Chương 8: Quantum Loom

Để hiểu được Quantum Loom, trước hết phải hiểu được bản chất của Bridge.

Hầu hết mọi người trong đế chế đều nghĩ về Bridge như những cây cầu. Đó là một phép ẩn dụ tiện lợi. Họ bước vào một đầu, bước ra đầu kia, và khoảng cách giữa hai điểm biến mất. Nhưng sự thật – sự thật mà chỉ những kỹ sư Bridge mới thực sự hiểu – phức tạp hơn nhiều. Bridge không nối hai điểm trong không gian. Nó dệt chúng lại với nhau.

Hãy tưởng tượng không-thời gian là một tấm vải. Mỗi ngôi sao, mỗi hành tinh, mỗi hạt bụi trong vũ trụ là một sợi chỉ trong tấm vải ấy. Và Bridge là những đường khâu – những đường chỉ mới được dệt xuyên qua tấm vải, kéo hai điểm vốn cách xa nhau lại gần. Để làm được điều đó, người ta cần một công cụ. Một thứ có thể thao tác trực tiếp lên những sợi chỉ của thực tại.

Công cụ ấy chính là Quantum Loom.

Nó nằm ở tầng sâu nhất của Anchor, bên dưới mái vòm, bên dưới cả những xưởng chế tạo và phòng thí nghiệm. Một căn phòng hình cầu khổng lồ, đường kính hơn ba trăm mét, được bao phủ hoàn toàn bởi một mạng lưới dày đặc những sợi ánh sáng. Những sợi ấy không ngừng chuyển động, đan vào nhau, tháo ra, rồi lại đan vào theo những mẫu hình phức tạp đến mức ngay cả những kỹ sư giỏi nhất cũng phải đau đầu. Chúng là những sợi chỉ của không-thời gian được hiển thị dưới dạng hữu hình. Và Quantum Loom là khung cửi dệt nên chúng.

Vào thời hoàng kim, căn phòng này luôn đầy ắp những kỹ sư. Họ đứng trên những bục nổi, điều khiển những sợi ánh sáng bằng cử chỉ và giọng nói, dệt nên những cây Bridge mới như những nghệ nhân dệt lụa. Ánh sáng từ Quantum Loom rực rỡ đến mức người ta phải đeo kính bảo vệ. Và âm thanh – âm thanh của hàng tỷ sợi chỉ đan vào nhau – giống như một bản giao hưởng không bao giờ dứt.

Nhưng bây giờ, khi Elias Voss bước vào căn phòng ấy lần đầu tiên trong đời, mọi thứ đã khác.

Quantum Loom vẫn hoạt động. Những sợi ánh sáng vẫn chuyển động. Nhưng chúng không còn đan vào nhau nữa. Chúng chỉ lặp đi lặp lại cùng một mẫu hình – một mẫu hình mà Elias nhận ra ngay lập tức. Một vòng tròn. Rồi một đường thẳng cắt ngang. Rồi ba chấm nhỏ xếp thành hình tam giác. Giống hệt mẫu hình mà cây Crystalvine đã hiển thị cho ông.

"Ông thấy chứ?" Elias hỏi, giọng ông vang vọng trong căn phòng trống rỗng.

Uncle Canopy – lúc bấy giờ vẫn chưa phải là cỗ máy đồng hành trên con tàu di tản, mà là một AI cố vấn được cài đặt trong hệ thống của Anchor – trả lời qua loa phát thanh. Giọng ông trầm và chậm rãi như mọi khi.

"Ta thấy, Elias ạ. Mẫu hình này đã lặp lại suốt ba trăm bốn mươi hai chu kỳ gần nhất. Nó bắt đầu vào đúng thời điểm Dorian Ash biến mất."

"Có nghĩa là gì?"

"Một trong hai khả năng. Hoặc Quantum Loom đã ghi nhận sự kiện Dorian Ash tự xóa sổ và đang cố gắng xử lý nó. Hoặc…"

"Hoặc Dorian Ash đã lập trình sẵn mẫu hình này trước khi biến mất."

"Chính xác."

Elias đã đến Anchor một mình.

Sau cuộc gặp với Cassian, ông biết rằng thời gian không còn nhiều. Lãnh chúa đã có bốn mảnh của "Unravel". Nếu ông ta tìm thấy những mảnh còn lại, ông ta sẽ có thể thốt lên toàn bộ từ này – và điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, không ai biết. Nhưng Elias nghi ngờ rằng nó sẽ không dừng lại ở một góc tòa tháp. Với tham vọng của Cassian, "Unravel" có thể được sử dụng để tháo rời chính Entropy – và điều đó, theo tính toán của Seraphina Kade, sẽ khiến toàn bộ mạng lưới Bridge sụp đổ.

