Chương 25: Kẹp Khớp Giờ Thân

Ánh sáng lọt qua ba lỗ thông ẩm trên đỉnh tường đá ngả dần từ màu xám chì sang sắc vàng đục của buổi chiều tà.

Bóng tối dưới chân các dãy kệ gỗ dầu bắt đầu loang ra, nuốt chửng từng góc sàn đất nện. Vương Quang ngồi bẹp dưới gầm chiếc bàn tra cứu hồ sơ, hai đầu gối co quắp ép sát vào ngực. Hai bắp thịt cẳng chân đã tê cứng, nhức buốt như bị kim châm. Mùi dầu lạc cặn quết trên cuốn sổ địa bạ đặt trên mặt bàn phía trên đầu hắn bốc lên lờ lợ, quyện chặt với mùi giấm chua ngâm giấy dó tạo thành một thứ xú khí ngột ngạt.

Hắn cúi đầu nhìn bàn tay phải trong bóng tối nhờ nhờ. Dưới kẽ móng tay trỏ, lớp bột giấy dó xơ xác bám chặt vào khóe thịt cùng với vệt mực son bã trầu. Hắn vội vã đưa ngón tay lên miệng, dùng răng cắn mạnh vào lớp da khóe móng, cạo từng mẩu xơ mục nhổ xuống đất, rồi dùng mu bàn chân di mạnh lên bãi nước bọt để xóa dấu vết. Chiếc dùi sắt giấu trong cạp quần cấn vào xương chậu nhói buốt, nhưng hắn không dám rút ra; trong gian phòng đá trống trơn này, nhét vật kim loại vào đâu cũng sẽ phát ra tiếng động.

Ngoài hành lang ván gỗ, tiếng lạo xạo của lớp cát bến sông bị nghiến dưới đế giày bỗng ngưng bặt.

Rột... xoảng!

Tiếng chùm chìa khóa đồng thau va đập vào then sắt ngoài cửa lớn đột ngột vang lên, dứt khoát và nặng trịch.

Rắc... uỳnh!

Chiếc gông sắt trượt khỏi ngàm đá. Hai cánh cửa gỗ lim bọc tôn sắt bị đạp tung sang hai bên, va đập mạnh vào vách đá phát ra một tiếng dội trầm đục làm bụi vôi trên trần lả tả rơi xuống. Gió sông mang theo hơi lạnh buốt giá ùa xộc vào phòng, thổi tung những mẩu giấy vụn bay ràn rạt trên nền đá.

Vương Quang lập tức bò toài ra khỏi gầm bàn, sụp dập đầu xuống đất. Trán hắn dán chặt vào lớp bụi xám buốt giá, hai vai run lên từng chặp.

Tiếng ủng nẹp sắt nện xuống sàn ván rất nặng. Bốn tên lính tuần giang mặc áo giáp da trâu, tay lăm lăm những thanh nha trĩ bịt đồng bước dập dồn vào phòng, chia nhau chiếm giữ bốn góc phong tỏa lối đi. Đi sau cùng là Trần Tam. Cánh tay phải của gã bó nẹp dải vải sô thô ráp, bước chân tập tễnh kéo lê trên sàn gạch vỡ: lẹt... xẹt... Gã cúi gằm mặt xuống ngực, mắt dán chặt vào khoảng tối chân tường.

Một bóng áo bào màu xanh chàm thong thả bước qua bậu cửa đá.

Đàm Thông phán.

Viên quan quấn dải khăn the đen nhánh bó sát trán, hai tay chắp sau lưng, bước chân nhẹ tênh lướt qua chỗ Vương Quang đang phủ phục. Mùi long não ngâm rương áo hòa cùng mùi mực son tươi từ vạt áo phả xuống đỉnh đầu tên chép mướn.

"Bẩm... quan lớn..."

Cuống họng Vương Quang nghẹn ứ. Hai hàm răng va vào nhau lách cách, âm thanh chỉ lọt ra như tiếng gián bò dưới kẽ ván.

