Chương 30: Vành Đai Nước Đọng

Đoạn ống thép rỉ cắm sâu xuống lớp bùn xỉ chừng nửa gang tay trước khi chạm vào nền đá cứng bên dưới.

Vương Phạm không vội dồn lực. Anh giữ chặt thân ống bằng lòng bàn tay phải, các ngón tay rách toạc da non bám chặt vào lớp rỉ sắt sần sùi. Anh ghì nhẹ bả vai xuống, thử độ chịu tải của đoạn kim loại phế thải. Thân ống chỉ khẽ rùng mình một nhịp, không cong vênh, không phát ra tiếng rạn của kim loại đã mủn ruột. Thành thép dày cỡ ba ly, đủ cứng để làm điểm tựa tạm thời cho nửa thân trên.

Anh bắt đầu dịch chuyển.

Mũi ủng cao su bên chân phải cắm phập vào nền đá dăm. Bàn chân trái quấn giẻ rách buông thõng phía sau. Khi thân người được kéo lên theo phương đứng, cơn đau từ chân trái giật dọc lên hông khiến Vương phải nghiến chặt hai hàm răng giữ im tiếng. Trán anh đập nhẹ vào chiếc cọc thép đỡ mái lán che tạm, mồ hôi lạnh túa ra cay xè hai hốc mắt. Nhưng anh không khuỵu xuống; đoạn ống sắt cắm chặt vào kẽ đá giữ cho cả thân người không ngã nghiêng sang mép vực.

Sau lưng anh, mái tôn rỉ của túp lều tạm vẫn rung bần bật theo từng đợt gió nóng thốc lên từ lòng vực sâu.

Kẻ gom xỉ đã đi từ lâu. Con đường mòn trước mặt vắng lặng, chỉ có những tảng đá dăm xám xịt phủ đầy bụi than mịn. Vương đứng nép mình sau tấm tôn rách, đưa mắt quan sát khoảng không gian trải rộng ngay bên dưới gờ đá.

Đó là một dải đất hẹp và dài, uốn lượn men theo chân vách đá dựng đứng của vực sụt—khu vực vành đai ngoài cùng của bãi thải.

Nơi này không có ánh sáng tự nhiên. Thứ chiếu sáng duy nhất là ánh lửa đỏ quạnh âm ỉ từ các vỉ than ngầm cháy không bao giờ tắt, hắt lên những vệt bóng méo mó của đường ống và rào chắn. Không khí ở đây đặc quánh, nóng hầm hập như trong một buồng sấy quặng. Mỗi lần hít vào, cuống họng Vương lại rát buốt vì bụi lưu huỳnh và hơi dầu máy bốc lên từ các rãnh xả bùn.

Nhưng điều giữ cho những con người ở đây tiếp tục duy trì hơi thở chính là nước.

Dọc theo các vách đá phía trên cao, những đường ống lớn chạy chằng chịt bám chặt vào sườn núi đá như rễ cây. Có ống nóng đến mức hơi nước bám trắng xóa quanh mối nối, xì ra từng luồng mỏng; có ống chỉ rỉ nước lạnh tí tách; lại có những đoạn ống im lìm phủ đầy một lớp cặn khoáng dày cộp. Từ những kẽ hở cơ học không còn được làm kín ấy, nước liên tục rỉ ra, nhỏ giọt hoặc chảy thành từng dòng mỏng manh men theo đá trút xuống.

Đời sống của vành đai này bám chặt lấy những dòng chảy rò rỉ đó.

Cách chỗ Vương đứng chừng hai mươi bước chân, men theo một rãnh thoát bùn nguội, có một cụm lán lợp bằng bao tải gai dầm bùn than.

Một người đàn ông gầy trơ xương, nửa thân trên quấn một tấm cao su cắt ra từ ruột băng tải, đang ngồi chồm hổm bên cạnh một chiếc cút nối đường ống rỉ sét. Chiếc cút nối nằm thấp ngang ngực, liên tục rỉ ra một dòng nước đục ngầu, sủi bọt xám xịt.

Người đó không uống thứ nước ấy.

Gã dùng một chiếc gáo làm bằng vỏ lon cắt miệng, múc từng gáo nước rỉ dội lên một chiếc rổ kim loại đan mắt cáo chứa đầy xỉ quặng đen nhánh. Nước bùn chảy qua rổ xỉ, cuốn trôi lớp cát mịn trôi xuống rãnh xả, để lại trong rổ những mẩu quặng sáng màu có hàm lượng kim loại cao.

Vương nhìn kỹ dòng nước chảy ra từ khớp nối đó.

Bề mặt nước phủ một lớp váng dầu mỏng, ánh lên sắc cầu vồng dưới ánh than đỏ. Mùi dầu máy lẫn trong hơi nóng phả ra ngai ngái, nồng nặc. Trong dòng nước đục có vô số hạt đen li ti lơ lửng. Người đàn ông phía dưới cặm cụi đãi quặng, nhưng tuyệt đối không đưa chiếc gáo nước ấy lên miệng dù chỉ một lần.

