Chương 62: Lối Chưa Được Mở

Qua trưa, bóng cột hiên ngả khỏi chiếc ghế Lâm Uyên ngồi. Hắn đã nghỉ tay, uống nước, nghe người giám dược bảo phần thẻ hôm nay không cần cố làm tiếp. Ngoài cổng vẫn có người hỏi chỗ viếng Mạnh Thanh Tễ. Mỗi khi nghe gọi tên thầy, hắn lại ngẩng lên, rồi chậm hơn một nhịp mới cúi xuống.

Bùi Khánh Vân trở lại cùng một người đàn ông trẻ mang túi dây căng. Bùn khô đóng ở mép giày, một vệt phấn xám mắc trong nếp áo trước ngực. Người ấy dừng ngoài chỗ người bệnh đang qua, đợi cáng chuyển hết mới bước tới bàn chấp sự.

“Bùi Ninh Viễn,” anh nói. “Phần nhờ xem nhà trú được chuyển cho ta.”

Bùi Khánh Vân mở cuốn ghi việc mang theo, không đặt cả bọc lên bàn. Bà chỉ dòng ngày thứ mười hai, để chấp sự đối với hai tờ phiếu: một tờ đã nhận sáng nay, một tờ người trông nhà vừa đem về. Hai bản đều ghi lời nhờ xem dột ở dãy sát sân, chỗ nhận là bàn việc Bùi Gia. Ở cuốn ghi việc có thêm tên Bùi Ninh Viễn.

Chấp sự đọc đủ tên, hỏi người trước mặt có nhận dòng ấy không.

“Có. Ta chưa tới nhà trước lúc sập.”

Lâm Uyên nhìn anh.

Bùi Ninh Viễn không tránh mắt hắn, nhưng cũng chưa hỏi vì sao bàn tay hắn quấn băng. Anh nói lúc nhận lời đang cùng đội xem một đoạn cống bờ bị nước tràn; đã nhờ người chuyển về rằng phải đợi tạnh để xem phần mái. Người trông nhà lấy từ giữa hai bìa sổ một mảnh giấy nhỏ, đưa lên hỏi có phải tờ này.

Bùi Ninh Viễn nhận chữ mình. Anh đọc lại lời hẹn, nhận đã giao một người phụ việc chuyển đi. Người trông nhà nói đúng là người đưa lời đã đem tới; tên người ấy ông không hỏi. Chấp sự giữ riêng mảnh giấy, ghi phần từng người vừa nhận.

“Sau lời hẹn còn ai tới không?” chấp sự hỏi.

“Không có người ta sai tới xem,” Bùi Ninh Viễn đáp. “Ta chưa làm lượt ấy.”

Bùi Khánh Vân nhìn xuống cuốn ghi việc. Ngón tay bà còn giữ trang mở, không lật sang phần sau để tìm một dòng nào nhẹ hơn.

Lâm Uyên cất tiếng: “Người ở đó vẫn chờ.”

Anh nhìn sang hắn lần nữa.

“Ta biết họ chờ xem chỗ dột.”

“Thầy ta cũng tới đó.”

Quãng hiên yên xuống. Bùi Ninh Viễn nhìn về cửa gian yên, tới lúc quay lại, bàn tay ở dây túi đã buông. Lâm Uyên không nói thêm chuyện mái sập hoặc cáng sau. Hắn muốn hỏi vì sao một lời hẹn có thể nằm yên từ ngày trước trong khi người ta vẫn sống bên dưới mái nhà ấy, muốn nghe một câu trả lời đủ sức làm việc đó bớt vô lý.

“Ta nhận lời xem, đã không tới,” Bùi Ninh Viễn nói. “Việc ở cống cũng có người chờ. Ta đã nghĩ có thể xong bên ấy rồi sang.”

“Người trông nhà được báo lúc nào sẽ sang?” Tô Thanh Ly hỏi.

Bùi Ninh Viễn nhìn mảnh giấy. “Chỉ ghi đợi tạnh. Ta không hẹn được buổi.”

Nàng nhờ chấp sự giữ nguyên phần ấy. Lâm Uyên vẫn nhìn người trước mặt. Hắn chưa biết mái nhà hỏng ở đâu, chưa biết nếu người này tới thì điều gì sẽ đổi. Nhưng câu đã nghĩ có thể làm xong khiến hắn khó chịu đến mức phải quay mặt đi. Đêm qua hắn cũng từng nghĩ về tới viện rồi sẽ còn kịp.

Không phải hai việc giống nhau. Hắn vẫn không ngăn được chúng chạm vào nhau.

