Chương 61: Chỗ Cho Người Còn Sống

Lưu Định từ gian khám đi ra khi nắng vừa chạm tới chân cột ngoài hiên. Anh cất tờ dặn của y sư vào trong áo, khác ngăn với mảnh giấy cũ, rồi đứng đợi người trực. Cổ tay đã được xem lại, vẫn còn sưng đau; việc nhận chuyến nặng phải hoãn, tới lần khám sau mới được hỏi tiếp. Anh nghe hết, chỉ xin người khám ghi rõ phần ấy.

Lâm Uyên đặt chiếc thẻ đang viết xuống. Người giám dược nhìn hắn, nhận lại bút rồi bảo đi một lát cũng được, lát về phải nghỉ tay trước khi phụ tiếp. Hắn đứng dậy chậm, kéo vạt áo khỏi cạnh ghế bằng tay trái. Lưu Định nhìn cử động ấy, không hỏi thương tích từ đâu.

“Bây giờ vào được chưa?” anh hỏi.

Người trực dẫn cả hai qua khoảng sân nhỏ. Nước đọng dưới mái rơi thưa, trên nền còn những vệt sẫm chưa khô. Đến cửa gian yên, Lưu Định dừng để phủi bùn ở mép giày. Anh cúi xuống được một nửa thì cổ tay khẽ co lại, phải đổi sang tay kia. Lâm Uyên đứng cạnh, nhìn anh sửa một việc rất nhỏ mà làm mãi chưa xong.

Trong phòng, đèn vẫn cháy. Người phụ giúp đã kéo gọn tấm vải, chừa khuôn mặt Mạnh Thanh Tễ. Lưu Định bước tới, hai vai vốn rộng bỗng thu vào giữa gian hẹp. Anh nhìn một lúc lâu, rồi lấy mảnh giấy cũ từ áo ra.

“Hôm ấy ông ghi cho ta cái này.”

Không có lời đáp. Lưu Định cúi nhìn mép giấy mềm, chà đầu ngón tay lành lên vết gấp. Anh đã mang câu hỏi về một chuyến hàng tới viện; giờ tờ giấy ấy không còn dẫn anh tới người có thể trả lời.

“Ta có xe,” anh nói, quay sang người trực. “Sau này nếu cần đưa…”

Anh dừng ở đó. Tờ dặn mới còn cộm dưới vạt áo, ngay cạnh bàn tay bị thương. Người trực nhìn cổ tay rồi nhìn anh, chưa kịp nói, Lưu Định đã cúi đầu.

“Phải tìm thêm người kéo. Ta chưa làm được.”

Lâm Uyên nghe rõ câu cuối. Hắn muốn bảo không cần, lại sợ lời ấy làm mất cả phần lòng tốt anh vừa đem tới. Cuối cùng hắn chỉ nói viện sẽ có người lo, khi nào cần nhờ, người trực biết anh đã có lời.

Lưu Định đứng thêm một lát rồi cúi xuống trước giường. Anh không để mảnh giấy lại. Khi cất nó về trong áo, động tác thận trọng như sợ làm mất một chỗ vẫn còn dùng được. Ra đến cửa, anh hỏi người trực mình nên chờ ở đâu để lấy phần ghi cho chủ thuê xem. Người ấy chỉ mái hiên bên ngoài. Anh đi theo, tránh lối cáng, chưa có một chuyến xe nào được nhận lại.

Lâm Uyên ở lại sau cùng. Hắn thấy chỗ vải bên vai thầy hơi nhô, nhớ những lần ông cúi đầu xem thuốc, vạt áo cũng dồn lên như vậy. Người phụ giúp tới chỉnh đèn, hỏi hắn có muốn ngồi thêm không.

Hắn chưa trả lời thì bên ngoài có tiếng gọi người nhận ở nhà trú.

Giọng một người đàn bà đáp lại, đứt quãng vì phải nói lớn qua hàng người chờ khám. Lâm Uyên nhận ra Khương Tố Nương. Hắn quay tới cửa, đứng yên một nhịp rồi xin ra. Chưa có ai bắt hắn rời giường thầy; chính điều ấy khiến bước chân đầu tiên khó hơn.

Viện chủ ở ngoài hiên cùng người giữ sổ. Thấy hắn, người ấy nói từ cuối buổi sáng sẽ dành từng lượt ngắn cho người trong viện và những người tới viếng, tránh để lối nhận bệnh bị nghẽn. Tin báo đã được giao người gửi theo đầu mối có trong hồ sơ, còn phải chờ. Lâm Uyên hỏi có cần mình làm gì không.