Ánh mắt Vương trượt xuống đáy chiếc rổ kim loại.

Anh không nhìn những mẩu quặng lấp lánh mà gã kia vừa lọc được. Mắt anh dừng lại ở những nan thép đan ở đáy rổ.

Lớp nan thép sáng bóng lên vì ma sát, in hằn những vệt xước song song kéo dài từ góc này sang góc đối diện. Người sử dụng chiếc rổ đã liên tục đổi góc nghiêng cổ tay theo một biên độ rất đều, lợi dụng dòng chảy để cuốn lớp cát nhẹ trôi đi và giữ lại những hạt nặng hơn lắng xuống các rãnh xước. Đó là phản xạ của một kẻ đã đãi quặng hàng ngàn ngày trên cùng một dòng nước thải.

Muốn có nước uống được, người ta phải nhìn lên cao hơn.

Ở một gờ đá nhô ra cách mặt đất chừng ba mét, có một đường ống bọc lớp sợi khoáng màu trắng xám. Khớp nối ở đó không xì hơi nóng mà chỉ rỉ ra từng giọt nước trong hơn, rơi tí tách xuống một máng tôn gỉ uốn cong. Mùi dầu máy ở điểm rò rỉ này nhạt hơn hẳn. Dưới máng tôn là một chiếc thùng gỗ nhỏ, bên trong lót một lớp vải thô và cát xỉ đen.

Tại chân gờ đá ấy, một cuộc trao đổi đang diễn ra trong im lặng.

Một người phụ nữ mặc áo bảo hộ cũ nát, mặt trùm kín bằng một lớp khăn vải bết muội than, đang đứng chờ bên cạnh chiếc thùng gỗ. Trên tay bà ta cầm một chiếc bình kim loại bằng gang đúc có quai xách bằng dây kẽm.

Đối diện với bà ta là một người đàn ông mang theo một chiếc túi làm bằng bao tải gai dắt bên hông.

Không thấy tiền. Cũng không thấy ai ngồi đếm từng món hàng hay cất tiếng mặc cả. Người bán chỉ chăm chú kiểm tra vật liệu, còn người mua dán mắt vào từng giọt nước.

Người đàn ông thò tay vào túi bao tải, lôi ra một vật thể đặt lên mặt tảng đá bằng phẳng ngăn giữa hai người.

Đó là hai đoạn gioăng cao su tròn, đường kính cỡ một gang tay, bề mặt còn đen bóng. Cùng với hai chiếc gioăng là một xâu nấm mốc màu xám nhạt gồm năm sáu tai nấm khô quắt xỏ qua một sợi dây đồng mỏng.

Người phụ nữ cúi người xuống.

Bà ta không nhìn mặt người đàn ông. Đôi bàn tay gầy guộc, các khớp ngón tay sưng to vươn ra, cầm chiếc gioăng cao su lên.

Bà ta dùng hai tay bẻ gập đoạn cao su lại, uốn cong một góc chín mươi độ rồi buông ra.

Cao su bật ngược trở lại hình tròn ban đầu, không hề xuất hiện các vết nứt chân chim hay dấu hiệu bị giòn gãy. Kế tiếp, bà ta nhấc xâu nấm khô lên, đưa sát mũi ngửi một thoáng.

Người đàn bà gật đầu một cái rất nhẹ. Đó là thứ bà ta chấp nhận đổi.

Bà ta nhấc chiếc bình kim loại của mình lên, nghiêng miệng bình, cẩn thận rót một lượng nước vào chiếc bát sắt mà người đàn ông đang chìa ra.

Dòng nước trong vắt chảy ra đều đặn, chỉ dừng lại khi mực nước chạm đúng một vạch khấc khắc bằng mũi dao ở thành trong của chiếc bát sắt.

Không thừa một giọt. Không thiếu một giọt.

Người đàn ông đón lấy bát nước, hai tay bưng chặt. Gã không uống hết ngay mà đưa lên môi nhấp một ngụm nhỏ, đảo đều trong khoang miệng để làm ẩm lớp niêm mạc khô khốc, rồi mới chậm rãi nuốt từng ngụm một.

Vương Phạm tựa vai vào vách đá, lặng lẽ quan sát.

Ở khu vực này, người giữ được nguồn nước trong có vị thế hơn hẳn những người khác. Nước đổi lấy gioăng; gioăng đổi lấy thức ăn; linh kiện kim loại đổi lấy từng ngụm sống sót.

Cách đó không xa, một người đàn ông khác vừa bước ra từ một hốc đá tối. Trên tay gã cầm một chiếc cút nối bằng đồng thau—thứ kim loại màu vàng xỉn, không bị rỉ sét ăn mòn như sắt thép thông thường. Gã mang chiếc cút nối ấy đến trước một căn lều dựng sát rãnh xỉ nóng, nơi một người đàn ông lớn tuổi đang ngồi canh một chiếc vỉ sắt đặt trên một khe thoát hơi nóng.

