Chương 31: Ổ Cứng Trong Bụng Tời

Chiếc xuồng tuần tra của tổ kiểm soát đê điều cập sát vào mạn đuôi xà lan GP-09. Anh Lợi đứng ở mũi xuồng ghì chặt sào móc vào cọc bích, đón túi dây bạt niêm phong từ cán bộ kỹ thuật hình sự.

"Đưa Sâm lên cáng bạt khô, chuyển thẳng xuống xuồng tuần tra," Khải dặn dò tổ hỗ trợ khi đón chiếc đèn pha rọi dã chiến. "Không để ủng hay quần áo ướt của đối tượng quẹt vào các kết cấu thép dẫn xuống lạch."

Hai cán bộ công an phường cẩn trọng đặt chân trên dầm gỗ khô, xốc nách đưa Đặng Hữu Sâm qua mạn tàu trong khi bắp chân phải của hắn vẫn co cứng, chuyển giao việc canh giữ dưới khoang xuồng để tổ khám nghiệm tập trung vào hiện trường boong xà lan.

Nam kéo sợi dây bạt dứa màu vàng cam, căng một đường viền bao quanh toàn bộ cụm tời thủy lực và khu vực bệ máy đặt giữa thân xà lan. Tấm bạt che dã chiến được cố định bốn góc vào các cọc neo sắt bằng dây dù bện khô, tạo thành một khoang làm việc kín gió, ngăn những giọt nước lợ từ mạn tàu bắn vào mặt sàn thao tác.

"Mặt sàn khu vực tời kéo đã cách ly hoàn toàn với các rãnh thoát nước mạn trái," Nam cúi người, dùng phấn thạch cao đánh dấu vị trí chiếc cờ-lê xích và dấu trượt của đế giày da trên lớp tôn gân. "Kỹ thuật hình sự có thể bắt đầu khám nghiệm cụm hộp số."

Cán bộ giám định cơ học mở chiếc vali nhôm, lấy ra bộ kìm bấm thủy lực cầm tay và ba ống nghiệm thu mẫu kim loại có nắp đậy kín. Ánh đèn rọi hội tụ công suất lớn quét qua cụm hộp số gang đúc dày cộp, làm nổi rõ từng vết xước sâu còn ánh màu kim loại mới trên nắp bảo vệ.

Khải soi luồng sáng trắng vào chiếc khóa đồng mang số hiệu mười bốn. Thân khóa bằng đồng thau dày hơn một đốt ngón tay đã bị lưỡi cưa sắt cắt đứt hơn hai phần ba tiết diện. Vết cưa nham nhở để lộ phần lõi kim loại vàng sậm, những mạt đồng mịn li ti vương vãi thành từng vệt mỏng dọc theo khe rãnh của nắp hộp số.

"Cán cưa sắt cầm tay của Sâm còn dính dầu mỡ ở bệ máy phía sau," Khải nói, tay giữ tấm thước đo độ dài đặt cạnh vết cưa. "Hắn thao tác cắt then khóa từ trên xuống dưới, nhưng chưa kịp cắt đứt hẳn thì sợi dây chì niêm phong đã giữ chặt quai khóa vào chốt hãm."

Cán bộ giám định dùng panh y tế gắp các mẩu mạt đồng rơi rải rác trên rãnh máy, thả cẩn thận vào ống nghiệm rồi dán nhãn niêm phong. Khi anh đưa kìm bấm thủy lực vào định cắt nốt phần then đồng bị cưa dở, Khải soi đèn nhìn kỹ viên chì dập nổi dòng chữ BAN CHỈ HUY ĐÊ ĐIỀU 1994 vẫn còn nguyên sợi dây xỏ qua chốt hãm. Trên bề mặt then khóa bằng đồng thau, dù vị trí này nằm cao hơn mặt sàn tôn ngập nước gần nửa mét, một lớp màng ẩm lạnh li ti vừa rịn ra, đọng thành những giọt xám mờ bám dọc thân khóa.

"Lúc nãy soi đèn chưa có lớp nước này," Nam ghé mắt nhìn, giọng trầm xuống.

