Chương 10: Nhát Chém Vào Hư Vô

Mùi nhựa cây cháy dở trộn với vị chua hăng của giấm phủ kín khoảng sân sau xưởng cưa.

Khúc gỗ mỡ được mang về từ sườn dốc buổi sáng đã bị bổ đôi. Hai nửa thân cây nằm trên giá gỗ, để lộ phần ruột mục rỗng như một tổ ong bị ngâm nước quá lâu. Chất dịch nâu đỏ bám thành vệt trên những thớ gỗ đen nhũn, thỉnh thoảng nổi lên vài bọt khí nhỏ. Người thợ đốt thử một mẩu vỏ cây, ngọn lửa chỉ bò chậm chạp trên bề mặt; nhưng khi bén đến phần tủy mục, nó bất chợt lóe lên ánh xanh nhợt rồi tắt phụt, để lại tiếng lép bép khô khốc.

Không ai biết thứ gì trong thân cây đã tạo ra phản ứng ấy. Họ chỉ biết không nên để nó gần kho củi.

Silas đứng bên đống gỗ, một tay giữ khăn che miệng, tay còn lại cầm chiếc bát đựng mẫu đất Kael mang về. Harl vừa kiểm tra dải dốc xong, trên ủng vẫn còn bùn đỏ bám thành từng mảng.

“Mười sáu cây,” người thợ rừng già báo. “Tất cả đều có dấu hiệu tương tự. Cây ngoài cùng chỉ đổi màu lá. Càng vào gần thung lũng, gốc càng mềm, dịch càng nhiều.”

Một đội trưởng đốn gỗ nện cán búa xuống thành xe trượt.

“Vậy thì chặt hết. Đốt sạch, đào rãnh ngăn. Đã là nấm mục thì không thể để nó lan vào rừng phía trong.”

Vài người lập tức tán thành. Họ từng xử lý những đợt cây chết thành dải như thế này. Khi chưa biết cách chữa, người ta chặt bỏ phần bệnh, đốt cành lá và tạo khoảng trống giữa vùng nhiễm với vùng còn lành. Cách ấy không bảo đảm thành công, nhưng ít nhất cho họ một việc cụ thể để làm thay vì đứng nhìn khu rừng đổi màu từng ngày.

Kael nhìn khúc gỗ bị bổ đôi. Cơn đau từ cổ chân trái âm ỉ dọc lên bắp chân, còn mảng vảy xám dưới lớp băng ở cánh tay nóng rát như bị áp một miếng sắt nung. Cậu đã làm việc quá sức từ sáng, nhưng thứ khiến cậu khó chịu hơn cả là cảm giác những dấu hiệu trước mắt đang khớp với ký ức về Rừng Đỏ.

Trong nguyên tác, thảm họa bắt đầu bằng những mảng lá đổi màu, rồi lan rộng đến khi người ta buộc phải bỏ cả một vùng đất. Không có đoạn nào nói rõ Trạm Lõm đã làm gì trong những ngày đầu. Cậu chỉ nhớ kết cục: những căn nhà trống, ruộng vườn bị bỏ hoang và con đường dẫn vào thung lũng chìm dưới lớp thực vật dị biến.

Nếu nguyên tác thất bại vì con người phản ứng quá chậm, vậy hành động trước khi thảm họa lan rộng chẳng phải lựa chọn hợp lý sao?

Kael rời góc lán.

“Có thể chặt dải cây đó,” cậu nói. “Nhưng phải chặn nước bẩn và thu gom cành đổ tại chỗ. Đừng kéo thân cây qua các rãnh thoát nước. Nếu chất dịch ngấm vào nguồn nước dùng cho ruộng, chúng ta sẽ tự làm hỏng đất canh tác.”

Silas nhìn cậu. “Còn cách nào khác?”

“Chưa có cách chữa. Trước mắt, chúng ta phải tách phần cây bị ảnh hưởng khỏi khu rừng còn lại.”

“Và nếu chặt xuống mà nó vẫn lan?”

“Ít nhất chúng ta sẽ biết cách này không hiệu quả.”

Silas không tỏ vẻ hài lòng với câu trả lời, nhưng cũng không bác bỏ. Ông quay sang Harl, yêu cầu chuẩn bị rìu, cưa và dụng cụ đào đất. Sau một thoáng cân nhắc, ông chỉ thêm sáu người vào đội, dặn họ không được chạm tay trần vào dịch trong thân cây.

