Duy cúi xuống viết tiếp, không vội viết cả dòng để chứng minh mình làm được. Cậu nhìn chữ mẫu, đưa bút qua từng nét, thấy ngón tay mau căng hơn mình tưởng thì dừng lại một chút.

Đến cuối cùng, tên cậu nằm dưới tên dì viết. Chữ đầu lớn, hai chữ sau nhỏ hơn, khoảng cách không đều. Nhưng đọc được. Cậu đặt bút xuống cạnh cuốn sổ.

Duy nhìn nó, khóe miệng hơi nhấc lên rồi thôi.

Cậu muốn đưa cho vợ xem.

Ý nghĩ đến tự nhiên quá. Một việc nhỏ vừa làm xong, quay sang kể với cô, có khi cô sẽ cười rồi hỏi sao hôm nay lại bày ra tập viết. Duy nhìn sang bên cạnh. Dì đang vuốt lại mép trang giấy.

Cậu cúi xuống trang giấy.

“Sao vậy?”

“Không có gì dì.”

Duy lấy ngón tay chạm gần chữ cuối, không che khuất nét chữ. Cậu nhớ vợ, nhưng lần này vẫn ngồi được ở đó, không cần bỏ dở việc đang làm.

Ngoại lên nhìn. Dì nghiêng cuốn sổ về phía bà.

“Nó chép được tên rồi nè.”

Ngoại cúi xuống.

“Viết gì mà chữ to chữ nhỏ vậy?”

Duy kéo tay về. Một câu rất quen. Cậu nhìn chỗ chữ mình vừa viết, thấy điều bà nói không sai, nhưng không còn muốn đưa trang giấy ra nữa.

“Nó mới tập mà mẹ,” dì nói, rồi quay lại với cậu. “Tập từ từ.”

Ngoại nhìn thêm một chút, bảo đừng ngồi lâu rồi đi xuống. Duy đợi bà qua khỏi lối đi mới cầm bút lại. Dì giữ nhẹ cuốn sổ.

“Thôi, nghỉ đã. Lát viết tiếp.”

“Thêm một cái tên nữa thôi.”

Dì nhìn mặt cậu rồi buông tay khỏi cuốn sổ.

Duy chép thêm một lần ở phía dưới. Cậu giữ khoảng cách rộng hơn, không sửa chồng lên nét bị lệch. Chữ vẫn chưa đều, nhưng bớt rối. Viết xong, cậu tự đặt bút xuống.

Dì nhận lại bút, khép sổ.

“Để dì cất. Khi nào muốn tập thì nói dì. Đừng vẽ vào mấy trang có chữ rồi.”

“Dạ.”

Cậu không xin giữ riêng. Cuốn sổ còn dùng cho việc khác; dì vừa cho cậu một trang, không phải cho cả cuốn. Muốn ghi những điều không thể nói ra, cậu vẫn chưa có chỗ để ghi.

Nhưng dì đã biết cậu muốn học.

Duy nằm xuống nghỉ, nghe tiếng giấy lật khi dì xem lại trang vừa viết rồi mang sổ đi. Bàn tay cậu còn vương cảm giác cầm bút. Cậu co các ngón lại, duỗi ra, nhớ chỗ mình đã ghì quá mạnh.

Lần trước, đến tuổi đi học thì cậu đi. Có bài cần thuộc thì học cho thuộc, qua được một kỳ lại lo đến kỳ sau. Mãi khi trưởng thành, muốn quay lại lấy cho xong tấm bằng, cậu mới thấy những năm bỏ dở không tự trở về chỉ vì mình tiếc.

Bây giờ cậu lại nằm trong căn nhà cũ, mới khoảng năm tuổi. Chưa thể chọn trường, chưa thể tự đi đâu xa, ngay một trang giấy cũng còn phải dùng nhờ.

Duy nhìn bàn tay mình, rồi nhìn theo chỗ dì vừa cất sổ.

Lần này cậu muốn học cho đàng hoàng.

Chưa phải học hết những gì đời trước bỏ lỡ trong một ngày. Trước mắt là cầm bút cho đỡ mỏi, viết được những chữ mình đã biết. Sau đó mới đến việc khác.

Ở nhà sau, dì gọi cậu ăn. Duy chống tay ngồi lên, đáp một tiếng cho dì nghe.

Cậu vẫn còn một quãng rất xa mới tới được năm gặp vợ. Nhưng hôm nay, khi dì hỏi muốn làm gì, cậu đã có một câu trả lời ngoài việc muốn trở về.

HẾT CHƯƠNG 3