Chương 26: Kỹ Sư 702 Và Ảnh Cha

Tay Lâm vừa chạm vào chốt cửa sắt lùa thì Hoàng đã sải bước đuổi theo, chìa chùm chìa khóa xe tải ra trước mặt anh.

"Để tao chở mày đi. Giờ này cuốc bộ ra trạm tàu điện rồi vòng lên doanh trại 702 ở sườn đồi Bắc thì hết tối."

Tâm vẫn đứng cạnh khối hàng phủ bạt chì, ngón tay gõ nhẹ lên vỏ chiếc máy đo đã tắt màn hình.

"Hoàng ở lại đây với em," Tâm nói. "Cổng sau xưởng vừa nãy lúc lùi xe chưa gài chốt dưới. Hai người đi hết, nhỡ đám người của Hào Ký ở bến Chín dòm ngó quay lại thăm dò thì một mình em không vừa giữ cửa vừa trông cái cục sắt này được. Anh Lâm lấy chiếc xe đạp điện dựng ở hông nhà mà đi."

Hoàng nhìn ra tấm cửa sắt rồi rụt tay về, nhét chùm chìa khóa vào túi quần.

"Ừ, thế tao ở lại canh cổng với cái Tâm." Hoàng vỗ nhẹ vào bả vai còn in vệt bụi sắt của Lâm. "Nhưng mày vào cổng quân khu nhớ lựa lời đấy. Mình mua phế liệu ngoài chợ, giờ vác mặt lên xin người của đội thu hồi về mở hộ, tụi vệ binh trực cổng không dễ cho qua đâu."

"Tao có giấy tờ mua bán hợp lệ của sàn, không phải đi xin xỏ chuyện phạm pháp."

Lâm kéo mở cánh cửa ngách vừa đủ một người lách qua, dắt chiếc xe đạp điện cũ của Tâm ra con hẻm bê tông. Đợi tiếng chốt sắt bên trong sập lại chắc chắn, anh mới vặn tay ga, vòng ra trục đường lớn dẫn về phía sườn đồi Bắc.

Gió chiều thổi ngược từ hướng khu công nghiệp xuống mang theo mùi nhựa đường hầm hập và tiếng còi xe tải nặng từ xa vọng lại. Doanh trại dự bị của đơn vị công binh 702 nằm tách biệt sau một dải tường bê tông đúc sẵn cao quá đầu người, phía trên chăng lưới cảm biến xám xịt.

Lâm dừng xe trước vạch sơn vàng của trạm gác phụ, tắt nguồn rồi dắt bộ tới gần bốt kiểm soát. Một hạ sĩ quan trẻ tuổi đeo băng đỏ trực ban đứng sau lớp kính chắn lướt mắt qua bộ quần áo lao động bạc màu của anh, ngón tay đặt hờ trên bàn phím điều khiển cổng.

"Khu vực kho thu hồi và bảo dưỡng thiết bị quân sự. Dân sự không có lệnh điều động không được vào."

Lâm rút thẻ căn cước cùng tờ biên nhận xuất kho của bến Chín đặt lên khay quét dưới khe kính.

"Tôi là Trần Vũ Lâm, quân nhân dự bị hạng một, từng tại ngũ ở trung đội Thiết Vệ của đơn vị 702. Tôi vừa đấu giá hợp pháp một lô phế liệu trục vớt từ khu giáp ranh đông nam, nhưng bên trong còn tồn dư áp lực chưa xả hết. Tôi muốn đăng ký thuê dịch vụ kỹ thuật ngoài giờ của đội thu hồi theo diện hỗ trợ cựu quân nhân."

Đèn quét màu lam lướt dọc mặt thẻ. Trên màn hình phụ đối diện Lâm hiện lên dòng chữ xác nhận tư cách dự bị của Thiết Vệ cùng con dấu quang học xanh lục từ bến Chín. Người hạ sĩ quan nhíu mày, đọc lướt qua mã số lô hàng rồi lắc đầu, đẩy trả hai tấm giấy ra ngoài.

