Chương 22: Ngọn Đèn Và Mặt Nạ Duy Nhất

Hơi nóng từ bên trong khoang vòm thốc ra, quánh đặc và ẩm ướt như vừa bước chân vào ruột một cái nồi luộc khổng lồ.

Phía sau lưng họ, cánh cửa sắt xám tro vẫn hé một khoảng tối rộng hơn hai gang tay. Không có tiếng then cài tự động sập xuống, không có tiếng xích sắt rền rĩ nào khóa chặt vách đá. Nhưng khoảng đen bên ngoài ngưỡng cửa đã hoàn toàn bị luồng hơi nước trắng đục nuốt chửng. Đứng từ đây nhìn ngược lại, chỉ thấy thăm thẳm một màu tro lạnh của vực sâu Sector 05—nơi lồng tời đã nát vụn dưới đáy bùn và mố neo bê tông nứt toác trơ ra những mẩu sắt chờ rỉ sét.

Đường lui vẫn mở, nhưng trên thực tế, nó đã chết. Không ai có thể quay lại khoảng không ba mươi mét ấy bằng một cơ thể tàn phế.

"Tìm... chỗ đặt lưng," tiếng Lão Kiêm khàn đặc, phả ra cùng một ngụm khí nóng.

Bộ khung năm người lết thêm được chừng mười lăm bước chân trên nền bê tông phủ đầy rêu khoáng màu cam. Mỗi tấc đất dịch chuyển lúc này đều là một cuộc tra tấn thể xác. Nước ngưng tụ từ các vòm trần cao nhỏ tong tòng xuống vai áo, nóng hổi, hòa vào lớp mồ hôi lạnh đang vã ra đầm đìa trên trán Vương Phạm.

Ngay bên tay phải lối đi, nép sau những trụ đỡ bằng thép chữ I hoen gỉ, hiện ra một bệ máy bơm bằng gang đúc đã ngừng hoạt động từ lâu. Mặt bệ cao hơn rãnh nước ngầm chừng một gang tay, bằng phẳng và tương đối khô ráo. Chạy dọc sát vách đá phía sau bệ là một đường ống dẫn nhiệt bọc ami-ăng dày cộm; lớp tôn bọc bên ngoài đã rách tơi tả, để lộ ra những mảng sợi khoáng màu xám trắng đang tỏa ra hơi ấm hầm hập.

"Xuống đây," Vương Phạm gằn giọng qua kẽ răng.

Anh và Lão Kiêm cùng lúc chùng gối. Khối liên kết lệch trục giữa hai người đàn ông từ từ trượt dọc theo thành bệ gang rồi đổ sụp xuống mặt sàn mắt cáo.

Vương Phạm nghiến răng đỡ lấy Con Nhạn trên lưng, cẩn thận đặt đứa trẻ ngồi lên mép tấm tôn khô trước khi thả rơi toàn bộ nửa thân dưới của mình. Cú chạm đất khiến đầu gối trái của anh va nhẹ vào góc bệ máy; một luồng đau trắng xóa lập tức giật ngược từ xương bánh chè lên tận đỉnh đầu, làm hai mắt Vương tối sầm lại. Anh cắn chặt môi dưới, siết đến mức máu tươi ứa ra chảy vào khóe miệng tanh nồng, nhưng tuyệt đối không phát ra một tiếng rên.

Ở phía bên kia, Hà My cũng từ từ hạ Đỗ Nhã Vy xuống.

Hai người phụ nữ trượt dài tựa lưng vào đường ống nhiệt. Người lính trinh sát vừa chạm mông xuống sàn sắt liền ngửa đầu ra sau, hai mắt nhắm nghiền, lồng ngực phập phồng những nhịp thở ngắn và nông. Dưới lớp muội than và bụi quặng xám xịt, da mặt Vy trắng bệch một cách ma quái. Dải vải áo thô bọc quanh ngực cô ta đã ướt đẫm máu tươi, màu đỏ sẫm loang ra tận lớp dây cao su nhặt rác mà Con Nhạn buộc quanh sườn lúc nãy.