Người trông nhà hỏi chiều nay có thể sang xem dãy còn lại không. Ngoài đó có người muốn lấy quần áo, đồ làm nghề; người phụ trách cứu chưa cho đi qua lối sát sân. Bùi Ninh Viễn hỏi ai đang giữ lối, nghe xong xin tới gặp. Anh không mở cuốn ghi việc thêm nữa, chỉ xin chấp sự cho người cùng đi để những điều thấy chiều nay được giữ đúng phần. Người trông nhà nhận dẫn anh tới trước, báo người phụ trách đang giữ lối.

Lâm Uyên đứng dậy.

“Ta đi cùng.”

Tô Thanh Ly nhìn hắn, rồi nhìn chấp sự. Người ấy không gật ngay, hỏi hắn muốn tới đâu và làm việc gì. Lâm Uyên nói mình biết chỗ đặt cáng hôm qua, có phần người cần đối; hắn muốn nghe tại nơi có thể chỉ được bằng tay, không chỉ nghe qua giấy đem về.

“Ta không vào dưới mái.”

Chấp sự bảo phải hỏi viện trước. Y sư xem lại băng, hỏi hắn có chóng mặt không, cho đi một lượt ngắn bằng xe và dặn trở về nếu đau mỏi. Tô Thanh Ly cũng được hỏi phần tay thương; nàng nhận sẽ không mang đồ hoặc tự bước vào chỗ đội cứu chưa cho tới. Hai người ra cổng sau khi có người theo, phần ở viện giao lại. Bùi Khánh Vân ở lại đối cuốn ghi việc và tìm tin thợ phụ; bà không theo người khảo sát để nói thay kết quả.

Trước khi lên xe, Lâm Uyên nhìn qua sân.

Cửa gian yên khép một nửa. Người trực đang dẫn hai người viếng vào, bước chân nhẹ hơn những người mang thuốc. Hắn đã nói sẽ chỉ đi một lượt; vậy mà lúc rời cổng vẫn có cảm giác mình vừa bỏ một người đang đợi.

Đường Nam Phố còn bùn ở những chỗ thấp. Bánh xe né rãnh, đi chậm qua một đoạn ván được người địa phương kê cho lối đi. Tô Thanh Ly ngồi đối diện, giữ tay phải yên trong lòng. Nàng không hỏi hắn ra đó có chịu nổi không; tới chỗ xe xóc, nàng gọi người đánh xe chậm lại rồi tự dựa vai vào thành.

“Ngươi muốn nghe người ấy nhận lỗi?” nàng hỏi.

Lâm Uyên nhìn ra ngoài. Một người đang treo áo ướt trên dây thấp, phải nhấc vạt lên nhường chiếc xe đi qua. Nước từ áo nhỏ xuống gần bàn chân trần.

“Ta muốn biết đã xảy ra thế nào.”

“Ta sẽ nghe cùng ngươi.”

Hắn gật. Bàn tay trái đặt trên đầu gối, những ngón vừa thôi run lại co vào khi xe tới khúc đường hắn nhận ra.

Nhà trú không còn tiếng gọi cáng dồn như hôm qua. Khoảng sân ngoài được dọn rộng hơn, nhưng những đống ngói không vì thế thấp đi bao nhiêu. Một chiếc chiếu đã cuốn dựng cạnh cọc. Trên mảnh tường còn đứng, vệt nước cũ ngả màu sẫm, chạy qua chỗ từng treo một tấm áo nay chỉ còn sợi dây.

Lâm Uyên xuống ở ngoài lối đội cứu đang giữ. Người theo xe giúp giữ bậc; hắn bước từng chân, không vịn tay phải vào thành. Mùi bùn ẩm và gỗ gãy tới gần trước khi hắn nhìn thấy khoảng vách đã sụp tiếp.

Hắn dừng lại.

Chỗ đặt cáng hôm qua giờ không có người nằm. Tấm vải che đã được buộc cao hơn, dưới đó để mấy chiếc giỏ nhận đồ đưa ra. Hắn nhận ra khoảng đất mình đã đứng khi Mạnh Thanh Tễ bảo theo cáng Hồ Nhuận Chi về viện. Từ đây vẫn nhìn thấy một mép mái; hôm qua có người đứng trước nó, che mất phần gỗ phía sau.

Bùi Ninh Viễn đi chậm lại khi người phụ trách cứu chỉ phạm vi được tới. Anh hỏi chỗ nào đã được dọn, chỗ nào còn người bên trong chưa đối hết; người ấy đáp phần mình biết rồi gọi người giữ bản ghi. Không ai cho cả đoàn đi hết nhà để xem.