"Hồ sơ Thiết Vệ của anh đúng là còn hiệu lực, biên nhận cũng hợp lệ. Nhưng tổ kỹ sư xử lý vật liệu nhiễu trường đang vào ca bảo dưỡng định kỳ cho khoang lồng cáp của đơn vị. Mời kỹ sư ra ngoài hiện trường dân sự lúc này phải có chữ ký bảo lãnh của kỹ sư trưởng trực ca, kèm mức phí dịch vụ ba trăm tín dụng. Anh không có lịch hẹn trước, tôi không mở cổng trong được."

"Vậy phiền đồng chí chuyển tờ biên nhận này vào xưởng bảo dưỡng số hai giúp tôi," Lâm không cầm lại tờ giấy mà đẩy nhẹ nó sát vào khe nhận hồ sơ. "Cứ báo có người nhà của thợ máy Trần Hữu năm xưa muốn gặp các bác ở tổ thu hồi cũ. Nếu các bác ấy từ chối ký bảo lãnh, tôi lập tức cầm giấy về ngay."

Người hạ sĩ quan nhìn khuôn mặt điềm tĩnh của Lâm, lại cúi xuống nhìn cái tên bến Chín và mức trọng lượng gần chín tạ ghi trên tờ đơn. Anh ta lưỡng lự vài giây rồi bấm nút liên lạc nội bộ, đọc vắn tắt mã hồ sơ và cái tên Trần Hữu vào ống nói.

Chưa đầy hai phút sau, cánh cửa sắt bên hông trạm bảo dưỡng cách cổng gác vài chục thước kêu ken két rồi mở hé. Một người đàn ông ngoài năm mươi tuổi mặc bộ đồ bảo hộ màu xám tro dính đầy vết dầu mỡ khô bước ra, tay cầm chiếc khăn bông lau vội cặp kính lão. Ông đi thẳng tới hàng rào kiểm soát, nheo mắt nhìn Lâm từ đầu đến chân qua lớp lưới chắn.

"Cậu vừa bảo cậu là gì với lão Trần Hữu?"

"Ông ấy là cha cháu," Lâm đứng thẳng người, đáp gọn. "Cháu là Trần Vũ Lâm."

Người thợ già khựng lại, bàn tay đang cầm khăn bông hạ dần xuống. Ông nhìn kỹ sống mũi và đôi lông mày của Lâm, rồi quay sang gõ ngón tay lên vách kính buồng gác.

"Ghi tên tôi vào sổ bảo lãnh trực ban. Kỹ sư bậc ba Ngô Bình, tổ thu hồi vật liệu." Ông Bình rút thẻ định danh cài trước ngực áp thẳng vào đầu đọc của trạm gác. "Tính theo suất hỗ trợ gia đình quân nhân cũ, miễn phí điều động cơ sở. Mở cửa phụ cho thằng nhỏ vào phòng trực của tôi năm phút."

Tiếng khóa từ bật cạch một cái. Hạ sĩ quan trực cổng đứng nghiêm chào ông Bình rồi bấm nút mở cánh cổng phụ.

Lâm gửi lại xe đạp điện ở giá để ngoài rào, bước qua vạch kiểm soát đi theo người thợ già vào một căn phòng nghỉ nhỏ nằm ngay sát vách xưởng bảo dưỡng số hai. Bên trong nồng mùi trà đặc ngâm lâu ngày và mùi mỡ máy. Trên chiếc bàn sắt kê sát tường chỉ có một ấm nước giữ nhiệt, vài cuốn sổ bìa cứng sờn gáy và một chiếc hộp sắt đựng phụ tùng hỏng.

Kéo chiếc ghế đẩu bằng nhựa cứng ra hất hàm bảo Lâm ngồi, ông Bình cầm tờ biên nhận xuất kho của bến Chín lên soi dưới ánh đèn bàn.

"Hàng vớt từ khu đông nam, gần chín tạ, vỏ rách niêm mà cảng vụ chỉ ghi nhiễu trường mức nhẹ." Tờ giấy được đặt xuống bàn, ông Bình ngước mắt nhìn Lâm. "Cậu mua cái thứ này về xưởng dân sự làm gì? Định mổ ra lấy lõi hợp kim bán kiếm lời à?"