Mặc dù xung quanh ngập tràn hơi nước nóng hầm hập, Vy vẫn đang run rẩy từng cơn. Hai hàm răng cô ta thỉnh thoảng lại va vào nhau phát ra những tiếng cầm cập khô khốc. Đó không phải cái lạnh của thời tiết, mà là cái lạnh từ sâu bên trong da thịt khi máu trong người đã chảy ra quá nhiều.

Không gian chìm vào một sự im lặng nặng nề.

Chỉ có tiếng thở dốc đứt quãng của năm con người, tiếng nước sôi sùng sục vọng lên từ những rãnh ngầm sâu bên dưới, và tiếng rền đục ngầu như hàng ngàn con ong kim loại đang rung cánh trong các đường ống áp suất cao.

Hà My ngồi bệt bên cạnh Vy, đưa tay áo quẹt vệt mồ hôi bết dính cát trên trán. Cánh tay trái của cô bị băng ép khóa cứng vào mạn sườn, khiến mỗi cử động của bả vai đều nhói buốt. Bằng bàn tay phải lành lặn duy nhất, cô lần vào túi áo khoác bảo hộ cáu bẩn, rút ra khối pin năng lượng bọc vỏ polymer móp méo mà Con Nhạn đã giật được từ Cây Khế Sắt.

Đèn báo trên thân pin vẫn nhấp nháy ánh hổ phách yếu ớt, ngắt quãng như nhịp tim tàn.

Hà My nhìn sang Vy. Chiếc đèn pin tác chiến gắn trên quai áo giáp của người lính trinh sát đã tắt ngấm từ lúc rơi khỏi lồng tời, mặt kính bám đầy bụi quặng.

Cô gái giao hàng không hỏi ý kiến ai. Ngón tay cô tìm đến chốt cắm dự phòng phía đuôi đèn, dùng móng tay cạy lớp cao su chống nước đã rách mép, rồi cắm giắc kim loại của khối pin vào rãnh sạc.

Tách.

Chiếc đèn giật lên một nhịp. Ánh sáng vàng dịu từ bóng led công nghiệp bừng sáng, quét qua làn hơi nước mờ mịt, chiếu rọi lên góc bệ máy gang.

Đó là lần đầu tiên sau chuỗi va chạm ở Sector 05, họ thực sự nhìn rõ khuôn mặt của nhau.

Không ai còn mang hình dạng của một con người nguyên vẹn. Bụi than, xỉ quặng, bùn khoáng và máu khô bết chặt vào da thịt họ thành một lớp vỏ xám xịt nhờn nhợt. Những hốc mắt trũng sâu hoắm, con ngươi đỏ ngầu vì khói độc và kiệt sức.

Cách đó một sải tay, Lão Kiêm run rẩy đưa tay trái cởi chiếc ủng cao su bên chân phải ra.

Cổ chân gã sưng to gấp rưỡi bình thường, tím bầm như một khúc gỗ ngâm nước lâu ngày. Vết rách dài ở mu bàn chân do cạnh quặng pirit phạt ngang đã bắt đầu se miệng, dính đầy những hạt cát xỉ đen nham nhở. Gã thợ mỏ già không kêu một tiếng; hàm răng gã nghiến chặt đến bạnh cả quai hàm có râu hung đỏ. Gã cúi người, dùng những ngón tay thô ráp cẩn thận cạy từng mẩu đá dăm sắc lẹm đang găm trong miệng vết thương ra, ném lách cách xuống sàn sắt.

Mỗi lần một mẩu đá rơi ra, cơ bắp cẳng chân gã lại giật giật từng chặp.

Lão Kiêm thở hắt ra một hơi dài nghe như tiếng ống bễ rách. Gã thò bàn tay lành lặn vào túi quần bảo hộ tơi tả, lần mò một hồi rồi rút ra một mẩu thuốc lá cuộn vụn nát. Điếu thuốc đã ướt sũng, giấy cuốn vàng ố vì mồ hôi và bám đầy những chấm mốc xám.

Gã không có lửa. Xung quanh cũng chẳng có lấy một que diêm hay tia điện nào để mồi.