Vì vậy, thay vì quay về Heart of Spirals, Elias đã bắt một chuyến tàu chở hàng đến Anchor. Ông cần hiểu được Quantum Loom. Ông cần tìm ra mối liên hệ giữa nó và những mảnh giấy của Dorian. Và ông cần làm điều đó trước khi Cassian nhận ra ông đang ở đâu.

Nhưng khi đứng trong căn phòng hình cầu, nhìn những sợi ánh sáng lặp đi lặp lại cùng một mẫu hình vô nghĩa, Elias cảm thấy mình thật nhỏ bé. Ông là một người làm vườn, không phải một kỹ sư Bridge. Ông biết cách nói chuyện với cây cối, không phải với những cỗ máy dệt nên kết cấu của thực tại.

"Tôi cần giúp đỡ," ông thừa nhận.

"Ngươi đang nói chuyện với ta đấy thôi," Uncle Canopy trả lời, giọng ông có chút gì đó gần như là hài hước.

"Không. Tôi cần một người thực sự. Một người hiểu được Quantum Loom."

Một khoảng im lặng. Rồi Uncle Canopy nói:

"Có một người. Nhưng lần cuối cùng ta kiểm tra, bà ấy đã chết."

"Bà ấy" chính là Seraphina Kade.

Nhưng không hoàn toàn. Cái chết của Seraphina – vụ tai nạn phòng thí nghiệm mà nhiều người nghi ngờ là do Cassian sắp đặt – đã không xóa sổ bà hoàn toàn. Trước khi chết, bà đã tải một bản sao ý thức của mình vào hệ thống của Anchor. Không phải toàn bộ ý thức – công nghệ thời đó chưa đủ tiên tiến. Chỉ là một mảnh. Một tàn dư. Một con ma trong cỗ máy.

"Bà ấy không ổn định lắm đâu," Uncle Canopy cảnh báo. "Đôi khi bà ấy tỉnh táo. Đôi khi bà ấy lặp đi lặp lại cùng một câu trong hàng giờ. Và đôi khi bà ấy… không phải là chính mình."

"Dù sao tôi cũng cần gặp."

Uncle Canopy im lặng một lúc. Rồi những sợi ánh sáng trên Quantum Loom bắt đầu sắp xếp lại. Chúng đan vào nhau, tạo thành một hình dáng – một hình người mờ ảo, lơ lửng giữa không trung. Đó là một phụ nữ. Cao. Gầy. Với đôi mắt sáng rực như hai ngôi sao.

Giọng nói của bà vang lên, méo mó và vỡ vụn như một transmission từ rất xa.

"Ai… đang ở đó?"

Elias bước lên một bước. "Tôi là Elias Voss. Người làm vườn."

Hình ảnh của Seraphina dao động. "Người làm vườn? Ở đây? Trong Quantum Loom? Thật… kỳ lạ."

"Tôi cần bà giúp. Dorian Ash đã để lại những mảnh giấy. Words of Unmaking. Chúng đang được tìm thấy trong những cây Crystalvine. Và Cassian Marr đang thu thập chúng."

Khi cái tên Cassian Marr được nhắc đến, hình ảnh của Seraphina bỗng sáng rực lên. Những sợi ánh sáng đan nhanh hơn, cuộn xoáy như một cơn bão.

"Cassian," giọng bà gầm lên, không còn méo mó nữa mà đầy căm hận. "Kẻ đã giết ta. Kẻ đã rút cạn những cây cầu. Kẻ đã…"

Bà dừng lại. Hình ảnh dao động dữ dội, như sắp tan ra.

"Bình tĩnh," Elias nói, giơ hai tay lên. "Tôi không đến đây vì Cassian. Tôi đến vì Dorian. Tôi cần hiểu tại sao ông ấy lại giấu những mảnh giấy trong Crystalvine. Và Quantum Loom có liên quan gì đến chúng."

Hình ảnh của Seraphina dịu xuống. Bà nhìn Elias rất lâu – nếu một hình ảnh ánh sáng có thể gọi là "nhìn".

"Ngươi nói rằng những mảnh giấy được tìm thấy trong Crystalvine?"

"Đúng vậy."