Không ai chạm tay vào kim loại. Đoạn cáp thép bện chạy từ gầm bệ máy đâm xuyên qua đáy lườn tàu bỗng khẽ giật một nhịp rất nhẹ dưới dòng nước lợ, phát ra một tiếng rắc khô khốc ở khớp nối chân đế rồi lại chìm vào im lặng.

"Dừng kìm lại," Khải ra hiệu cho cán bộ giám định. "Không cắt then khóa. Dây chì niêm phong năm chín tư còn nguyên, chỉ chụp ảnh ghi nhận vết cưa của Sâm và giữ nguyên trạng cụm hộp số này."

Cán bộ kỹ thuật lùi lại, dùng máy ảnh chuyên dụng chụp cận cảnh vết cưa trên then đồng và sợi chì niêm phong từ các góc độ. Khải hạ thấp luồng sáng đèn pin, rà kỹ xuống phần chân đế tiếp giáp giữa vỏ gang đúc với sàn xà lan GP-09.

Bốn thanh giằng thép hộp cỡ lớn hàn đè lên sống chịu lực của lườn tàu để lại những vệt xỉ hàn màu xám xanh mới tinh, chưa hề ngả màu gỉ sét. Men theo chân đế tời, một đường cáp bọc giáp chì cỡ nhỏ không hề đi vào hộp số bị khóa số mười bốn, mà luồn vòng ra phía sau, chui tọt vào khe hở dưới một tấm thép phụ hình chữ nhật dày chừng mười lăm ly được hàn đắp thêm vào góc lườn.

"Đường cáp truyền dữ liệu đi vào khoang phụ bên dưới," Khải chỉ đầu sào cách điện vào tấm thép mới gắn. "Hộp số có niêm phong năm chín tư là kết cấu cũ nguyên bản của công trình đê điều. Khoang chứa thiết bị của Gia Phúc nằm ở tấm nẹp rời này."

Cán bộ kỹ thuật dùng máy vặn bu-lông tháo bốn con ốc lục giác mới tinh ở bốn góc tấm thép phụ. Lớp gioăng cao su non chống nước vừa được bóc tách để lộ một khoang kín hình hộp chữ nhật khoét âm vào sống dầm xà lan.

Mùi mỡ bò tổng hợp công nghiệp bốc lên ngai ngái. Bên trong khoang thép phụ, một khối vật liệu hình chữ nhật bọc kín bằng nhiều lớp màng co màu đen nằm lọt thỏm giữa lớp mút xốp chống va đập. Bốn đầu giắc cắm tín hiệu gắn cố định vào mặt sau khối màng co, nối trực tiếp với tuyến cáp dữ liệu chạy về cabin.

"Có module lưu trữ độc lập," Khải soi luồng sáng vào khe khoang phụ. "Toàn bộ đầu cắm đều quét sáp chống ẩm chuyên dụng của thiết bị khảo sát công trình. Chỗ giấu dữ liệu thực tế của Gia Phúc nằm ở đây, hoàn toàn tách rời với cụm khóa số mười bốn bên trên."

Nam mang chiếc vali chứa thiết bị thu giữ vật chứng điện tử tới sát bệ máy, trải tấm cao su cách điện lên mặt dầm gỗ rồi đặt sẵn khay nhôm lót mút chống tĩnh điện.

Khối vật liệu bọc màng co nằm khít trong khe mút xốp, mép cao su bảo dưỡng dính chặt vào vách ngăn. Cán bộ giám định dùng kẹp cao su ép nhẹ vào hai cạnh bên, lựa thế rút thẳng khối thiết bị ra khỏi khoang chứa mà không tác động lên kết cấu thép xung quanh.

Khối thiết bị trượt ra ngoài, để lại một khoảng trống lót mút xốp khô ráo bên trong lườn xà lan.

Dưới lớp màng co chống nước ba lớp vừa được bóc tách là một ổ cứng thể rắn di động vỏ hợp kim nhôm màu xám đậm cùng module vi mạch ghi nhận tín hiệu ca máy tự động của hãng thiết bị công trình Tân Long. Trên thân ổ cứng, con tem niêm phong bằng giấy bạc của Công ty TNHH Cơ giới và Xây dựng Gia Phúc vẫn còn nguyên vẹn vết mực đóng dấu giáp lai màu đỏ tươi: GP-DATA-BACKUP-02.