Kael trải tấm bản đồ da thú cũ lên chiếc bàn gần cửa lán. Những đường đánh dấu trên đó sơ sài, phần lớn chỉ thể hiện lối đi, bãi khai thác và các nguồn nước mà Trạm Lõm từng sử dụng. Cậu tìm thấy con đường dẫn xuống suối Cạn ở phía đông nam.

“Cần chuyển củi khô khỏi bãi trũng phía đông,” cậu nói. “Cả đàn dê nữa. Đưa chúng xuống suối Cạn. Nơi đó đất cứng, ít cây lớn, lại cách dải gỗ mỡ một quãng.”

Valen đứng bên kia bàn, nhìn vị trí cậu chỉ.

“Cậu đã kiểm tra đất ở đó chưa?”

“Chưa.”

“Vậy căn cứ vào đâu để cho rằng nơi đó an toàn?”

Kael ngẩng lên. “Trong những gì tôi biết, vùng suối Cạn không bị ảnh hưởng bởi Rừng Đỏ.”

“Những gì cậu biết từ đâu?”

Câu hỏi ngắn khiến bàn tay Kael khựng lại trên mép bản đồ.

“Từ trước đây.”

Valen không hỏi tiếp. Anh đã quen với những câu trả lời không đầy đủ của Kael, nhưng chưa bao giờ vì thế mà thôi nghi ngờ chúng. Sau cùng, anh chỉ nói: “Tôi sẽ cho người kiểm tra đường xuống trước khi chuyển đồ.”

“Không cần mất thời gian. Đó chỉ là một bãi đất cằn.”

“Kiểm tra một lần còn nhanh hơn kéo cả kho củi xuống rồi phát hiện không thể dùng.”

Kael mím môi. Cậu biết Valen nói có lý. Tuy nhiên, ký ức về nguyên tác đã cho cậu một câu trả lời rõ ràng, còn việc kiểm tra lại một nơi mà cậu tin chắc không liên quan đến thảm họa chỉ khiến công việc chậm thêm. Cậu không muốn mất một ngày quý giá vì những nghi ngờ không có căn cứ.

“Được,” cậu nói. “Cho người xem đường, nhưng bắt đầu chuyển đồ ngay khi họ quay lại.”

Silas phân đội. Harl dẫn thợ rừng lên dốc chặt những thân cây bị ảnh hưởng. Kael cùng Valen và bốn người khác phụ trách đào rãnh cách ly. Một nhóm nhỏ được cử xuống suối Cạn kiểm tra bãi cỏ, sau đó mới chuyển đàn dê và số củi khô cần thiết.

Công việc kéo dài đến tận xế chiều.

Nhát rìu đầu tiên bổ vào thân cây gỗ mỡ phát ra tiếng ẩm nặng, không giống tiếng gỗ tươi bị chặt. Khi thân cây nghiêng xuống, phần ruột rỗng vỡ ra, để lộ những dải mô đen nhũn. Mùi chua nồng lan qua sườn dốc, khiến một người thợ phải lùi lại nôn khan. Harl bắt mọi người đổi vị trí, giữ khoảng cách với phần dịch rỉ ra và đốt cành nhỏ ngay trên nền đất trống.

Kael không tham gia chặt cây. Cậu dùng xẻng đào một đường rãnh men theo rìa dải cây bệnh, cố tạo khoảng cách giữa vùng bị ảnh hưởng và những thân cây còn xanh. Đất mùn bên dưới xốp hơn cậu tưởng. Rễ cây đứt ngang lưỡi xẻng, có đoạn chỉ cần kéo nhẹ đã rời khỏi đất thành một nắm mục nát.

“Đất ở đây mềm quá,” Valen nói, dùng cán xẻng thăm dò một đoạn phía trước. “Nếu cứ đào theo đường này, chúng ta sẽ phải đi vòng qua phần dốc chắc hơn.”

“Đi vòng thì mất thêm nửa buổi.”

“Còn hơn đào xong rồi để đất tự sụt xuống.”

Kael nhìn con đường rãnh đang mở dở, cuối cùng gật đầu. Họ chuyển hướng lên cao hơn, tránh một khoảng đất có những vết nứt nhỏ chạy dọc sườn dốc. Quyết định ấy khiến công việc chậm lại, nhưng không ai phản đối. Mọi người đã nhìn thấy phần ruột mục của những thân cây, và chẳng ai muốn đứng bên dưới một mảng đất đang rỗng dần.

