Chương 118: Cơ Hội Không Ghi Tên Người Gửi
Tiếng muỗng inox va chạm nhẹ vào thành ly thủy tinh tạo nên những tiếng leng keng đều đặn giữa không gian quán cà phê nằm ở góc đường Sư Vạn Hạnh. Quán này do một người bạn cũ của chị Hạnh bên quán Hạt Mây làm chủ, nằm ngoài vùng phủ sóng của cả Hẻm Gần lẫn các tuyến giao hàng thử nghiệm của Bảo. Một địa điểm trung lập đúng nghĩa, nơi những chiếc bàn gỗ bản rộng được lau sạch sẽ và tiếng nhạc không lời chạy nhỏ nhẹ sau những bức vách ngăn bằng tre.
Bảo ngồi đối diện chúng tôi, chiếc máy tính xách tay mở sẵn nhưng không cắm nguồn. Đi cùng anh ta là một cô gái trẻ đeo kính cận dày, tay ôm một tập hồ sơ dày cộp mà tôi đoán là kế toán vận hành của bên họ. Về phía chúng tôi, ngoài tôi, Linh và Công, còn có sự hiện diện của bà Tư. Bà mặc bộ đồ bộ thun lạnh màu xanh lá mạ quen thuộc, tay xách theo một chiếc giỏ đệm đựng vài cuốn sổ tay cũ kỹ. Sự có mặt của bà Tư khiến không khí buổi đàm phán bớt đi tính chất của một cuộc đối đầu thương mại khô khan, thay vào đó là vẻ thực tế của một buổi họp tổ dân phố.
Tôi đặt chiếc máy ghi âm nhỏ lên góc bàn:
- Chúng ta thống nhất trước. Hôm nay chỉ bàn thông số kỹ thuật, quy trình vận hành và chuẩn mã đơn. Chuyện ký ức, tương lai hay giả thuyết cá nhân sẽ không xuất hiện trong biên bản ghi âm.
Bảo nhìn chiếc máy ghi âm, khóe miệng hơi nhếch lên nhưng nhanh chóng thu lại vẻ nghiêm túc. Anh ta gật đầu:
- Đồng ý. Phía tôi cũng chỉ mang theo nhân sự đối soát dòng tiền. Chúng ta giải quyết dứt điểm các tranh chấp vận hành trước ngày ba mươi mốt tháng mười hai.
Cô kế toán của Bảo mở tập hồ sơ, chuẩn bị ghi chép. Linh cũng mở chiếc máy tính bảng chỉ đọc của mình, hiển thị sẵn các tệp lưu trữ cục bộ đã được mã hóa. Buổi đàm phán chính thức bắt đầu mà không có những lời xã giao thừa thãi.
Bà Tư không đợi hai bên mở màn bằng các biểu đồ doanh thu. Bà đặt cái giỏ đệm lên đùi, thọc tay vào rút ra một cuốn sổ tay bìa da màu xanh đã sờn góc. Cuốn sổ này ghi chép chi tiết những lần khách hàng trong hẻm của bà nhầm lẫn giữa Hẻm Gần và ứng dụng của Bảo. Bà đặt mạnh cuốn sổ xuống mặt bàn gỗ, ngay giữa ranh giới của hai bên.
Bà Tư dùng ngón tay có vết chai chỉ vào những dòng viết tay nguệch ngoạc:
- Mấy đứa nhìn vào đây đi. Đây là sổ ghi các vụ lộn xộn từ đầu tháng mười một. Có mười bốn ca khách đặt bên Hẻm Gần nhưng shipper bên cậu Bảo tới giao, hoặc ngược lại. Khách lớn tuổi thấy điện thoại hiện chữ "Giao hàng quận mười" thì tưởng cùng một bên. Tới lúc giao lộn món, tính sai tiền, shipper hai bên lại cãi nhau trước tiệm của tôi.
Bảo liếc nhìn những trang sổ của bà Tư. Những con số ghi ngày tháng, số tiền lẻ và tên các món ăn như "cơm tấm sườn", "trà sữa trân châu" được bà ghi chép rất rõ ràng.
