Chương 7: Trưởng Ban Khảo Sát Đáy Huyệt

Có một đám quan, vốn lúc nào cũng hếch mặt lên với Hà, vô cùng ngứa mắt với việc cô đã bị tội, ăn roi rồi, mà giờ còn được vào chính điện ngồi, không ra thể thống gì. Mấy ông ấy đau đớn, vì văn hoá phong tục bị phá nát, nhưng lệnh vua, khuyên không được, khuyên lắm lại sợ ổng ghim, đành bấm bụng chịu đựng.
Một ngày, mấy lão bỗng trở nên lịch sự bất ngờ, đột nhiên gọi cô là tiểu thư và hỏi ý kiến của cô, về vấn đề an dân, Hà cũng dè dặt nói lên quan điểm của mình, biết rằng người ta chỉ muốn kiếm chuyện nhưng cũng là cơ hội ý. Có lần nói về giáo hóa tội phạm hay trừng phạt, Hà cho rằng con người có quyền sửa sai, đám quan liền nói cô thánh nhân như thế, vậy giao cả đám tội phạm nhờ cô giáo hóa nhé. Hà không thể kềm chế được biểu cảm, "Cái méo gì vậy?", cô nghĩ và nghiêng đầu nhăn mặt, muốn xắn tay áo lên xông lên rồi.
Ông Trần vội nói: Này! việc nào ra việc đấy nhé, không giao nha môn cho con Hà, thánh thượng còn ngồi trên đó không đến lượt các ông quyết định.
Vài lần như thế, trong một buổi họp, một lão quan dâng sớ nói khen ngợi cô Hà tài năng đầy mình, lại là người có xuất thân kỳ diệu, năng lực đã được chứng minh qua những dự án với hoàng tử. Nữ hào kiệt xưa nay không hiếm nhưng lại luôn ẩn dật, mong vua cho cô cơ hội được quản lý Ty bình thu để khích lệ giới nữ học tập và cống hiến. Ông Trần cực lực phản đối, cho rằng Hà dù gì cũng chỉ là đàn bà, ngu muội. Hà thì sốc đủ cảm xúc nhưng hơn cả là vẫn rất buồn trước những lời của ông Trần. Vua đồng ý, cho cô ấy chức danh riêng, không là quan, gọi là nữ tham sự.
Hà vừa mừng vừa lo, mừng, chủ yếu vì từ nay đã tiến gần thêm crush một bước. Lo, vì cô biết gì đâu. Cô ấy quả thật được làm quản lý một văn phòng, liên quan đến thu thuế, đám cấp dưới gồm hai ông điển lại già và một đám sai dịch. Họ khinh cô là đàn bà, lại được phím trước bởi mấy lão quan nên bày đủ trò khó khăn. Hà làm gì có cái bản lĩnh quản lý, ở thời hiện đại vừa mới ra trường, làm nhân viên quèn, tới đây cũng làm culi suốt. Cô ấy mắc một chứng bệnh đa số quản lý mới đều bị: Cả nể, sợ dốt và ôm hết việc.
Việc này được cậu Mạnh báo cáo ngay, Sơn bèn kiếm chuyện trở về kinh. Sơn tới tìm cô ấy, nhìn quanh phát biết ngay đám nhân viên đang láo, liền muốn cho chúng một trận. Hà cản lại, cô và cậu Mạnh đều như xác chết vật vờ. Mới ít lâu không gặp mà mặt cô đã thêm không ít nếp nhăn, nhìn vô cùng cáu bẳn, Sơn cũng hơi rén, sợ nhúc nhích cái nữa thì cô vạng sổ lên đầu.
Hà từng tâm sự với ông Trần rằng rất muốn cho mấy lão già kia về vườn vì vừa già vừa bảo thủ lại còn chống đối sếp. Nhưng ông Trần nói nó nghỉ rồi ai làm, mà nó phá ngầm nữa thì ăn đủ. Cô chỉ ở kinh thành, quanh quẩn phủ hành kiểm, lâu lâu đi theo ông thị sát gần, chưa biết được đất nước thật ra lúc nào cũng khó khăn, duy trì được tình trạng chắp vá thế này mà còn ngày ngày canh cánh sợ hạn sợ ngập sợ dịch sợ cướp, sợ nhất là biên giới ba phía đều luôn căng thẳng, cả đất nước như một cái trại lính luôn trong tình trạng trực chiến.
Hà hiểu ra rằng không thể cứ đuổi người, vì nếu đuổi được thì vua đã dẹp lâu rồi, thời kỳ này không dễ có người làm, người biết chữ ít vô cùng. Người ở bộ phận đó dù tài đức thế nào người ta cũng làm lâu, và làm được việc. Nhân cậu Sơn ở đây, Hà đã có một kế hoạch, cô nhờ Sơn điều một đám học viên từ biên giới về kinh thành. Đám này đều từ lớp đào tạo ở phủ hoàng tử, khi Sơn bị điều đi, chúng đều đi theo.