Đến lúc thân cây thứ mười sáu được hạ xuống, trời đã chuyển màu chì. Dải đất bị chặt nằm trơ trọi giữa rừng, cành lá cháy thành những đống than lẫn tro xám. Đường rãnh được đào sâu qua lớp đất mặt, còn những gốc cây lớn được đánh dấu để tránh người vô tình giẫm lên.

Harl chống rìu, nhìn thành quả rồi thở ra một hơi dài.

“Ít nhất đêm nay không ai phải đi qua dải cây đó để lấy gỗ.”

Mấy người thợ bật cười mệt mỏi. Họ không biết việc mình làm có ngăn được bệnh lan hay không, nhưng đã hoàn thành phần việc trước mắt mà không có ai bị cây đổ đè trúng. Một người đưa bầu nước cho Kael. Người khác hỏi cậu liệu có cần đốt cả những thân cây ở rìa ngoài hay không.

“Chưa,” Kael đáp. “Theo dõi thêm đã. Nếu chặt hết mà không biết nó lan theo đường nào, chúng ta có thể phá hỏng cả khu rừng mà vẫn không ngăn được gì.”

Valen đứng cách đó vài bước, nghe câu trả lời nhưng không bình luận.

Kael nhìn xuống dải đất đen. Một phần trong cậu nhẹ nhõm vì đã hành động trước khi khu rừng chuyển sang trạng thái không thể cứu vãn. Cậu đã nhìn thấy nguy cơ, tổ chức người và dụng cụ, ngăn việc kéo gỗ bệnh qua các rãnh nước. Không phải mọi thứ đều diễn ra hoàn hảo, nhưng ít nhất cậu không còn đứng nhìn như những người trong nguyên tác.

Cậu đã thay đổi diễn biến.

Với Kael, điều đó gần như đồng nghĩa với việc cậu đã kiểm soát được nó.

“Chúng ta nên xuống suối Cạn kiểm tra lần nữa,” Valen nói. “Người của Silas báo đã chuyển gần hết củi đến nơi. Trời sắp tối.”

“Đường xuống đó không có vấn đề gì.”

“Vậy thì chúng ta chỉ mất một chuyến đi để xác nhận.”

Kael định trả lời, nhưng một tiếng hét từ phía nam đã cắt ngang.

“Có người gặp nạn!”

Một người chăn gia súc chạy lên con dốc, chiếc gậy trong tay gãy làm đôi. Anh ta trượt chân hai lần, suýt ngã nhào, rồi vẫn cố lao về phía họ. Mặt anh trắng bệch, hơi thở đứt quãng.

“Suối Cạn! Đất sụt rồi! Đàn dê—”

Anh không nói hết câu. Kael đã chạy xuống dốc trước khi người kia kịp lấy hơi, Valen theo sát phía sau. Cơn đau ở chân trái đâm xuyên lên hông, nhưng Kael không giảm tốc. Những người thợ rừng vội vã cầm rìu và dây chão đuổi theo.

Khi họ đến nơi, hoàng hôn đã tắt.

Bãi cỏ ven suối Cạn không còn giống vùng đất khô cằn mà Kael nhớ. Một khoảng đất rộng đã sụt xuống thành hố trũng, mép hố nứt ngoằn ngoèo. Bùn màu tím sẫm trào lên từ những khe đá, nổi bọt liên tục, tỏa ra thứ mùi chua nồng khiến mắt cay xè. Số củi khô vừa chuyển đến bị kéo nghiêng xuống mép hố; nhiều khúc đã chìm quá nửa trong lớp bùn quánh. Đàn dê tán loạn, vài con mắc chân trong đất mềm, kêu be be tuyệt vọng.

Một con nằm nghiêng bên bờ, hai chân trước co giật. Da quanh móng guốc đỏ rộp, hơi thở khò khè. Người chăn gia súc quỳ bên cạnh, không dám chạm vào con vật lần nữa sau khi bàn tay mình bị lớp bùn bắn lên làm bỏng rát.

“Đừng xuống!” Valen quát khi một người định lao về phía đàn dê. “Đứng lại! Lấy dây!”

Kael nhìn quanh, cố tìm một lối tiếp cận từ nền đất chắc hơn. Cậu thấy dòng chất lỏng nâu đỏ đang trào lên từ khe đá dưới lòng suối Cạn, chảy chậm qua những viên sỏi. Mặt nước vốn chỉ đọng thành vài vũng nhỏ giờ đã sủi bọt và bốc hơi mỏng. Nhiệt nóng hắt lên từ mặt đất, khác hẳn hơi lạnh của buổi tối.

