Chương 78: Những Con Số

Phòng họp tầng hai hôm nay ngoài ba người của đoàn rà soát, còn có thêm một nữ luật sư người Việt của hãng luật đã gửi email mấy hôm trước. Vị Phó Tổng Giám đốc của Ngọc Lan ngồi ở đầu bàn, hai tay đan vào nhau. Bên cạnh là Sophie dáng vẻ ưu tư. Hôm nay cô mặc một chiếc sơ mi trắng đơn giản, cúc cài cao kín cổ. Trên cổ tay trắng muốt cũng không thấy chiếc đồng hồ đính đá quen thuộc đâu.

Vì có luật sư tham dự, buổi làm việc được lập biên bản chính thức. Theo thủ tục, từng người lần lượt xưng danh và đơn vị công tác. Chuyên gia người Ấn là Kiểm toán An ninh hệ thống thuộc trụ sở toàn cầu. Tay nhân viên người Việt là Kiểm toán nội bộ ở văn phòng khu vực. Nữ luật sư đọc tên hãng luật.

Đến lượt vị trưởng đoàn người Sing, bà ta nói gọn lỏn:

"Ban Chiến lược và Tích hợp khu vực. Được điều động sang chương trình rà soát."

Nữ luật sư gật đầu, cúi xuống ghi. Một chức danh nghe hoàn toàn hợp lý. Chẳng ai thắc mắc gì ngoại trừ Sophie, đôi mắt híp lại suy tư.

Trưởng đoàn đẩy gọng kính, mở bản danh mục kiểm tra. Trước khi vào việc, bà ta cất giọng đều đều, máy móc như người ta đọc bảng kê kho:

"Để các vị hiểu vì sao việc này nghiêm trọng. Ở Cozon, một mô-đun muốn chạm vào dữ liệu vận hành cấp này, trước đây phải đi qua ba tầng kiểm định. Bộ quy chuẩn ấy được viết từ thời Cozon chúng tôi còn là chuẩn mực của ngành."

Bà ta lật trang.

"Chúng ta bắt đầu từ Mục thứ nhất: Dữ liệu có đi ra ngoài ranh giới không?"

Trọng Khoa mở nhật ký truy cập sáu tháng. Chuyên gia người Ấn Độ mở laptop, đối chiếu chéo với nhật ký tường lửa của chính Ngọc Lan. Bốn mươi phút trôi qua chậm chạp như thể bốn tiếng. Mai Phương bề ngoài tỏ ra bình thản, nhưng lòng bàn tay rịn mồ hôi.

Khớp. Từng byte một.

Đến mục thứ hai: Phân quyền. Mô-đun của Mạch Labs chỉ có quyền đọc để đưa ra dự báo, chưa từng ghi đè hay chỉnh sửa lấy một ký tự nào vào hệ thống lõi. Cũng khớp.

Cứ thế lần lượt đến mục hai mươi ba, vị chuyên gia người Ấn đột ngột ngừng gõ phím. Anh ta ngước mắt, nghiêng hẳn người về phía trước, nhìn xoáy vào Trọng Khoa:

"Mô hình của các anh có được huấn luyện từ dữ liệu của Ngọc Lan không?"

Mai Phương bắt đầu hồi hộp. Đây chính là một nội dung then chốt trong bức thư bốn trang.

"Có!" Trọng Khoa đáp bằng thứ tiếng Anh khô cứng, mắt không chớp lấy một cái.

Tay nhân viên người Việt ngẩng phắt lên. Nữ luật sư ngừng viết. Không ai nghĩ anh thừa nhận một cách thẳng thắn và thản nhiên như vậy.

"Nhưng…" Trọng Khoa chậm rãi nói tiếp, ngón tay gõ xuống bàn phím: "... dữ liệu gốc không nằm trong mô hình lõi."

Xoay màn hình về phía họ, anh lạnh nhạt giải thích:

“Dữ liệu gốc của mỗi khách hàng nằm trong một phân vùng riêng biệt, giống như ngăn kéo khóa kín. Cái mà mô hình lõi học được, chỉ là những “tín hiệu” đã được bóc sạch yếu tố định danh, sau đó mới được trộn chung lại.”

Không nói lời nào, chuyên gia người Ấn vươn tay kéo luôn chiếc laptop của Trọng Khoa về phía mình. Anh ta gõ liền một mạch mấy câu lệnh truy vấn phức tạp. Thử lần ngược lại một mã đơn hàng cụ thể của kho số hai. Rồi gõ thử số điện thoại của một tài xế. Màn hình console trả về một màu đen trống rỗng. Lần nào cũng thế.