Nhưng gã thợ mỏ già vẫn đưa mẩu thuốc mốc meo ấy lên miệng, ngậm chặt giữa hai hàm răng sứt mẻ. Gã nhai nhẹ đầu lọc đã nát bét, nuốt khan thứ nước thuốc lá đắng ngắt vào cuống họng khô cháy. Đó là một thói quen cơ thể của những kẻ từng trải qua những ca ba nghẹt thở dưới đáy giếng mỏ—khi cái chết lơ lửng trên đầu, một vật quen thuộc ngậm trong miệng là chiếc neo cuối cùng giữ cho gã không hoảng loạn.

"Cái chân này..." Lão Kiêm lẩm bẩm, mắt nhìn trừng trừng vào vách đá ngập rêu cam. "Nếu ra được ngoài, chắc phải cưa vứt đi."

Không ai đáp lời gã.

Ở góc bệ máy, Con Nhạn ngồi co ro, hai bàn tay nhỏ thó khẳng khiu ôm chặt lấy cổ chân phải. Lớp băng gạc trắng muốt mà Hà My quấn cho nó lúc ở hầm lắng nay đã chuyển sang màu nâu sẫm của bùn quặng và máu rỉ. Đứa trẻ cắn môi, ngước đôi mắt màu hổ phách nhìn sang Đỗ Nhã Vy.

Vy vẫn đang run rẩy. Hơi ấm từ đường ống dẫn nhiệt phía sau lưng dường như không thể thấm qua lớp áo giáp bết máu để chạm tới da thịt cô ta.

Con Nhạn khẽ nhích người. Nó dùng chiếc chân trái lành lặn đẩy thân mình trườn lại gần Vy thêm một tấc, vươn những ngón tay dính đầy muội than chạm nhẹ vào mẩu dây cao su bọc quanh mạn sườn người lính trinh sát. Mẩu dây vẫn siết chặt, ghìm miệng vết rách lại dưới lớp vải áo thô của Vương Phạm. Đứa trẻ ghé sát mũi ngửi nhẹ vệt máu khô trên lớp vải, rồi ngước nhìn khuôn mặt trắng bệch của Vy, cất giọng rất nhỏ:

"Không chảy nữa đâu. Ấm lên... là sống."

Mi mắt Đỗ Nhã Vy khẽ động đậy. Cô ta từ từ mở mắt, nhìn đứa trẻ đang ngồi sát bên hông mình.

Trong đáy mắt người lính trinh sát từng được đào tạo để nhìn con người như những vật phẩm tiêu hao, sự sắc lạnh đã biến mất. Chỉ còn lại một khoảng trống mệt mỏi và hoang mang trần trụi. Bàn tay phải của cô ta—bàn tay từng cầm súng ngắn chĩa vào đầu người khác—vô thức nhấc lên vài centimet, rồi buông thõng xuống nền sàn mắt cáo, những đầu ngón tay khẽ chạm vào mép áo mưa rách bươm của Con Nhạn.

Cô ta không rụt tay lại. Đứa trẻ cũng không lùi ra xa.

Hà My ngồi nghiêng người, đưa bàn tay phải với qua vai Con Nhạn, nắn nhẹ từng khớp xương trên bả vai gầy guộc của đứa bé để kiểm tra lại cú tiếp đất. Cử động của cô gái giao hàng thuần thục và cẩn trọng; từng đầu ngón tay lướt qua da thịt đứa trẻ như một thói quen tự nhiên, không cần một lời nói nào thốt ra khỏi miệng.

Vương Phạm ngồi đối diện với họ, lưng tựa vào thành bệ bơm gang.

Anh duỗi thẳng chiếc chân trái về phía trước. Khớp gối của anh sưng to đến mức làm căng rách đường chỉ quần thô; qua lớp vải rách, khối xương bánh chè nằm lệch hẳn sang một bên như một mấu gỗ bị bẻ gãy. Cơn đau không còn dội lên từng đợt dữ dội nữa; nó chuyển sang một dạng đau âm ỉ, nhức buốt tận trong tủy xương, lan dần lên hông và làm tê dại toàn bộ cẳng chân trái.

Anh không chạm vào khớp gối ấy. Anh biết rõ giới hạn vật chất của một khớp xương trật trục: không có nẹp cứng và dụng cụ kéo nắn, bất kỳ tác động thô bạo nào lúc này cũng chỉ làm rách nốt những thớ gân còn dính lại.

