Chương 76: Người Khổng Lồ

Email tới hộp thư lúc bốn giờ mười lăm chiều, vừa vặn khi chiếc ô tô bảy chỗ bò qua nhịp giữa cầu Hòa Xuân, dài đúng mười một dòng.

Không có lấy một chữ "vi phạm". Không tồn tại từ "sai sót". Càng không một lời nhận xét về hệ thống tốt hay dở.

Kính gửi Công ty TNHH Mạch Labs,

Căn cứ vào chương trình rà soát nhà cung cấp toàn cầu của Tập đoàn, chúng tôi xin thông báo: nhà cung cấp chưa hoàn thành quy trình phê duyệt cấp tập đoàn.

Bên dưới là bốn gạch đầu dòng, gọn ghẽ và bén nhọn như những chiếc đinh đóng xuống quan tài.

Tạm ngừng toàn bộ hoạt động xử lý dữ liệu mới.

Bảo toàn hiện trạng và phối hợp lập danh mục dữ liệu đang lưu giữ để hoàn trả theo quy trình.

Phối hợp chờ kiểm tra.

Không triển khai, không mở rộng thêm bất kỳ hệ thống nào.

Cuối thư là một lời cảm ơn khách sáo vì sự hợp tác. Đính kèm là một tệp có tên tiếng Anh, dịch ra nghĩa là “Danh mục đánh giá tuân thủ” gồm bốn mươi hai mục.

Mai Phương đưa mắt đọc hết một lượt, sau đó rơi vào im lặng. Cô đưa màn hình điện thoại sang phía Trọng Khoa. Đang cầm lái, anh liếc mắt nhìn lướt qua khi dừng chờ đèn đỏ, khẽ gật đầu, không bình luận gì.

Ở ghế sau, Huy chúi đầu vào laptop, mặt đỏ gay từ lúc rời kho đến giờ.

"Mình có làm chi sai đâu chớ?"

"Chị biết."

"Ba kho chạy trơn tru ròng rã sáu tháng, không lag, không hỏng lấy một ngày. Hay là... hay là chị gọi cho chị Sophie, nhờ chị ấy nói giúp một câu..."

"Không được !"

Cô đáp dứt khoát khiến Huy cụt hứng im bặt.

***

Ánh nắng chiều ngả màu vàng quạch, vắt ngang qua đường về Hòa Khánh. Dưới chân cầu Hòa Xuân, sông Cẩm Lệ lững lờ trôi. Mấy chiếc ghe nhỏ neo sát bãi bồi, dập dềnh trên mặt nước lấp lánh ánh vàng. Cảm thấy ngột ngạt, Mai Phương hạ cửa kính. Gió chiều ùa vào lồng lộng, mát rượi. Nhưng chẳng xoa dịu được chút nào, sự nặng nề bất an trong lòng cô. Xuống khỏi cầu, vào Cẩm Lệ xui thay đúng giờ tan tầm. Dòng xe cộ từ khu công nghiệp Hòa Cầm ùa ra, đông nghìn nghịt. Chiếc xe nhích từng đoạn, từng đoạn, dừng rồi lại chạy. Cơn gió lùa qua khe hở cửa kính, mang theo mùi khói xăng lẫn bánh tráng nướng từ mấy gánh hàng rong ven đường.

Mai Phương ngoảnh mặt nhìn ra ngoài.

Vụ Việt Hưng lần trước, giả như có bàn tay nào đó giật dây phía sau, ít nhất cô vẫn mường tượng ra một kẻ thù vô hình.

Song lần này chẳng có ai căm ghét hay rắp tâm phá hoại Mạch Labs. Chỉ có một bản danh mục dài ba trang với hai trăm cái tên xa lạ. Nơi nhẽ ra công ty bọn cô nên được điền tên ở đó.

Xe rẽ vào con đường phụ quen thuộc lúc sáu giờ kém. Dưới chân cầu thang căn nhà ba tầng, tấm bạt xanh đã được căng, ghế nhựa đỏ bày tràn ra vỉa hè, bà lão đang luôn tay múc chè cho khách.