"Mười ngày qua…"

Trọng Khoa nói tiếp, giọng dửng dưng:

"... chúng tôi đã chủ động huấn luyện lại một bản mô hình lõi mới hoàn toàn. Trong đó, toàn bộ phần “tín hiệu” từng được đóng góp từ Ngọc Lan đã loại bỏ sạch sẽ."

Kéo laptop lại, anh gõ thêm vài phím, lôi ra một biểu đồ:

"Dĩ nhiên chúng tôi không ngốc đến mức đập đi làm lại từ đầu, chỉ retrain (huấn luyện lại) từ checkpoint (điểm lưu) trước khi Ngọc Lan tham gia. Độ chính xác của các khách hàng khác bị sụt giảm chưa tới hai điểm phần trăm, vài nhóm hàng cá biệt thì rớt nhiều hơn chút."

Nhìn xoáy vào vị trưởng đoàn, anh kết luận:

"Tóm lại: phần của Ngọc Lan tách ra được. Nếu các vị yêu cầu hủy, chúng tôi hủy được ngay tại đây. Mạch Labs vẫn sẽ chạy."

Mai Phương sững sờ quay sang, phấn khích ngắm một bên gương mặt kiên nghị của anh. Hóa đơn máy chủ dội lên gấp ba. Hàng đêm lầm lũi ở lại văn phòng cắm mặt vào những dòng lệnh. Cái gò má tì lên cuốn sổ tay lúc hai giờ sáng. Hóa ra mười ngày qua, Trọng Khoa không đi tìm cách đối phó với mấy câu hỏi trên giấy, mà lặng lẽ đục vách tường, xây sẵn một lối thoát hiểm, phòng khi cánh cửa pháp lý đóng sập lại.

Quay sang khẽ gật đầu với cô, Trọng Khoa đẩy màn hình laptop sang phía đối phương.

Chuyên gia người Ấn không để tâm đến bầu không khí thay đổi ra sao. Anh ta kiểm tra thêm hai mươi phút nữa, lôi cả pipeline huấn luyện ra đối chiếu, kiểm tra từng hàm băm (hash) và checksum của các khối mô hình.

Cuối cùng, vị chuyên gia buông chuột, ngả lưng ra ghế cái phịch, rồi quay sang vị trưởng đoàn gật đầu, nhả đúng một từ:

"Sạch."

Khẽ đẩy gọng kính, bà ta chưa vội đóng bản danh mục lại. Ngón tay trỏ lướt xuống mục mười bảy, gõ nhẹ lên dấu bưu điện đỏ chót in trên bản sao bìa thư.

"Nghị định này có hiệu lực từ tháng Bảy năm ngoái. Tám tháng động tay vào dữ liệu cá nhân mà không hề có hồ sơ đánh giá tác động."

Bà ta ngẩng lên, ánh mắt lạnh lẽo chiếu thẳng vào Mai Phương:

"Hệ thống của các vị sạch. Giấy tờ của các vị thì không. Chúng tôi không thể ký tên bên dưới một thứ rủi ro như vậy."

"Chúng tôi biết."

Mai Phương đáp nhẹ nhàng dứt khoát, không thanh minh. Bởi có gì đâu mà thanh minh. Tám con người cắm mặt viết code trong văn phòng này, làm gì có ai kinh nghiệm và rảnh rỗi để tìm hiểu mấy nghị định mới ban hành.

Sạch là một chuyện. Hợp lệ, lại là câu chuyện khác.

Tiếp tục quay sang nữ luật sư, vị trưởng đoàn người Sing hỏi:

"Về phần hợp đồng thì sao?"

Nữ luật sư lật tập hồ sơ, đáp rành rọt:

"Về mặt pháp lý, hợp đồng do người đại diện theo pháp luật của Ngọc Lan ký, nằm trong thẩm quyền tự quyết của Tổng Giám đốc. Hợp đồng hoàn toàn có hiệu lực. Mạch Labs cũng không làm gì vượt quá phạm vi cam kết. Điểm sai phạm duy nhất ở đây là: Ngọc Lan đã tự ý mở cửa cho một vendor (đơn vị cung cấp dịch vụ/phần mềm) truy cập vào hệ thống, khi vendor đó chưa vượt qua quy trình thẩm định nội bộ của Tập đoàn Cozon."

Quét mắt về phía bên kia bàn, vị trưởng đoàn cao giọng, ngữ điệu bén nhọn:

"Vậy người bỏ qua quy chế là ai?"

Phó Tổng giám đốc hắng giọng, nhổm người vừa định đáp lời, một giọng nói trong trẻo đã vang lên:

"Tôi."

Sophie lên tiếng cắt ngang, nhấn mạnh rõ ràng từng từ:

"Tôi là người ký. Tôi sẽ chịu mọi trách nhiệm."