Hà đi phỏng vấn lén, cô ấy hỏi em biết gì về vị trí này, theo em để làm tốt công việc này cần những gì? Trong suy nghĩ của cô, công việc chủ yếu là ghi chép, phân loại, tính toán cần cẩn thận, siêng năng, kỷ luật tí thôi, khó ở chỗ học việc phải khéo. Nhưng các học viên đều xổ một tràng Hán văn với vô vàn điển tích, tiền nhân. Hà nghe như vịt nghe sấm, còn khủng khiếp hơn mấy cái sớ trên triều, cô quay sang nhìn Sơn, che miệng hỏi khẽ: Nó nói cái gì vậy, xuân thu là cái gì, xuân thu nói cái gì. Sơn giải thích cho cô rằng Xuân thu là kiểu sách đạo đức thời xưa, những điều nói tức là này là kia. Hà đã sẵn máu điên khi cả tháng bị cấp dưới củ hành, liền tuyệt vọng “Bảo nó nói tiếng người đi”.
Nhưng học viên đều được đào tạo như thế, theo tiêu chuẩn thi trạng nguyên đấy, không vòng đủ bốn mươi chín đời tiền nhân thì họ cảm thấy chưa đủ giáo dục. Mỗi lần phỏng vấn, Sơn đều phải dịch lại cho cô, kết quả cuối cùng là cô hiểu được một ít, Sơn có đánh giá sơ bộ, trong top ứng viên thì chọn hai người có vẻ linh hoạt, vui vẻ, cởi mở. Một người tên Nguyễn Minh Tiệp, một người tên Phạm Đình Cẩn.
Cô thì thào: Chúng nó có biết là làm dưới trướng một phụ nữ không đấy?
Sơn nói: "Yên tâm, ai cũng biết tiên sinh cả".
Sơn góp ý với cô là nên thay đổi cách ăn mặc, đi đứng, vì giờ đã là quản lý rồi, a toàn đã có người lo. Cũng dặn cậu Mạnh hỗ trợ. Hà nghe theo, chải tóc cột cao, tóc cô giờ cũng mọc đen lại rồi, cắt vài bộ nữ phục mới. Lương thì thấp, màn makeover này thâm cả vào tiền tiết kiệm.
Song song đó, cô đi mời rượu hai ông điển lại. Từ lúc đến đây tới nay, lần đầu tiên cô dùng son là để đi ăn với mấy lão. Cô khen ngợi các ông ấy và nói sẽ xin nâng chức các ông lên để mấy ông không phải làm nữa, mà chỉ quản mấy đứa dưới với mới vô thôi. Cô bất bình nói rằng sao ông giỏi như thế mà bao năm vẫn làm chức điển lại quèn, quá tệ! quá phí!
Rượu vào cao hứng, cô làm thơ: Vua cao sao thấy mà rành - Lẽ nào bọn giữa lại đành ngó ngơ. Ô hô hô.
Rồi Hà viết sớ đề xuất cấu trúc lại bộ phận, cũng bắt chước ông Trần mở đầu bằng "Xưa kia Nghiêu Thuấn...", lại nhờ cậu Tiệp viết giùm các ý chính rồi chép lại. Viết xong đưa ông Trần xem, ông Trần nhăn mặt "Người ta dâng sớ để mong răn mong sửa thì mới ghi điển tích vào làm gương, mày xin thêm người ghi làm gì, cứ ghi thấy việc nhiều thì tuyển thêm thôi".
Cô xin vua cho nâng chức điển lại cũ lên chức mới, cô gọi là Chuyên viên điển lại, cô cam đoan cải thiện tốc độ giải quyết. Có vị quan phản đối, vì như thế là đẻ thêm vị trí cho một cơ quan trước giờ vẫn ổn định, làm tiền lệ cồng kềnh bộ máy, trong tình trạng đất nước còn nhiều khó khăn. Đất nước thì bé bằng bàn tay, một cái cơ quan nhỏ như thế thêm ba quản lý rồi bao nhiêu cơ quan khác thì sao?
Vua hỏi trước đây thời gian tồn đọng bao lâu, sau khi thăng chức rồi tuyển thêm, thì dự tính cải thiện bao nhiêu.
Hà đứng hình 10 giây, có vụ này nữa hả ta? Thế là cô bịa. Vua nhíu mày, mặt kiểu đã “cạn lời”, nhưng vẫn đồng ý, nói cô mỗi tháng đều phải nộp sổ sách, báo cáo.
Mấy ông quan nâng cô biết chuyện này là gậy ông đập lưng ông rồi, lập tức đi hỏi mấy lão điển lại và dặn dò. Nhưng không kịp nữa.
Giải quyết xong chuyện thăng chức, xin tuyển người, cô nhờ ông Trần đưa Tiệp, Cẩn vào phủ hành kiểm, rồi ông Trần lại xin vua cho điều hai cậu sang chỗ cô, ông Trần không thích chuyện dây dưa này chút nào. Hà dặn hai cậu mới là không được để lộ chuyện quen biết, bảo hai cậu phải chịu khó nịnh nọt lấy lòng hai ông điển lại, nhét thêm ít bạc cho mua ít đồ đãi mấy người cũ, lại dặn nếu có nghe ai nói xấu gì cô thì không được kể lại cho cô và Sơn. Vì nghe xong chắc chỉ muốn xách dao chém nhau thôi.
Thế là sau một tháng thì mọi thứ cũng đi vào quỹ đạo. Người cũ chỉ việc cho người mới. Hà và nhân viên mới còn bàn nhau và thảo luận một số cải cách quy trình, cách ghi chép, đón tiếp dân. Hào hứng lắm, nhưng còn e ngại mấy người cũ nên cứ bàn để đó, lo làm tốt quy trình hiện tại.