Vương Phạm rút nửa chiếc chuôi dao trổ cụt lưỡi ra khỏi túi áo.

Bằng bàn tay phải phồng rộp, anh dùng mẩu cuống thép gãy cạo từng mảng xỉ quặng bết dính dưới rãnh đế ủng của chiếc chân phải lành lặn. Từng mảng bùn khô rơi lộp độp xuống sàn sắt.

Anh làm việc đó một cách chậm rãi, đều đặn, như một người thợ phục chế đang làm sạch một món đồ cổ bị vùi dưới đất cát. Đó là cách để anh ghìm lại nhịp thở và giữ cho đầu óc không bị cơn đau nuốt chửng.

Ánh sáng vàng từ chiếc đèn trên áo Vy hắt bóng năm con người lên bức tường đá ẩm ướt phía sau, méo mó và bất động.

Cơn sốc của cú va chạm đã tạm lắng. Nhưng cùng với sự lắng xuống đó là một thực tế trần trụi bắt đầu lộ ra: họ không thể cứ ngồi mãi ở đây.

Vương Phạm ngừng tay cạo bùn. Anh ngẩng đầu lên, khẽ hít một hơi sâu qua cánh mũi.

Không khí xung quanh bệ máy không còn mùi lưu huỳnh gắt nồng như ở vực Sector 05, nhưng nó nặng trĩu một thứ mùi hăng hắc, tanh nồng mùi rỉ đồng bị nung nóng và thoang thoảng mùi trứng thối bốc lên từ phía trước.

Hơi nóng ẩm đang bốc lên từ những rãnh xỉ than ngập nước. Ở đó, cách bệ máy chừng hai mươi bước chân, con đường bê tông chúc dốc xuống một vùng trũng ngập nước đen ngòm, nơi những đường ống áp suất lớn nằm đan xen chằng chịt như rễ của một khu rừng sắt. Phía trên mặt nước đen, một lớp khói mỏng màu vàng xám lơ lửng là là, đặc quánh và không tan.

Hà My nhìn xuống đoạn trũng ngập nước ấy, rồi khẽ lắc đầu:

"Không qua nổi."

Lão Kiêm ngước con mắt đỏ ngầu lên:

"Vì khí à?"

"Vì vừa nóng, vừa thiếu chỗ bám," Hà My đáp, ánh mắt cô đo đạc từng tấc rãnh trượt mấp mô phía trước. "Đá dăm trơn tuột, nước ngập ngang gối. Xuống đó lâu là ngã trước khi tới được sàn van bên kia."

Cô thò tay vào túi áo khoác, rút ra món đồ thứ hai mà Con Nhạn đã nhặt được từ Cây Khế Sắt: chiếc ống kim loại niêm phong dài chừng hai gang tay.

Vỏ ống làm bằng hợp kim nhôm dày, bám đầy muội than đen kịt. Ngay chính giữa thân ống, ba mũi tên dập nổi chỉ vào một biểu tượng hình tròn—ký hiệu tiêu chuẩn của thiết bị bảo hộ hô hấp công nghiệp mỏ.

Năm cặp mắt cùng lúc đổ dồn vào vật thể nằm trên lòng bàn tay Hà My.

Không ai nói một lời nào. Nhưng trong đáy mắt của Lão Kiêm, của Vy, và của cả Vương Phạm đều ánh lên một tia hy vọng mong manh. Đó là thứ có thể bảo vệ buồng phổi trước luồng khí hăng hắc đang đọng nơi đáy trũng.

"Mở ra xem," Lão Kiêm khàn giọng, điếu thuốc mốc vẫn ngậm lệch bên khóe môi.

Hà My đưa ống kim loại cho Vương Phạm.

Anh cầm lấy ống thép bằng bàn tay phải lành lặn. Nắp ống được hàn kín bằng một dải chì niêm phong mỏng. Vương Phạm đặt ống lên mép bệ gang, dùng đầu nhọn của chiếc chuôi dao trổ cụt cắm mạnh vào rãnh mép nắp, dồn lực bả vai nạy mạnh một đường.

RẮC... XÌ!

