Chương 21: Sự Im Lặng Của Ông Minh

Gió sông thổi ngược lên triền đê mang theo mùi tanh nồng của bùn phơi nắng.

Bà lão cắp rổ rau muống đã đi khuất sau rặng tre từ lâu, để lại một mình tôi đứng chơ vơ bên hàng rào thép gai hoen rỉ. Lời bà nói cứ lặp đi lặp lại trong đầu tôi, ráo hoảnh và dứt khoát: “Nếu muốn biết ông Thành hối hận chuyện gì nhất, hỏi ông Minh.”

Tôi rẽ ngược lên mặt đê lởm chởm đá dăm. Nắng đầu giờ chiều xiên rát gáy. Từng bước chân nện gấp trên nền đất bốc lên những cuộn bụi mù.

Tôi cần một câu trả lời dứt khoát. Quá đủ cho những cái nhìn ái ngại và những lời úp mở nửa vời từ sáng đến giờ.

Lán sửa xe của ông Minh hiện ra ở khúc cua khuất gió.

Ông Minh không sửa xe nữa. Người thợ già ngồi thu lu trên chiếc ghế đòn thấp tịt, hai bàn tay cáu bẩn cặm cụi dùng bàn chải sắt miết vào từng kẽ răng nhông xích ngâm trong chậu xăng. Tiếng kim loại cạo ràn rạt chói tai giữa trưa vắng.

Thấy bóng người che khuất luồng sáng trước cửa lán, ông Minh không ngẩng lên ngay. Ông nhúng bàn chải vào chậu xăng, giọng càu nhàu:

"Hết săm rồi. Muốn vá thì dắt xe sang tiệm thằng Tuấn đầu ngõ."

"Cháu không đến vá săm." Tôi đứng chôn chân ngay mép hiên, hai tay thọc sâu vào túi quần.

Đầu ngón tay dính xăng ngừng chuyển động.

Ông từ từ ngẩng đầu lên. Nhìn thấy tôi, đôi mày rậm bạc trắng của ông nhíu chặt lại. Ông đặt chiếc bàn chải đánh cạch xuống mép chậu sắt, với lấy giẻ lau chùi tay:

"Lại là cháu à? Chú bảo rồi cơ mà, chuyện cũ qua mười mấy năm rồi, đào bới lên làm cái gì? Cháu không có việc gì làm à?"

"Cháu vừa ra bến đò cũ," tôi nói, giọng phẳng lì, gằn từng tiếng một. "Cháu vừa đứng trước đống gạch vụn nhà bác Lê Bá Hân."

Trong căn lán oi nồng, mọi âm thanh đột ngột ngưng bặt.

Tiếng cọt kẹt của chiếc quạt tai voi bỗng trở nên rõ mồn một. Bàn tay đang cầm giẻ lau của ông Minh cứng đờ lại giữa không trung. Đôi mắt sắc lạnh của người thợ già thoáng dao động, một vệt tối sầm sập xuống gương mặt đầy những vết đồi mồi và nếp nhăn nheo.

Ông Minh không nhìn tôi nữa. Ông cúi xuống, ném chiếc giẻ lau dính đầy dầu đen sang một bên, rồi với lấy chiếc bao thuốc lá Thăng Long dẹt lép nằm trên mặt bàn thợ. Ông rút một điếu thuốc, ngón tay run nhẹ khi bật chiếc bật lửa gas màu đỏ.

Phải đến lần quẹt thứ ba, ngọn lửa mới bùng lên.

Khói thuốc cay xè phả ra, quẩn quanh dưới mái tôn thấp lè tè.

"Cháu tìm ra chỗ đó làm gì?" Ông Minh hỏi, giọng khàn đặc, khô khốc.

"Cháu nghe đoạn băng ghi âm bố cháu lưu lại năm 2011 rồi," tôi bước thêm hai bước vào trong lán, kéo chiếc ghế nhựa ngồi xuống đối diện ông. "Bố cháu bảo bác Hân: 'Anh cứ tin tôi một lần'. Bố cháu cam kết không có bẫy chữ nghĩa, bố cháu bảo bán đất lấy tiền mua nhà mặt đường, cho con học nghề lái xe tải. Rồi sao nữa chú? Dự án vỡ đập, công ty ôm tiền chạy, con trai bác ấy nợ nần vì cờ bạc, cả nhà phải bán tháo chạy trốn lên mạn ngược trong đêm!"

Tôi chống hai tay lên đầu gối, chồm người về phía trước, quai hàm bạnh ra:

"Bố cháu đã sai! Ông ấy tự tin thái quá vào uy tín của mình, ông ấy đẩy một gia đình vào ngõ cụt! Tại sao chú giấu cháu? Tại sao tất cả mọi người ở cái xóm Tân Minh này đều nhìn bố cháu như một vị thánh, trong khi chính ông ấy là người đã gián tiếp phá nát cuộc đời người ta?"

Ông Minh rít một hơi thuốc dài đến mức đầu điếu thuốc đỏ rực lên, tàn thuốc cháy xèo xèo. Ông nhắm nghiền mắt lại, phả một luồng khói đặc quánh qua mũi. Lồng ngực người lính già phập phồng dưới lớp áo may ô cáu bẩn .