Bảo nói đều đều:
- Đây là lỗi nhận diện thương hiệu trên thực địa. Ứng dụng của chúng tôi dùng GPS để quét hộ kinh doanh trong hẻm. Thuật toán tự gom quán vào danh sách đề xuất, không phân biệt họ đã ký độc quyền với bên nào.
Ngón tay Linh gõ nhẹ lên mặt bàn:
- Nhưng thiệt hại là có thật. Khách nhầm rồi từ chối nhận hàng. Shipper của các anh phải mang đồ ăn về, còn cửa hàng của chúng tôi mất công chuẩn bị mà không thu được tiền. Tháng qua, chi phí bồi hoàn các đơn nhầm đã hơn hai triệu đồng. Chúng tôi không thể tiếp tục bù lỗi hệ thống của phía anh.
Cô kế toán bên Bảo lật nhanh vài trang tài liệu, thì thầm gì đó vào tai anh ta. Bảo khẽ gật đầu rồi quay sang tôi:
- Vậy các bạn muốn giải quyết thế nào?
Tôi kéo cuốn sổ của bà Tư về phía mình, lật sang một trang trống:
- Chúng ta phải tách bạch rõ ràng từ mã đơn cho đến nhận diện. Hẻm Gần sử dụng tiền tố cố định là `HG-` cho tất cả các đơn hàng đi từ hệ thống của chúng tôi. Phía các anh phải cam kết không sử dụng bất kỳ tiền tố nào tương tự, kể cả các biến thể như `HGC-` hay `HGG-`. Ngoài ra, màu sắc hiển thị trên biên nhận của các anh phải đổi sang tông màu khác, không được dùng màu xanh lá đậm trùng với màu áo đồng phục của shipper chúng tôi.
Bảo suy nghĩ một lát rồi trả lời:
- Chuẩn mã đơn `HG-` thì tôi đồng ý. Còn về màu sắc nhận diện, phía chúng tôi có thể chuyển sang màu cam đất trên các phiếu in nhiệt. Nhưng đổi lại, chúng ta cần một quy trình chuyển khiếu nại chung. Khi khách gọi một trong hai đường dây để phản ánh giao nhầm, nhân viên tổng đài phải kiểm tra mã đơn. Sau đó họ hướng dẫn khách gọi đúng số, không được trả lời qua loa rồi cúp máy.
Công xen vào, tay vẫn cầm bút bi xanh:
- Cái này hợp lý. Shipper của em chạy ngoài đường cũng mệt vì vụ này. Khách cự nự vì giao trễ, kiểm tra mới biết đơn bên anh Bảo chứ không phải Hẻm Gần. Có chuẩn chuyển khiếu nại thì cứ đúng người đúng việc mà làm.
Linh ghi nhận điều khoản này vào bản dự thảo trên máy tính bảng. Cô ngẩng lên nhìn Bảo:
- Chúng ta cũng cần chốt lịch thanh toán. Hẻm Gần áp dụng lịch đối soát và trả tiền cho cửa hàng vào mỗi chiều thứ Sáu, còn shipper được thanh toán theo ngày hoặc theo tuần tùy lựa chọn. Phía các anh thường xuyên giữ tiền của các hộ kinh doanh nhỏ đến hai tuần để xoay vòng vốn cho các chiến dịch khuyến mãi mới. Việc này làm ảnh hưởng đến uy tín chung của các dịch vụ giao nhận trong khu vực.
Bảo hơi nhíu mày. Đây là điểm chạm vào tử huyệt dòng tiền của anh ta. Chiến dịch trợ giá liên quận của bên Bảo đang hụt hơi, và việc giữ lại tiền thu hộ của các quán ăn là cách duy nhất để họ duy trì các voucher giảm giá nhằm giữ chân người dùng.
Bảo cố giữ giọng bình tĩnh:
- Lịch thanh toán là việc nội bộ của mỗi công ty.