***

Lên đến văn phòng, chưa ai ra về.

Tin dữ đã được Huy truyền về. Duyên ngồi bó gối trên ghế xoay. Ngọc Ánh cứ chốc lại mở khóa điện thoại rồi úp màn hình đen ngòm xuống bàn. Phúc đang lầm lũi trước máy tính, căng mắt dò lại từng dòng nhật ký hệ thống, bộ dạng ngây ngô, như thể nghĩ rằng, sai lầm chỉ là một đoạn code hỏng nằm đâu đó mà cậu chưa dò ra được.

Cả ba đồng loạt ngó về phía cửa khi Mai Phương bước vào, nhưng lại chẳng dám lên tiếng.

Đặt balo xuống bàn, cô rút tập bảng giá dự kiến mở rộng do Thu Nga soạn, úp xuống bàn. Sau đó mở tệp đính kèm trong email, cắm cáp kết nối, chiếu thẳng lên màn hình lớn giữa phòng.

"Chúng ta phải xem cần cung cấp cho họ những gì?"

Chỉ một câu cất lên. Bầu không khí căng thẳng trong phòng như được tháo van chốt. Thu Nga là người đầu tiên bật dậy, kéo ngăn tủ hồ sơ gỉ sét, khệ nệ ôm ra từng tập bìa còng: hợp đồng, phụ lục, biên bản nghiệm thu, hóa đơn đỏ và cả những tờ cam kết bảo mật in vội của từng nhân sự. Vừa bày ra bàn, cô vừa lẩm bẩm:

"Tưởng đống giấy tờ này cả đời chả ai thèm đọc. Ai ngờ hôm nay chính mình phải cắm đầu vào!"

Vớ cây bút dạ đen, cô xóa phăng dòng chữ đỏ Tân Vượng - gia hạn lần ba trên chiếc bảng trắng, thay vào đó là một danh sách dài: tên tất cả khách hàng Mạch từng phục vụ: Tân Vượng. Ngọc Lan. Thuận Phát. Việt Hưng. Gia An… Chi tiết từ loại dữ liệu thu thập, ngày kích hoạt, ngày hủy, từng đề mục lần lượt hiện lên dưới nét chữ nghiêng nghiêng, dứt khoát.

Khoa kéo chiếc ghế xoay trượt vào góc kỹ thuật, trầm ngâm trước sơ đồ kiến trúc hệ thống, rà soát từng thứ một. Luồng dữ liệu chạy vào từ cổng nào, trú ngụ ở server nào, ai được phép đọc, ai có quyền sửa, thời hạn lưu trữ bao lâu, chu trình hủy dữ liệu ra sao. Huy lập tức dịch ghế xích lại cạnh anh, lông mày vẫn cau có nhưng mười đầu ngón tay điên cuồng gõ phím lạch cạch.

Đồng hồ điểm mười giờ tối. Khoa xoay ghế lại.

"Về mặt kỹ thuật, mình có đủ mọi thứ." Anh gõ đầu ngón tay lên màn hình. "Phân quyền chặt chẽ. Dữ liệu không lọt ra ngoài phạm vi điều khoản hợp đồng. Chỉ là..."

"Chỉ là sao anh?"

"Chưa ai bỏ công viết những thứ này thành văn bản quy chuẩn. Viết theo ngôn ngữ, định dạng mà họ muốn."

Huy rướn người, chỉ tay vào mục số hai mươi ba trên màn hình chiếu:

Dữ liệu của khách hàng có được sử dụng để huấn luyện mô hình học máy dùng chung hay không?

"Câu ni... mình tính trả lời răng?"

Khoa không mất quá một giây để nghĩ:

"Dữ liệu gốc của khách nào thì yên vị trong vách ngăn riêng của khách đó. Còn mô hình dùng chung, nó chỉ xài các tín hiệu phái sinh đã được lột sạch yếu tố định danh và nhào nặn lại."

"Ủa, anh xài chiêu bóc tách đó hồi nào ta?"

"Từ ngày đầu!"

