Chương 69: Chiếc Gương Lương Tri

Văn khố Kỹ thuật Trung tâm Sector-07 nằm dưới tầng hầm thứ hai của Tòa nhà Quản trị Hạ tầng. Ba cánh cửa trượt bọc chì ngăn cách nơi này với thế giới bên trên, giữ lại phần lớn nhiễu điện từ từ những dãy máy chủ và đường truyền công nghiệp chạy xuyên qua khu trung tâm. Khi cánh cửa cuối cùng khép lại sau lưng Vương Phạm, tiếng ồn của thành phố biến mất, chỉ còn tiếng máy hút ẩm rì rì và mùi giấy cũ pha lẫn mùi hóa chất từ những cuộn vi phim lâu năm.

Những giá thép cao sát trần xếp thành từng lối đi hẹp, chứa hàng nghìn hộp hồ sơ, sơ đồ chế tạo và sổ đăng ký xuất xưởng được phân loại theo khu vực, thời kỳ và đơn vị chịu trách nhiệm. Ánh đèn huỳnh quang khiến lớp bụi trên gáy những cuốn sổ bọc simili xanh rêu trông như một thứ rêu mốc đã hóa đá. Mọi thứ ở đây đều được sắp xếp để có thể tìm lại. Điều đó không có nghĩa mọi thứ từng xảy ra đều được giữ nguyên vẹn.

Vương đặt thẻ Nhà thầu Kỹ thuật Độc lập Hạng B cùng giấy giới thiệu của T-Bio lên bàn tiếp nhận. Cô nhân viên văn thư trung niên kiểm tra dấu xác nhận trên hai tờ giấy, sau đó nhập mã tham chiếu vào thiết bị đọc quang học.

“WORKSHOP-S06, BATCH-04.” Cô dừng lại trước kết quả tra cứu. “Đây là nhóm hồ sơ vật tư dự phòng của Sector-00, được niêm phong sau đợt thanh lý. Anh có bốn mươi lăm phút tại bàn đọc số ba. Chỉ được sử dụng bản sao vi phim và hồ sơ đối soát xuất xưởng. Không mang tài liệu gốc ra khỏi phòng, không tự ý tháo niêm phong.”

“Tôi hiểu.”

Cô nhân viên ghi nhận giấy giới thiệu rồi ra hiệu cho một người phụ trách kho chuyển những cuộn vi phim và sổ đăng ký liên quan đến bàn đọc. Vương xách chiếc cặp da đi theo lối giữa hai dãy giá thép, tìm đến góc phòng được ngăn bằng một tấm vách thấp.

Khung trợ lực titan ở chân trái gõ nhẹ xuống sàn đá mài. Anh chọn chiếc ghế bọc nỉ sờn, ngồi xuống rồi kéo chiếc cặp lên đùi. Cánh tay trái co cứng không giữ được quai cặp lâu; anh phải ghì nó vào hông, dùng vai cố định miệng cặp trong khi bàn tay phải mở khóa. Ngón cái vẫn đau nhói mỗi khi da non cọ vào mép kim loại. Anh dừng lại một thoáng, chờ cơn đau dịu xuống rồi mới lấy thiết bị sao chép quang học ra.

Anh không đến đây để tìm một lời thú tội.

Anh cần biết vết phay lệch 0,15 milimét trên van xả áp của Lò thiêu số 3 xuất hiện từ khi nào, ai đã cho phép nó xuất hiện, và vì sao một cụm linh kiện mang sai lệch ấy lại vượt qua được những khâu kiểm tra trước khi lắp đặt. Nếu không trả lời được những câu hỏi đó, kết luận trong báo cáo T-Bio sẽ chỉ là một nhận xét kỹ thuật chưa đủ sức bảo vệ anh trước bất kỳ ai muốn bóp méo nó.