Tôi đáp ngay:
- Không hẳn. Khi quán bị giam vốn quá lâu, họ sẽ tăng giá món trên mọi nền tảng để bù chi phí. Giá của Hẻm Gần cũng bị đẩy lên theo. Chúng tôi yêu cầu cam kết bằng văn bản: không bên nào giữ tiền thu hộ quá bảy ngày làm việc. Đây là điều kiện để chúng tôi ký biên bản cạnh tranh.
Bà Tư gõ gõ ngón tay xuống bàn, phụ họa:
- Đúng đó cậu Bảo. Tiền bạc của người ta bán buôn mỗi ngày để trả tiền chợ, tiền thịt. Cậu giam của người ta nửa tháng trời thì lấy gì người ta lấy hàng cho ngày mai? Làm ăn kiểu đó là thất đức lắm.
Bảo nhìn bà Tư, rồi nhìn sang tập tài liệu của cô kế toán đi cùng. Sự im lặng kéo dài hơn một phút. Tiếng quạt trần của quán cà phê quay vù vù trên đầu nghe rõ mồn một. Cuối cùng, Bảo thở dài, gật đầu nhẹ với cô kế toán:
- Ghi vào biên bản. Thời hạn thanh toán tối đa cho các cửa hàng liên kết trong khu vực quận mười là bảy ngày kể từ khi đơn hàng hoàn tất.
Tôi thở phào nhẹ nhõm. Điều khoản này không giúp cứu mô hình kinh doanh đang lung lay của Bảo, nhưng nó bảo vệ được những cửa hàng nhỏ trong hẻm khỏi việc bị cuốn vào vòng xoáy nợ nần của các nền tảng công nghệ.
Bảo chuyển hướng:
- Còn về dữ liệu, tôi muốn tiếp cận mật độ đơn theo giờ của các tuyến hẻm đã tối ưu. Đổi lại, chúng tôi chia sẻ dữ liệu mua sắm của nhóm khách văn phòng ở rìa quận mười.
Linh từ chối ngay:
- Không được. Dữ liệu tuyến hẻm là tài sản vận hành do Công và các shipper đi thực địa xây dựng. Chúng tôi chỉ cung cấp báo cáo mật độ đã ẩn danh, không có số nhà hay tên cửa hàng cụ thể.
Bảo nhìn tôi như muốn tìm kiếm một sự thỏa hiệp khác, nhưng tôi chỉ im lặng gật đầu đồng ý với Linh.
Bảo chấp nhận:
- Được rồi. Tôi chỉ nhận dữ liệu ẩn danh. Nhưng Hẻm Gần không được dùng các sự cố vận hành trước đây của chúng tôi để quảng cáo hay công kích thương hiệu.
Công nói chắc nịch:
- Chúng tôi làm ăn đàng hoàng, không chơi trò đó. Bên anh chạy đúng luật, không phá giá vô lý là được.
Khi các điều khoản chính đã được thống nhất, cô kế toán của Bảo bắt đầu in bản dự thảo ra từ chiếc máy in cầm tay nhỏ mang theo. Tiếng máy in chạy rè rè cắt ngang bầu không khí căng thẳng.
Bảo nhìn tôi, giọng anh ta thấp xuống:
- Đề nghị mua lại của tôi thì anh đã từ chối từ đầu tháng, chuyện đó xong rồi, tôi không nhai lại. Nhưng tôi muốn nó nằm thành chữ trong bản này: bên tôi cam kết không quay lại chuyện thâu tóm Hẻm Gần, không đi đường vòng qua đối tác hay quỹ nào để làm chuyện đó. Từ giờ trở đi, chúng ta cạnh tranh sòng phẳng bằng chất lượng dịch vụ và năng lực vận hành thực tế. Áp lực thâu tóm từ các quỹ đầu tư ngắn hạn quả thật không thể mua được lòng tin của mấy bà chủ quán trong hẻm này.
Linh gõ thêm điều khoản ấy vào bản dự thảo, đọc to lại một lượt cho cô kế toán bên Bảo ghi nhận, rồi mới để máy in chạy tiếp.