Trên vỉ sắt là những xác chuột đã được lột da, ép dẹp và sấy khô bằng hơi nóng bốc lên từ kẽ đá.

Người đàn ông canh vỉ sắt cầm chiếc cút nối đồng thau lên, gõ nhẹ vào một tảng đá để nghe tiếng vang của phôi kim loại. Nghe tiếng kêu đanh và trong, gã ném cho kẻ kia một miếng thịt chuột sấy khô chỉ to bằng ba ngón tay.

Họ sống nhờ những chỗ máy móc không còn kín, những thứ bị bỏ đi, và những dòng vật chất vẫn còn chảy xuống từ phía trên.

Một cơn rát bỏng đột ngột dội lên nơi cuống họng làm Vương khựng lại.

Cơn khát sau nhiều giờ trườn bò trong lòng ống kim loại nóng bắt đầu rút cạn chút ẩm ướt cuối cùng trên niêm mạc miệng anh. Môi anh khô nứt nẻ, bật máu; đầu lưỡi ráp nối như một miếng giẻ khô cọ vào vòm họng.

Anh nhìn vào chiếc thùng gỗ hứng nước cách đó hai mươi bước chân.

Nhưng anh không có gioăng cao su. Không có nấm khô. Càng không có cút nối bằng đồng thau.

Thứ duy nhất anh có là một thân xác tàn phế, chiếc chân trái quấn giẻ rách buông thõng, và một đoạn ống nước bằng thép gỉ đang cắm sâu xuống bùn than.

Nếu anh lết lại gần chiếc thùng nước ấy mà không có vật phẩm trao đổi, chiếc gậy sắt của những kẻ canh giữ nguồn nước sẽ không ngần ngại chĩa thẳng vào ngực anh như cách kẻ gom xỉ đã làm lúc nãy.

Vương thu ánh mắt lại.

Anh không nhìn về phía thùng nước nữa. Ánh mắt anh quét qua mặt đất phủ đầy xỉ quặng, hướng thẳng về phía cuối con đường mòn của vành đai.

Ở phía xa tít tắp, nơi lòng vực sụt chúc xuống sâu nhất, một cột hơi nước khổng lồ màu xám đục đang cuộn trào bốc lên không ngừng.

Dưới chân cột hơi nước ấy là một tiếng ầm ì liên hồi, trầm đục và nặng nề như tiếng sấm ngầm trong lòng đá. Từng dòng bùn quặng sền sệt, đen nhánh lẫn sắc đỏ sẫm của xỉ nóng đang từ một miệng máng xả lớn trên vòm trần trút ầm ầm xuống một hồ lắng hình tròn.

Máng Xả Số 2.

Hướng máng xả ấy gần trùng với hướng dốc mà Lão Kiêm và Con Nhạn đã chọn khi tách khỏi nhóm ở ngưỡng cửa Sector 07.

Nhưng khoảng cách quá xa. Hơi nước và khói bụi mờ mịt che khuất toàn bộ phần chân máng; đứng từ đây, chưa đủ để biết họ đã xuống đến đâu, hay liệu có thoát ra được khỏi dòng bùn quặng sôi sùng sục kia hay không.

Vương nhìn dòng bùn xỉ đen đặc ấy hồi lâu.

Anh không thể ở lại túp lán che tạm này. Kẻ gom xỉ lúc nãy có thể quay trở lại sau khi cất chiếc sọt phế liệu; hoặc những kẻ khác sẽ sớm phát hiện ra chiếc ủng cao su còn lại bên chân phải của anh—một khối vật liệu quá lớn đối với một kẻ đang nằm liệt.

Nếu muốn tìm ra tung tích của hai con người kia, anh phải di chuyển.

Vương siết chặt bàn tay phải quanh thân đoạn ống thép gỉ. Lớp rỉ sắt ráp nối cấn sâu vào lớp da non vừa rách, đau buốt, nhưng cơn đau ấy giúp anh giữ được sự tỉnh táo cho hệ thần kinh.

Anh hít một hơi sâu luồng không khí nóng nồng mùi lưu huỳnh.

Mũi ủng chân phải nhấc lên khỏi mặt bùn than, bước về phía trước nửa bước.

Cùng lúc đó, đoạn ống sắt cắm phập xuống một khe đá dăm mới, tạo thành chiếc chân thứ hai chịu toàn bộ tải trọng của nửa thân trên. Chiếc chân trái bọc giẻ rách lết theo sau, vạch một đường rãnh nông trên lớp bụi than đen kịt.

Cộp... xoạt...

Từng bước một.

Nặng nề, nhọc nhằn và đau đớn.

Vương Phạm rời khỏi bóng tối của mái tôn rỉ, bắt đầu bước những bước đầu tiên dọc theo vành đai nước đọng, hướng thẳng về phía chân máng xả bùn quặng đang cuộn chảy dưới đáy sâu.