“Con đi ăn chút đã. Đồ của thầy vẫn có người giữ. Chưa rõ việc nào thì hỏi, đừng tự nhận hết.”

Hắn gật, nhưng mắt vẫn nhìn sang gian bên.

Khương Tố Nương không ra khỏi giường được. Một người trông nhà trú đứng cạnh cửa, ôm quyển sổ có bìa vải đã ngấm nước ở góc. Lâm Uyên nhận ra người từng gọi tên các gian ở hiện trường. Chấp sự theo cùng đang hỏi đường chuyển người; Tô Thanh Ly đứng phía ngoài, chừa chỗ cho y sư ra vào.

Người trông nhà lật tới một trang, đặt ngón tay dưới dòng chữ.

“Bên chỗ ở nhờ cần số người. Ở đây ghi một người nhận gian, ta đã báo một chỗ.”

“Còn con tôi?” Khương Tố Nương hỏi.

“Ta biết chị có con. Nhưng người ta lấy số trong sổ để chia, ta chưa dám thêm.”

Đứa trẻ đang ngồi sát giường mẹ. Nó ôm đôi giày bùn đã được lau qua, hai chân trần co trên ghế. Nghe nhắc tới mình, nó nhìn từ người này sang người kia, rồi lặng lẽ nhích ghế gần mẹ hơn. Khương Tố Nương đưa tay chặn mép ghế, sợ con ngã; chân đau khiến bà không cúi xuống được.

“Vậy tôi ở đâu thì nó ở đó,” bà nói. “Chật cũng được.”

Tô Thanh Ly xin nhìn trang sổ. Người trông nhà đưa lên ngang tầm, nàng đọc mà không dùng tay phải giữ. Những dòng cùng một kiểu: tên người nhận gian, số gian, một dấu nhỏ ở chỗ đã dọn tới. Có dòng kèm người ở cùng, có dòng để trống.

“Đây là sổ giao gian,” nàng nói. “Người nhận một gian chưa chắc chỉ sống một mình.”

“Trước vẫn ghi thế.” Người trông nhà nhìn quyển sổ. “Lúc chia nhà có hỏi. Về sau người ta đón thêm ai, không phải lượt nào cũng báo.”

Chấp sự hỏi chỗ được đề nghị ở nhờ có bao nhiêu. Người trông nhà nói mình chỉ mang lời từ người đang thu xếp, chưa được tự chia cả dãy; người ấy ngồi chờ ở đầu sân để nhận con số đem về. Tô Thanh Ly nhờ gọi tới, rồi quay hỏi y sư Khương Tố Nương đã đi được chưa.

“Chưa,” y sư đáp. “Chỗ ở cứ giữ. Khi nào chuyển được, chúng ta sẽ nói.”

Người trông nhà gật ngay. Ông ta mở tờ rời, muốn ghi lại số người viện đã nhận từ nhà trú, rồi đưa bút về phía Lâm Uyên.

“Cậu ghi cáng hôm qua. Xem giúp đủ chưa, nhận một dòng cho người ta yên tâm.”

Lâm Uyên cúi nhìn. Trên đầu tờ giấy đã viết số người được đối từ mấy lối; phía dưới còn chừa một khoảng, đợi tên người xác nhận. Hắn thấy tên Khương Tố Nương, thấy bên cạnh không có phần con đi cùng. Còn những người ở gian sau, những lượt chuyển khi hắn đã theo cáng Hồ Nhuận Chi, hắn không biết hết.

Nếu ký ngay, việc trước mắt sẽ được đẩy đi nhanh hơn. Người trông nhà sẽ có giấy đem về, người chờ ngoài sân cũng không phải đứng đó mãi. Hắn nhìn bút, đột nhiên muốn ai đó đứng cạnh chỉ giúp mình dòng nào có thể nhận, dòng nào phải để lại.

Từ sáng tới giờ, hắn đã muốn hỏi thầy nhiều lần như thế.

“Ta chỉ ghi ở một lối,” Lâm Uyên nói. “Sau đó ta về viện. Những lượt sau ta không thấy.”

“Vậy đối phần cậu đã ghi thôi,” chấp sự nói.

Người trông nhà chưa kéo bút lại. “Ở đây chỉ cần biết hai mẹ con có ở nhà ấy không. Tôi đã thấy họ ở từ trước, nhưng bên nhận chỗ muốn viện có phần đối người.”

“Việc ấy ta biết.”