Lâm ngồi thẳng lưng trên ghế đẩu: "Lúc đấu giá ở bến Chín, cháu thấy ba vết chém trên vỏ thùng không giống vết cắt cơ khí thông thường nên mới bấm giá mua về. Đưa về tới xưởng của bạn cháu ở sau chợ Kiếm Tàn thì máy đo tại chỗ báo đỏ. Bạn cháu không cho dùng búa điện từ đập khóa, bắt phải lên đây tìm người có chuyên môn về hướng dẫn xả áp."

"Con bé nào giữ xưởng mà tỉnh táo đấy," ông Bình gật gù, rót một cốc nước ấm đẩy về phía Lâm. "Cảng vụ tụi nó chỉ quét lớp vỏ ngoài để thu tiền lưu bãi thôi. Mấy cái thùng hợp kim quân dụng đời cũ khi bị ngoại lực chém rách thường bị kẹt van điều áp bên trong, khí nén với tàn dư năng lượng dồn cả vào khe nứt. Cậu mà cầm búa đập bừa vào chốt khóa cơ, nó tạt ngược ra một cái là bay nửa cái xưởng."

Lâm đón lấy cốc nước ấm, hai bàn tay nắm quanh thành cốc nhựa.

"Vậy chú có nhận lời xuống xưởng xem giúp tụi cháu được không?"

Chưa trả lời ngay, người thợ già đứng dậy bước tới dãy tủ sắt cá nhân kê ở góc phòng, tra chìa khóa mở cánh cửa tủ dán mảnh giấy ghi tên mình. Từ ngăn trên cùng, ông rút ra một cuốn sổ tay bìa da đen đã tróc hết lớp sơn bóng ở bốn góc, lật tìm ở kẹp giấy giữa sổ rồi rút ra một tấm ảnh in trên giấy cứng đã ngả màu vàng đục.

Ông bước lại bàn, đặt tấm ảnh xuống ngay cạnh cốc nước của Lâm.

Trong ảnh là hai người đàn ông mặc quân phục dã chiến màu xanh rêu đã bạc màu nắng gió, đứng tựa vai vào nhau trước một khối trụ kim loại khổng lồ chằng chịt đường ống dẫn sáng. Người đứng bên phải cao lớn, tay cầm chiếc cờ lê cân chỉnh dài nửa thước, miệng cười lộ hàm răng trắng xóa dưới làn da sạm nắng — chính là Trần Hữu lúc còn trẻ. Người đứng bên trái thấp hơn nửa cái đầu, khuôn mặt vuông vức nghiêm nghị, trên ngực áo cài phù hiệu kỹ sư điều phối của đơn vị 702.

Đầu ngón tay Lâm khẽ chạm vào mép tấm ảnh giấy, dừng lại ở vết sẹo nhỏ quen thuộc trên mu bàn tay cầm cờ lê của cha mình.

"Chụp hồi tụi tôi còn làm ở trạm bảo dưỡng Lò Neo phụ dưới khu Nam," ông Bình chống hai tay lên mép bàn, nhìn xuống tấm ảnh. "Người đứng cạnh cha cậu là Lê Thắng, hồi đó là tổ trưởng tổ kỹ thuật của tụi tôi, giờ lên chủ nhiệm hậu cần kỹ thuật của cả cụm 702 này rồi."

"Cha cháu ở nhà chưa bao giờ nhắc tới chuyện từng làm ở Lò Neo," Lâm nhìn hàng chữ số mờ nhạt in ở góc dưới bức hình. "Hồi cháu còn nhỏ, ông ấy chỉ bảo từng làm thợ máy sửa xe tải cho quân đội, hết hạn thì về chạy xe hàng ngoài bến."

Một hơi thở hắt ra rất ngắn, ông Bình kéo chiếc ghế sắt đối diện ngồi xuống.

