Chương 19: Người Đứng Ngay Trước Cửa

Hải tới Khu vui chơi Ánh Dương lúc tám giờ năm mươi hai. Ông đứng ngoài sảnh quản lý lâu hơn Chương dự tính, một tay giữ quai chiếc túi vải bạc màu, tay còn lại đặt lên thành hàng rào thấp mới lắp sau đợt cải tạo. Mười mấy năm đã đủ để kính cổng chính đổi hai lần, quầy vé chuyển sang phía khác và dãy mái che trước quảng trường biến mất, nhưng biển mặt trời vàng vẫn treo trên mái đúng chỗ cũ. Hải ngẩng nhìn nó một lúc rồi mới đi về phía cửa nhân viên.
Tên Hải đã được báo trước, thẻ khách nằm sẵn ở bàn bảo vệ. Ông nhận thẻ nhưng chưa quét ngay. Thấy Chương đang xuống cầu thang phía trong, Hải hỏi: “Phòng điều hành vẫn lên lối sau văn phòng chứ?” Chương gật. “Thang bộ vẫn vậy. Chỉ thêm thang máy.” Hải chọn thang bộ.
Hai người không ôn chuyện cũ trên đường lên. Chương không kể lại các sự cố mấy ngày qua; ông chỉ xác nhận lời hẹn tối qua: Hải tới để xem tờ quy trình cũ và nói phần nào mình còn nhớ chắc. Hải cũng không hỏi trước đã xảy ra chuyện gì. Khi tới cửa phòng điều hành, ông dừng một nhịp ở ngưỡng cửa, nhìn qua những màn hình camera rồi mới bước vào.
Lâm đã có mặt từ hơn tám giờ. Khải ngồi ở bàn camera với hai ổ cứng sao lưu; hôm nay cậu chỉ làm việc nhẹ, không xuống những hành lang hậu trường sâu. Trên đầu bàn, Tín đặt lịch vận hành trong ngày: giữ nguyên phạm vi hôm qua, không tăng sức chứa, năm giờ đóng. Dãy Giao Nhận và những khu đã liên quan sự cố tiếp tục nằm ngoài luồng khách.
Tín nói với Hải trước khi đưa bất kỳ hồ sơ nào: “Hôm nay Ánh Dương vẫn phải vận hành. Chú thấy việc nào liên quan trực tiếp an toàn hiện tại thì nói thẳng. Còn chỗ nào chú không chắc, cứ để đúng là không chắc. Bọn cháu không cần một câu chuyện tròn.” Hải nhìn Tín khá lâu rồi đáp rằng ông cũng không tới để bắt khu vui chơi đóng cửa chỉ vì vài tờ giấy cũ.
Ngân đặt bản photocopy “TUYẾN ƯU TIÊN Y TẾ” trước mặt Hải. Bản gốc vẫn nằm trong túi hồ sơ. Cô không đọc hộ. Hải đeo kính, cúi xuống ba dòng còn rõ nhất: “Người tại cửa kế tiếp chỉ mở khi nhìn thấy người được bàn giao từ đoạn trước.” “Không dùng thông báo qua bộ đàm làm xác nhận duy nhất.” “Không mở sẵn nhiều đoạn liên tiếp.” Đến chữ ký nhận mang tên mình, ông kéo ghế ngồi xuống.
Hải xác nhận chữ ký là của ông nhưng không nhận mình nhớ hoàn cảnh tờ giấy được phát. Ông đề nghị xem mặt bằng sạch, không có các đường Khải đã đánh dấu hôm qua. Khải mở một bản mới, tắt toàn bộ lớp ghi chú thời gian và vị trí sự cố. Hải nhìn bản đồ lâu hơn nhìn tờ giấy. Ông hỏi phòng y tế cũ nằm đâu, kho biểu diễn đời trước ở phía nào, cửa bếp phụ khi ấy có thông ra sân hay chỉ vào hành lang, rồi hỏi sân Giao Nhận ngày trước rộng tới đâu.
Đúng chín giờ hai mươi, Hải mới quay lại tờ quy trình. Ông nói mình nhớ cách làm hơn nhớ câu chữ. Có một giai đoạn người đứng ở đoạn sau không được mở cửa chỉ vì bộ đàm báo “đang chuyển người”; họ phải nhìn thấy người của đoạn trước tới. Ngân hỏi tại sao. Hải xoa ngón tay cái lên mép bàn rồi nói phần ông chắc chỉ có thế này: từng có lần bên trước ghi đã chuyển, bên sau ghi chưa nhận. Từ sau đó ca đêm bị buộc ghi từng đoạn. Người nào, đêm nào và vì sao hai đầu khác nhau thì ông muốn xem giấy trước khi trả lời.