"Mã seri dập nổi là GP-SSD-9842," Nam đối chiếu dãy số khắc chìm trên lưng ổ nhôm với sổ công tác. "Khớp với danh mục thiết bị phụ trợ ghi trong sổ tay điều hành máy xúc của Gia Phúc thu giữ trên xe bán tải."

Nam đặt ổ cứng vào khay nhôm lót mút chống tĩnh điện, chưa đóng nắp niêm phong mà để mở để chuẩn bị đọc dữ liệu pháp y, rồi nhìn lại chiếc khóa số mười bốn vẫn đang đọng những giọt ẩm mờ trên bệ máy tời: "Nếu Sâm có thể dễ dàng lấy ổ cứng từ khoang phụ này ra để tẩu thoát... thì thứ hắn vừa cắm đầu cưa chiếc khóa năm chín tư để tìm là cái gì?"

Khải không đáp. Anh nhìn vết cưa dở dang trên then đồng thau rồi quay bước về phía cabin lái: "Mang ổ cứng vào cabin trích xuất ảnh đĩa trước. Cán bộ kỹ thuật lập biên bản đọc dữ liệu qua thiết bị khóa ghi, xong xuôi mới đóng hộp niêm phong vật chứng gốc."

Chiếc máy tính dã chiến chuyên dụng của cơ quan điều tra được khởi động trên bàn làm việc trong cabin. Nam kết nối ổ cứng thu giữ qua một thiết bị khóa ghi dữ liệu phần cứng chuyên dụng nhằm đảm bảo toàn bộ cấu trúc dữ liệu gốc không bị can thiệp hay thay đổi dù chỉ một bit trong quá trình trích xuất.

Màn hình máy tính hiển thị thanh trạng thái sao chép ảnh đĩa. Quạt tản nhiệt của máy tính kêu ro ro ngắt quãng giữa không gian im ắng của cabin xà lan.

"Dung lượng ổ đĩa là hai tê-ra-bai," Nam theo dõi các dòng mã hiển thị trên màn hình. "Có hai phân vùng chính. Phân vùng một chứa nhật ký điều động máy xúc, dữ liệu quét cao độ đáy sông và bảng chấm công công nhân từ tháng sáu đến nay. Phân vùng hai là hệ thống ghi nhận áp lực tời neo và cảm biến độ căng cáp ngầm của xà lan GP-09."

Khải kéo chiếc ghế gỗ ngồi xuống cạnh Nam, mở cuốn sổ công tác ghi chép các mốc thời gian đã thu thập được từ lời khai nhân chứng và biên bản hiện trường:

"Trích xuất toàn bộ dữ liệu từ ngày mười lăm tháng chín đến rạng sáng ngày hai mươi tư tháng chín. Chú ý các mốc thời gian sụt áp bốn giây, thời điểm triều dâng ngập bậc ba và nhật ký hoạt động của máy xúc gầu ngoạm số không lăm."

Từng thư mục dữ liệu được giải nén và đối chiếu trên phần mềm phân tích nghiệp vụ.

Tệp dữ liệu điều phối nạo vét ca đêm ngày hai mươi ba tháng chín mở ra một chuỗi bản ghi chi tiết. Máy xúc gầu ngoạm số 05 của Công ty Gia Phúc đã vận hành liên tục từ hai mươi mốt giờ đêm ngày hai mươi ba tháng chín đến một giờ hai mươi phút sáng ngày hôm sau.

Tại dòng nhật ký ghi nhận lúc hai mươi ba giờ mười lăm phút đêm hai mươi ba tháng chín, biểu đồ áp lực của hệ thống tời kéo neo xà lan GP-09 đột ngột ghi nhận một xung lực giằng ngược với cường độ vượt ngưỡng ba lần so với định mức vận hành an toàn.