“Dây chão!” Kael gọi. “Buộc vào thân cây phía trên. Đừng để ai bước xuống bùn!”

Cậu cùng Valen kéo một đầu dây quanh gốc cây còn đứng vững. Hai người thợ nằm rạp trên nền đất cứng, thả dây về phía con dê gần bờ nhất. Con vật giãy mạnh, khiến dây trượt khỏi chân nó. Lần thứ hai, họ buộc được dây quanh thân, kéo nó lên từng chút một. Khi con dê được đưa ra khỏi vùng bùn, nó đã gần như bất động.

Người chăn gia súc ôm lấy cổ nó, gọi tên con vật bằng giọng khản đặc. Kael không nhìn lâu. Những con còn lại đã lùi sâu hơn vào bãi sụt, còn mép đất dưới chân họ tiếp tục nứt ra từng đoạn.

“Lùi lại!” Valen kéo vai Kael. “Chỗ này đang sụt!”

Kael bị kéo giật về phía sau đúng lúc một mảng đất gần hố trũng sụp xuống. Đá và bùn trượt vào khoảng rỗng, phát ra tiếng ùng ục nặng nề. Một đợt chất lỏng nâu đỏ phun lên, văng qua mép hố rồi chảy về phía đống củi.

Kael đứng chết lặng.

Bãi suối Cạn. Nền đất cao ráo. Những bụi cỏ gai, đá cuội và một vùng trơ trọi nằm ngoài dải cây gỗ mỡ. Trong ký ức của cậu, nơi này không bị Rừng Đỏ nuốt chửng. Cậu đã tin đó là căn cứ đủ an toàn để đưa những thứ quan trọng nhất của Trạm Lõm đến.

“Kael!”

Tiếng Silas vang lên sau lưng. Ông vừa đến nơi cùng hai người mang đuốc. Ánh lửa soi rõ đống củi đang chìm dần và những con dê nằm bất động bên bờ. Silas bước thêm một bước rồi dừng lại khi Valen giơ tay ngăn.

“Không được tới gần, trạm trưởng. Đất đang rỗng bên dưới.”

Silas nhìn dòng bùn, rồi nhìn Kael.

“Cậu bảo đưa củi xuống đây.”

Kael mở miệng nhưng không phát ra tiếng.

“Cậu nói nơi này an toàn.”

“Tôi…”

“Cậu đã nhìn thấy những cái cây kia. Cậu biết đất đang có vấn đề. Vậy tại sao lại đưa người và gia súc đến một nơi chưa kiểm tra?”

Câu hỏi không lớn tiếng, nhưng khiến Kael không thể tìm được lời chống chế. Cậu muốn nói rằng suối Cạn vốn không nằm trong vùng Rừng Đỏ, rằng ký ức của cậu đã đúng trong nguyên tác, rằng không ai có thể biết trước một bãi đất tưởng như vô hại lại sụt xuống như thế này. Nhưng tất cả những lời ấy đều không thay đổi được những gì đang nằm trước mắt.

Cậu đã đề xuất nơi này. Cậu đã thúc mọi người chuyển đồ đến. Và giờ kho củi bị mất, đàn dê chết hoặc mắc kẹt, nguồn nước mà họ trông cậy không còn có thể sử dụng.

“Đưa người lên chỗ cao,” Kael nói, cuối cùng tìm được giọng mình. “Không ai được lấy nước ở đây. Đánh dấu cả tuyến đường dẫn xuống suối. Chúng ta cần tìm nguồn nước khác ngay.”

Silas không lập tức làm theo. Ông nhìn Kael như thể đang cân nhắc liệu có nên tiếp tục giao cho cậu bất kỳ quyết định nào nữa. Rồi ông quay sang người chăn gia súc, ra lệnh đưa những con còn sống lên dốc, đồng thời cử người chạy về trạm báo động.

“Không ai xuống cứu củi,” ông nói. “Không đáng để mất thêm người.”

Những mệnh lệnh tiếp theo được truyền đi. Người ta buộc dây quanh những thân cây chắc, kéo người bị thương khỏi bờ hố, dựng đuốc trên nền đất cao để đánh dấu khu vực nguy hiểm. Không ai còn nói về việc đã hoàn thành công việc trên sườn dốc. Không ai nhắc đến những thân cây đã bị chặt hay đường rãnh cách ly.