Tôi đón lấy bản hợp đồng vừa được in ra, kiểm tra lại các điều khoản cùng Linh rồi ký tên mình vào phần đại diện hộ kinh doanh Nguyễn Hoàng Minh. Bảo cũng ký vào phần của mình. Hai bản hợp đồng được đóng dấu đỏ của hai bên, chính thức thiết lập một ranh giới rõ ràng cho cuộc cạnh tranh sắp tới.
Buổi họp kết thúc khi trời đã bắt đầu ngả sang chiều. Chúng tôi chia tay Bảo tại cửa quán. Bà Tư xách cái giỏ đệm đi trước, miệng lẩm bẩm tính toán xem chiều nay phải mua thêm bao nhiêu ký đường cho tiệm tạp hóa.
Về đến phòng trọ ở quận 10, tôi ngồi xuống chiếc ghế xoay cũ bên bàn làm việc. Linh bật chiếc quạt đứng cho bớt nóng rồi ngồi xuống mép giường, tay vẫn cầm chiếc máy tính bảng. Công thì đang cẩn thận cất cuốn sổ tuyến đường vào ngăn kéo tủ.
Tôi mở ngăn kéo bàn, rút ra kẹp hồ sơ chứa các tài liệu cá nhân của Nguyễn Hoàng Minh mà Thảo đã bàn giao lại. Trong số đó, có một tờ giấy in danh sách sinh viên và cựu sinh viên đăng ký nhận thông tin việc làm mà trường gửi sang từ tuần trước, kèm vài dòng nghề nghiệp hiện tại do chính họ khai.
Ánh mắt tôi dừng lại ở một cái tên quen thuộc nằm ở góc dưới cùng của trang giấy: Nguyễn Văn Tùng.
Cử nhân hệ thống thông tin. Quê quán Đồng Nai. Hai năm làm hành chính tại một công ty ở quận 3, hiện đang tìm việc mảng vận hành.
Đó chính là tôi của lịch sử cũ. Phiên bản trẻ tuổi của người đàn ông ba mươi tám tuổi đã gặp tai nạn vào năm 2040 chỉ vì một ly trà sữa khuyến mãi.
Tôi cầm cây bút bi lên, ngón tay hơi run nhẹ. Tôi muốn gửi riêng cho cậu ấy một email cảnh báo về những lựa chọn sau này. Nếu không, tôi có thể trao một cơ hội làm việc tại Hẻm Gần để theo dõi và định hướng cậu ấy. Ý nghĩ ấy khiến tay tôi giữ chặt cây bút.
Linh nhìn thấy biểu hiện của tôi. Cô đi tới, đứng bên cạnh bàn làm việc và nhìn vào cái tên tôi đang chỉ tay vào.
Linh hỏi, giọng dịu nhưng cảnh giác:
- Anh định làm gì?
Tôi ngập ngừng:
- Tôi đang nghĩ... có lẽ tôi nên liên lạc riêng với cậu ấy. Nếu tôi giúp cậu ấy tránh vài bước sai, tương lai năm hai mươi bốn mươi có thể sẽ khác. Cậu ấy sẽ không phải trải qua những năm tháng thất vọng và tiếc nuối đó nữa.
Linh im lặng nhìn tôi một lúc lâu. Cô kéo chiếc ghế nhựa duy nhất trong phòng lại gần, ngồi xuống đối diện tôi.
Linh gọi tên thật của tôi, điều cô chỉ làm khi câu chuyện rất nghiêm túc:
- Tùng à, nếu vị trí này chỉ tồn tại để anh cứu cậu ấy thì đó không phải cơ hội thực sự. Đó là sự sắp đặt dựa trên nỗi sợ của anh.
Tôi nhìn Linh, không biết phải trả lời thế nào.
Linh chỉ vào tờ mô tả công việc đang soạn dở:
- Anh nghĩ xem. Hẻm Gần đang cần người phụ trách lịch cửa hàng và đối soát với cộng đồng shipper. Công việc này đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và chịu áp lực. Nếu anh ưu tiên cậu ấy vì cái tên và tương lai anh biết, anh sẽ bất công với các ứng viên khác. Anh cũng bất công với chính cậu ấy hiện tại. Cậu ấy cần tự vượt qua thử thách, không phải nhận nâng đỡ vô điều kiện từ một người xa lạ.