"Nhìn vào dòng log này," Nam chỉ đầu bút vào dãy số nhấp nháy trên biểu đồ. "Lúc hai mươi ba giờ mười lăm phút, cần tời phụ số hai bị giằng căng cực đại. Đây đúng là thời điểm ông Bùi Văn Ngạn chứng thực nước triều dâng ngập bậc ba và Đặng Hữu Sâm xuất hiện tại bến Bến Đông."

Khải đối chiếu dòng log với bản sao nhật ký công trường thu được trên xe bán tải của Sâm. Trong cuốn sổ tay giấy mang đi tẩu thoát, toàn bộ phần ghi chép từ hai mươi ba giờ đêm đến hai giờ sáng đã bị dùng dao cạo rách bề mặt giấy, rồi dùng bút bi xanh viết đè lên dòng chữ: 'Máy xúc dừng bảo dưỡng động cơ, công nhân nghỉ tại lán'.

"Bản giấy bị cạo sửa thủ công," Khải nói, giọng đanh lại. "Nhưng module ghi log tự động lắp trong bụng tời vẫn lưu vết dữ liệu thô. File nhật ký điều hành trên ổ cứng này có dấu vết sửa đổi lần cuối vào lúc hai giờ mười lăm phút sáng ngày hai mươi tư tháng chín, chỉ ba mươi lăm phút sau khi chiếc xe bán tải của Sâm rời khỏi bến."

Nam tiếp tục cuộn chuột xuống các phân vùng lưu trữ sâu hơn trong cấu trúc thư mục của Gia Phúc.

Tại một thư mục ẩn mang tên 'Su-co-Noi-bo-2026', màn hình máy tính hiển thị ba tệp âm thanh định dạng nén và một bản quét tài liệu viết tay không có số hiệu công văn.

Nam cắm tai nghe chuyên dụng, mở tệp âm thanh đầu tiên ghi ngày mười sáu tháng chín. Tiếng rè rè của sóng vô tuyến và tiếng gió rít qua micro phát ra từ màng loa, xen lẫn giọng nói the thé quen thuộc của Đặng Hữu Sâm và tiếng thở hổn hển của một người đàn ông khác.

'Alo, anh Sâm à? Thằng Vượng... thằng Vượng bị rồi!' Giọng người thợ máy vang lên gấp gáp trong đoạn ghi âm. 'Nó vừa lội xuống mép bùn gỡ cái móc cáp tời phụ thì nước triều tràn qua ủng. Tay nó đang vịn vào sợi cáp thép bện, tự nhiên cả người nó giật nảy lên rồi bắp chân cứng ngắc như khúc gỗ, ngã ngửa ra bãi bồi!'

Tiếng Sâm gắt gỏng trong tai nghe: 'Mày ngắt cầu dao tời chưa? Tao đã bảo dùng sào tre khều nó ra, cấm đứa nào thò tay trần bốc vào người nó!'

'Ngắt aptomat tổng rồi anh ạ! Nhưng sợi cáp lạnh buốt, rịn sương trắng xóa ra kìa! Thằng Vượng nằm trên ván gỗ khô thì tỉnh lại, nhưng hai chân nó run bần bật, không đứng dậy nổi. Mai em không cho thợ kéo cáp qua bãi bùn lúc triều lên nữa đâu, nguy hiểm lắm!'

'Mày im mồm đi!' Tiếng Sâm gầm lên trong đoạn ghi âm. 'Kê thêm hai tấm ván gỗ ở đầu bờ, thằng nào thao tác đổi dây thì đứng nguyên trên ván, tuyệt đối không được bước chân xuống bùn ướt khi tay đang chạm cáp. Cấm đứa nào bép xép chuyện này ra ngoài, lộ ra là thanh tra đê điều nó đình chỉ công trường đấy!'

Đoạn ghi âm kết thúc bằng tiếng cúp máy khô khốc.