Lâm Uyên không nhận tờ tổng. Hắn xin một mảnh khác, ngồi xuống chiếc ghế người phụ giúp đưa tới. Tô Thanh Ly đặt chén nước gần tay trái, không thúc hắn viết. Trước khi chấm bút, hắn nhìn Khương Tố Nương.

“Hôm qua con bà được đưa về chỗ cáng, bà nhận lại ngay đó. Sau đó cùng theo lượt chuyển về viện. Đúng không?”

“Đúng. Từ lúc gặp lại, nó không rời tôi.”

Hắn viết phần mình đã thấy, chừa chỗ người nhận ở viện đối tiếp. Tay trái mỏi, nét cuối kéo xiên; hắn đặt bút nghỉ giữa tên người mẹ và dòng ghi có con đi cùng. Đứa trẻ nhìn hắn viết, rồi nhìn bàn tay băng đang đặt trên đùi. Nó đẩy đôi giày xuống dưới ghế, nhường thêm chỗ ở mép bàn.

Lâm Uyên thấy động tác ấy. Hắn không bảo đôi giày vốn chẳng vướng, chỉ dịch tờ giấy gần lại, viết cho xong.

Người giữ sổ của viện đem phần nhận người tới. Hai mẹ con có trong cùng lượt, người nhận hôm qua được gọi ra chỉ chỗ ghi. Chấp sự tách tờ tổng sang bên, dặn không ghi đã đối toàn nhà khi còn lối chưa có tin. Những người được nhận ở nơi khác phải hỏi đúng chỗ, không gom thành một lời xác nhận của Lâm Uyên.

Người thu xếp chỗ ở nhờ tới sau đó, ống quần còn ướt tới gần gối. Ông ta nhìn phần ghi, hỏi Khương Tố Nương có thể đi cùng đợt chiều không. Y sư lặp lại rằng chưa được chuyển. Người ấy nhíu mày, đếm những tên còn trên tờ mình mang, nói chỗ trống không nhiều, để quá lâu sẽ có người khác xin.

“Bà ấy đang chữa chân,” Tô Thanh Ly nói. “Không thể vì hôm nay chưa đi mà coi là không cần chỗ.”

“Ta biết. Nhưng ta giữ chỗ thì phải có người nhận việc ấy. Chưa biết mai có đi được không, ta nói với người đang chờ thế nào?”

Viện chủ được gọi tới. Người ấy nghe hết, hỏi nơi đang xếp là đâu, ai coi việc, rồi giao người giữ sổ cùng đối danh sách mỗi ngày. Người thu xếp chỉ nhận phần mấy gian mình đang lo, không hứa cho tất cả những người còn thiếu. Sau một hồi bàn, ông ta ghi hai mẹ con vào cùng một lượt, giữ chỗ ở nhờ cho tới khi viện báo có thể chuyển; mỗi sáng phải có người từ viện xác nhận họ còn nằm đây.

Khương Tố Nương xin được xem dòng ấy.

Người trông nhà đưa giấy gần giường, đọc lại đủ cả phần đứa trẻ đi cùng. Bà nhìn một lúc, hỏi có phải ở chung không. Người thu xếp gật. Bấy giờ bà mới buông mép ghế đang giữ, bàn tay để lại một vệt hằn trên vải.

Lâm Uyên nhìn hai chỗ vừa được giữ. Hắn đã không tìm được thuốc nào thêm cho thầy đêm qua. Sáng nay, việc mình làm được chỉ là ngồi trước một tờ giấy, nói rõ một người không sống một mình. Hắn vẫn thấy ít quá, nhưng đứa trẻ đã đặt giày xuống và nằm nghiêng bên mẹ.

Ngoài sân có tiếng guốc dừng.

Một người đàn bà ngoài năm mươi đứng trước mái hiên, bọc vải cặp sát sườn. Tóc bà búi gọn, phần bạc nhiều hơn ở đường rẽ; vạt áo sạch nhưng gấu lấm bùn. Bà đợi người khiêng thùng nước đi qua rồi mới hỏi chấp sự nào đã nhờ tìm giấy sửa nhà trú.

Người trông nhà nhận ra bà trước, bước tới chào. Bà không chào lại ngay, chỉ nhìn quyển sổ ướt trong tay ông ta.

“Phần người đã chuyển có tên thợ phụ hôm qua không? Người đưa tin về nhà ta nói chưa đối được.”

Chấp sự hỏi bà từ đâu tới.

