Chương 25: Cuộc Đình Công Của Những Người Làm Vườn

Cuộc đình công bắt đầu không phải bằng một lời kêu gọi, mà bằng một cái cây.

Đó là cây Crystalvine già nhất trên Verdant Hearth – cây mà theo truyền thuyết đã được trồng bởi chính Ysra Voss, tổ tiên của Elias, từ những ngày đầu tiên của đế chế. Nó đã sống hơn chín trăm năm. Nó đã chứng kiến sự ra đời của những cây Bridge đầu tiên. Nó đã lưu giữ ký ức của hàng ngàn thế hệ người làm vườn. Và vào một buổi sáng mùa thu, khi những người làm vườn đến chăm sóc nó như thường lệ, họ phát hiện ra rằng nó đã ngừng phát sáng.

Không phải chết. Crystalvine không chết theo cách thông thường. Chúng chỉ… im lặng. Ánh sáng xanh dịu vốn luôn chảy trong thân cây đã biến mất. Những chiếc lá trong suốt trở nên đục mờ. Và khi những người làm vườn đặt tay lên thân cây, họ không còn nghe thấy tiếng thì thầm của ký ức nữa.

"Chuyện gì đã xảy ra?" một người làm vườn trẻ hỏi, giọng run rẩy.

Người làm vườn già nhất – một phụ nữ tên là Mara, đã tám mươi ba tuổi và đã chăm sóc cây Crystalvine ấy suốt sáu mươi năm – không trả lời ngay. Bà đặt cả hai tay lên thân cây, áp trán vào lớp vỏ thủy tinh, và nhắm mắt.

"Entropy," bà nói cuối cùng. "Nó đã đến đây. Không phải tự nhiên. Ai đó đã mang nó đến."

"Ai?"

Mara mở mắt. Trong đôi mắt già nua ấy, một tia giận dữ lóe lên – thứ tình cảm mà những người làm vườn hiếm khi thể hiện.

"Cassian Marr."

Tin tức về cây Crystalvine già nhất Verdant Hearth lan truyền nhanh hơn bất cứ transmission chính thức nào.

Trong vòng một tuần, những người làm vườn trên khắp các Vòng Xoắn bắt đầu báo cáo những hiện tượng tương tự. Những cây Crystalvine – đặc biệt là những cây cổ thụ, những cây đã sống hàng trăm năm – lần lượt ngừng phát sáng. Không phải tất cả cùng một lúc. Nhưng đủ để tạo thành một mẫu hình mà chỉ những người làm vườn mới nhận ra.

Mẫu hình ấy trùng khớp với bản đồ mạng lưới Bridge. Những cây Crystalvine gần những cây cầu bị rút cạn nặng nhất là những cây chết đầu tiên.

"Không phải ngẫu nhiên," Mara nói trong một cuộc họp khẩn cấp của Hội Làm Vườn, được tổ chức bí mật trong một nhà kính cũ trên Verdant Hearth. "Cassian đã đẩy nhanh quá trình. Những cây Bridge không còn đủ năng lượng để duy trì kết nối, và Crystalvine – vốn cộng hưởng với Bridge – đang bị ảnh hưởng."

"Chúng ta phải làm gì?" một người làm vườn khác hỏi.

"Chúng ta phải ngừng làm việc."

Một sự im lặng bao trùm căn phòng.

"Bà đang đề nghị… đình công?"

"Tôi đang đề nghị chúng ta từ chối tiếp tục là công cụ cho Cassian Marr," Mara nói. "Hắn đã biến những khu vườn của chúng ta thành phòng thí nghiệm. Hắn đã ép chúng ta trồng Crystalvine không phải để bảo tồn ký ức, mà để phục vụ cho cuộc tìm kiếm bất tử của hắn. Và bây giờ, chính những cây cổ thụ – những cây đã sống lâu hơn bất cứ ai trong chúng ta – đang chết."

Bà nhìn quanh phòng, vào mắt từng người làm vườn.

"Chúng ta đã thề sẽ bảo vệ những khu vườn. Đã đến lúc thực hiện lời thề ấy."

Elias Voss không có mặt trong cuộc họp ấy.

Lúc bấy giờ, ông vẫn đang trên hành trình bốn mươi năm của mình, trồng những khu vườn trên khắp các thế giới. Ông chỉ nghe tin về cuộc đình công qua một transmission rời rạc từ Verdant Hearth, được chuyển tiếp qua ba trạm trung chuyển trước khi đến được con tàu cũ kỹ của ông.