Cuộn vi phim đầu tiên được lắp vào máy đọc. Vương xoay núm điều chỉnh, đưa bản vẽ chế tạo của cụm van xả áp lên mặt kính. Anh đối chiếu mã linh kiện, đường kính trục, chiều rộng rãnh then và các ký hiệu nghiệm thu. Trên bản vẽ ban đầu, kích thước rãnh then được ghi rõ là mười hai milimét. Dòng dung sai đi kèm nằm trong giới hạn tiêu chuẩn, không có dấu hiệu cho thấy thiết kế gốc yêu cầu một phần rãnh hẹp hơn.

Anh chuyển sang phụ lục điều chỉnh kỹ thuật được lập ba tuần trước khi buồng đốt Mùa 1 đi vào vận hành.

Một dòng ghi chú viết tay nằm ở góc dưới, bên cạnh dấu xác nhận của bộ phận kỹ thuật:

Hiệu chỉnh dung sai gờ then trục xoay: giảm 0,15 mm nhằm triệt tiêu ma sát nguội khi chạy thử không tải. Áp dụng cho lô van xuất xưởng đợt 4 tại Xưởng công cụ Sector-06.

Vương nhìn dòng chữ một lúc lâu. Cụm từ “chạy thử không tải” khiến anh nhớ đến vết mài không đều trên bộ phận mình đã kiểm tra ở kho phế liệu. Nhưng một ghi chú trên bản vẽ chưa đủ để xác nhận rằng người đứng máy đã thực hiện đúng theo chỉ thị, càng không đủ để xác định ai hiểu được hậu quả của thay đổi đó khi thiết bị vận hành dưới nhiệt độ và áp suất thực tế.

Anh ghi lại mã phụ lục, số hiệu bản vẽ và ngày phê duyệt. Sau đó, anh tìm hồ sơ nghiệm thu của những cụm van cùng lô được thu hồi từ các lò thiêu khác trong Sector-00.

Hồ sơ đầu tiên thuộc về Lò thiêu số 1. Hồ sơ tiếp theo là Lò số 2. Hai bộ khác đến từ Lò số 4 và Lò số 5. Tổng cộng có mười hai cụm van được đưa vào danh mục đối chiếu, kèm theo bản vẽ nghiệm thu xưởng và biên bản kiểm định trước khi lắp đặt.

Vương chuyển qua từng trang, kiểm tra số lô, kích thước được ghi nhận và phụ lục điều chỉnh đi kèm. Mười hai bộ hồ sơ đều có cùng một thông số: rãnh then giảm 0,15 milimét so với kích thước ban đầu. Cách ghi chú giống nhau, mã phụ lục trùng khớp, thời điểm điều chỉnh nằm trong cùng một đợt xuất xưởng.

Anh ngả lưng vào ghế, nhìn hàng số liệu đang hiện trên mặt kính.

Mười hai cụm van không đại diện cho mọi van trong Sector-00. Chúng cũng không tự chứng minh được rằng tất cả các lò thiêu đã bị can thiệp theo cùng một cách. Nhưng trong phạm vi mẫu được thu hồi và đối chiếu, sự trùng khớp ấy quá nhất quán để có thể dễ dàng quy về một sai số ngẫu nhiên của một người thợ đứng máy.

Đây không còn giống một lỗi gia công đơn lẻ.

Ít nhất, một thay đổi kỹ thuật đã được đưa vào hồ sơ của cả lô. Nó được ghi chép, lưu chuyển và đi qua những khâu vốn có trách nhiệm phát hiện sai lệch trước khi linh kiện được đưa vào sử dụng. Vương chưa biết người phê duyệt có hiểu hết hậu quả hay không. Anh chỉ biết rằng nếu hồ sơ là thật, sai lệch ấy không xuất hiện trong bóng tối hoàn toàn. Có người đã ghi nó ra giấy, có người đã tiếp nhận giấy tờ, và có người đã để lô hàng đi tiếp.

Anh mở sổ đăng ký xuất xưởng bản sao, lần theo mã BATCH-04 đến mục kiểm định an toàn. Trên trang ghi ngày xuất kho, một con dấu tên nằm trong cột xác nhận cuối cùng:

Trưởng ca Kiểm chuẩn: Đặng Nam.

