Chương 27: Người Muốn Bán

Vệt sơn cam hình chữ thập trước cổng nhà tôi không phải là điểm đánh dấu duy nhất.

Chỉ trong một buổi chiều, dọc theo con đường bê tông ngoằn ngoèo của khu phố Tân Minh, hàng chục chiếc cọc gỗ sơn đỏ tương tự đã được đóng sâu xuống lòng đất. Từ bờ tường hoa nhà tôi, chạy qua vườn chuối của trạm y tế cũ, men theo bờ rãnh thoát nước rồi cắt chéo qua khoảng sân trước của dăm bảy nóc nhà cấp bốn trong xóm trong. Tốp thợ đo đạc đi tới đâu, dải băng nilon sọc trắng đỏ chăng ngang tới đó, vạch thành một đường ranh giới thẳng đuột chia cắt từng khoảng sân.

Chưa đầy nửa buổi, câu chuyện tiền nong đền bù đã truyền khắp từng căn bếp. .

Đến chập tối, ngã ba khu phố bỗng nhộn nhịp khác thường. Quán nước chè chén của bác Hùng tổ trưởng nằm đối diện cổng nhà văn hóa chật ních người. Đàn ông, đàn bà trong xóm kéo nhau ra ngồi kín hai dãy ghế băng dài. Xe máy, xe đạp dựng ngổn ngang tràn cả xuống lòng đường bê tông. Khói thuốc lào, thuốc lá Thăng Long cuộn tròn dưới bóng đèn tuýp mờ mờ, quyện chặt với tiếng cãi cọ, tiếng cười nói và tiếng chân bàn sắt xê dịch lẹt kẹt trên nền xi măng.

Tôi bước ra khỏi cổng, định đi mua gói thuốc lá. Vừa đi ngang qua quán nước, tiếng bác Hùng đã oang oang vọng ra:

"Khang đấy à cháu? Vào đây, vào đây làm chén nước chè đã! Đang bàn chuyện đất cát của xóm đây này!"

Tôi ngập ngừng một thoáng rồi tấp vào.

Trên chiếc bàn gỗ tạp loang lổ vết nước chè, một tờ giấy A4 in trích lục bản đồ hướng tuyến giai đoạn hai của dự án Minh Khê Riverside được dằn phẳng phiu bằng bốn cái bao diêm. Xung quanh chiếc bàn là những gương mặt quen thuộc của khu phố: chú Bảy thợ mộc, anh Thắng lái xe ba gác, bác Long về hưu ở xóm ngoài, và mấy người đàn bà đi chợ về muộn vẫn còn cắp nách chiếc làn nhựa.

Gương mặt ai nấy đều đỏ gay dưới ánh đèn tuýp. Người ghé mắt vào tờ giấy, kẻ nhấp nhổm chồm người qua mép bàn, tranh nhau chỉ trỏ vào từng nét vẽ.

"Tao vừa gọi cho thằng cháu làm bên phòng Tài nguyên trên huyện," chú Bảy thợ mộc vừa nói vừa vỗ đùi đánh đét một cái, tay kia cầm chiếc bút bi bấm tanh tách liên hồi. "Nó bảo đợt này tỉnh chỉ đạo làm quyết liệt lắm. Giá đền bù đất thổ cư dự kiến áp theo khung mới nhất, cộng thêm ba mươi phần trăm hỗ trợ di dời tự nguyện trước thời hạn. Tính vo thôi, mỗi mét vuông mặt đường ngõ rộng như này cũng được ngót chục triệu!"

"Thật không ông Bảy?" Một bà trạc tuổi mẹ tôi, tay đang cầm mớ rau muống, rướn người lên hỏi dồn, giọng the thé. "Nhà tôi dính mất cái khoảng sân trước với nửa cái chái bếp, tính ra cũng phải bốn chục mét vuông chứ ít à?"