Đàm Thông phán không nhìn xuống. Hắn bước thẳng tới chiếc bàn gỗ tra cứu.

Trên mặt bàn ngổn ngang những cuộn giấy ghi chép phu dịch đắp đê và những tráp tre đã mở tung nắp. Hắn không nhìn đống giấy má bừa bãi ấy. Bàn tay khô khẳng vươn ra khỏi tay áo rộng, nhấc bổng cuốn sổ bọc giấy dó phất cậy nâu sẫm nằm ở góc trong cùng lên: “Cổ Miễu bãi — Trù hoạch địa bạ”.

Hắn không mở cuốn sổ ra ngay.

Tay trái của Đàm rút từ trong tay áo bào ra một cuốn sổ tay bọc da trâu màu đen—cuốn Tổng biên mục tàng thư của Giang Hà Đốc Vận Sứ Ty. Hắn lật đúng trang ghi chép về các tài liệu thuộc niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ mười, ngón tay trỏ khô khẳng miết dọc theo dòng mực ghi quy cách:

“Nhất bộ tam thập diệp. Diệp thứ nhị hữu kiểm thủ son ấn, phụ lục địa giới tứ cận.”

Đàm Thông phán gấp cuốn sổ da trâu lại, đặt sang bên cạnh. Bấy giờ hắn mới cầm cuốn địa bạ lên ngang tầm mắt.

Ngón tay viên quan miết một đường từ trên xuống dưới sống gáy: xột... soạt... Cục gút nối bằng sợi tơ tằm màu chàm thô kệch cộm hẳn lên một góc.

Hắn lật bìa sách. Trang thứ nhất: Bản đồ phác thảo bãi bồi Cổ Miễu.

Hắn lật tiếp sang trang thứ hai.

Đàm Thông phán không đọc dòng chữ nào trên mặt giấy bết bụi dầu lạc. Hắn kẹp mép giấy giữa ngón trỏ và ngón cái, miết nhẹ thớ giấy để ước lượng độ dày, rồi lật ngược mặt sau trang giấy ra trước ánh sáng từ cửa đá hắt vào.

Mặt sau trang giấy trắng bệch.

Không có dấu mực son kiểm thủ ở nếp gấp mép trong.

Đàm Thông phán đặt cuốn sổ xuống mặt bàn: bịch. Ngón tay hắn gõ nhẹ ba nhịp lên cuốn sổ biên mục của nha Đốc Vận:

Cộc. Cộc. Cộc.

"Tờ thứ hai của bộ này có điểm son kiểm thủ của quan khám lý phủ. Tờ này... giấy dày hơn nửa phân, không có dấu kiểm, khâu nối chỉ rác." Giọng Đàm cất lên, trầm đục và phẳng lì: "Ngươi chép thuê ở phòng Hộ tịch ba năm... chỉ học được ngần này trò vặt của lũ lại dịch huyện nhỏ thôi sao?"

Vương Quang dập trán xuống mặt đá:

"Quan lớn tha mạng! Kẻ hèn... kẻ hèn chỉ sơ ý khi tra cứu... làm rách chỉ..."

"Khám."

Đàm Thông phán buông một tiếng nhạt như không.

Hai tên lính tuần giang bước xộc tới. Một tên giẫm chiếc ủng nẹp sắt nặng trịch lên bắp chân Vương Quang, đè nghiến hắn xuống sàn đá buốt cóng. Tên còn lại túm lấy cổ áo chấn thủ chần bông, lật ngược người hắn lại, thô bạo xé toạc vạt áo trước ngực.

Xoẹt!

Lớp vải thô rách toạc ra từng mảnh. Lớp bông cũ xám ngoét bung ra vương vãi trên nền đá.

Keng!

Chiếc dùi sắt đục lỗ sổ sách bị giật khỏi cạp quần, văng ra sàn đá rồi lăn lông lốc vào góc kẹt dưới chân kệ gỗ. Tiếp theo là thanh đá lửa nhỏ và mẩu bùi nhùi xơ mướp rơi xuống cạnh vũng nước bẩn.