Nam mở tiếp tệp tài liệu viết tay đính kèm. Đó là bản kiến nghị an toàn lao động do thợ máy trưởng Nguyễn Văn Vượng ký ngày mười bảy tháng chín, đề nghị ngừng sử dụng tuyến cáp thép néo ngầm qua bãi bồi Bến Đông do hiện tượng co cứng cơ nguy hiểm khi triều cường. Ở góc trên bản kiến nghị, có một nét bút dạ màu đỏ gạch chéo toàn bộ văn bản cùng chữ ký tắt của Đặng Hữu Sâm và dòng chữ ngắn: 'Không duyệt. Tăng cường ván kê chân, tiếp tục thi công ca đêm'.

Khải đứng dậy, hai tay tì lên mặt bàn gỗ cabin.

"Đặng Hữu Sâm đã biết rõ từ ngày mười sáu tháng chín," Khải nói chậm rãi, từng chữ rành rọt. "Hắn biết chính xác cơ chế nguy hiểm khi cơ thể người tiếp xúc đồng thời với sợi cáp thép và lớp bùn ngậm nước triều. Hắn biết nạn nhân sẽ bị co cứng cơ bắp, mất khả năng tự chủ và ngã xuống bãi lầy."

"Và đến đêm hai mươi ba tháng chín," Nam tiếp lời, mắt nhìn chăm chú vào dòng log điều động lúc hai mươi ba giờ mười lăm phút. "Xung lực tời neo vọt lên đúng lúc triều dâng ngập bậc ba. Sâm có mặt ở bến, biết rõ nguy cơ nhưng ca máy vẫn tiếp tục chạy, và Trọng là người duy nhất phải trực tiếp thao tác ở mạn ngoài bãi bồi."

Khải cầm tập tài liệu vừa in nhanh từ máy tính dã chiến, cùng Nam bước sang chiếc xuồng tuần tra đang neo áp mạn đuôi xà lan.

Bên dưới khoang xuồng, Đặng Hữu Sâm đang ngồi co ro trên chiếc ghế bạt dã chiến, hai cổ tay bị khóa chặt phía sau lưng, một tấm chăn chiên khô khoác tạm qua hai vai. Thấy Khải và Nam bước xuống, ánh mắt Sâm đảo nhanh về phía chiếc túi niêm phong vật chứng trên tay cán bộ điều tra rồi cụp xuống sàn gỗ.

Khải đặt chiếc máy tính bảng dã chiến lên mặt nắp hòm cứu hộ đối diện Sâm, bấm nút phát đoạn ghi âm ngày mười sáu tháng chín.

Tiếng nói của Sâm vang lên giữa tiếng sóng vỗ bập bềnh: 'Kê thêm hai tấm ván gỗ ở đầu bờ, thằng nào thao tác đổi dây thì đứng nguyên trên ván, tuyệt đối không được bước chân xuống bùn ướt khi tay đang chạm cáp...'

Quai hàm Sâm giật nảy lên. Hai bả vai hắn co rúm lại dưới lớp chăn chiên, trán lấm tấm những giọt nước đọng.

Khải giở tiếp bản in nhật ký áp lực tời neo đêm hai mươi ba tháng chín đặt trước mặt Sâm:

"Đêm hai mươi ba tháng chín, triều dâng ngập bậc ba lúc hai mươi ba giờ. Anh có mặt ở bến Bến Đông lúc hai mươi ba giờ mười lăm phút. Anh dặn Trần Đình Trọng đứng trên ván gỗ kê đầu bờ vì anh đã tận mắt thấy thợ máy Vượng bị co rút cơ bắp vào một tuần trước đó."

Sâm nghiêng đầu nhìn sang mạn xuồng, nhìn dòng nước lạch đang chảy xiết:

"Tôi... tôi chỉ nhắc nhở an toàn chung cho thợ... Tôi không bắt nó lội xuống nước..."

"Anh không bắt Trọng lội xuống nước?" Khải cắt ngang, giọng lạnh băng. "Lúc hai mươi ba giờ mười lăm phút, log tời ghi nhận lực kéo giằng ngược cực đại. Anh gạch bỏ kiến nghị an toàn của thợ máy, cạo sửa sổ nhật ký ca máy ca đêm, rồi bố trí Trọng thao tác đổi dây cáp giữa lúc triều lên ngập bãi. Nếu không có lệnh của anh, một công nhân đi ca bình thường không tự ý bước ra mép nước làm việc trong điều kiện nguy hiểm như thế."

