Chương 2: Phương Án

Sáng hôm sau, Kiên bắt đầu công việc.

Hắn tìm gặp Lạc hầu.

"Ta cần đi khảo sát."

Lạc hầu nhìn hắn, ánh mắt dò xét.

"Khảo sát gì?"

"Ta cần biết tình trạng nước dâng ở các bản làng. Ta cần biết nơi nào nguy hiểm nhất. Ta cần biết địa hình. Ta cần biết dòng sông chảy như thế nào."

Lạc hầu im lặng một lúc. Rồi ông ta gật đầu.

"Ta sẽ cho ngươi hai người. Họ sẽ đưa ngươi đi khảo sát. Nhưng ngươi phải quay lại trong ba ngày."

"Ta hiểu."

Kiên lên đường ngay trong ngày.

Hai người được Lạc hầu cử đi cùng hắn – một người đàn ông trung niên tên là Lộc, và một chàng trai trẻ tên là Tùng. Cả hai đều là dân chài, biết rõ dòng sông và các bản làng ven bờ.

Họ đi dọc theo bờ sông, từ bản làng này sang bản làng khác. Kiên quan sát, ghi chép, và đo đạc. Hắn dùng một cây gậy tre, khắc từng vạch để đo mức nước. Hắn vẽ những bản đồ đơn giản trên đất, ghi lại vị trí các bản làng, các con suối, các cánh đồng.

Hắn nhận ra một điều: nước không dâng đều.

Ở một số bản làng, nước dâng cao hơn những nơi khác. Ở một số đoạn sông, nước chảy xiết hơn. Ở một số cánh đồng, nước đọng lại, không thoát đi đâu.

Hắn cũng nhận ra rằng nước dâng cao nhất ở những nơi gần nhánh sông nhỏ – nơi có dòng nước đen chảy ra. Hắn chưa đến đó, nhưng hắn biết đó là nguồn gốc.

Sau ba ngày, Kiên quay lại bản làng lớn. Hắn tìm gặp Lạc hầu.

"Ta đã khảo sát xong."

Lạc hầu nhìn hắn.

"Ngươi phát hiện được gì?"

"Nước dâng không đều. Nó dâng cao nhất ở những nơi gần nhánh sông nhỏ phía thượng nguồn. Ở những nơi khác, nước dâng ít hơn. Nhưng tất cả đều bị ảnh hưởng."

"Ngươi có cách gì không?"

"Ta có. Nhưng ta cần người. Rất nhiều người."

Lạc hầu nhíu mày.

"Bao nhiêu?"

"Ta cần ít nhất một trăm người. Chia thành nhiều nhóm. Mỗi nhóm phụ trách một đoạn sông."

Lạc hầu im lặng một lúc. Rồi ông ta nói:

"Ta sẽ trình lên Vua Hùng. Ngươi chờ ở đây."

Hai ngày sau, Kiên được gọi vào gặp Vua Hùng.

Lần này, không chỉ có Vua Hùng và các bô lão. Mà còn có cả những tù trưởng của các bản làng xung quanh. Họ ngồi thành vòng tròn, gương mặt ai cũng lộ rõ vẻ lo lắng.

Vua Hùng nhìn Kiên.

"Ta nghe nói ngươi có phương án."

"Thưa Vua Hùng, ta có."

"Nói đi."

Kiên hít một hơi thật sâu. Hắn biết đây là lúc mình phải chứng minh.

"Thưa Vua Hùng, nước dâng không đều. Nó dâng cao nhất ở những nơi gần nhánh sông nhỏ phía thượng nguồn. Ở những nơi khác, nước dâng ít hơn. Nhưng tất cả đều bị ảnh hưởng."

"Ta biết."

"Để ứng phó, ta đề xuất ba việc."

"Một: Đắp bờ bao quanh những bản làng thấp. Bờ bao làm bằng tre và bùn. Nó sẽ chặn nước tràn vào làng."

"Hai: Đào mương thoát nước ở những cánh đồng bị ngập. Mương dẫn nước từ ruộng ra sông. Nước sẽ thoát, lúa sẽ sống."