“Bùi Khánh Vân. Ta giữ bảng công bên Bùi Gia. Người trông nhà tìm tới hỏi giấy, nói bên viện đang cần đối. Ta mang phần ta giữ, còn chuyện nhà sập phải hỏi người đã xem tận nơi.”

Bùi Khánh Vân nói nhà mình nhận việc sửa tường, nền kho, đường bờ, người giữ bảng công khác người đi đo. Bà không mang bản đo hoặc một câu giải thích về mái sập. Khi mở bọc, bà lấy ra bảng công buộc dây cùng một phiếu hẹn đã gấp tư.

Người trông nhà chỉ ngay tờ phiếu.

“Đấy. Tôi có nhờ từ trước.”

Bùi Khánh Vân giữ tay ông ta lại trước khi ngón tay chạm xuống mép giấy.

“Nhờ xem chỗ dột ở dãy sát sân. Ta có giữ phiếu nhận lời chuyển cho người nhận việc. Tờ này không ghi đã sửa xong.”

Chấp sự hỏi ai nhận, người ấy đã tới hay chưa.

Bùi Khánh Vân chỉ chỗ ghi bàn nhận việc của Bùi Gia. Phiếu chỉ hẹn chuyển lời nhờ tới đó, chưa ghi ai sẽ tới xem; muốn biết đã giao cho ai phải đối phần ghi việc ở nhà bà. Bà không làm việc xem kết cấu, bảng công trong tay cũng không đủ nói ai đã động vào phần mái nào. Phía dưới phiếu còn khoảng dành cho việc đã làm và người nhận lại; ở bản bà mang, khoảng ấy trống.

Người trông nhà kéo vạt áo khỏi lòng bàn tay.

“Tôi vẫn chờ. Có người nói phải đợi tạnh mới làm được.”

“Ai nói với ông?” chấp sự hỏi.

Ông ta nhìn về phía sân như muốn nhớ lại chỗ người kia đứng. “Một người đưa lời. Không phải bà ấy. Tôi phải về xem tờ còn giữ.”

Bùi Khánh Vân buộc lại dây bảng công, động tác chậm đi.

“Vậy phải đối tờ của ông với tờ này. Đừng ghi đã bàn giao chỉ vì đã nhận lời đến xem.”

Lâm Uyên nhìn khoảng trống dưới phiếu. Một gian dột, một lời hẹn, vài ngày đợi trời tạnh. Hắn nhớ nước từ mái nhỏ xuống chỗ Mạnh Thanh Tễ cúi xem người bị thương, nhớ tiếng ngói xê dịch trước lúc mọi người được gọi lùi. Hai việc ở cạnh nhau trong đầu hắn quá dễ, gần tới mức hắn phải bấu tay trái vào mép ghế để khỏi hỏi thành lời buộc tội.

Tô Thanh Ly không nhìn hắn. Nàng đang hỏi Bùi Khánh Vân có bản đối nào còn ở nhà, có thể giữ nguyên để chấp sự tới xem không. Bà nói có phần ghi việc giao đi, nhận giữ, nhưng người phụ trách đã đi đâu sáng ấy phải hỏi riêng.

“Còn người bà tìm?” Lâm Uyên lên tiếng.

Bùi Khánh Vân quay lại.

“Thợ phụ. Hôm qua tới nhà trú giúp chuyển đồ. Ta cần biết người ấy được đưa đi đâu.”

“Bà biết ai thấy người ấy ở đó?”

“Người về báo có đi cùng. Ta đã bảo ở nhà chờ hỏi. Ta chưa tới nhà sập, không thể nhận thay.”

Giọng bà không nhỏ, cũng không gay gắt. Lâm Uyên nghe câu nhận thay, nhìn bàn tay bà giữ bọc vải. Bà tới với giấy về căn nhà, nhưng cũng đang đợi một cái tên ở những nơi đã nhận cáng. Hắn nhờ người giữ sổ tìm theo phần nhận của viện; không thấy trong lượt mình ghi thì để hỏi các nơi khác, chưa gạch thành người chết hoặc còn mắc dưới mái.

Bùi Khánh Vân đứng sát cột, chờ chấp sự chép xong phần cần đối. Người trông nhà xin mang phiếu về cho người thu xếp chỗ ở xem. Bà lắc đầu.

“Người ta cần số người thì đưa phần người. Tờ sửa nhà để lại đối. Ta cũng chưa được đem nó đi báo rằng đã làm đủ.”

Chấp sự nhận giữ phiếu, ghi rõ ai mang tới, phần nào mới là lời kể. Bùi Khánh Vân xin một mảnh nhận để về còn nói được đã giao ở đâu. Mỗi người giữ một việc, quãng hiên yên xuống khi họ thôi nói chồng lên nhau.