Sâm mím chặt môi, hơi thở dồn dập qua kẽ răng. Hắn cúi gập người xuống, hai bàn tay bị còng giật giật từng cơn sau lưng, tuyệt đối không thốt ra thêm một lời nào.

"Anh không khai cũng không thay đổi được chuỗi chứng cứ này," Khải nói với Sâm. "File ghi âm nội bộ, log cảm biến áp lực tời và bản kiến nghị an toàn lao động bị anh gạch bỏ đều đã được trích xuất nguyên vẹn từ ổ cứng giấu trong bụng tời. Hành vi của anh cấu thành tội vi phạm quy định về an toàn lao động dẫn đến hậu quả chết người và cố ý hủy hoại công trình bảo vệ đê điều."

Khải quay sang dặn anh Lợi:

"Cho xuồng nổ máy, áp giải Đặng Hữu Sâm về trụ sở Công an quận để hoàn tất thủ tục tạm giữ hình sự. Đồng chí Nam ở lại cùng tổ kỹ thuật tiếp tục phân tích dữ liệu tọa độ nạo vét."

Chiếc xuồng tuần tra tách khỏi mạn xà lan GP-09, rẽ sóng chạy thẳng về phía bến đò dân sinh ven đê Bến Đông.

Khải và Nam quay trở lại bàn làm việc trong cabin xà lan. Trên màn hình máy tính dã chiến, cán bộ kỹ thuật vừa hoàn tất việc trích xuất bảng tọa độ định vị toàn cầu GPS gắn trên cần máy xúc gầu ngoạm số 05.

Những chấm đỏ biểu thị vị trí thả gầu múc cát của Gia Phúc hiện lên dày đặc dọc theo luồng lạch. Thay vì hoạt động trong phạm vi luồng tàu chạy được cấp phép ở cao trình âm một mét rưỡi, các vệt múc cát của máy xúc số 05 kéo thành một rãnh khoét sâu hoắm đâm xiên vào sát chân bờ kè đá.

"Đây rồi," Nam phóng to phân vùng bản đồ tại mốc cọc KM12+300. "Từ ngày mười tháng tám năm ngoái đến trung tuần tháng chín năm nay, máy xúc của Gia Phúc đã nạo vét tập trung tại đúng tọa độ này. Cao trình đáy bị đào sâu tới mức âm ba mét bốn mươi lăm."

Khải cầm cây bút chì gỗ, vạch một đường nối từ tọa độ GPS trên màn hình đối chiếu sang tấm bản đồ trắc địa công trình đê điều năm 1994 trải rộng trên bàn.

Vệt đào khoét sâu âm ba mét bốn mươi lăm của máy xúc Gia Phúc chạy cắt thẳng qua vị trí tim tuyến cừ thép Larsen bảo vệ chân kè năm 1994. Cao trình nạo vét này vượt sâu gần hai mét so với độ sâu đáy sông tự nhiên, trực tiếp đè lên phạm vi chôn ngầm của hàng cọc thép trong tầng sét bão hòa nước.

"Tọa độ múc sâu bất thường giao cắt trực diện với tuyến cừ ở mốc KM12+300," Khải đặt đầu bút chì vào điểm giao thoa trên bản đồ. "Sáng mai chúng ta sẽ phối hợp với lực lượng công binh và cơ quan quản lý đê điều đưa thiết bị rà quét cơ học ra đúng tọa độ này để kiểm tra hiện trạng thực tế của tuyến kè."

Gió ngoài sông thổi qua khe cửa kính cabin lái, mang theo vị mặn chát của phù sa đáy lạch.

Nam tắt màn hình máy tính dã chiến, đóng nắp vali chuyên dụng và dán tem niêm phong vật chứng lên hộp đựng ổ cứng. Trên mặt bàn gỗ, tấm bản đồ trắc địa với vệt chì khoanh tròn tại mốc cọc KM12+300 nằm ngay ngắn bên cạnh tập hồ sơ ca máy của Trần Đình Trọng vừa được khôi phục.