Bên dưới dấu tên là chữ ký tay, được lưu lại trên bản sao giấy hóa chất màu vàng ngà.

Vương đưa thiết bị soi quang học lại gần. Ban đầu, anh chỉ nhìn thấy một chữ ký đã nhòe nhẹ theo thời gian. Nhưng khi nghiêng ánh sáng sang bên, những vết hằn mảnh trên bề mặt giấy bắt đầu hiện lên. Chúng không hoàn toàn trùng với đường đi của nét mực carbon xanh đen. Có những đoạn nét hằn chạy lệch khỏi chữ ký hiện tại; ở vài điểm, mặt giấy bị xước nhẹ như từng chịu tác động của một vật sắc.

Ngón cái bên bàn tay phải của Vương bất giác dừng lại trên cạnh thiết bị.

Anh điều chỉnh góc đèn, phóng đại vùng chữ ký. Những dấu vết ấy chưa đủ để kết luận ai đã làm gì, nhưng chúng gợi ra một khả năng mà anh hiểu rõ hơn bất kỳ nhân viên lưu trữ nào: chữ ký có thể đã bị sửa, và bề mặt giấy có thể đang giữ lại phần lịch sử mà bản quét thông thường không nhìn thấy.

Một cơn lạnh bò dọc sống lưng anh.

Không phải vì anh vừa tìm ra một thủ pháp xa lạ. Chính sự quen thuộc mới khiến anh khó thở.

Năm hai mươi tư tuổi, Vương từng ngồi trước một tờ biên bản an toàn trong căn phòng làm việc chật hẹp gần bến cảng. Khi ấy, anh còn là một thợ kiểm định phục chế trẻ tuổi, có đôi mắt đủ tinh để phát hiện vết nứt bên trong kết cấu cũ và một lòng kiêu hãnh đủ lớn để tin rằng mình luôn biết giá trị của sự chính xác. Gia đình đang mắc một món nợ khổng lồ. Bốn mươi nghìn G-coin là số tiền anh cần để thoát khỏi cái vòng siết đang chờ ở nhà, và cũng là số tiền mà đơn vị thầu cảng sẵn sàng trả để một bản kiểm định mang kết luận thuận lợi được đặt lên bàn.

Anh đã nhìn thấy vết nứt ngầm trên chiếc cẩu trục mười lăm tấn.

Anh biết nó không nên tiếp tục vận hành.

Nhưng đêm đó, trước cọc tiền và những lời hứa hẹn, Vương đã ngồi lại sau khi mọi người rời đi. Anh dùng lưỡi dao lam cạo đi phần chì đánh dấu cảnh báo trên biên bản, làm phẳng bề mặt giấy, rồi tìm cách tái tạo đường hằn của chữ ký phê duyệt. Anh đã ép một nét bút hết mực xuống giấy, chậm rãi lần theo mẫu chữ ký từ một hồ sơ khác, sau đó dùng mực carbon đồ lại đường nét cho đến khi nó trông như chưa từng bị động chạm.

Khi chiếc cẩu trục gãy đôi giữa ca làm, tiếng kim loại đổ sập vang khắp bến tàu. Một công nhân trẻ bị kết cấu thép đè xuống nền bê tông. Còi cứu thương hú lên trong màn bụi, còn Vương đứng bên rìa đám đông, bàn tay vẫn nhớ cảm giác cán dao lam trượt qua mặt giấy.

Người nhận tội thay anh là một thợ phụ tên Nam, không phải Đặng Nam trong hồ sơ trước mặt. Nam là người đồng hương trẻ tuổi luôn nhìn Vương bằng sự ngưỡng mộ gần như tuyệt đối. Cậu tin những lời Vương nói về danh dự nghề nghiệp, tin rằng một người biết đọc vết nứt trong thép sẽ không bao giờ để một công nhân bước vào chỗ chết vì tiền.