Mọi người im lặng nhìn nhau. Vị trưởng đoàn nhìn chằm chằm người phụ nữ trẻ trước mặt, khóe môi nhếch lên khắc bạc:

"Cô có biết việc tự ý qua mặt quy trình này có thể khiến cô mất cái ghế đang ngồi không?"

"Tôi biết."

Sophie đáp nhàn nhạt, úp hai bàn tay trắng trẻo lên mặt bàn kính. Mười ngón tay thon dài, mảnh khảnh mở ra, thong dong như thể vừa quyết định xong một ván cược.

"Nhưng nếu các vị muốn kết thúc dự án này, ít nhất, hãy làm việc đó sau khi đọc xong bảng số liệu."

Mai Phương nhìn người phụ nữ xinh đẹp phía đối diện. Gần chín tháng hợp tác, mỗi lần tiếp xúc cô chỉ thấy một Sophie uể oải, kiêu kỳ, luôn dựa lưng vào ghế tỏ vẻ buồn chán trong các buổi họp. Đây là lần đầu tiên cô thấy Sophie ngồi thẳng lưng, nghiêm túc đến thế.

Bà trưởng đoàn khẽ hất cằm ra hiệu. Tay nhân viên người Việt lập tức cắm cáp, hình ảnh hắt lên màn chiếu lớn.

Đó không phải là số liệu do Mạch Labs tự vẽ ra để khen mình. Đó là số liệu tập hợp trực tiếp từ hệ thống ERP lõi của chính Ngọc Lan: Ba kho, trong sáu tháng.

Anh ta thành thạo kéo thêm hai cột so sánh đặt cạnh bên:

Mục tiêu Tập đoàn và Trung bình khu vực Châu Á.

Một con số tốt hay xấu, chỉ cần đặt nó cạnh một thước đo tham chiếu là rõ ngay lập tức.

Tỷ lệ thiếu hụt hàng hóa (Out-of-stock).

Mục tiêu tập đoàn: dưới 5%.

Trung bình khu vực: 10,4%.

Ba kho Ngọc Lan: 5,3%.

Chu kỳ bổ sung hàng (Lead time).

Tập đoàn: 5 ngày.

Khu vực: 9 ngày.

Ngọc Lan: 2 ngày rưỡi.

Thời gian phản ứng khi có biến động.

Khu vực: 3-4 ngày.

Ngọc Lan: ngay trong ngày.

Chi phí điều phối: giảm 7%.

Chênh lệch giữa dự báo toàn cầu và thực tế ở cấp kho.

Khu vực: 22%.

Ngọc Lan: 10%.

Riêng nhóm hàng Tết, ô số liệu đỏ rực, lại lệch hơn so với cách làm cũ.

Và dòng cuối cùng: Số ngày trung bình để phê duyệt một thay đổi tham số dự báo trên hệ thống toàn cầu: 47 ngày.

Ở cột Ngọc Lan chỉ có một dấu gạch ngang. Tức là không cần phê duyệt, điều chỉnh ngay tại kho.

Dưới chân bảng là một dòng chú thích chữ nhỏ: Tham chiếu từ hai đối thủ chính trong khu vực: chu kỳ bổ sung hàng của họ là 3-4 ngày.

Mai Phương chăm chú nhìn cột trung bình khu vực. Vài năm trước, không ít lần trong những bữa tiệc sang trọng, cô nghe người ta nhắc đến tên Cozon bằng giọng ngưỡng mộ của kẻ dưới với người khổng lồ đứng đầu chuỗi. Trong ngành bán lẻ toàn cầu khi ấy, họ thực sự là một ông lớn đúng nghĩa. Cô chưa từng nghĩ có một ngày, mình được nhìn thấy những con số, tựa lớp vải lót xù xì cũ kỹ và chậm chạp, ẩn giấu dưới chiếc áo choàng lộng lẫy này.

Không bình luận gì, vị trưởng đoàn lặng lẽ nhìn dòng bốn mươi bảy ngày, cúi đầu hí hoáy ghi vào sổ. Quay sang chuyên gia người Ấn, bà ta cắn răng hỏi:

"Còn biểu đồ từ ngày tạm dừng mô-đun thì sao?"

Anh ta gõ lạch cạch vài phím, rồi xoay màn hình lại.

Một đường biểu đồ màu đỏ suốt sáu tháng vẫn nằm yên lặng quanh mức năm phần trăm. Từ ngày Sáu tháng Ba, nó bắt đầu ngóc đầu. Cứ qua một ngày nhích lên một chút, cao dần, đều đặn.

Chỉ mới mười lăm ngày tắt hệ thống, Tỷ lệ thiếu hàng cán mốc 8,4%.