"Bốn chục mét thì cầm chắc bốn trăm triệu tiền tươi rói rồi bà Thìn ơi!" Chú Bảy cười hề hề, ngón tay thoăn thoắt bấm chiếc máy tính bỏ túi loại con con mà chú hay dùng để tính tiền gỗ. "Bốn trăm triệu đấy là chưa tính tiền đền bù tài sản trên đất với hoa màu đâu nhé. Cái giàn gấc với hai cây ổi găng nhà bà chặt đi cũng vớt vát được vài triệu bạc. Đợt này nhà ai dính quy hoạch là như trúng xổ số độc đắc!"

Tiếng ồ lên đồng tình vang khắp quán nước.

Anh Thắng lái xe ba gác, người quanh năm mặc chiếc áo xanh công nhân cáu bẩn mùi bùn đất và mồ hôi chua loét, nhe hàm răng ám khói thuốc cười toe toét:

"Tôi mà lĩnh được tiền đợt này là tôi bán quách cái xe ba gác cọc cạch này đi. Tôi vay thêm ngân hàng làm chiếc xe tải nhẹ ba tấn rưỡi chạy hàng tuyến tỉnh. Giờ đường xá mở to, xe tải chạy ngày đêm, tháng kiếm đôi ba chục triệu dễ không ấy mà. Cứ ôm cái xóm cụt này suốt đời chỉ có ăn cám!"

"Đấy, người trẻ phải tính thế chứ!" Bác Long, người lớn tuổi nhất trong nhóm ngồi nhâm nhi chén rượu trắng nhỏ, gật gù tán thưởng.

Bác Long đã ngoài bảy mươi, lưng còng, hai bàn tay nổi đầy đồi mồi. Căn nhà ba gian lợp ngói vảy của gia đình bác nằm ngay sát mép rãnh thoát nước cũ, tường vôi đã nứt nẻ từng mảng lớn, mỗi mùa mưa là rêu mốc bốc lên hôi rình.

Bác Long nhấp một ngụm rượu cay xè, khà một tiếng rồi quay sang nhìn quanh những người hàng xóm, giọng bác trầm xuống nhưng rành rọt từng chữ:

"Tôi nói thật với các ông các bà, nhiều người cứ tiếc cái mảnh đất cha ông để lại, bảo là đất tổ đất nghiệp. Nhưng thời buổi này rồi, thực tế lên một tí. Giữ một căn nhà cũ có nuôi được con cái đâu."

Cả quán nước im lặng mất vài giây trước câu nói thô ráp ấy.

"Tôi nuôi bốn đứa con ăn học," bác Long tiếp tục, ngón tay gầy guộc chỉ ra con đường bê tông tối mờ ngoài ngõ. "Hai đứa lớn đi làm công nhân dưới khu công nghiệp Hải Phòng, một tháng chắt bóp gửi về được đôi ba triệu, ở phòng trọ mười mét vuông nóng như cái lò sấy. Thằng út vừa thi xong cấp ba, muốn đi học trường nghề sửa chữa ô tô mà tôi chạy vạy khắp họ hàng không ra nổi hai mươi triệu tiền đóng học phí đầu năm. Giờ dự án nó vào, nó đền bù cho tiền tỷ. Tôi cầm số tiền ấy, chia cho hai đứa lớn mỗi đứa một khoảnh đất ngoài khu tái định cư để chúng nó tự cất nhà, cho thằng út đi học nghề đàng hoàng. Còn hai thân già này, dắt nhau ra khu mới ở căn nhà ngói con con, sạch sẽ, có nước máy có đường nhựa mà đi, sướng gấp vạn lần còng lưng bám cái xó ao tù nước đọng này!"

"Bác Long nói chí phải đấy!" Mấy người đàn ông gật đầu lia lịa.

"Cứ bảo giữ quê với chả giữ gốc," chú Bảy chêm vào, giọng đầy vẻ tự tin của người nắm bắt thời cuộc. "Cái gốc mà không có tiền bón vào thì cũng thành cây củi mục thôi. Mười lăm năm trước cái dự án Tân Minh nó đổ bể là vì hồi đó nhà nước chưa quản lý chặt, chủ đầu tư năng lực kém. Chứ giờ tập đoàn lớn người ta về, ngân hàng bảo lãnh đàng hoàng, tiền trao cháo múc thì sợ đếch gì! Bán! Cứ có giá là bán sạch!"