"Ông ấy không muốn nhắc vì lúc rời đi chẳng vui vẻ gì." Ông Bình gõ nhẹ ngón tay trỏ lên hình ảnh khối trụ khổng lồ phía sau lưng hai người trong ảnh. "Năm đó đơn vị mở đợt tuyển chọn kỹ sư chính ngạch vào dự án vận hành thiết bị Quanta cho Lò Neo mới. Trong cả tổ bảo dưỡng, tay nghề cân chỉnh cơ khí và đọc dao động buồng đốt của Trần Hữu là giỏi nhất. Đến cả ông Thắng lúc bấy giờ gặp ca lệch trục dẫn cũng phải gọi cha cậu vào nghe tiếng máy."

Lâm ngước mắt khỏi tấm ảnh, nhìn thẳng vào người thợ già đối diện.

"Tay nghề giỏi nhất sao cuối cùng lại phải giải ngũ về chạy xe tải hả chú?"

"Vì tiêu chuẩn cứng của đợt chuyển ngạch năm đó bắt buộc người đứng máy chính phải có Linh Căn để chịu được nhiễu xạ trực tiếp từ lõi Quanta," giọng ông Bình trầm xuống, đều đều như đang đọc lại một bản biên bản cũ đã thuộc lòng. "Cha cậu đi đo ba lần ở viện quân y, tờ giấy trả về vẫn là phàm nhân hoàn toàn, không có lấy một tia cảm ứng. Hội đồng xét duyệt trên tổng bộ gạch tên ông ấy ngay từ vòng hồ sơ, đưa một cậu kỹ sư trẻ mới ra trường có Linh Căn bậc thấp vào thay."

Căn phòng nhỏ lặng đi vài giây, chỉ còn tiếng máy nén khí từ bên kia bức tường vọng sang rền rĩ.

Ông Bình nhìn ra khung cửa sổ nhỏ bám bụi sắt. "Hôm nhận quyết định điều chuyển sang đội sửa chữa xe vận tải tuyến sau, cha cậu với ông Thắng cãi nhau một trận nảy lửa ngay tại xưởng này. Ông Thắng khuyên cha cậu cứ nhẫn nhịn ở lại làm phụ tá ngoài lồng kính, lương bổng vẫn đủ lo cho vợ con. Nhưng tính lão Hữu ngang như cua, bảo mình rành từng con ốc trong buồng máy mà cả đời chỉ được đứng ngoài nhìn người khác bấm nút thì thà về bến cảng vác sắt còn hơn. Thế là lão nộp đơn xin phục viên đúng hạn, chẳng mang theo thứ gì ngoài bộ đồ nghề cơ khí cũ. Tấm ảnh này lão cũng vứt lại trong ngăn kéo bàn làm việc, tôi tiếc của nên mới nhặt cất đi."

Lâm cúi xuống nhìn lại nụ cười của cha mình trong bức ảnh cũ. Anh nhớ tới những buổi tối cha ngồi ngoài hiên nhà ở Xóm Bụi, bàn tay chai sần đầy vết dầu máy lặng lẽ lau chùi từng chiếc cờ lê cũ kỹ mà chẳng nói lời nào, nhớ cả tờ kết quả quét năng lực trắng trơn của chính mình ở Trung tâm Chi nhánh số bốn mấy tuần trước. Không có bí mật gia truyền nào được giấu lại, cũng chẳng có di sản thần kỳ nào chờ anh mở khóa. Cha anh chỉ là một người thợ giỏi đã đụng đầu vào bức tường Linh Căn rồi chọn cách quay lưng bước đi.

"Ông ấy không để lại thứ gì cho cháu ngoài cái tính cố chấp đó cả," Lâm khẽ nói, ngón tay vừa định đẩy tấm ảnh trả lại thì ông Bình đã xua tay ngăn.

"Cầm lấy mà giữ. Đồ của cha cậu, để ở chỗ tôi mãi cũng chỉ nằm trong sổ thôi." Ông Bình chỉ tay vào người đàn ông đứng bên trái trong bức hình. "Còn chuyện của cha cậu với ông Thắng là chuyện tự ái của cánh thợ năm xưa, chứ ông Thắng chưa bao giờ quên lão Hữu. Đợt cậu đi nghĩa vụ ở Thiết Vệ, chính ông Thắng là người ký giấy giữ mã hồ sơ dự bị hạng một cho cậu để sau này cậu có cần xin việc trong khu công nghiệp quốc phòng thì còn có cái mà dùng. Số liên lạc nội bộ của ông ấy ghi ở mặt sau tấm ảnh đấy, cậu lấy quang não ra mà nhắn cho ông ấy một tiếng."