Khi cuộc điều tra bắt đầu, Nam khai rằng chính mình đã ký nhầm biên bản sau một đêm làm việc mệt mỏi. Cậu nhận phần trách nhiệm mà Vương đã cố tình giấu đi. Trước khi Nam bị đưa đi, Vương quỳ xuống, hứa sẽ gửi tiền nuôi mẹ cậu trong tám năm cậu phải ngồi tù.

Nam đi tù. Vương ở lại.

Anh giữ được mạng sống, giữ được cái danh của một người thợ kiểm định sạch sẽ, rồi bước tiếp với bốn mươi nghìn G-coin không bao giờ có thể trở nên trong sạch chỉ vì anh đã dùng chúng để trả nợ. Lời hứa với mẹ Nam trở thành một món nợ khác, không có kỳ hạn rõ ràng và cũng chẳng có cơ quan nào đứng ra đòi thay.

Vương chớp mắt. Ánh sáng trên mặt kính lại trở về với những đường nét lạnh lẽo của hồ sơ hiện tại.

Chữ ký trước mặt anh chưa được chứng minh là giả. Những vết hằn có thể cần được giám định kỹ hơn; bản sao cũng không thể thay thế việc kiểm tra tài liệu gốc. Nhưng anh biết cách một chữ ký có thể bị làm cho hợp thức, biết những vết xước nào thường bị bỏ qua khi người ta chỉ muốn đọc nội dung thay vì nhìn vào cách nội dung ấy được tạo ra.

Anh từng nghĩ thủ pháp của mình là một ngoại lệ, một lựa chọn bẩn thỉu được đưa ra trong một đêm tuyệt vọng. Giờ đây, một hồ sơ kỹ thuật thuộc về một hệ thống lớn hơn anh hàng nghìn lần đang mang những dấu hiệu khiến anh không thể gạt bỏ ký ức ấy.

Có thể người làm ra nó đã dùng cùng một phương pháp. Có thể chỉ có sự tương đồng ở bề mặt. Anh chưa có đủ căn cứ để khẳng định. Nhưng chỉ riêng việc bản thân anh có thể nhận ra thủ pháp này đã khiến một câu hỏi khác trồi lên, lạnh và rõ hơn mọi nghi vấn kỹ thuật.

Nếu chữ ký đã bị sửa, người ta muốn che giấu điều gì? Một sai sót? Một quyết định bất cẩn? Hay trách nhiệm của một người vốn không muốn tên mình xuất hiện trên hồ sơ?

Vương ghét những kẻ đạo đức giả từ rất lâu. Anh khoác lên mình bộ măng-tô chỉnh tề, nói về vật chất và độ chính xác cơ học, giữ khoảng cách với những người dễ bị tổn thương, bởi anh từng tin rằng chỉ cần không giả vờ làm người tốt thì những lựa chọn của mình sẽ dễ hiểu hơn. Anh không cần tin vào công lý. Anh chỉ cần tin rằng mình đủ tỉnh táo để nhìn thấy cái giá của mỗi hành động.

Nhưng anh đã nhìn thấy vết nứt trên chiếc cẩu trục năm ấy. Anh đã biết một người có thể chết. Anh vẫn ký vào sự dối trá, rồi để một người khác trả giá thay mình.

Một giọt nước từ chiếc cốc kim loại trên bàn tràn qua mép, chảy xuống mu bàn tay phải. Vương giật nhẹ khi nước chạm vào vùng da non đang lành. Cơn rát khiến anh cúi nhìn bàn tay mình, và trong khoảnh khắc ấy, anh không thể phân biệt được đâu là vết thương của hiện tại, đâu là cảm giác còn sót lại từ đêm ở bến cảng.

“Anh Vương?”

Tiếng gọi của nhân viên văn thư kéo anh trở lại. Cô đang đứng ở đầu lối đi, nhìn chiếc đồng hồ treo tường rồi nhìn gương mặt tái nhợt của anh.

“Anh còn khoảng mười lăm phút. Anh có cần hỗ trợ gì không?”

