Chương 4: Dashboard Bị Gặm

Sơn và Hà suốt ngày túm tụm, người có quyền - đang vào giai đoạn nổi loạn, người có nhiều kinh nghiệm hiện đại mà lại cô đơn. Hà cố cẩn trọng nhưng tuổi còn trẻ, làm sao hiểu hết được cái gì nên và không nên. Họ cứ rù rì rù rì, muốn kinh doanh gì đó. Do hành vi kiếm tiền của hoàng gia bị coi là không chuẩn mực, đã thu thuế rồi còn tranh lợi với dân. Nói chuyện trên trời dưới đất một hồi, cả hai đều thống nhất một điều là giờ nhiều tiềm năng quá mà người thì không có. Bèn bàn nhau mở lớp dạy chữ trong phủ Hoàng tử, nhưng tuyển người thì không có tiền bao ăn ở, nguy cơ bị chém vì tụ tập, không kiểm soát được lòng trung thành, thành ra Sơn chọn được mấy đứa sáng sủa trong phủ rồi mời thầy đào tạo luôn, lúc nào học thì học, ngoài học thì làm.
Một hồi sao học viên toàn hoạn quan.
Lại tìm người giỏi buôn bán về dạy.
Ông Trần có lần nói Hà chú ý vì hai người không có quan hệ thân thiết. Hà mang máng hiểu về thời phong kiến nhưng không tưởng tượng được. Hơn nữa, ở thời này chỉ có một mình Sơn là nói chuyện được với cô, cô giữ khoảng cách, bớt hồn nhiên, nhưng vẫn vô cùng mong ngóng những lần gặp mặt.
Họ quyết định lập xưởng dệt, vì dân ở đây ngoài mua đồ để mặc ra còn phải nộp thuế bông vải bằng vải, nhiều nhà chả rảnh đến nỗi đi lắp khung cửi mà ngồi dệt vài thước, toàn đi mua, nhà nước cũng có nhu cầu quân nhu lớn. Cậu Sơn kiếm đâu được cái xưởng gỗ của người quen ở trong thành, nhờ một đứa nội quan thân cận đứng ra làm việc, đặt làm khung dệt ở xưởng đó, rồi xin nhờ một góc xưởng, Hà nói kiểu đó bẩn vải chết luôn, cậu Sơn nói có vách ngăn, vả lại không dễ tìm người giúp bí mật được như vậy. Ban đầu làm năm cái khung dệt, thuê người, trả lương theo sản lượng, không có lương cứng, bao ăn thôi, được ít lâu lại trả theo sản lượng và chất lượng. Hà nói lúc mua sợi thì thương lượng xin người ta giảm giá cho, nói mình làm ăn lâu dài, tương lai đặt nhiều nọ kia.
Sơn thường kể cho cô những chuyện đang làm. Những thứ như giá, chi phí này kia, khấu hao, lãng phí, vân vân...Hà vốn chỉ biết khái niệm, lấy ví dụ cũng lấy trong nhà máy hiện đại- chủ yếu là từ cái áo thun nùi giẻ của cô, nhiều khi Sơn hỏi sâu hơn tí là cứng họng. Thế mà Sơn nói - hỏi một hồi lại hiểu, tính rất nhanh và áp dụng thẳng vào thực tế. Khi cậu ấy trình bày lại, chính cô lại thấy rối và hỏi cho Sơn giảng lại.
Hà cảm thán "Điện hạ thông minh thật đấy, giá như ngài có thể chế được băng vệ sinh thì tốt biết bao", Sơn cũng rất hào hứng "Được chứ, nó là cái gì vậy?". Thế là cô gãi mũi.
Cứ thế, Hà ở đây đã được một năm. Xưởng của Sơn cũng bắt đầu có thành quả, lớp học thì ngày một đông lên, họ lại mở thêm lớp khác, những người có học hành tính toán cũng được Sơn đưa vào xưởng làm quản lý và lại mở thêm xưởng. Về sau tự kéo sợi, không mua sợi ngoài nữa, mua nguyên liệu thô thôi. Sơn mở cửa hàng bán lẻ, vẫn cho bọn cấp dưới ra làm rồi lén lút đi xem. Nhưng lãi thì không có, không trả lương cứng cho người làm rồi đấy mà vẫn âm. Về sau, cậu Sơn "chôm" luôn lao dịch của triều đình vào việc riêng (người thực hiện nghĩa vụ lao dịch cho nhà nước) nên không trả tiền sản lượng.
Hà kiểu "Vậy cũng được hả, bị phát hiện rồi sao?"
Sơn nói đi lao dịch mà làm cho cậu ấy sướng hơn nhiều, đầy người muốn vào. Hà thấy cậu tự tin, cũng xuôi, lại nói lao dịch thì hết mùa là thôi, nhưng mấy đứa ghi chép, quản sự thì đừng có tiếc tiền đấy.
Hà tiếp tục nói với Sơn về khuyến mãi, giá ưu đãi khi đặt trước, khi mua số lượng lớn, rồi thêu tên xưởng lên vải. Sơn do dự vụ thêu tên vì đang làm lén, rồi phấn khích trước viễn cảnh thương hiệu nổi tiếng, vẫn làm. Còn thuê người đẹp mặc đồ của xưởng.
Khi đơn hàng nhiều thì thiếu thừa đủ thứ, lại nói tiếp về leadtime, frozen time, forecast - cái này thì cậu Sơn rành hơn, nào là khi nhu cầu vải bắt đầu căng, tồn hàng, thị trường thiếu nguyên liệu này kia. Khách phàn nàn nhiều vì giao trễ, nhưng chỉ có nước nhịn, Sơn cũng không phải người biết thương lượng, may có bọn dưới có đứa khéo mồm.
Hà nói về việc hồi trước, cô thấy quản lý bên cô hay theo dõi bằng các loại biểu đồ cột. Sơn liền quy các loại số thành khối lượng gạo rồi bỏ vào các hũ nông hình tròn, rồi nhìn vào các hũ đấy để theo dõi sản lượng và tồn kho, cứ thêm thì lấy số gạo tương ứng, cân, đổ vào, bớt thì lấy ra, về sau cải tiến thành đấu nhỏ như cái muỗng để đỡ cân. Nhưng Hà biết cậu Sơn kể vậy chứ không biết cậu nhìn thế nào, vì cô luôn ở phủ hoặc đi cùng ông Trần chứ không được đi đâu.
Một hôm cậu Sơn sang, tức giận chửi bọn "Tý" mất dạy, chôm biểu đồ của cậu làm số lệch, khiến cậu phải huy động nhân viên kiểm lại toàn bộ. Hà hoảng, hỏi bọn "Tý" là cái gì, cậu Sơn chụm 2 tay lại kêu "Chít chít" rồi ra dấu "Suỵt, không được gọi tên húy, chúng nó nghe thấy hết đấy".