Công từ góc phòng cũng bước lại gần, anh nghe thấy câu chuyện và gãi đầu:
- Đúng đó anh Minh. Mấy đứa shipper chạy ca với mình giờ cũng đông rồi. Đứa nào vô làm cũng phải qua thử việc đàng hoàng. Nếu anh nhận người quen hay người có uẩn khúc gì đó mà làm việc không được, tụi nhỏ dưới kia tụi nó nói ra nói vào, khó quản lý lắm. Em thấy cứ theo đúng quy trình tuyển dụng của mình mà làm.
Lời nói của Linh và Công như một gáo nước lạnh dội vào sự nôn nóng của tôi. Tôi nhìn lại cái tên Nguyễn Văn Tùng trên tờ giấy. Đúng vậy, tôi đang cố gắng đóng vai một người bảo hộ toàn năng cho chính quá khứ của mình. Nhưng thế giới này không vận hành như vậy. Mỗi quyết định thay đổi quá khứ đều có giá của nó, và việc tôi cố tình can thiệp vào cuộc đời của Tùng trẻ có thể sẽ dẫn đến những hệ lụy mà tôi không thể lường trước được.
Tôi thở chậm rồi đặt kẹp hồ sơ xuống bàn.
Tôi đã lấy lại bình tĩnh:
- Được rồi. Chúng ta sẽ đăng tuyển rộng rãi qua kênh của trường và nhóm cộng đồng độc lập. Mọi ứng viên đều phải qua vòng lọc hồ sơ và bài kiểm tra như nhau.
Linh mỉm cười, nụ cười nhẹ nhõm đầu tiên của cô trong ngày hôm nay:
- Vậy em sẽ là người nhận hồ sơ vòng đầu. Để đảm bảo tính khách quan, em yêu cầu xóa toàn bộ thông tin về tên tuổi, quê quán và hình ảnh của các ứng viên trên các bài kiểm tra trước khi chuyển cho anh và Công chấm điểm. Chúng ta chỉ chấm dựa trên câu trả lời và giải pháp xử lý tình huống của họ.
Tôi gật đầu:
- Đồng ý. Quy trình chấm ẩn danh hoàn toàn. Tôi sẽ không tham gia lọc hồ sơ ban đầu.
Chiều hôm đó, Linh hoàn tất bản mô tả công việc và gửi đi. Yêu cầu công việc khá rõ ràng: hỗ trợ điều phối ca trực của shipper, đối soát doanh thu cuối ngày của các cửa hàng nhỏ trong hẻm, và xử lý các sự cố phát sinh như giao trễ hoặc nhầm món. Mức lương thử việc được đưa ra dựa trên đúng quỹ lương hiện tại của hộ kinh doanh Hẻm Gần, không có bất kỳ khoản trợ cấp đặc biệt nào.
Tôi ngồi nhìn màn hình máy tính hiển thị trang quản trị tuyển dụng. Cảm giác muốn gửi một dòng tin nhắn riêng cho địa chỉ email của Tùng trẻ vẫn hiện hữu, nhưng tôi đã tự rút tay lại khỏi bàn phím. Tôi tắt trình duyệt, đứng dậy đi ra ban công nhỏ của phòng trọ.
Dưới đường, tiếng còi xe và tiếng rao của những người bán hàng rong tạo nên một thứ âm thanh hỗn tạp quen thuộc của Sài Gòn những ngày cuối năm. Tôi không còn biết tương lai của mình sẽ đi về đâu sau khi đã thay đổi quá nhiều thứ ở năm 2026 này. Nhưng ít nhất, vào lúc này, tôi đang đứng trên mặt đất bằng chính đôi chân của mình, xung quanh có những người bạn đồng hành tin cậy.