Vương đặt cốc xuống. Anh dùng khăn tay lau khô vệt nước trên bàn, chậm rãi đến mức động tác ấy gần giống một cách buộc bản thân phải tiếp tục làm việc.

“Tôi ổn. Tôi cần kiểm tra phần chứng từ tài chính đính kèm lô hàng này.”

Cô nhân viên nhìn anh thêm một giây, rồi quay đi lấy tập hồ sơ kế tiếp.

Vương không tự tha thứ cho mình chỉ vì đã nhận ra sự giống nhau giữa bản thân và một hệ thống đáng ngờ. Cũng không có gì trong những trang giấy trước mặt có thể xóa đi tám năm Nam đã mất. Anh chỉ biết mình không thể quay lưng với những dấu hiệu này mà vẫn tự gọi sự im lặng của mình là tỉnh táo.

Anh chuyển sang phần chứng từ lưu chuyển tài chính đính kèm phiếu xuất kho BATCH-04. Một bản sao hóa đơn nội bộ ghi giao dịch giữa Xưởng công cụ Sector-06 và Ban Điều phối Tài nguyên. Ở cột điều chỉnh đơn giá, một dòng bị gạch đỏ hai nét, bên cạnh là bút phê của kế toán trưởng.

Khấu trừ 30% đơn giá hợp đồng đúc van xả áp Lô 04. Khoản tiền tương đương 120.000 G-coin chuyển vào tài khoản ký quỹ: QUỸ SÀNG LỌC BIẾN SỐ THẦN KINH.

Dòng bên dưới ghi mã dự án: F1-DIRECT.

Vương đọc lại một lần nữa. Hồ sơ không nói rõ khoản tiền này đã được sử dụng vào việc gì sau khi chuyển đi. Nó cũng không chứng minh ai đã ra lệnh điều chỉnh thông số kỹ thuật, hay khoản tiền có phải là phần lợi ích thu được từ việc cắt giảm chất lượng vật tư hay không. Nhưng thời điểm, mã lô hàng và khoản khấu trừ khiến giao dịch ấy không thể bị coi là một chi tiết tài chính không liên quan.

Anh đặt bản sao hóa đơn cạnh phụ lục kỹ thuật, chụp lại cả hai cùng những trang nghiệm thu của mười hai cụm van. Sau đó, anh chụp phần chữ ký của Đặng Nam dưới nhiều góc chiếu khác nhau, giữ lại cả những vùng vết hằn không trùng với nét mực hiện tại. Anh không ghi “chữ ký giả” vào ghi chú. Anh chỉ viết: Bề mặt có dấu hiệu bị can thiệp; cần đối chiếu bản gốc và mẫu chữ ký độc lập.

Sự khác biệt giữa hai cách ghi nằm ở vài từ, nhưng Vương biết những từ ấy có thể quyết định liệu bằng chứng còn đứng vững được bao lâu khi bị một người có quyền lực chất vấn.

Khi cuộn vi phim cuối cùng trở về khay, đồng hồ trên tường chỉ còn vài phút trước thời hạn tra cứu. Vương kiểm tra lại các bản sao, xác nhận mã tài liệu rồi ký vào sổ giao trả. Anh thu thiết bị vào cặp da. Ngón tay cái đau nhói khi anh kéo khóa, còn cánh tay trái co giật khiến quai cặp trượt khỏi hông. Anh phải dừng lại, chỉnh lại tư thế, rồi mới đứng lên được.

Không ai chờ anh ngoài cửa. Không có Lão Kiêm đứng bên cạnh để đỡ lấy chiếc cặp, cũng chẳng có Lão Quản hỏi anh tìm được gì. Trong căn phòng đầy giấy tờ, những bằng chứng vừa được sao chép không khiến anh cảm thấy an toàn hơn. Chúng chỉ làm cho những lựa chọn sắp tới trở nên nguy hiểm hơn.