Lâm Uyên đứng lên rồi phải ngồi lại. Tay trái đau mỏi lan tới khuỷu, còn bàn tay phải dưới băng như nóng thêm khi hắn cố giữ người thẳng. Người giám dược từ cửa gọi hắn tới ăn; phần thẻ đã có người khác làm. Hắn nhìn tờ phiếu, muốn chờ thêm một lời, nhưng Tô Thanh Ly đã nhờ chấp sự báo lại khi có bản đối.

“Ta đi cùng ngươi,” nàng nói.

Hắn không đáp ngay. Qua khoảng sân, cửa gian yên đang mở cho lượt đầu tới viếng. Có người ôm chiếc nón cũ trước bụng, đứng đợi người trong ra rồi mới bước vào. Hắn nhận ra người giữ nón từ hàng khám buổi sớm, không biết tên, cũng không biết trước đó Mạnh Thanh Tễ đã giúp người ấy việc gì.

Thầy có những người còn chờ mà hắn chưa từng biết.

Hắn ăn được nửa bát cháo, tới thìa sau phải dừng. Tô Thanh Ly để phần còn lại ở gần, ngồi cùng mà không hỏi đã nguôi chưa. Bên bàn đối diện, Bùi Khánh Vân nhận lại bọc bảng công; tờ phiếu đã giao chấp sự. Bà còn phải về gọi người giữ bản ghi, hỏi người về báo chuyện thợ phụ. Bà chào viện chủ rồi đi, vạt áo khuất sau cổng chưa lâu thì ngoài hiên lại có người được đưa vào.

Gần trưa, Lâm Uyên xin trở lại gian yên.

Lần này hắn ngồi xuống được ngay, không chờ ai nhắc chỗ. Đèn đã bớt sáng trong nắng, mùi vải sạch và nước sắc từ phía ngoài lẫn vào nhau. Hắn kể hai mẹ con được giữ chỗ ở chung, nói người giữ sổ sẽ đối mỗi sáng. Kể xong, hắn nhìn khuôn mặt trước giường, đợi một lời hỏi phần nào mình đã tận mắt thấy.

Sự chờ ấy kéo dài, rồi chính hắn nhận ra.

Hắn cúi đầu, nước mắt rơi mà không có tiếng. Chỗ ở đã được giữ, một tờ giấy đã tìm tới, Lưu Định cũng đã được vào thăm. Những việc xảy ra từ sáng vẫn nằm nguyên ở đó; không việc nào làm người trước mặt ngồi dậy.

Tô Thanh Ly tới cửa nhưng chưa bước vào. Nàng đứng chờ người phụ giúp đi qua, rồi nói phía ngoài đã nhận phần đối tên, hắn có thể ngồi thêm. Lâm Uyên gật. Hắn không nhờ nàng mang sổ hoặc hỏi về phiếu nữa.

Một lúc sau, người trực tới thay đèn. Lâm Uyên nhích ghế nhường đường. Trước khi đi, hắn kéo lại phần áo mình bị mắc ở góc ghế, lần này không gọi người giúp. Tay phải vẫn đặt yên trong lòng.

Ra ngoài, hắn hỏi chấp sự khi nào đối tiếp người nhận phiếu hẹn. Người ấy bảo đã giữ đầu mối, còn chờ người mang bản của nhà trú về, trước mắt chưa có lời đáp về việc đã làm.

“Đến lúc ấy cho ta nghe cùng,” Lâm Uyên nói. “Phần ta không biết, ta sẽ nói không biết.”

Chấp sự nhìn hắn rồi gật, dặn muốn đi đâu vẫn phải báo để có người theo. Hắn nhận lời. Không có một tờ giấy nào gỡ quản thúc, không có việc tốt buổi sáng nào trả được bảy tháng Dược Khế. Hắn đứng dưới mái hiên cũ, còn nguyên những điều chưa làm được.

Bên gian bệnh, đứa trẻ đang hỏi mẹ chỗ mới có cho mang đôi giày vào không.

Khương Tố Nương bảo có.

Lâm Uyên đi qua cửa, nghe câu đáp rồi dừng một chút. Trên bàn người giữ sổ, dòng ghi người đi cùng đã được viết rõ. Hắn nhìn nó, sau đó bước tới hỏi hôm nay còn lượt nào chưa đối được nơi nhận.

Lần này, hắn hỏi người đang giữ sổ.