Tên lính xé tiếp lớp vải lót bên trong nách áo chấn thủ. Từ nẹp vải rách, một mảnh giấy bản gấp tư rơi tuột ra, nằm trơ trọi sát cạnh mũi giày của Đàm Thông phán.

Tên lính nhặt mảnh giấy lên, cung kính dâng bằng cả hai tay.

Đàm Thông phán mở từng nếp gấp. Trang giấy bản phất sáp mỏng dính phơi bày: vết cạo sâu hoắm của dao trích lục, góc triện vuông mẻ góc của phủ Sơn Nam tím thẫm màu bã trầu, dòng chữ thảo ghi nhận việc giao bản dương cho quan Tri phủ làm bằng, và ba dòng mốc giới luồng lạch năm Cảnh Hưng thứ mười. Ở mặt sau, ngay sát mép rách nham nhở, chấm mực son kiểm thủ đỏ quạnh như một hạt vừng khô nằm nguyên vẹn giữa thớ giấy dó.

Đàm Thông phán áp mép rách của trang giấy thật vào sống gáy cuốn địa bạ trên bàn. Vết rách xiên xẹo trùng khít với dải xơ giấy trắng ởn còn sót lại trên gáy sách.

Viên quan nhìn vết rách, rồi chậm rãi cúi đầu nhìn xuống Vương Quang:

"Rọc trang, tráo giấy, giấu văn tự cơ mật của nha môn vào vạt áo... Ngươi nghĩ tội này trong luật hình triều đình sẽ xử thế nào?"

"Quan lớn tha mạng..." Vương Quang nghẹn giọng, nước mắt nước mũi trào ra lẫn với bụi xám trên mặt sàn: "Kẻ hèn sợ tội... kẻ hèn thấy dấu triện lạ nên hồ đồ..."

Đàm Thông phán thong thả gấp trang giấy thật lại, nhét sâu vào trong ống tay áo bào xanh chàm. Hắn không thèm để ý đến những lời van xin, giọng nói vẫn phẳng lặng:

"Ngươi tưởng ta giữ mạng ngươi lại đây ba ngày là để ngươi dùng cái mớ khôn vặt ấy qua mặt ta? Tờ địa bạ này thiếu một trang hay đủ một trang, ta cần gì một tên chép thuê ba mươi đồng kẽm như ngươi xác nhận? Thứ ta cần... là một kẻ tự tay xé trang giấy này ra."

Ánh mắt Đàm trượt xuống bàn tay phải của Vương Quang:

"Kẻ giữ giấy tờ thì nhiều, nhưng kẻ dám để lại tì vết trên hồ sơ quan phòng thì hiếm. Ngươi đã tự tay rọc nó ra... thì tội danh phá hoại tàng thư này, ngươi phải gánh cho trọn."

Đàm Thông phán quay sang tên lính tuần giang đứng bên cạnh, hất cằm:

"Kẹp bàn tay phải của nó lại. Cho nó nhớ xem ngòi bút của nó thuộc về ai."

Tên lính bước nhanh ra cửa nhặt chiếc bọc vải thô mang vào, tháo dải dây buộc, quẳng cặp nẹp gỗ xuống sàn đá trước mặt Vương Quang: cạch.

Đó là tiêu mộc—dụng cụ kẹp ngón tay bằng gỗ nghiến xẻ rãnh, luồn bằng hai sợi dây thừng bện vỏ đay ngâm dầu rái.

Vương Quang giãy giụa:

"Không! Lạy quan lớn! Đừng bẻ tay tôi! Tôi còn phải chép sổ... Quan lớn tha cho tôi..."

Tên lính thứ hai bước tới, giẫm chiếc ủng nẹp sắt lên ngực hắn, bẻ quặt cánh tay phải của hắn ra phía trước. Tên còn lại nhét ngón trỏ và ngón giữa của hắn vào giữa hai thanh gỗ nghiến.