Anh rời văn khố và đi thang máy lên tầng một. Khi cửa mở, ánh nắng buổi chiều từ mặt tiền kính tràn vào sảnh, trắng và gắt đến mức anh phải nheo mắt. Người đi lại giữa các quầy tiếp nhận, máy bán hàng và hành lang kiểm soát không hề biết rằng dưới chân họ, trong những cuốn sổ đã cũ, có thể tồn tại một chuỗi quyết định mà hậu quả của nó chưa bao giờ được giải thích thỏa đáng.

Vương đứng tựa vào cột đá, mở đồng hồ trên cổ tay.

Hạn nộp báo cáo cho T-Bio: còn 24 giờ 15 phút.

Anh vẫn phải hoàn thành báo cáo về lô van tranh chấp. Nếu tự ý đưa ra kết luận vượt quá chứng cứ, anh có thể làm hỏng hợp đồng, mất đi tư cách tiếp cận hồ sơ và khiến những bản sao vừa có được trở nên vô dụng. Nếu im lặng, anh sẽ để một chuỗi bất thường tiếp tục nằm yên trong kho lưu trữ, nơi nó có thể được giải thích lại bất cứ lúc nào bằng những dòng chữ đã được phê duyệt.

Nhã Vy vẫn còn chưa đầy một tháng bảo trợ. Số dư 13.890 G-coin không đủ để anh mua sự an toàn cho cô nếu những người đang nắm quyền quyết định muốn lấy đi điều đó. Anh cần biến các bằng chứng thành đòn bẩy trước khi thời hạn của bản thân và của Nhã Vy cùng cạn.

Một cơ quan hành chính thông thường có thể nhận báo cáo, đóng dấu tiếp nhận rồi chuyển nó qua nhiều tầng bàn giấy cho đến khi mọi thứ bị chôn dưới những cách diễn giải vô hại. Vương không định đặt toàn bộ hy vọng vào một quy trình như thế. Nhưng trao bằng chứng cho người khác cũng không phải hành động vô tư. Một khi những tài liệu này lọt vào tay một phe đang tranh giành quyền lực, chúng có thể trở thành vũ khí chống lại TCcorp — hoặc thành sợi dây để trói chính anh.

Đặng Quốc Vũ của Khối An ninh và Trần Mạnh Quân của Tình báo Quân sự đều có lý do để quan tâm đến những sai phạm có thể làm rung chuyển nội bộ tập đoàn. Vương không biết ai trong hai người sẵn sàng nghe anh nói, càng không biết họ sẽ đòi giá gì để đổi lấy sự bảo vệ. Anh chỉ biết rằng nếu muốn tiếp cận họ, anh phải giữ quyền kiểm soát câu chuyện lâu nhất có thể: đưa ra đủ bằng chứng để buộc họ chú ý, nhưng không giao toàn bộ những gì mình có trước khi biết họ định làm gì.

Vương cài lại cúc áo măng-tô than chì. Trong chiếc cặp da, những bản sao tài liệu nằm cạnh nhau: phụ lục kỹ thuật ghi mức giảm 0,15 milimét, mười hai bộ hồ sơ có cùng thông số điều chỉnh, chữ ký cần được giám định và khoản chuyển tiền mang mã F1-DIRECT. Chúng chưa tạo thành một lời giải hoàn chỉnh. Chúng tạo thành một câu hỏi mà anh không còn có thể giả vờ không nhìn thấy.

Anh bước ra khỏi Tòa nhà Quản trị, hòa vào dòng người đang đi qua những con phố sáng lóa của Sector-07. Bên ngoài, thành phố vẫn vận hành bằng những tiếng còi, những cánh cửa tự động và những dây chuyền không bao giờ dừng lại. Vương đã từng tin rằng chỉ cần học cách tồn tại bên trong một cỗ máy, anh sẽ không phải chịu trách nhiệm cho những gì cỗ máy ấy nghiền nát.

Giờ đây, anh hiểu rằng đó có thể chỉ là một lời nói dối khác — được tạo ra cẩn thận, ký tên đúng chỗ và lưu trữ đủ lâu để người ta quên mất ai đã viết nó.