"Tất cả những người làm vườn," transmission viết, "được kêu gọi ngừng mọi hoạt động trồng trọt, thu hoạch, và bảo dưỡng Crystalvine cho đến khi Hội đồng đồng ý đàm phán về số phận của những khu vườn."

Elias đọc transmission ấy ba lần. Ông biết Mara – bà là một trong những người làm vườn giỏi nhất, được đào tạo bởi chính mẹ ông. Và ông biết rằng bà sẽ không kêu gọi đình công trừ khi tình hình đã thực sự tuyệt vọng.

"Tôi nên làm gì?" ông hỏi Uncle Canopy – lúc ấy vẫn đang ẩn mình trong hệ thống của Anchor, liên lạc với Elias qua một kênh mã hóa.

"Ngươi đang ở giữa hành trình," Canopy trả lời. "Nếu ngươi quay về Verdant Hearth, ngươi sẽ mất ít nhất sáu tháng. Và Cassian có thể sẽ bắt giữ ngươi."

"Nhưng họ là những người làm vườn. Họ là gia đình tôi."

"Họ là gia đình ngươi. Và họ đang làm điều mà họ cho là đúng. Nhưng ngươi, Elias ạ, có một nhiệm vụ khác."

"Nhiệm vụ gì?"

"Tiếp tục trồng cây. Tiếp tục giấu những mảnh giấy. Và tiếp tục sống. Bởi vì nếu cuộc đình công thất bại – và nó sẽ thất bại, vì Cassian không thương lượng – thì ngươi sẽ là một trong những người làm vườn cuối cùng còn sót lại."

Elias im lặng. Ông nhìn ra cửa sổ con tàu, nơi những vì sao đang trôi qua chậm rãi.

"Họ sẽ chết," ông thì thầm.

"Rất có thể."

"Và tôi không thể làm gì để cứu họ."

"Ngươi có thể làm một điều. Ngươi có thể đảm bảo rằng sự hy sinh của họ không trở nên vô ích."

Cuộc đình công kéo dài ba tháng.

Đó là khoảng thời gian kỳ lạ nhất trong lịch sử đế chế. Trên khắp các Vòng Xoắn, những khu vườn im lặng. Không ai tưới nước. Không ai cắt tỉa. Không ai thu hoạch. Những cây Crystalvine – những cây còn sống – bị bỏ mặc. Và lần đầu tiên sau hàng trăm năm, người dân của đế chế nhận ra rằng những khu vườn không tự chăm sóc được. Chúng cần những người làm vườn. Và những người làm vườn đã biến mất.

Ban đầu, Hội đồng phớt lờ. Họ nghĩ rằng những người làm vườn sẽ sớm quay trở lại – vì đói, vì sợ hãi, vì thói quen. Nhưng những người làm vườn đã chuẩn bị kỹ lưỡng. Họ đã dự trữ lương thực từ trước. Họ đã thiết lập những mạng lưới hỗ trợ bí mật. Và họ đã đoàn kết theo một cách mà chưa một phong trào nào trong đế chế từng làm được.

Sau một tháng, Cassian Marr bắt đầu chú ý. Không phải vì ông ta quan tâm đến những khu vườn. Mà vì nguồn cung cấp Crystalvine – thứ mà các phòng thí nghiệm của ông ta cần để tiếp tục nghiên cứu – bắt đầu cạn kiệt.

Sau hai tháng, ông ta nổi giận.

"Bắt chúng quay lại làm việc," ông ta ra lệnh cho đội Cận vệ Đen. "Dùng vũ lực nếu cần."

Nhưng khi những người lính đến các khu vườn, họ không tìm thấy ai. Những người làm vườn đã rút lui vào những nơi ẩn náu bí mật – những hang động, những trạm vũ trụ bỏ hoang, những khu rừng nguyên sinh nơi không có Bridge nào dẫn đến. Họ không chống cự. Họ chỉ đơn giản là biến mất.

Và không có họ, những khu vườn bắt đầu chết.

Tháng thứ ba, Cassian Marr triệu tập Mara đến Heart of Spirals.

Bà đến một mình. Không sợ hãi. Không hối hận. Khi bước vào đại sảnh, nơi Cassian đang chờ đợi trên chiếc ghế làm từ xương của một cây Bridge đã chết, bà không cúi đầu.

"Ngươi là kẻ cầm đầu," Cassian nói.