Ông mở mắt, cái quắc mắt gay gắt rụng sạch, chỉ còn lại ánh nhìn trũng sâu, mệt mỏi.

"Bố cháu không phải thánh nhân," ông Minh nói chậm rãi, từng lời thốt ra như phải dùng hết sức lực để kéo lên từ đáy cổ họng. "Bố cháu là một thằng dại dột. Cả đời này, tao chưa từng thấy thằng nào dại dột và khổ sở như ông Thành."

"Mày có biết cái đêm nhà thằng Hân dắt díu nhau lên xe tải trốn đi, bố mày làm gì không?" Ông Minh nhìn thẳng vào mắt tôi, khóe miệng giật giật. "Hôm đó trời mưa như trút nước. Bố mày cầm theo hai mươi triệu - toàn bộ tiền tiết kiệm mà mẹ mày gom góp định lợp lại cái mái nhà - chạy bộ trong đêm ra bến đò để đưa cho thằng Hân làm lộ phí. Nhưng ra đến nơi thì nhà nó đã khóa xích cổng, xe lăn bánh được nửa tiếng rồi."

Ông Minh gõ mạnh ngón tay trỏ xuống mặt bàn gỗ, tiếng gõ đanh gọn:

"Bố mày đứng chôn chân giữa cái sân bùn lầy nhà thằng Hân suốt từ nửa đêm đến tận sáng bạch. Mưa xối xả vào mặt, người ướt như chuột lột. Sáng hôm sau tao đi tìm thì thấy ông ấy ngồi bệt dưới gốc chuối, hai tay ôm mặt khóc. Mày sống với ông ấy hai mươi mấy năm, mày đã bao giờ thấy bố mày khóc chưa?"

Tôi đứng đờ ra đó.

Bố tôi chưa bao giờ khóc. Trong ký ức của tôi, một khối đá câm lặng, một bóng lưng khô khốc sau làn khói thuốc lào. Dù có chuyện gì xảy ra, ông cũng chỉ im lặng và chịu đựng.

"Ông ấy khóc như một đứa trẻ con bị người ta đánh đòn," giọng ông Minh chùng xuống, cay đắng. "Ông ấy bảo với tao: 'Minh ơi, tôi giết cả nhà anh Hân rồi. Người ta tin tôi, người ta mới ký giấy. Giờ người ta lưu lạc đầu đường xó chợ, tôi lấy cái gì đền cho người ta đây?'. Tao bảo chuyện đó là do thiên tai, do thằng chủ đầu tư khốn nạn lừa đảo, ông có biết trước được đâu mà tự nhận tội. Nhưng ông ấy không nghe. Ông ấy bảo: 'Tôi có học hơn người ta. Người ta không biết chữ, người ta tin vào cái danh thầy giáo của tôi. Tôi dốt mà tôi lại tưởng mình hay, tôi đẩy người ta xuống hố'."

Ông Minh dí mẩu thuốc lá cụt ngủn vào đáy gạt tàn, nghiền nát bấy:

"Từ cái ngày hôm đó, bố mày như biến thành một người khác. Ông ấy từ chối mọi đợt xét khen thưởng giáo viên ưu tú của tỉnh, ông ấy từ chối cả cái ghế hiệu phó trường cấp ba mà người ta đã nhắm sẵn cho ông ấy. Ông ấy bảo ông ấy không xứng đáng làm gương cho ai cả. Mười mấy năm trời, cứ gom được đồng nào từ tiền lương, tiền dạy thêm, ông ấy lại đem đi chuộc lỗi. Chỗ này vài triệu đóng học cho con người ta, chỗ kia mua cho thằng Nam bộ đồ nghề, chỗ nọ gửi thuốc khớp cho bà Sáu... Ông ấy làm như một thằng điên, làm đến kiệt cùng sức lực để hy vọng cái lương tâm ông ấy bớt cắn rứt!"

Từng lời của ông Minh nện xuống buốt rát. Cái vỏ bọc vô can mà tôi dựng lên suốt sáu năm qua để trách cứ ông bỗng chốc vỡ vụn. Trước mắt tôi không còn là một ông bố vô tâm xa cách, mà là một người đàn ông đã tự kết án chính mình, tự đày đọa mình suốt nửa đời người giữa cái xóm nghèo này.

"Nhưng tại sao lại giấu cháu?" Tôi siết chặt hai bàn tay lại, giọng tôi run lên vì uất ức. "Tại sao không ai nói cho cháu biết? Mẹ giấu, chú giấu, cả cái xóm này đều giấu! Để cháu sống suốt mười mấy năm trời với ý nghĩ bố coi thường cháu, bố không cần gia đình, bố chỉ thích đi lo chuyện bao đồng của thiên hạ? Chú có biết cảm giác làm con của một người mà mình nghĩ là không yêu mình nó tồi tệ thế nào không?"

Ông Minh ngẩng lên nhìn tôi. Ánh mắt ông trút sạch vẻ gắt gỏng, chỉ còn lại sự mệt mỏi và cái nhìn đăm đắm như đang nhìn chính người bạn già năm xưa.

"Vì bố mày không muốn mày phải gánh món nợ của ông ấy."