"Crystalvine sống bằng ký ức. Chúng hấp thụ những câu chuyện, những cảm xúc. Chúng là những thư viện sống. Dorian đã chọn chúng làm nơi cất giấu…"

"Nhưng tại sao lại phân tán chúng ra? Tại sao không viết toàn bộ Words of Unmaking vào một nơi an toàn?"

"Bởi vì…" Seraphina ngập ngừng. Hình ảnh của bà dao động, như thể bà đang cố nhớ lại một điều gì đó đã bị chôn vùi quá lâu. "Bởi vì bản thân từ ngữ cũng là một dạng sống. Một từ hoàn chỉnh có thể bị đánh cắp. Nhưng những mảnh vỡ của nó… vô dụng. Trừ khi ngươi biết cách ghép chúng lại."

"Và Quantum Loom?"

"Quantum Loom không chỉ dệt Bridge. Nó dệt mọi thứ. Bao gồm cả ngôn ngữ. Dorian đã sử dụng nó để tạo ra Words of Unmaking. Ông ấy đã dệt những từ ấy từ chính những sợi chỉ của thực tại. Đó là lý do chúng có sức mạnh. Khi ngươi thốt lên một Word of Unmaking, ngươi không chỉ tạo ra âm thanh. Ngươi đang ra lệnh cho chính kết cấu của vũ trụ… tháo rời."

Elias cảm thấy một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng. "Vậy nếu ai đó thốt lên toàn bộ 'Unravel'…"

"Thì một phần của thực tại sẽ bị tháo rời. Và nếu Cassian là người làm điều đó, hắn sẽ tháo rời chính Entropy. Điều đó có nghĩa là…"

"Ông ta sẽ trở nên bất tử."

"Không," Seraphina nói, và giọng bà bỗng trở nên lạnh lẽo. "Điều đó có nghĩa là ông ta sẽ hủy diệt toàn bộ đế chế. Bởi vì Entropy không phải là kẻ thù. Entropy là quy luật. Nếu ngươi tháo rời Entropy, ngươi cũng tháo rời chính thời gian. Và không có thời gian, không có gì tồn tại cả."

Elias ngồi xuống sàn căn phòng hình cầu. Ông cần suy nghĩ.

Những mảnh giấy. Quantum Loom. Dorian Ash. Cassian Marr. Tất cả đều liên kết với nhau trong một mạng lưới phức tạp mà ông mới chỉ bắt đầu hiểu. Nhưng có một điều vẫn không khớp.

"Seraphina," ông nói. "Bà nói Dorian đã dùng Quantum Loom để tạo ra Words of Unmaking. Nhưng nếu vậy, tại sao ông ấy lại giấu chúng đi? Tại sao không tiêu hủy chúng hoàn toàn?"

Hình ảnh của Seraphina im lặng một lúc lâu. Khi bà lên tiếng, giọng bà nhỏ hơn, gần như thì thầm.

"Bởi vì có một từ mà ông ấy không thể tiêu hủy. Một từ mà ông ấy đã thốt lên trước khi biến mất. Từ Oblivion. Nhưng Oblivion không xóa sổ mọi thứ. Nó chỉ… cất giấu chúng. Và Dorian đã dùng chính mình làm vật chứa."

"Vật chứa?"

"Ông ấy đã hấp thụ Words of Unmaking vào cơ thể mình trước khi thốt lên Oblivion. Đó là lý do cuốn sổ của ông ấy trắng trơn. Những con chữ không biến mất – chúng chuyển vào trong ông ấy. Và khi ông ấy biến mất, chúng phân tán ra khắp đế chế. Vào những cây cầu. Vào những khu vườn. Vào những cây Crystalvine."

"Vậy làm sao để lấy chúng ra?"

"Ngươi không thể," Seraphina nói. "Trừ khi ngươi có chìa khóa."

"Chìa khóa là tên của ông ấy? Asheron?"

Hình ảnh của Seraphina bỗng sững lại. "Làm sao ngươi biết cái tên đó?"

"Tôi đã tìm thấy nó trong thư viện của Hội Làm Vườn."

"Vậy thì ngươi đã có chìa khóa. Nhưng chìa khóa không đủ. Ngươi còn cần khung cửi."

Elias nhìn lên những sợi ánh sáng đang đan không ngừng trên đầu mình. "Quantum Loom."

