Chương 25: Vinh

Tập hồ sơ gáy xoắn in dòng chữ Minh Khê Riverside nằm ngay ngắn giữa bàn kính đối diện.

Người đàn ông tên Vinh khẽ ngước mắt lên. Ánh mắt anh ta lướt qua khoảng không gian giữa hai dãy bàn, chạm phải Minh Anh, rồi dừng lại ở gương mặt tôi chừng một giây. Không có vẻ gì là bối rối hay giật mình của một kẻ vừa bị nghe lén. Ngược lại, khóe miệng anh ta hơi giãn ra, gật đầu chào Minh Anh bằng một cử chỉ lịch thiệp, chừng mực của người quen giao thiệp công việc.

"Minh Anh à?" Vinh cất tiếng. "Cái ma-két hội trại trường cấp ba bên huyện gửi em làm xong chưa?"

"Em vừa gửi bản phác thảo đợt một sáng nay rồi anh," Minh Anh đáp, giọng tự nhiên, không hề lúng túng. Cô với tay lấy ly trà đào cam sả hút một ngụm rồi nói tiếp: "Không ngờ anh Vinh về sớm thế. Tưởng cuối tuần bên ban quản lý mới họp thẩm định thực địa?"

"Công việc xong sớm thì về thôi," Vinh gấp cuốn sổ ghi chép bìa da màu xám tro lại, đưa tay ra hiệu cho hai nhân viên cấp dưới thu dọn bản đồ quy hoạch. "Dưới này đất bãi đang vào mùa khô, tranh thủ cắm mốc giới sớm ngày nào đỡ vất vả ngày ấy."

Hai tay nhân viên nhanh chóng cuộn tròn những tờ bản vẽ khổ lớn, nhét vào ống nhựa đựng tài liệu rồi đứng dậy cúi chào, rời khỏi quán trước.

Vinh không đi cùng họ. Anh ta nhấc cốc nước khoáng chanh đã vơi một nửa, đứng dậy, bước thẳng về phía bàn chúng tôi.

Bước đi gọn gàng, dứt khoát. Người đàn ông trạc bốn mươi tuổi, vóc dáng săn chắc trong chiếc áo polo xám tro, cổ tay đeo chiếc đồng hồ mặt thép dây dù sẫm màu. Từng cử chỉ đều toát lên vẻ chừng mực, tự tin của một người quen nắm quyền kiểm soát tình hình.

"Ngồi cùng được chứ?" Vinh chỉ vào chiếc ghế trống cạnh tôi.

"Anh cứ tự nhiên," Minh Anh nhếch mép cười, dịch chiếc MacBook sang một bên nhường chỗ.

Vinh kéo ghế ngồi xuống, đặt chiếc điện thoại lên mặt bàn. Ánh mắt anh ta dừng lại trên gương mặt tôi, đôi lông mày rậm khẽ nhướng lên:

"Người quen của em à Minh Anh?"

"Bạn học cấp ba của em," Minh Anh giới thiệu, mắt liếc sang tôi. "Nguyễn Minh Khang. Con trai chú Thành ở khu Tân Minh đấy anh."

Cái tên Nguyễn Minh Khang rơi vào không gian quán cà phê nghe rõ mồn một.

Ngón tay đang cầm mép cốc của Vinh dừng lại giữa chừng. Anh ta nhìn thẳng vào mắt tôi, tia nhìn xã giao ban nãy lập tức chùng xuống, chăm chú và sắc lạnh.

"Khang à?" Vinh đặt cốc nước xuống bàn, cất giọng trầm hẳn xuống. "Anh nghe bác Hùng tổ trưởng kể em vừa về hôm trước. Chuyện của chú Thành... cho anh gửi lời chia buồn với em và gia đình nhé. Tuần trước anh đang mắc kẹt dở đợt đấu thầu trên tỉnh, không kịp về thắp nén nhang cho chú."

"Cảm ơn anh," tôi đáp, giọng giữ ở mức phẳng lặng.

Tôi nhìn người đàn ông ngồi trước mặt mình. Trong đầu tôi, hình ảnh trang bìa còng màu nâu nằm dưới gian phòng kho lập tức dội về: chữ ký mực đen đậm nét của Trần Văn Quang. Độ tuổi trạc bốn mươi, phong thái chỉ huy và cách người đàn ông tên Vinh này khoanh vùng dải đất Tân Minh... mối liên hệ giữa anh ta và người ký tên mười lăm năm trước gần như đã hiện rõ.