Hai ngày sau, Linh mang đến văn phòng một tập tài liệu gồm năm bài kiểm tra năng lực đã được xóa hết thông tin cá nhân, chỉ được đánh dấu bằng các mã số từ `Ứng viên 01` đến `Ứng viên 05`.
Linh đặt các tờ giấy xuống bàn:
- Vòng này giải quyết một tình huống giả định. Một shipper gặp tai nạn nhẹ, làm ba đơn nước trễ hơn ba mươi phút trong giờ cao điểm. Ứng viên phải đưa ra cách xử lý với khách, cửa hàng và shipper.
Tôi và Công cùng ngồi xuống bàn, bắt đầu đọc từng bài làm.
Hầu hết các ứng viên đều đưa ra các giải pháp khá khuôn mẫu như: gọi điện xin lỗi khách, hoàn tiền đơn hàng, hoặc điều phối shipper khác đến hỗ trợ. Những giải pháp này đúng nhưng chưa đủ để giải quyết tận gốc vấn đề dòng tiền và sự ức chế của các bên trong thực tế hẻm nhỏ.
Tuy nhiên, khi tôi lật đến bài làm của `Ứng viên 03`, tôi dừng lại.
Bài làm này không dùng những thuật ngữ đao to búa lớn. Người viết chia cách xử lý thành ba bước rõ ràng.
*Bước 1: Gọi ngay cho cửa hàng, đề nghị tạm dừng chuẩn bị các đơn tiếp theo của tuyến đó. Việc này tránh làm hỏng nguyên liệu.*
*Bước 2: Shipper chụp tình trạng đơn hàng và gửi về nhóm chung. Người điều phối chuyển ảnh cho ba khách kèm lời xin lỗi cụ thể, thay vì chỉ gọi điện nói suông. Bằng chứng thực tế sẽ giúp khách hiểu tình hình.*
*Bước 3: Hẻm Gần ứng trước tiền bồi hoàn món nước ngay trong ca trực. Quán được nhận tiền trước kỳ đối soát thứ Sáu. Shipper gặp nạn không bị quy lỗi cho khoản bồi hoàn.*
Phía dưới là một lưu ý bằng mực xanh. Nội dung ghi rằng shipper lúc này lo bị phạt tiền hơn việc khách phải đợi thêm mười lăm phút. Người điều phối cần xác nhận họ không chịu chi phí đền bù trước khi yêu cầu quay về văn phòng.
Tôi nhìn chằm chằm vào dòng chữ đó. Một cảm giác quen thuộc dội vào lòng tôi. Cách xử lý ấy cho thấy người viết hiểu việc chạy xe dưới nắng Sài Gòn. Cậu ta cũng hiểu nỗi sợ của lao động thu nhập thấp trước những khoản phạt vô lý.
Công chỉ vào tờ giấy:
- Bài số ba được nè anh Minh. Đứa này viết trúng ý em ghê. Phải trấn an shipper trước. Nhiều đứa sợ đền tiền nên ráng chạy ẩu cho kịp đơn, dễ gặp thêm tai nạn lắm.
Linh đứng bên cạnh, cô nhìn vào biểu cảm của tôi rồi mở chiếc máy tính bảng để đối chiếu mã số ứng viên với danh sách hồ sơ gốc đã được niêm phong. Ngón tay cô dừng lại trên màn hình một lát, rồi cô ngẩng lên nhìn tôi với một ánh mắt rất phức tạp.
Giọng Linh nghiêm hơn thường lệ:
- Kết quả vòng một đã có. Bài của `Ứng viên 03` đạt điểm cao nhất từ cả anh và Công.
Cô quay màn hình máy tính bảng về phía chúng tôi, hiển thị thông tin chi tiết của hồ sơ tương ứng với mã số đó.
Tên ứng viên hiện lên rõ ràng trên màn hình: Nguyễn Văn Tùng.
Phiếu chấm ẩn danh của Nguyễn Văn Tùng đứng đầu vòng đầu nhờ bài xử lý ca giao trễ, và lịch phỏng vấn được chuyển cho Công phụ trách thay tôi.
Thảo luận
Bình luận chương
0 bình luận
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên bình luận chương này.