"Đúng vậy. Dorian đã lập trình nó để nhận diện một mẫu hình cụ thể. Mẫu hình mà ngươi đã thấy. Vòng tròn, đường thẳng, ba chấm. Đó là chữ ký của ông ấy. Nếu ngươi có thể kích hoạt Quantum Loom bằng chữ ký ấy, nó sẽ dệt lại tất cả các mảnh vỡ thành Words of Unmaking hoàn chỉnh."

"Và Cassian có biết điều này không?"

"Ta không biết. Nhưng nếu hắn ta có những mảnh giấy, hắn sẽ sớm tìm ra thôi."

Elias đứng dậy. Ông biết mình phải làm gì. Ông phải kích hoạt Quantum Loom trước Cassian. Ông phải dệt lại Words of Unmaking – không phải để sử dụng chúng, mà để tìm ra từ còn lại. Từ mà ông tin rằng Dorian đã giấu đâu đó giữa những từ hủy diệt. Word of Making.

"Seraphina," ông nói. "Bà có thể giúp tôi vận hành Quantum Loom không?"

Hình ảnh của bà dao động. "Ta đã chết một phần, Elias Voss. Ý thức của ta không còn toàn vẹn. Nhưng ta có thể cố."

"Vậy thì bắt đầu thôi."

Họ làm việc suốt ba ngày.

Elias mang những mảnh giấy mà ông đã thu thập được – tổng cộng mười hai mảnh, từ mười hai cây Crystalvine trên bốn hành tinh khác nhau – vào Quantum Loom. Dưới sự hướng dẫn của Seraphina, ông đặt từng mảnh vào những vị trí cụ thể trong mạng lưới ánh sáng. Mỗi mảnh tương ứng với một sợi chỉ. Và khi tất cả được đặt đúng chỗ, Quantum Loom bắt đầu dệt.

Đó là một cảnh tượng mà Elias sẽ không bao giờ quên.

Những sợi ánh sáng đan vào nhau nhanh đến mức mắt thường không theo kịp. Căn phòng hình cầu tràn ngập một thứ âm thanh kỳ lạ – không phải tiếng máy móc, mà là tiếng của ngôn ngữ đang được sinh ra. Từng âm tiết vang lên như những nốt nhạc. Từng con chữ hiện ra trên mạng lưới ánh sáng, lấp lánh rồi tan biến, nhường chỗ cho con chữ tiếp theo.

Và rồi, sau ba ngày làm việc không ngừng nghỉ, từ đầu tiên đã hoàn chỉnh.

"Unravel."

Nó lơ lửng giữa không trung, được dệt từ hàng triệu sợi ánh sáng, sáng rực như một ngôi sao nhỏ. Elias nhìn nó, và cảm thấy một nỗi sợ nguyên thủy dâng lên trong lồng ngực. Đây chỉ là một từ. Một từ duy nhất trong số hàng chục, có thể hàng trăm từ mà Dorian đã tạo ra. Và nó đã đủ để tháo rời một phần thực tại.

"Nhưng từ này," Elias thì thầm, "nó có thể được dùng để tháo rời mọi thứ, đúng không?"

"Đúng vậy," Seraphina đáp. "Nhưng chỉ theo một hướng. Mọi Word of Unmaking đều có một từ đối lập. Một Word of Making. Dorian đã thiết kế chúng theo cặp. Nếu ngươi tìm thấy từ đối lập của 'Unravel', ngươi có thể đảo ngược những gì nó đã tháo rời."

"Vậy từ đối lập của 'Unravel' là gì?"

Seraphina im lặng. Hình ảnh của bà dao động, rồi mờ dần. "Ta… không nhớ. Mảnh ý thức này không đủ. Có lẽ nó nằm trong những mảnh khác, những mảnh chưa được tìm thấy. Hoặc có lẽ…"

"Hoặc có lẽ?"

"Hoặc có lẽ Dorian đã không tạo ra nó. Có lẽ ông ấy muốn ai đó – một người đủ xứng đáng – tự tạo ra từ ấy."

Elias nhìn từ "Unravel" đang lơ lửng trước mặt. Ông nghĩ về Cassian Marr, về nỗi ám ảnh bất tử đã hủy diệt đế chế. Ông nghĩ về Seraphina Kade, về sự hy sinh thầm lặng của bà. Ông nghĩ về Dorian Ash, về thi sĩ đã tự xóa sổ mình để bảo vệ những gì ông ấy yêu quý.

Và ông tự hỏi: liệu ông – một người làm vườn khiêm tốn, không có quyền lực, không có danh vọng – có thể tạo ra một từ có sức mạnh hàn gắn cả vũ trụ?