"Anh biết bố tôi từ trước à?" Tôi hỏi thẳng.

Vinh không né tránh câu hỏi. Anh ta tựa lưng vào thành ghế gỗ, hai tay đan vào nhau đặt trên đùi:

"Biết chứ. Cả cái thị trấn này, ai từng dính dáng đến đất cát hay quy hoạch từ mười lăm năm trước mà không biết chú Thành. Bố anh ngày xưa từng làm việc với chú Thành suốt cả năm trời khi chuẩn bị dự án Tân Minh cũ. Sau này tuy dự án dừng lại, bố anh chuyển công tác lên mạn trên, nhưng mỗi lần nhắc đến Minh Khê, ông cụ vẫn bảo chú Thành là người đàng hoàng nhất mà ông từng gặp ở cái đất này."

"Đàng hoàng?" Tôi nhếch mép, một nụ cười khô khốc không giấu nổi vẻ mỉa mai. "Bố tôi đàng hoàng đến mức tự nhận hết tội lỗi về mình, rồi dành cả mười lăm năm còn lại của cuộc đời để đi dọn dẹp hậu quả cho những người tin vào cái dự án của các anh."

Không khí quanh bàn bỗng chùng hẳn xuống. Minh Anh gõ nhẹ đầu ngón tay lên mặt gỗ, đưa mắt nhìn tôi như một lời cảnh báo kín đáo, nhưng tôi phớt lờ.

Vinh không nổi giận, mí mắt thậm chí không giật lấy một cái trước sự công kích trực diện của tôi. Ánh mắt anh ta phẳng lặng một cách lạnh lùng, thứ bản lĩnh của người đã quá quen đối đầu với những phản ứng gay gắt nhất.

"Em nói đúng một phần," Vinh chậm rãi nói, giọng không hề có chút phòng thủ. "Dự án Tân Minh năm đó là một thất bại tồi tệ: sai từ tính toán dòng chảy, buông lỏng kiểm soát nhà thầu thi công tạm, và tệ nhất là đánh mất niềm tin của người dân. Bố anh có lỗi, những người phê duyệt thời điểm ấy đều có lỗi. Nhưng Khang này, nếu vì một lần vấp ngã cách đây mười lăm năm mà cả cái thị trấn này phải dừng lại, chấp nhận để đất bãi bồi mọc đầy cỏ dại và thanh niên lớn lên chỉ có cách bỏ xứ đi tha hương... thì đó không phải là cẩn trọng. Đó là hèn nhát."

"Hèn nhát à?" Tôi nhìn thẳng vào mắt anh ta, từng chữ thốt ra đanh lại. "Anh ngồi trên ô tô máy lạnh, cầm bản vẽ tiền tỷ trên tay thì nói gì chẳng hay. Anh có biết đêm con đập đất vỡ tung, nước ngập đến cổ người ta thế nào không? Anh có biết một người mười bảy tuổi bị đá đè nát chân, mười lăm năm trời phải chống nạng đục từng que tăm kiếm cơm qua ngày không? Anh có biết có những gia đình phải trốn nợ lên tận vùng kinh tế mới, cả đời không dám quay đầu nhìn lại cái cổng làng không?"

Tôi nói nhanh, giọng không lớn nhưng dồn dập và nghẹn đắng. Ký ức về chiếc chân bại liệt của anh Nam, những vết sẹo gai cào trên bắp chân ông Hân nơi đồi sắn, và bức thư tạ lỗi của bố dội về cùng lúc, nặng nghìn cân.

Vinh im lặng nghe hết. Anh ta không ngắt lời tôi một câu nào.

Khi tôi dừng lại, Vinh mới với tay lấy cốc nước khoáng, nhấp một ngụm nhỏ. Ánh mắt anh ta nhìn ra ngoài vách kính lớn, nơi những chiếc máy xúc đang miệt mài cạp từng gầu đất dưới lòng kênh cũ.

"Anh biết chứ," Vinh nói khẽ, giọng trầm xuống. "Anh biết anh Nam. Anh biết ông Hân. Anh thậm chí còn biết rõ hơn em, vì trước khi lập hồ sơ dự án Minh Khê Riverside này, anh đã dành suốt sáu tháng để lật lại từng trang tài liệu lưu trữ của dự án cũ, đọc từng biên bản đền bù và từng lá đơn khiếu nại năm hai nghìn không trăm mười một."