Ngoài lớp kính phòng điều hành, quảng trường bắt đầu nhận khách. Một nhóm trẻ mặc đồng phục xanh đứng dưới mô hình mặt trời chụp ảnh. Tiếng người lớn gọi nhau, tiếng bánh xe đẩy và tiếng nhạc mở cửa trộn thành thứ âm thanh hoàn toàn bình thường. Hải nhìn dòng khách đi vào rồi nói rất nhỏ, gần như chỉ với Chương, rằng ông nhớ Ánh Dương chủ yếu bằng những buổi sáng như thế này. Chương không hỏi ông đang cố nhớ buổi sáng nào khác.
Hải không xuống hiện trường một mình; ông đi cùng Chương, Lâm và một bảo vệ ca ngày. Khải theo dõi từ camera, còn Tín ở lại phòng điều hành vì khu khách vẫn mở. Những vùng đã ngừng vận hành chỉ được nhìn từ ngoài, không ai tự mở niêm phong.
Hải không đi theo thứ tự của tờ quy trình. Ông chọn đoạn hậu trường sau Vườn Cổ Tích trước, nơi phòng y tế đời đầu từng nằm gần một khối nhà đã tháo. Đứng trước bức tường mới và dãy tủ điện, ông nói nếu trí nhớ không sai thì ngày trước có một ô cửa gần vị trí máy bán nước. Chương nhớ nó lệch thêm vài mét. Lâm chỉ đo khoảng cách trên bản hiện trạng, không phân xử ký ức của hai người.
Hải hỏi nếu bây giờ có người bị thương ở đây thì đội y tế đưa đi đường nào. Lâm chỉ tuyến đang áp dụng: vòng theo hành lang văn phòng, ra mép quảng trường, tránh hoàn toàn dãy Giao Nhận. Hải nhìn đường vẽ trên bảng chỉ dẫn an toàn rồi gật. Ông không đề nghị dùng lối ngắn mà camera hôm qua cho thấy đã từng “thuận” trong mười một phút.
Hải không nhận ra khu này bằng tường. Ông nhận ra bằng những khoảng việc từng phải làm giữa hai ca: chỗ xe đẩy cáng quay đầu, chỗ bảo vệ đứng để nhìn được cả cửa sau lẫn lối trẻ lạc, chỗ nhân viên bếp hay đặt thùng nước vì không được chắn cửa. Nhiều thứ đã biến mất, nhưng khoảng cách giữa những việc ấy khiến ông đôi lúc dừng đúng một vị trí rồi mới phát hiện trước mặt bây giờ là tủ điện hoặc mảng tường kín. Mỗi lần như vậy, Hải tự sửa lời mình trước khi Lâm kịp hỏi. “Tôi đang nhớ chỗ làm việc, không chắc đang nhớ cái cửa.” Lâm ghi nguyên câu.
Khi tới mép Vườn Cổ Tích, Hải chờ một gia đình khách đi qua rồi mới bước tới vạch nhân viên. Từ lúc xuống đây, ông luôn chọn vị trí còn nhìn thấy người đi cùng. Chương nhận ra và âm thầm đổi chỗ mỗi khi hành lang hẹp, không để Hải phải đi cuối hàng.
Tại một góc nền còn giữ viên gạch cũ, Hải cúi xuống nhìn vệt xi măng khác màu chạy ngang. Ông nhớ từng có cọc chắn ở đây; Chương lại nhớ một bàn trực. Hai người tranh luận chưa đầy một phút rồi cùng thôi. Lâm chụp vệt gạch như một chi tiết mặt bằng, không ghi nó thành dấu tuyến cũ. Mỗi lần một thứ “có vẻ khớp”, họ buộc mình bỏ nó xuống nếu chưa có gì khác đỡ lấy. Chuyến đi vì thế chậm, nhưng ký ức không bị nắn cho vừa nền xi măng trước mặt.
Điểm thứ hai là cửa kho đạo cụ phía sau sân khấu. Cửa hiện tại không phải cửa đời cũ nhưng có một ô kính ngang tầm mắt. Phú đang đứng phía trong vì nhân viên kho kéo một giá trang phục qua đoạn sau; cậu mở sổ cho người ra vào rồi giữ cửa kho đóng để không cản lối. Nhóm Lâm dừng phía ngoài chưa đầy một phút. Hải nhìn ô kính, sau đó nhìn xuống sàn như đo một khoảng bằng mắt.