Lâm Uyên được ngồi ngoài điểm chờ cũ. Tô Thanh Ly tới cạnh, để chấp sự hỏi người phụ trách trước. Bùi Ninh Viễn mở túi, nhờ hai người khỏe giữ dụng cụ ở phần đất được chỉ. Anh đứng phía ngoài, căng dây để đối những đoạn tường còn nhìn được, ghi lên mảnh gỗ ngày xem. Phấn chạm vào chỗ đã chọn rồi được cất lại; anh không lấy đường phấn làm ranh giới cho ai tự bước vào.

Ở bên kia khoảng sân, một người đàn ông đang ôm chiếc bao lép. Ông đợi người khảo sát ngẩng lên thì bước tới hỏi bao giờ mở lối. Sau lưng ông còn hai người, một người giữ bó dây, người kia chỉ vào gian gần đầu dãy.

“Đồ đưa ra đang ở ngoài đây,” người phụ trách nói. “Còn trong kia chưa lấy được.”

“Cái khung của tôi ở sát cửa. Vào một chút là tới.”

Bùi Ninh Viễn nhìn theo tay chỉ. Dãy sát sân còn một phần mái, chân tường bị bùn và đống gạch che khuất. Anh đổi vị trí đứng trong phần được phép, hỏi người đã dọn liệu có bản vẽ cũ hoặc dấu cũ để đối không. Không có. Anh nhờ giữ chỗ chờ, xem thêm phần hiện ra ở hai đầu rồi gọi người phụ trách lại.

Anh không nói được tường đã xê bao nhiêu từ hôm trước, càng không nói vách đầu tiên vì đâu đổ. Những gì còn đứng trước mắt có chỗ lệch, có phần không nhìn thấy chân; muốn cho người đi dưới đó phải xem tiếp bằng một lượt làm khác. Anh chỉ vào đoạn mái còn nối với dãy trong, bảo không thể nhận lối sát sân đã dùng được.

Người ôm bao nghe xong, hai cánh tay hạ xuống.

“Cần đợi bao lâu?”

“Ta chưa hẹn được.”

“Người trước cũng nói đợi.”

Bùi Ninh Viễn quay sang ông. Lâm Uyên thấy miệng anh vừa mở lại khép; câu ngoài hiên viện dường như vẫn còn ở đây, chỉ đổi người đứng nghe.

Người phụ trách cho dời điểm chờ xa lối ấy, nhờ người địa phương giữ để không ai tự lách qua. Hai người khỏe chuyển chiếc ghế cùng giỏ đồ đã ở ngoài, chấp sự đưa Lâm Uyên và Tô Thanh Ly theo. Không có một lần sập mới. Những người đang đợi vẫn nhìn mái nhà đứng nguyên, càng khó chịu khi phải lùi khỏi một chỗ chưa thấy gì rơi.

Người ôm bao không đi ngay.

“Ta tháo khung thì còn làm được. Để đêm nữa, gỗ ngấm nước hết. Mấy người bảo tìm chỗ ở, ta tới rồi lấy gì trả?”

Người trông nhà nói sẽ ghi phần đồ còn trong. Ông ta lắc đầu, giũ chiếc bao lép trước mặt.

“Ta cần cái khung. Không cần thêm dòng.”

Lâm Uyên nhìn bàn tay ông, những đốt ngón chai đen nằm trên lớp bao bạc. Hắn hiểu vì sao người ấy chưa chịu lùi, nhưng không có một câu nào biến dãy mái thành chỗ có thể đi. Bùi Ninh Viễn đứng bên túi dụng cụ, lần đầu nhìn lâu vào chiếc bao thay vì nhìn lên tường.

“Khung làm gì?” anh hỏi.

“Đóng nan giỏ. Đồ của ta, ta nhận phần nguy hiểm. Mượn hai người nhấc ra là được.”

Bùi Ninh Viễn nhìn hai người khỏe đang đợi.

“Ta không gọi họ vào chỗ mình chưa xem được.”

Người ôm bao bước lên một bước, bị người giữ lối chặn lại. Ông nhìn quanh, như tìm một người khác có thể nhận lời. Ánh mắt dừng ở Lâm Uyên, rồi ở băng tay hắn; ông không hỏi nữa. Chính việc không được hỏi khiến Lâm Uyên thấy ngực mình nặng đi.

Hôm qua hắn cũng muốn có ai đó cho mình quay lại.

Tô Thanh Ly nhờ người trông nhà đem phần đồ đã chuyển ra tới gần để ai nhận đúng đồ thì nhận, chừa lối tìm. Nàng hỏi người ôm bao ngoài cái khung còn cần gì dùng ngay chiều nay. Ông đáp dao nhỏ và cuộn dây, nhưng vẫn nhìn gian cũ, giọng chưa hết giận.