"Quá dữ luôn anh!" Huy trầm trồ.

Trọng Khoa chỉ nhún vai, quay lại màn hình:

"Thói quen thôi!"

Bàn bên kia, ánh mắt Thu Nga dừng lại lâu nhất ở mục số mười bảy:

Hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân theo Nghị định 13.

Cô lục tung cả ba ngăn tủ, sau một hồi chán nản đóng sầm lại từng ngăn, than thở:

"Cái này thì chịu. Mình không có."

"Nhưng dữ liệu của Ngọc Lan là dữ liệu hàng hóa, là củ quả, chai lọ mà chị?"

Huy ngạc nhiên hỏi.

"Lịch điều xe giao hàng thì dính tên tuổi với số điện thoại của tài xế đấy!"

Trọng Khoa nhắc, đầu không ngẩng lên.

Thu Nga mệt mỏi ngồi phịch xuống ghế:

"Nghị định chết tiệt đó có hiệu lực từ tháng Bảy năm ngoái. Cả cái phòng này có ai đọc nó đâu!"

Mai Phương đưa mắt lên xuống đọc bốn mươi hai mục chi chít dọc màn hình: Kế hoạch duy trì hoạt động khi có sự cố. Chính sách lưu trữ dữ liệu. Danh sách bên thứ ba có quyền truy cập. Báo cáo đánh giá an ninh độc lập…

Bảy năm trong những bữa tiệc sang trọng, đôi lúc cô có nghe người ta bâng quơ nói về mấy thuật ngữ này như câu chuyện trà dư tửu hậu. Nhưng chưa từng mường tượng viễn cảnh, có ngày chính mình phải ngồi viết chúng, với một công ty tám người, trong một văn phòng bốn mươi mét vuông chật chội.

***

Mười một giờ khuya, Mai Phương đẩy cửa kính bước ra ngoài hành lang, bấm máy gọi cho Bảo Châu.

Cả con phố bắt đầu chìm vào giấc ngủ, thi thoảng mới có tiếng xe máy rú ga phóng vọt qua, pha lấp loá. Ánh đèn cao áp vàng vọt hắt ánh sáng mờ tỏ lên dãy lan can han rỉ. Nơi đầu hẻm, mấy quán nhậu vỉa hè lục đục dọn dẹp, tiếng ghế nhựa xếp chồng lên nhau, va lách cách khô khốc trong đêm.

Bảo Châu bắt máy ngay hồi chuông thứ hai, giọng trêu đùa:

"Có gì nói mau. Gọi tầm này chắc không phải hỏi han tớ ăn no ngủ kỹ thế nào đâu nhỉ?"

Mai Phương liền kể lại một lượt chuyện sáng nay, gọn gàng và súc tích. Châu im lặng lắng nghe.

“Giờ tớ rất rối, cần một lời khuyên từ người làm truyền thông như cậu!”

Khá lâu sau Bảo Châu mới lên tiếng hỏi:

"Giờ cậu tính làm gì?"

"Tớ định soạn đủ bốn mươi hai mục. Gửi họ một bộ hồ sơ cho thấy mô-đun của Mạch hiệu quả thế nào."

"Sai bét!"

Mai Phương ngớ người, nghe bên kia có tiếng bàn phím gõ lách chách liên hồi.

"Cậu có biết danh sách bốn mươi hai mục ấy từ đâu ra không?"

Bảo Châu nghiêm giọng hỏi:

"Tớ vừa tra xong. Từ tận hai mươi năm trước, chính Cozon đẻ ra nó. Cái thời họ xưng vương xưng bá, đứng trên đỉnh chuỗi cung ứng, tự đẻ ra luật chơi cho cả ngành đấy. Cho đến giờ, một nửa số tập đoàn bán lẻ ở châu Á vẫn xài bản copy từ cái luật đó."

Dừng mấy giây cô nói tiếp:

"À có vẻ dạo này Hội sở bên Mỹ của họ đang khó khăn. Thảo nào, người ta đang lúc sa sút, cứ bám víu vào mấy điều luật quy củ cực đoan như thế cũng dễ hiểu."