Đầu dây thừng thắt chéo lại.

Tên lính đặt một bàn chân lên bả vai Vương Quang làm điểm tựa, dùng toàn lực kéo giật ngược về sau.

RẮC!

Tiếng khớp xương ngón tay vỡ vang lên đanh gọn trong gian phòng đá kín mít.

Vương Quang há miệng, tiếng thét tắc nghẹn lại nơi cuống họng. Một dòng nước chua lẫn mật đắng trào ngược khỏi khóe môi, nôn thốc tháo ra mặt sàn đá cùng những giọt máu tươi rỉ ra từ kẽ móng tay dập nát.

Tên lính buông lỏng đầu dây.

Bịch.

Cặp tiêu mộc rơi xuống sàn. Bàn tay phải của Vương Quang rớt thõng xuống vũng nước nôn. Hai ngón trỏ và ngón giữa vẹo sang một bên, tím bầm, lớp thịt dập nát dính chặt lấy móng tay rách toạc. Hắn thử nhấc cổ tay lên, nhưng bàn tay nằm bẹp dí trên nền đá buốt, các đầu ngón tay run giật từng chặp.

Tên lính nhặt cặp nẹp gỗ lên rồi lùi lại sau. Không ai nhìn Vương Quang nữa.

Đàm Thông phán rút từ ngực áo bào ra một tờ giấy bản gấp tư bám đầy bụi than: tờ Phiếu điều động xuất giang của Giang Hà Đốc Vận Sứ Ty.

Viên quan trải phẳng tờ phiếu lên mép bàn. Con triện vuông của nha Đốc Vận vẫn đóng sẵn nửa mép trên bằng mực son đỏ quạnh, ô trống hình chữ nhật bên góc tả vẫn trắng tinh.

Đàm quay đầu nhìn về phía bậu cửa:

"Trần Tam."

Trần Tam run bắn người, cánh tay phải quấn vải sô giật nảy một cái dưới mép áo tơi. Gã cúi rạp đầu, lê từng bước khập khiễng bước tới mép bàn:

"Dạ... có con!"

Đàm Thông phán rút chiếc bút lông thỏ cán trúc cài ở thắt lưng, nhúng ngọn bút vào nghiên mực nho trên bàn. Viên quan liếc mắt nhìn Trần Tam:

"Ngươi cầm lái chiếc thuyền ba dầm số bốn đêm nay. Mang cái thây này ra gò Mai Rùa Cổ Miễu. Ném xuống hố móng."

Trần Tam tái mét mặt:

"Bẩm... quan lớn... hố móng vôi sống... hôm qua ngài đã truyền lệnh niêm cọc tre..."

"Thì nhổ cọc lên mà vứt xuống," Đàm Thông phán ngắt lời, giọng phẳng lì: "Ba đồng tiền đã chết cứng trên nắp tráp. Giờ chỉ còn thiếu một thứ để xong việc."

Ngọn bút lông trên tay Đàm hạ xuống mặt giấy bản. Từng nét mực đen nhánh vạch thẳng vào ô trống mang hai chữ “Tính danh”:

“Vương Văn Quang.”

Viên quan ấn mạnh ngọn bút làm tóe mực ở nét chấm cuối cùng, rồi thong thả rút con triện đồng nhỏ đeo bên hông dập xuống.

Cộp.

Nửa dấu son còn lại khép kín mép dưới tờ phiếu. Đàm rút con triện lại.

Hắn cầm tờ phiếu lên thổi nhẹ cho ráo mực, rồi quẳng thẳng vào ngực áo Trần Tam:

"Giờ Tý đêm nay nhổ neo. Trước lúc trời sáng, ta muốn thấy chiếc thuyền ba dầm quay về bến Đáy... chỉ có một mình ngươi bước lên bờ."