Lâm lật mặt sau tấm ảnh. Trên nền giấy ố vàng có một dãy mã số liên lạc quân sự được viết bằng mực đen nét rất đậm, bên dưới còn ghi chú thêm ba chữ "Lê Thắng - 702".

Lâm mở quang não ở cổ tay, nhập dãy mã số rồi gõ vài dòng ngắn gọn báo tên mình, nói rõ vừa gặp chú Ngô Bình ở xưởng bảo dưỡng số hai và gửi lời thăm hỏi của gia đình. Anh không viết thêm lời xin xỏ hay kể lể hoàn cảnh nào khác, kiểm tra lại một lượt rồi mới bấm gửi đi.

Đợi khoảng hơn một phút, màn hình quang não khẽ rung lên một nhịp. Một tin nhắn văn bản từ đầu số quân sự gửi trả về:

"Chú đang ở khu thử nghiệm phía Tây nên không về kịp. Nghe lão Bình báo cháu vừa lấy được kiện hàng ngoài bến. Cứ để lão Bình xuống kiểm tra xử lý cho an toàn. Giữ gìn sức khỏe, thu xếp xong việc ở xưởng dưới đó thì tuần sau lên đơn vị gặp chú một chuyến."

Lâm đọc kỹ từng chữ, lưu lại mã liên lạc vào danh bạ riêng rồi cất tấm ảnh cha vào ngăn trong cùng của chiếc ví vải, đặt sát cạnh tấm thẻ căn cước.

Lúc này ông Bình đã đứng dậy, mở chiếc tủ sắt bên cạnh xách ra một hộp dụng cụ chuyên dụng màu xám đen có in ký hiệu cảnh báo áp suất, kèm theo một cuộn ống dẫn bọc lưới kim loại.

"Ông Thắng nhắn lại rồi chứ gì?" Ông Bình khóa cửa tủ, vác cuộn ống dẫn lên vai. "Đi thôi, tôi vừa bàn giao ca trực cho thằng phó tổ bên xưởng hai rồi. Xuống xem cái thùng sắt chín tạ của mấy đứa mặt mũi nó thế nào."

"Để cháu xách hộp đồ nghề cho chú."

Lâm bước tới đỡ lấy chiếc hộp sắt nặng trịch từ tay ông Bình. Hai người đi bộ ra cổng phụ, ký xác nhận rời trạm ở bốt gác rồi lấy chiếc xe đạp điện của Tâm. Chiếc xe vốn nhỏ, chở thêm hai người đàn ông cùng thùng đồ nghề chuyên dụng nên giảm xóc sau kêu cọt kẹt mỗi khi đi qua ổ gà. Lâm giữ vững tay lái, cho xe chạy chậm men theo con đường nhựa dốc xuống khỏi sườn đồi Bắc để về lại khu chợ Kiếm Tàn khi đèn đường hai bên đã bắt đầu bật sáng.

Về tới con hẻm bê tông phía sau chợ, chiếc xe tải nhỏ của Hoàng vẫn đỗ chắn ngang trước cửa xưởng để che tầm nhìn từ đầu hẻm. Lâm vừa bóp phanh dừng xe, gõ ba tiếng theo nhịp lên tấm cửa sắt thì chốt trong đã được kéo mở ngay lập tức.

Hoàng thò đầu ra, thấy người đàn ông mặc đồ bảo hộ của đơn vị 702 đi sau lưng Lâm cùng hộp đồ nghề chuyên dụng thì thở phào một hơi dài, vội vàng kéo rộng cánh cửa lùa:

"Cháu chào bác! Mời bác vào trong này ạ, tụi cháu giữ nguyên bạt từ chiều tới giờ chưa dám đụng vào một ngón tay."