Kael quỳ xuống ở rìa nền đất chắc, quan sát dòng dịch đang trào ra từ khe đá. Nó có cùng màu với chất lỏng trong thân cây gỗ mỡ. Cậu nhớ lại những rễ cây mục, lớp đất xốp bất thường và dải đổi màu men theo sườn dốc. Cậu đã cho rằng những thân cây là nơi bệnh phát ra. Nhưng nếu chất dịch ấy đến từ sâu dưới lòng đất, những cái cây có thể chỉ là nơi nó lộ ra trước tiên.

Có thể chúng đã hút nước từ tầng đất ấy. Có thể bộ rễ của chúng từng giữ đất, hoặc tạo ra những đường dẫn mà cậu không biết. Khi chúng bị chặt, điều kiện dưới mặt đất đã thay đổi theo cách cậu không dự đoán được. Dòng dịch tìm đường khác, trào lên nơi thấp hơn.

Kael không thể biết chính xác điều gì đã xảy ra. Cậu chỉ biết việc đốn cây không làm thứ chất lỏng kia biến mất. Nó đã xuất hiện ở nơi cậu chọn làm chỗ trú an toàn.

“Cậu có biết chuyện này sẽ xảy ra không?” Valen hỏi.

Kael lắc đầu.

“Cậu có biết vì sao nó xảy ra không?”

“Chưa.”

Valen nhìn cậu, rồi quay lại giúp những người đang kéo một con dê khỏi bờ đất sụt. Anh không nói rằng Kael đáng bị trừng phạt, cũng không bảo cậu đừng tự trách. Những lời ấy đều vô ích vào lúc này.

Silas đứng cách đó vài bước. Ánh đuốc khiến gương mặt ông hằn sâu hơn thường ngày.

“Ngày mai, cậu không tự quyết định nơi nào an toàn nữa,” ông nói. “Muốn đề xuất điều gì, cậu phải có người kiểm tra trước. Tôi không thể để cả trạm trả giá cho những điều cậu nghĩ mình biết.”

Kael cúi nhìn bàn tay dính bùn của mình. Mảng vảy xám dưới lớp băng nóng đến mức cậu cảm thấy da thịt quanh đó căng cứng. Cậu muốn giải thích rằng mình đã hành động vì muốn ngăn thảm họa, rằng cậu đã nhìn thấy những gì người khác chưa nhận ra. Nhưng ý định không thể trả lại số củi đã mất, cũng không thể khiến những con dê chết sống lại.

Trên sườn dốc phía bắc, ngọn lửa đốt cây vẫn còn âm ỉ. Vành đai cách ly mà cậu đã tạo ra nằm giữa hai mảng rừng như một vết cắt đen. Cậu từng nhìn nó và nghĩ rằng mình đã ngăn được Rừng Đỏ trước khi nó bắt đầu. Giờ đây, ở một nơi cách đó không xa, dòng dịch vẫn trào lên từ lòng đất, không hề quan tâm đến đường rãnh, lửa hay những tính toán của cậu.

Kael đã chém xuống một thứ mà cậu tưởng là nguyên nhân. Nhưng cậu chưa hiểu mình đang chém vào đâu.

Đêm ấy, Trạm Lõm phải khóa nguồn nước phía đông và chia lại lượng nước dự trữ còn lại. Những người bị bỏng được đưa về lán chữa trị. Đàn dê còn sống bị dồn lên nền đất cao, còn kho củi dự trữ chỉ còn lại phần chưa kịp chuyển đi. Không ai biết lớp bùn dưới suối Cạn sẽ dừng ở đâu, hay đất quanh trạm có tiếp tục sụt xuống trong đêm hay không.

Kael ngồi một mình bên ngoài lán, nghe tiếng người đi lại và tiếng Silas phân công những toán canh gác mới. Cậu vẫn nhớ nguyên tác. Nhưng lần đầu tiên, ký ức ấy không đưa ra được câu trả lời nào giúp cậu sửa chữa hậu quả trước mắt.

Cậu biết Rừng Đỏ sẽ đến.

Cậu không biết mình vừa khiến nó đổi hướng như thế nào.

Và những người sống ở Trạm Lõm không thể chờ cậu tìm ra câu trả lời rồi mới cần nước uống vào sáng mai.