“Trong giỏ ngoài kia có dây,” người trông nhà nói. “Chưa biết của ai.”

Họ gọi người đang giữ giỏ tới. Lâm Uyên không lục cả đống thay chủ đồ; hắn ngồi ở chỗ ghế đã chuyển, nhờ từng người nhìn phần được đem ra. Một người nhận chiếc áo, người khác nhận rổ nhỏ có vết cháy ở vành. Người ôm bao tìm thấy cuộn dây của mình, chỉ nút buộc rồi nhờ người trông nhà đối. Ông bỏ nó vào bao, còn lưỡi dao và khung vẫn ở trong nhà.

Chiếc bao có thêm một vật, người cầm vẫn không vui hơn bao nhiêu.

“Ta nhờ giữ phần đồ ông còn thiếu,” Lâm Uyên nói. “Nhưng hôm nay ta không hứa lấy ra được.”

Người ấy nhìn hắn một lúc rồi chỉ chỗ mình sẽ đợi cho người ghi bên cạnh. Lâm Uyên không cầm bút; tay trái đã mỏi lúc giữ thành ghế, hắn chỉ đọc lại đúng món đồ theo lời ông. Khi người ôm bao bỏ đi, bước chân vẫn nặng, không quay lại cảm tạ.

Bùi Ninh Viễn ngồi xuống bên mép đất khô, nhìn phần vừa ghi. Anh hỏi người trông nhà tối nay những người chưa có đồ sẽ đợi ở đâu. Người trông nhà chỉ mấy giỏ ngoài điểm chờ, rồi nói người thì chia theo những chỗ đang tìm được, không ở lại dưới dãy mái.

“Ta cần hỏi người điều đội để xem tiếp và chuyển đồ,” Bùi Ninh Viễn nói với người phụ trách. “Không chỉ mang dụng cụ đo rồi về.”

“Người lấy đồ phải nghe bên này chỉ chỗ,” người ấy đáp. “Có thợ tới cũng chưa được tự vào.”

Anh nhận lời, nhờ giữ nguyên phạm vi đang chặn. Chấp sự hỏi anh nhận việc gì ngay chiều nay. Bùi Ninh Viễn nói sẽ về gọi đúng người có thể làm lượt tiếp, đem phần đã xem cùng phần chưa xem ra để họ tính việc, rồi quay lại báo có làm được hay không trước tối. Anh không hứa lấy hết khung, dao hoặc đồ của mọi người.

“Đừng lại chỉ nhắn đợi,” người trông nhà nói.

Bùi Ninh Viễn gật, lần này nhìn thẳng ông.

Lâm Uyên nghe câu ấy. Người trước mặt vẫn là người đã chưa tới trong cơn mưa ngày trước, vẫn chưa cho hắn một câu về cái chết của thầy. Nhưng bây giờ anh phải quay lại trước những người biết mình vừa nhận gì. Chừng ấy chưa đủ để Lâm Uyên thấy nhẹ, cũng đủ khiến hắn không bỏ ngoài tai.

Gió lùa qua khoảng vách gãy, lật một mép vải ở giỏ đồ. Hắn chợt nhớ gói kim Hồ Nhuận Chi nói còn trong áo, hỏi người giữ giỏ có ai nhận áo của bà chưa. Người ấy xem phần ghi, lắc đầu; chưa có gói kim được đưa tới, giỏ áo của bà đã theo về viện từ hôm qua.

Lâm Uyên nhìn vào phía trong một lần.

Hắn không biết chiếc áo nằm ở đâu sau lần sụp tiếp. Vật nhỏ như thế có thể lẫn trong bùn, dưới vải hoặc một đống ngói hắn không được bước qua. Hắn đã muốn đem về một thứ để trả lời người đang nằm ở viện, muốn ít nhất có một việc không kết bằng chưa.

“Ghi giúp còn gói kim ấy,” hắn nói.

Người ghi hỏi lại chủ, phần áo và nơi nghe kể. Lâm Uyên đáp đủ Hồ Nhuận Chi, nói chính bà kể, mình không thấy gói ấy. Xong, hắn quay ghế để không ngồi nhìn mãi vào khoảng vách. Tô Thanh Ly không bảo hắn đã làm đúng. Nàng nhờ người đi theo lấy nước, đặt ở chỗ hắn cầm được.