Tôi im lặng ngồi ở góc bàn, hai lòng bàn tay áp chặt vào thành cốc chè đã nguội ngắt. Lời của bác Long, tiếng tính tiền của chú Bảy như những cái tát nện thẳng vào sự tự ái của tôi. Họ không tham lam, họ chỉ muốn con cái họ thoát khỏi cảnh chật vật. Và bản thân tôi bước xuống chuyến xe khách đêm hôm trước cũng với đúng cái tâm thế ấy: bán đứt căn nhà của bố để xóa nợ, để trốn chạy sự thất bại của chính mình. Tôi chẳng khác gì họ.

"Khang này," bác Hùng tổ trưởng quay sang tôi, kéo tôi ra khỏi dòng suy nghĩ. "Nhà cháu nằm sát mép đường gom giai đoạn hai đấy. Vị trí đẹp nhất nhì khu Tân Minh này. Đợt này mà giải tỏa, chắc được giá cao lắm. Mẹ con cháu bàn tính thế nào rồi? Có định bán hết không?"

Mấy bàn tay đang gõ bàn đột ngột dừng lại. Mọi ánh mắt trong quán đồng loạt quay sang nhìn thẳng vào mặt tôi.

Tôi siết nhẹ quai cốc nước, cố nặn ra một nụ cười nhạt:

"Cháu chưa tính đến chuyện đó bác ạ. Mẹ cháu đang trên thành phố, việc nhà đất còn phải đợi mẹ cháu về bàn lại đã."

"Ối dào, còn bàn gì nữa ông em ơi!" Chú Bảy xua tay lia lịa. "Căn nhà đấy rộng cả trăm mét vuông, lại có mặt tiền ngõ rộng. Bán đi khéo đủ tiền mua căn chung cư cao cấp ở thủ đô, rước bà Lan lên đấy mà an dưỡng tuổi già, việc gì phải giữ lại cái nhà cũ kỹ làm gì cho ẩm mốc!"

Tôi chỉ gật đầu qua loa rồi đứng dậy, đặt tiền chén nước lên bàn rồi xin phép ra về.

Tôi bước nhanh trên con đường bê tông. Tiếng cười nói bàn tán về những con số hàng trăm triệu, hàng tỷ đồng vẫn đuổi theo sau lưng tôi, râm ran khắp một góc trời đêm.

Đến khúc quanh dẫn vào ngõ cụt sát bờ kênh cũ, tiếng ồn ào sau lưng bỗng tắt hẳn. Con ngõ chìm nghỉm trong bóng tối.

Dưới ánh đèn đường vàng vọt hắt qua tán chuối rách, trước hiên một căn nhà cấp bốn xập xệ lợp fibro xi măng, có hai bóng người đang bất động.

Đó là nhà cô Tư thợ may.

Chiếc cọc gỗ sơn đỏ của ban dự án được đóng ngay chính giữa lối đi dẫn vào căn nhà. Vạch sơn cam kéo dài từ mép mương, xẻ đôi cả mảnh sân nhỏ nơi cô Tư vẫn kê chiếc bàn máy khâu con con để kiếm sống qua ngày.

Cửa nhà mở toang. Không có tiếng máy khâu lạch cạch quen thuộc như mọi khi.

Người đàn bà ngoài năm mươi tuổi, gầy gò, đôi mắt thâm quầng vì những đêm thức trắng may vá thuê, đang ngồi thụp xuống bậc thềm gạch vỡ. Đôi bàn tay gầy trơ xương của cô run rẩy bấu chặt lấy vạt áo bà ba bạc màu. Bên cạnh cô là đứa con gái tật nguyền đang ngồi trên chiếc xe lăn cũ, hai mắt đỏ hoe, hoảng loạn nhìn dải băng nilon màu đỏ đang giật phần phật trong gió đêm.