Mai Phương tập trung lắng nghe.

"Thế này nhé, tớ đoán người ta cóc quan tâm cậu hiệu quả hay thần kỳ cỡ nào đâu!"

Giọng Bảo Châu chậm lại, nhấn nhá từng từ:

"Cái đám ngồi xăm soi đống hồ sơ của cậu ấy mà, thực chất chỉ là bọn nhân viên mẫn cán, tuân thủ bổn phận. Nhiệm vụ của chúng đâu phải đãi cát tìm vàng, lùng sục ra nhà cung cấp kỹ thuật tốt nhất. Đơn giản chỉ là tìm mọi cách để không phải gánh trách nhiệm, không bị đuổi việc chỉ vì trót để lọt kẻ không đủ tiêu chuẩn qua cửa - theo cách chúng nhận định mà thôi.”

Cô nói, giọng ra vẻ thấm thía:

"Từ giờ vứt ngay cái suy nghĩ chứng minh mình giỏi giang đi. Cái cậu cần làm là chứng minh tôi đếch phải rủi ro của các người!."

Mai Phương ngẩn người. Sương đêm lành lạnh phả vào lớp áo sơ mi, lan can sắt truyền tới cảm giác lạnh lẽo thấm vào da thịt.

"Tớ hiểu rồi. Cảm ơn cậu!"

"Hiểu thì cúp máy ngủ đi."

Bảo Châu ngáp dài một cái rõ to:

"Mai nháp xong thì ném bản thảo qua đây. Tớ sẽ xăm soi nó bằng con mắt của một đứa bới lông tìm vết điên cuồng nhất."

***

Một giờ sáng. Mai Phương mới chịu gập laptop ra về.

Trọng Khoa lẳng lặng đứng dậy, không nói một lời dắt xe theo cô. Hai chiếc xe máy, một trước một sau, lầm lũi chạy dọc con đường rải nhựa vắng tanh vắng ngắt. Gió đêm tháng Ba mát lạnh phả vào mặt, mang theo mùi than tổ ong ủ qua đêm từ mấy xóm trọ công nhân nghèo, tức cả ngực. Anh duy trì một khoảng cách vừa đủ, không lấn lên, cũng chẳng để bị bỏ lại phía sau.

Về đến đầu ngõ trọ, cô bóp phanh chống chân, quay đầu định dặn dò đôi câu. Trọng Khoa cắt ngang bằng cái hất hàm về phía cầu thang xập xệ:

"Muộn rồi, em lên đi."

Mai Phương đành dắt xe vào gầm cầu thang. Lê bước lên tầng hai, cô tra chìa khóa, mở cửa, bật công tắc đèn. Xuyên qua khung cửa sổ nhôm kính, vẫn lờ mờ thấy quầng sáng vàng vọt từ đèn pha xe anh ở đầu ngõ. Trọng Khoa cứ đứng như thế, cho đến khi căn phòng cô sáng bừng, chiếc xe mới rồ ga quay đầu. Tiếng động cơ nhỏ dần, tan biến sau khúc quanh.

Tựa lưng vào tường, Mai Phương ngơ ngẩn xuất thần, nhìn mãi con ngõ nhỏ trống vắng cho đến khi di động trong tay rung lên. Một thông báo email tự động từ hệ thống tài chính kế toán của Công ty Ngọc Lan. Thời gian gửi: một giờ mười hai phút sáng.

Trạng thái nhà cung cấp: Mạch Labs — ON HOLD (Tạm treo).

Toàn bộ hồ sơ thanh toán đang chờ xử lý của nhà cung cấp sẽ được tạm giữ cho đến khi có kết luận rà soát.

Mai Phương đọc lại lần thứ hai.

Như vậy chả khác nào nuốt trọn khoản tiền công của ba cái kho, đã vắt kiệt sức lực của họ để chạy trơn tru không ngừng sáu tháng qua.

Trong khi chưa đầy bốn tuần nữa, là kỳ hạn trả lương tháng Tư.