Vinh quay lại nhìn tôi, ánh mắt sắc bén và thực tế đến trần trụi:

"Nhưng Khang này, em từng làm việc trên thành phố rồi. Em từng làm quản lý dự án công nghệ, em thừa hiểu logic của sự phát triển. Một hệ thống bị lỗi thì phải vá lỗi, tối ưu lại kiến trúc và chạy tiếp, chứ không ai vì một lần hệ thống sập mà đập nát toàn bộ máy tính rồi quay về dùng giấy bút cả."

"Một cái ứng dụng máy tính hỏng thì chỉ mất vài dòng code," tôi phản bác. "Còn ở đây, nếu các anh làm sai, cái phải trả giá là máu và cuộc đời của con người."

"Chính vì thế lần này tiêu chuẩn kỹ thuật phải khác," Vinh nghiêng người về phía trước, từng chữ nện xuống rành rọt. "Tuyến đê bao thiết kế theo chuẩn chống lũ chu kỳ năm mươi năm một lần của Bộ Nông nghiệp. Hệ thống cống hộp ngầm thoát nước ra sông lớn có khẩu độ gấp ba lần mương cũ. Không có con đập tạm bợ nào bằng đất cát ở đây cả. Toàn bộ giai đoạn một được bảo lãnh tín dụng bởi ngân hàng nhà nước, tiền đền bù chuyển thẳng vào tài khoản của người dân trước khi bàn giao mặt bằng một tháng."

Vinh nhìn quanh quán cà phê, rồi đưa tay chỉ ra con đường nhựa phẳng lì ngoài cửa kính:

"Khu phố Tân Minh của em hiện tại trông thì có vẻ yên bình, nhưng hạ tầng đã nát bét từ lâu rồi. Rãnh thoát nước hở bốc mùi, đường ngõ chật chội xe cứu hỏa không vào lọt, đất đai manh mún không thể phát triển kinh tế. Nếu không có dự án này kéo trục giao thông và thương mại về, năm mười năm nữa người già khuất núi hết, thanh niên đi hết, nơi này sẽ thành một cái làng chết. Em muốn bảo vệ cái gì ở một cái làng chết?"

Câu hỏi của Vinh rơi trúng vào sự bế tắc trong lòng tôi.

Vinh không phải kẻ bất lương. Lập luận của anh ta sắc bén và hoàn toàn có lý. Dự án thực sự mở ra cơ hội đổi đời. Nhưng sự tự tin sắt đá ấy lại khiến sống lưng tôi lạnh ngắt: mười lăm năm trước, bố tôi cũng từng tin chắc vào một viễn cảnh tương tự.

"Dự án của anh quy hoạch bao trùm cả khu dân cư cũ phía trong đúng không?" Tôi hỏi, giọng khô khốc.

"Chỉ giải tỏa một phần xóm bãi bồi và các hộ nằm dọc hành lang thoát lũ," Vinh thản nhiên đáp. "Căn nhà cũ của bố em nằm sát mép ranh giới quy hoạch giai đoạn hai. Vị trí rất đẹp, ngay cạnh trục đường nội khu mới. Nếu gia đình đồng ý chuyển nhượng hoặc hợp tác khai thác, giá trị đền bù sẽ đủ để em mua một căn chung cư cao cấp trên Hà Nội và còn dư một khoản vốn lớn để làm ăn."

Tôi im lặng nhìn cốc cà phê đen đã tan hết đá.

Lại là một lời mời chào chuyển nhượng. Mười lăm năm trước, bố của Vinh cũng từng ngồi đối diện bố tôi với những lời hứa hẹn tương tự.

Vinh nhìn đồng hồ trên tay, rồi đứng dậy. Anh ta chỉnh lại cổ áo polo, cầm lấy tập tài liệu đóng gáy xoắn in dòng chữ Minh Khê Riverside. Trước khi bước đi, anh ta dừng lại, nhìn thẳng vào mắt tôi:

"Anh biết em đang nghĩ gì, Khang à. Nhưng anh không định giữ Minh Khê nguyên như 15 năm trước. Anh muốn làm thứ mà dự án năm đó không làm được."