Bước qua ngưỡng cửa sắt, ông Bình vào thẳng gian xưởng. Dưới ánh đèn huỳnh quang trắng lạnh, Tâm đang đứng cạnh bàn máy ở góc trong, tay vẫn cầm cuốn sổ ghi chép thông số của chiếc máy đo lúc chiều. Thấy ông Bình bước vào, cô vội đặt sổ xuống, bước ra chào rồi chỉ tay về phía khối hàng đang nằm im lìm dưới lớp bạt chì giữa nhà.

"Cháu là Tâm, chủ xưởng ở đây ạ. Lúc bốn giờ chiều cháu đo ở khe nứt bên sườn phải thì kim báo vượt ngưỡng an toàn của xưởng dân sự, nên cháu cho đè bạt chì lại ngay."

Cuộn ống dẫn được đặt xuống sàn bê tông, ông Bình đi vòng quanh khối hàng một lượt rồi bảo Hoàng và Lâm nhấc hai cục tạ sắt ở góc trước ra, chỉ lật hé một góc tấm bạt chì đủ để lộ ra ba vết rãnh sâu hoắm trên lớp vỏ hợp kim.

Người thợ già ngồi xổm xuống, đeo cặp kính bảo hộ có gắn thấu kính phân tích lên mắt, đưa đầu dò từ trong hộp đồ nghề của mình vào sát mép vết chém thứ hai. Chiếc đèn báo trên đầu dò lập tức chuyển sang màu cam đậm, phát ra tiếng kêu tít tít ngắt quãng rất đanh.

Hoàng đứng bên cạnh nuốt nước bọt, ngó nghiêng qua vai ông Bình:

"Sao rồi bác? Liệu tối nay mình khui nắp luôn ở đây được không ạ?"

Ông Bình rút đầu dò lại, đứng thẳng dậy phủi hai đầu gối quần rồi kéo tấm bạt chì đậy kín lại như cũ.

"Làm được, nhưng không phải đứng giữa sàn nhà trống huếch thế này mà mở." Ông Bình quay sang nhìn Tâm, chỉ tay về phía buồng sắt có lắp kính chịu lực nằm ở góc sâu nhất của xưởng. "Cái khoang kiểm định động cơ kia của cháu vách chắn còn chịu lực tốt không? Hệ thống ống thông gió nối ra sau nhà có bị rò chỗ nào không?"

"Vách thép hai lớp cháu mới gia cố lại hồi đầu tháng để thử bình tích áp, ống xả dẫn thẳng lên giếng trời phía sau vẫn kín hoàn toàn ạ," Tâm đáp ngay.

"Tốt. Áp lực tích trong cái thùng này bị dồn nén ở ngay ngạnh khóa dưới đáy, giờ mà bật nắp trực tiếp ngoài sàn là luồng khí dư nó phóng thẳng vào người đứng đối diện." Ông Bình vỗ nhẹ lên nắp hộp đồ nghề của mình. "Nhưng khoang kiểm định của cháu đang để ngổn ngang mấy cái khung máy cũ. Bây giờ ba đứa dọn sạch cái khoang đó ra, kiểm tra lại toàn bộ gioăng cao su ở cửa chắn rồi dùng bàn nâng chuyển cái kiện hàng này vào sát vách trong cho chú. Chưa chuẩn bị xong khoang chắn và lắp xong tuyến ống dẫn hướng xả của chú thì tuyệt đối chưa được đụng tới ngạnh khóa. Rõ chưa?"

"Vâng, tụi cháu dọn khoang ngay đây ạ!"

Hoàng xắn cao tay áo, vội vàng chạy về phía góc xưởng để khiêng đám vỏ động cơ cũ ra ngoài. Tâm cũng bước nhanh tới bảng điều khiển bên vách tường để bật thử quạt hút gió của khoang kiểm định.

Lâm đặt hộp đồ nghề của ông Bình lên bàn sắt, tháo chiếc áo khoác ngoài vắt lên giá rồi bước tới cùng Hoàng nhấc chiếc khung máy đầu tiên ra khỏi buồng chắn, chuẩn bị cho việc đưa khối hợp kim chín tạ vào vị trí xả áp.