"Ba: Kê cao nhà sàn ở những nơi nước dâng cao. Dân làng có thể chặt tre, kê dưới sàn nhà. Nhà sẽ cao hơn. Nước sẽ không tràn vào."

Các tù trưởng nhìn nhau. Một người lên tiếng:

"Nghe có lý. Nhưng làm được không?"

"Làm được. Ta đã thử ở bản làng nhỏ. Nó hiệu quả."

Vua Hùng nhìn Kiên.

"Ngươi cần gì?"

"Ta cần một trăm người. Chia thành ba nhóm. Một nhóm đắp bờ bao. Một nhóm đào mương. Một nhóm kê cao nhà."

"Bao lâu?"

"Mười ngày. Nếu làm đúng cách, trong mười ngày, dân làng sẽ an toàn."

Vua Hùng im lặng một lúc. Rồi ông ta nhìn các tù trưởng.

"Các ngươi nghe rồi đấy. Ta cho phép. Hãy huy động người."

Các tù trưởng gật đầu.

Kiên siết chặt vòng bạc trên cổ tay. Hắn biết công việc thực sự bắt đầu từ đây.

Ngày hôm sau, một trăm người được huy động.

Họ chia thành ba nhóm. Nhóm thứ nhất do Lộc dẫn đầu, phụ trách đắp bờ bao. Nhóm thứ hai do Tùng dẫn đầu, phụ trách đào mương. Nhóm thứ ba do Kiên trực tiếp chỉ đạo, phụ trách kê cao nhà.

Kiên đi từ bản làng này sang bản làng khác, hướng dẫn từng nhóm. Hắn chỉ cho họ cách đắp bờ bao đúng cách – tre đóng xuống đất, lá và cỏ trát lên, bùn phủ kín. Hắn chỉ cho họ cách đào mương đúng độ dốc – nước phải chảy ra sông, không được đọng lại. Hắn chỉ cho họ cách kê cao nhà – tre phải chắc, cột phải vững.

Hắn không làm thay. Hắn chỉ hướng dẫn. Hắn để dân làng tự làm.

Và hắn không để lại dấu vết.

Khi dân làng hỏi hắn học những cách này từ đâu, hắn chỉ cười.

"Ta học được từ người già ở bản bên kia."

Hắn không nói gì thêm.

Mười ngày sau, công việc hoàn thành.

Những bờ bao bằng tre và bùn được dựng lên quanh các bản làng thấp. Những con mương được đào dẫn nước từ ruộng ra sông. Những ngôi nhà sàn được kê cao hơn.

Nước vẫn dâng. Nhưng nó không còn tràn vào làng. Nó không còn ngập ruộng. Nó không còn phá hủy nhà cửa.

Dân làng nhìn Kiên với ánh mắt khác. Không còn nghi ngờ. Mà là biết ơn.

"Thầy Kiên! Thầy Kiên!"

Tiếng gọi vang lên khắp các bản làng. Những đứa trẻ chạy theo hắn. Những người phụ nữ mang nước cho hắn. Những người đàn ông vỗ vai hắn.

Kiên mỉm cười. Hắn biết mình đã làm đúng.

Nhưng hắn cũng biết mình chưa giải quyết được vấn đề. Nước sông vẫn dâng cao. Và nó sẽ còn dâng cao hơn nữa.

Hắn cần phải tìm ra nguyên nhân. Nhưng không phải bây giờ. Bây giờ, hắn cần giúp dân làng ổn định cuộc sống.

Một ngày, khi hắn đang ngồi bên bờ sông, quan sát dòng nước, Lạc hầu bước tới.

"Ngươi đã làm được."

"Ta chỉ làm điều cần làm."

Lạc hầu nhìn hắn, ánh mắt có chút phức tạp.

"Vua Hùng muốn gặp ngươi. Ngài ấy muốn hỏi ngươi về những gì ngươi đã làm."

Kiên gật đầu.

"Ta sẽ đi."

Hắn bước theo Lạc hầu, hướng về phía bản làng lớn.

Hệ thống vang lên:

"Ngươi đã giúp dân làng ứng phó với nước dâng. Ngươi đã tạo dựng được uy tín. Vua Hùng muốn gặp lại ngươi. Đây là cơ hội của ngươi."