Một tiếng xì hơi nhỏ vang lên khi lớp chân không bên trong bị phá vỡ. Mùi cao su mới và than hoạt tính khô ráo—thứ mùi thanh sạch hiếm hoi giữa lòng địa ngục—lập tức phả ra ngoài không khí.

Vương Phạm vặn chiếc nắp nhôm ra, nghiêng nhẹ thân ống.

Vật thể bên trong từ từ trượt ra ngoài, rơi nhẹ xuống mặt bệ gang.

Hy vọng vừa nhen nhóm lập tức chững lại.

Không có năm bộ lọc rời. Không có những chiếc khẩu trang mỏng nhẹ có thể chia nhau.

Nằm trên tấm tôn rỉ sét chỉ có đúng một chiếc mặt nạ phòng độc duy nhất.

Đó là loại mặt nạ trùm kín mặt bằng cao su đen dày cộm của công nhân bảo trì buồng đốt, với một kính chắn quang học duy nhất hình bán nguyệt đã ngả màu hổ phách, và hai bầu lọc than hoạt tính hình dĩa kẹp chặt hai bên má. Dây đai cao su phía sau dày bản, có khóa cài bằng thép bấm chốt.

Chỉ một chiếc.

Chiếc mặt nạ nằm đó dưới ánh sáng vàng của bóng đèn kẹp áo, đen bóng, lạnh lẽo và trơ trọi.

Không gian lại rơi vào một khoảng im lặng ngột ngạt.

Hệ thống không hề đưa ra một lời giải thích nào. Cổ tích cũng không có bài vè nào cảnh báo về chiếc hộp này. Cỗ máy Bụt chỉ đơn giản để lại một món đồ nguyên vẹn trong kén quặng, và chính mắt con người nhìn thấy nó để rồi tự đặt ra câu hỏi cho sự tồn tại của chính mình.

Một chiếc mặt nạ không có nghĩa là một người sống và bốn người chết. Người có mặt nạ sẽ có đường thở an toàn để vượt qua vùng trũng ngập khí độc, tiếp cận cụm van xả thông gió phía bên kia hành lang để mở đường cho cả nhóm.

Nhưng ai sẽ là người đi?

Năm cặp mắt nhìn chiếc mặt nạ cao su đen, rồi từ từ ngước lên nhìn nhau.

Vương Phạm đưa mắt quét qua từng người:

Anh: một người không còn tự đứng nổi trên đôi chân của mình, khớp gối trái hoàn toàn vô dụng. Lão Kiêm: cánh tay gãy nẹp ép ngực, mu bàn chân toạc thịt, xương đòn bầm dập, không đủ khả năng leo trèo. Đỗ Nhã Vy: mất máu nhiều, mạn sườn rách toạc, cơ thể đang run rẩy vì lạnh; nếu phải lội xuống vùng nước nóng ngập khí ngạt kia, cô sẽ là người gục ngã trước tiên. Con Nhạn: ba mươi hai ký, lòng bàn chân rách toạc, lớp khí độc đọng sát mặt nước là mối đe dọa trực tiếp nhất đối với đứa trẻ.

Và Hà My.

Cô gái có đôi chân lành lặn nhất, có phản xạ đọc địa hình nhanh nhất, và là người duy nhất lúc này có thể tự mình vận động qua vùng trũng. Nhưng bả vai trái của cô đã bị khóa cứng, chỉ còn một cánh tay phải để vừa bám víu vượt qua chướng ngại, vừa xoay chuyển chốt van kim loại hoen rỉ trên sàn cao.

Lựa chọn không nằm ở máy móc. Lựa chọn nằm ngay giữa năm con người tàn phế.

Gió ngầm từ sâu trong lò phả ra từng đợt hơi ẩm nóng bức. Lớp khói vàng nơi đáy trũng lơ lửng trôi, liếm láp từng bậc đá dẫn xuống rãnh nước đen.

Lão Kiêm nhổ mẩu thuốc lá nát bét ra khỏi miệng, con mắt đỏ ngầu nhìn trừng trừng vào chiếc mặt nạ, rồi cất giọng trầm đục phá vỡ sự câm lặng:

"Ai đeo?"