"Tôi là một người làm vườn," Mara trả lời.

"Ngươi đã khiến những khu vườn ngừng hoạt động. Ngươi đã làm tổn hại đến đế chế. Ngươi có biết tội của mình đáng bị xử tử không?"

"Tôi biết."

"Vậy tại sao ngươi vẫn làm?"

Mara nhìn thẳng vào mắt Cassian – điều mà rất ít người dám làm. "Bởi vì những khu vườn không thuộc về ngài, Lãnh chúa Cassian. Chúng không thuộc về Hội đồng. Chúng không thuộc về bất cứ ai. Chúng là di sản của tất cả mọi người. Và chúng tôi – những người làm vườn – đã thề sẽ bảo vệ chúng."

"Bảo vệ chúng khỏi ai?"

"Khỏi những kẻ muốn biến chúng thành công cụ cho tham vọng cá nhân."

Cassian im lặng một lúc lâu. Rồi ông ta mỉm cười – nụ cười mỏng như lưỡi dao.

"Ngươi dũng cảm đấy, Mara. Nhưng dũng cảm không phải là một chiến lược. Nó là một điểm yếu. Và ta sẽ cho ngươi thấy tại sao."

Ông ta vẫy tay. Một màn hình lớn sau lưng ông ta bật sáng, hiển thị hình ảnh trực tiếp từ Verdant Hearth. Mara nhìn thấy khu vườn của mình – nơi bà đã sống và làm việc suốt sáu mươi năm. Và bà nhìn thấy những người lính của Cassian đang đổ dầu vào những luống cây.

"Không…" bà thì thầm.

"Ta sẽ cho ngươi một lựa chọn," Cassian nói. "Ra lệnh cho những người làm vườn quay lại làm việc, và ta sẽ tha cho khu vườn của ngươi. Từ chối, và ta sẽ thiêu rụi nó – cùng với tất cả những khu vườn khác."

Mara đứng lặng. Bà nhìn lên màn hình. Bà thấy những cây Crystalvine mà bà đã chăm sóc từ khi còn là một cô bé, những cây đã lưu giữ ký ức của bao thế hệ. Và bà biết rằng Cassian không nói dối.

"Nếu tôi đồng ý," bà nói chậm rãi, "ngài sẽ không đụng đến những khu vườn?"

"Ta sẽ để chúng yên."

"Và những người làm vườn sẽ không bị trừng phạt?"

"Không ai bị trừng phạt."

Mara nhắm mắt. Bà nghĩ về tất cả những người làm vườn đã tin tưởng bà. Bà nghĩ về Elias Voss, đang ở đâu đó ngoài kia, tiếp tục sứ mệnh của mình. Bà nghĩ về lời thề mà bà đã tuyên thệ từ sáu mươi năm trước.

Rồi bà mở mắt.

"Tôi đồng ý."

Cuộc đình công kết thúc vào ngày hôm sau.

Những người làm vườn quay trở lại khu vườn của họ, và công việc trồng trọt được nối lại. Nhưng có một điều đã thay đổi. Cassian Marr đã thắng về mặt chiến thuật, nhưng cuộc đình công đã gieo một hạt giống mà ông ta không thể nhổ bỏ. Lần đầu tiên, những người làm vườn nhận ra rằng họ có sức mạnh tập thể. Và lần đầu tiên, họ bắt đầu tổ chức – không chỉ để trồng cây, mà còn để chống lại.

Mara không bao giờ trở lại Verdant Hearth. Bà biến mất ngay sau cuộc gặp với Cassian, và không ai biết bà đã đi đâu. Nhưng trước khi đi, bà đã kịp gửi một transmission cuối cùng cho tất cả những người làm vườn.

"Chúng ta đã thua trận này," bà viết. "Nhưng chúng ta chưa thua cuộc chiến. Hãy tiếp tục trồng cây. Hãy tiếp tục bảo vệ ký ức. Và khi thời khắc đến, hãy sẵn sàng."

Nhiều năm sau, Elias Voss tìm thấy một cây Crystalvine non trên Verdant Hearth – cây non duy nhất mọc lên từ đống tro tàn của khu vườn cũ. Nó không phải là cây cổ thụ đã chết. Nhưng nó vẫn sống. Và khi ông đặt tay lên thân cây, ông nghe thấy một giọng nói quen thuộc.

"Cảm ơn em," Elias thì thầm. "Cảm ơn vì đã dạy chúng tôi cách chiến đấu."