Hải hỏi: “Ngày trước, người trực phía trong có nhìn thấy người từ đoạn trước tới trước khi họ chạm cửa không?” Lâm đáp với cửa hiện tại thì có, nhưng đây không phải cửa cũ. “Tôi biết.” Hải nói. “Tôi chỉ nhớ có một chỗ đầu nhận nhìn được người tới bằng mắt, không cần bộ đàm. Còn đúng cửa nào thì tôi không chỉ được.”
Lâm không cho ai đứng thử ở vị trí Hải vừa chỉ. Anh chụp hiện trạng, đo ô kính và ghi hướng nhìn. Phía trong, Phú ngẩng lên qua kính khá lâu. Lâm thấy cậu nhìn về phía mình nên gật nhẹ; Phú không đáp, tay vẫn giữ cuốn sổ.
Trên đường về, Khải gọi Lâm về một đoạn camera ở cửa kho đạo cụ. Tiếp điểm cửa và hình ảnh đều bình thường, nhưng hai góc máy không khớp với lời Phú kể: phía trong cho thấy cậu nhìn qua ô kính khá lâu, còn phía ngoài ghi Lâm đứng ngay trước cửa. Khải muốn hỏi Phú lúc ấy cậu đang thấy gì.
Lâm yêu cầu giữ nguyên hai luồng hình, không tua đi tua lại trước mặt Phú và chưa hỏi cậu bảo vệ. Hải nghe hết nhưng không hỏi video cho thấy gì. Ông chỉ bước chậm hơn trên hai tầng cầu thang cuối, tay giữ lan can. Khi Chương hỏi có mệt không, Hải nói chân ông mỏi chứ đầu vẫn tỉnh. Chương không đỡ lời.
Phú được gọi lên phòng điều hành lúc mười một giờ mười. Cậu vẫn kẹp cuốn sổ bàn giao ca dưới nách và không có vẻ biết mình sắp được hỏi về điều gì. Ngân cho cậu ngồi ở mép bàn, không mở camera trước. “Lúc nhóm Lâm kiểm kho đạo cụ, cậu nhớ mình đang làm gì?”
Phú kể lúc đó cậu vừa giữ lối cho nhân viên kho vừa ghi sổ. Nghe tiếng người ngoài hành lang, cậu nhìn qua ô kính nhưng lần đầu chỉ thấy hành lang trống nên tưởng nhóm Lâm đã qua ngã rẽ. Vài giây sau ngẩng lên lần nữa, Lâm đã đứng ngay bên ngoài khiến cậu giật mình lùi lại.
Phú không nhớ đã thấy Hải hay Chương ở lần nhìn đầu tiên; cậu chỉ nhớ tiếng nhóm người vẫn ở gần và đã tự giải thích là âm dội qua tường. Ngân hỏi về phản chiếu trên kính. Phú nói đèn trong kho sáng hơn ngoài hành lang một chút, nhưng cậu dùng ô kính này mỗi ngày và chưa từng phải né phản chiếu mới thấy người đứng cách mình chưa đầy hai mét.
Khi Phú kể xong, Ngân mới cho mở video. Góc ngoài cho thấy Lâm đứng gần như trọn trong ô kính; Hải, Chương và bảo vệ chếch về hai bên nên có thể bị khuất một phần. Điều cần kiểm chỉ còn việc Phú có thực sự nhìn thẳng vào chỗ Lâm đứng hay không.
Góc máy trong kho trả lời phần đó. Ở giây thứ mười ba, Phú nhìn thẳng qua ô kính khoảng bốn giây rồi cúi xuống sổ mà không có phản ứng nhận ra Lâm. Hai giây sau cậu nhìn lại mới giật mình. Camera ngoài cho thấy Lâm không hề đổi vị trí giữa hai lần.
Khải phát đoạn hình ở tốc độ bình thường. Phú xác nhận lần nhìn thứ hai mới là lúc cậu thấy Lâm, dù không có tiếng gõ cửa hay ai gọi tên. Hai camera cùng giờ chỉ để lại một điều không khớp: Lâm đứng nguyên trước cửa trong khi Phú đã nhìn đúng chỗ ấy rồi cúi xuống viết tiếp.