Trần Tam run rẩy đưa bàn tay trái đón lấy tờ giấy. Mắt gã dừng lại ở bàn tay phải dập nát của Vương Quang dưới sàn đá, rồi vô thức liếc xuống cổ tay phải của chính mình. Dưới lớp vải sô thô ráp, vết sẹo tròn co thắt lại từng cơn, rỉ ra một vệt nước đỏ loãng thấm qua thớ vải gai.

Trần Tam nuốt nghẹn:

"Dạ... con tuân lệnh quan lớn."

Đàm Thông phán phất tà áo bào xanh chàm, quay gót bước ra ngoài.

"Kéo nó đi," tên lính tuần giang cất giọng khô khốc.

Hai tên lính sấn tới, xốc nách Vương Quang kéo lê trên nền đá lởm chởm. Đầu hắn ngoẹo sang một bên, hai gót chân buông thõng kéo lê qua dãy hành lang ván gỗ dài hun hút. Mùi giấm chua của kho tàng thư lùi lại phía sau, thay vào đó là mùi hắc ín nồng nặc, mùi dầu trẩu trét vỏ thuyền và mùi bùn non bến Đáy phả thẳng vào mặt. Gió bấc quất rát rạt vào lồng ngực trần rách tơi tả của hắn.

Đi qua dãy kho chứa dây néo thuyền, hai tên lính quẳng Vương Quang xuống mặt sàn gỗ trơn trượt của cầu tàu: uỳnh.

Bả vai hắn đập mạnh vào cọc neo bằng gỗ nghiến.

Lấp lóa dưới ánh đèn lồng dầu trẩu đỏ quạch của bờ kè là chiếc thuyền ba dầm số bốn đang dập dềnh trên mặt nước sông Đáy. Thuyền dài hơn ba trượng, ván gỗ lim đen bóng trét hắc ín dày cộp, mũi thuyền cắm lá cờ đuôi nheo màu chàm của nha Đốc Vận rách mép. Dưới khoang thuyền, nước phù sa mùa cạn đọng lại thành một vũng xám xịt, nổi lềnh bềnh vài cọng rơm rạ mục nát.

Trần Tam tập tễnh bước xuống mạn thuyền, chân khập khiễng làm lườn thuyền chao đảo nhẹ. Gã cúi xuống, dùng bàn tay trái lành lặn nắm lấy cổ chân Vương Quang, lôi tuột hắn xuống khoang đáy: bõm.

Thân hình Vương Quang rơi xuống đáy thuyền, ngập nửa người trong vũng nước láng lạnh buốt.

Hai tên lính trên bờ tháo sợi dây thừng bện vỏ đay trên cọc néo quẳng xuống lòng thuyền, rồi quay gót bỏ đi về phía cổng nha môn. Tiếng then cài cổng sắt ngoài bến đánh chát một tiếng từ xa, phong tỏa hoàn toàn lối lên bờ.

Đêm đen tháng Chạp nuốt trọn bến Đáy. Màn sương mù từ lòng sông đùn lên đặc quánh, trùm kín khoang thuyền ba dầm.

Trần Tam ngồi thụp xuống bậc lái ở mũi thuyền, lưng quay về phía khoang đáy. Gã thò tay vào túi áo tơi, rút ra một điếu thuốc lào khô cong, châm lửa bằng thanh bùi nhùi le lói. Đốm lửa đỏ bùng lên soi rõ khuôn mặt hốc hác của người lính tuần giang. Gã rít một hơi dài, khói thuốc khét lẹt phả vào màn sương đêm. Bàn tay trái của gã vẫn nắm chặt lấy tờ Phiếu điều động xuất giang nhăn nhúm, các khớp ngón tay trắng bệch ra vì bóp mạnh.

Dưới đáy khoang thuyền, Vương Quang nằm co quắp giữa lớp bùn trơn tuột. Bàn tay phải tàn phế của hắn ngập trong lớp nước phù sa lạnh ngắt. Máu loãng ra, theo từng nhịp chao của lườn thuyền dồn dần về những khe ván bết rêu.