Người phụ trách đem phần đối cáng tới cho chấp sự. Tô Thanh Ly hỏi một lượt chuyển sau lúc họ rời, rồi dừng khi người ấy phải gọi người khác trả lời. Lâm Uyên nghe được thêm một nơi đã nhận bệnh, chưa đủ ghép hết mọi lối. Hắn không xin ở lại tới tối; tay phải đau dai dưới băng, vai đã mỏi vì giữ yên suốt đoạn đi.

Chấp sự bảo phải về theo hẹn viện.

Bùi Ninh Viễn còn ở lại đối chỗ cần người làm trước khi về gọi đội. Anh thu một phần dây, để người có sức mang túi; tới lúc Lâm Uyên đứng lên, anh quay lại.

“Ta sẽ đến viện báo phần đối hôm nay.”

Lâm Uyên nhìn người ấy, đáp: “Nói cả phần không làm được.”

“Được.”

Không ai bắt tay. Người theo xe đỡ bậc, Tô Thanh Ly lên trước rồi chờ Lâm Uyên ngồi ổn. Khi xe quay, hắn vẫn thấy người ôm bao đứng xa hơn ở đầu đường, đang lấy cuộn dây ra xem chỗ bị ngấm nước. Cái khung trong gian cũ không theo ông ra; buổi chiều cũng không vì thế ngừng lại cho ông.

Trước cổng viện, Bùi Khánh Vân gặp họ lúc đang tiễn một người đi. Bà báo thợ phụ đã có người cùng đi tìm thấy ở một trạm nhận bệnh khác, phía ấy đang giữ để xem chân; người về báo đã tới nhận đúng người. Bà còn phải sang đối trực tiếp, chưa hẹn anh ta trở lại làm công. Chấp sự ghi nơi để hỏi, không gộp lời ấy với danh sách viện đã tự nhận.

Lâm Uyên nghe, hỏi bà đã báo người trong nhà người thợ chưa. Bùi Khánh Vân bảo đang nhờ người tìm địa chỉ liên hệ theo bảng công. Hắn gật, chừa lối cho bà đi. Có một người ít nhất đã có nơi để tìm tiếp, nhưng tin ấy không cho hắn biết còn bao nhiêu nhà đang ngồi chờ một lời tương tự.

Ở gian thuốc, người giám dược nhận phần ghi gói kim theo lời nhờ và bảo Hồ Nhuận Chi còn đang nghỉ, chưa cần gọi dậy. Y sư xem lại tay Lâm Uyên sau lượt đi, dặn tối không cố viết nữa. Hắn nhận lời, ngồi một lúc cho chân hết mỏi rồi xin sang chỗ thầy.

Lượt viếng chiều đang thưa. Viện vẫn chờ hồi đáp từ đầu mối đã gửi tin; chưa có ai tới nhận là người nhà. Người trực sửa lại ngọn đèn, đưa cho Lâm Uyên một nén hương khi hắn xin, chỉ chỗ đứng để tay áo không vướng lửa.

Hắn cầm bằng tay trái.

Từ chỗ này, hắn có thể thấy mép áo được gấp ngay ngắn của Mạnh Thanh Tễ. Bụi tóc hôm qua đã lau, vật đổ ở ngoài nhà cũng đang được người khác dọn; những chỗ từng khiến hắn nghĩ còn một việc để làm đang lần lượt thay đổi. Chỉ khuôn mặt trước mắt không đổi theo tiếng người qua cửa.

“Con đã tới nhà ấy,” hắn nói nhỏ.

Lâm Uyên kể có người nhận lời hẹn, có một lối chưa được mở. Hắn đã không lấy được gói kim, cũng không đem về thứ gì để nói rằng thầy mất vì một người đã rõ tên. Đến đoạn người ôm bao bỏ đi, giọng hắn nghẹn, phải dừng lâu mới thở tiếp được.

Hắn muốn hỏi ngày mai gặp lại nên nói với người ấy thế nào.

Nén hương ngắn dần. Người trực tới nhận giúp khi tay hắn mỏi, đặt vào chỗ cắm rồi lui ra, không trả lời thay người nằm đó. Lâm Uyên nhìn làn khói mảnh tan dưới ánh chiều. Hắn vẫn đứng, sau mới nhận ra mình đang đợi.

Ở ngoài có tiếng cửa cổng mở, rồi tiếng hỏi người giữ việc đã về chưa. Chưa nghe rõ là ai, hắn đã quay đầu; thói quen chờ một người bước vào vẫn nhanh hơn điều hắn biết.

Lâm Uyên đưa tay trái lên lau mặt. Hắn xin ngồi thêm một lát, tới khi người trực thắp lại đèn mới đứng dậy.

Lối sát sân chiều nay chưa được mở.

Ngày mai vẫn có người cần đi qua.