Chương 66: Một Câu Hỏi Đã Có Đáp Án

Tiếng máy xay đá ở quầy pha chế của quán Hạt Mây rít lên từng đợt rầm rì, át đi phần nào tiếng còi xe ồn ã dội vào từ mặt đường Nguyễn Tri Phương. Lúc này đã hơn chín giờ tối, lượng khách mua mang đi thưa dần, trả lại cho góc bàn cuối quán một khoảng không gian tương đối yên tĩnh. Mùi trà rang thơm nồng từ những mẻ trà mới ủ tỏa ra, quyện với hơi máy lạnh thổi trực diện từ trên trần nhà xuống làm tôi thấy hơi buốt hai bên thái dương.

Linh kéo chiếc ghế nhựa sát lại gần tôi hơn, trên mặt bàn gỗ ép loang lổ vết nước là ba tờ giấy ghi chú được cắt vuông vắn. Cô dùng đầu bút bi gõ nhẹ lên mép tờ giấy đầu tiên, nơi có những dòng chữ viết tay nguệch ngoạc ghi lại các mốc thời gian mà Bảo từng đưa ra trong những cuộc gặp trước.

- Anh nhìn kỹ đi.

Linh hạ giọng vừa đủ cho hai chúng tôi nghe.

- Em đã đối chiếu lại toàn bộ biên bản các cuộc họp từ lúc anh Bảo tham gia thiết kế tuyến giao hàng thử nghiệm. Có một quy luật rất rõ ràng. Anh ta chưa bao giờ đưa ra một dự báo độc lập nào trước khi anh lên tiếng.

Tôi cầm ly trà xanh đã nhạt vị lên, xoay nhẹ chiếc ly để cảm nhận cái lạnh buốt của lớp thủy tinh chạm vào lòng bàn tay.

- Ý em là sao?

Tôi hỏi.

- Báo cáo về việc ShipNhanh ngưng hoạt động vào ngày mười lăm tháng này của anh ta rất chi tiết. Ngay cả ngày cụ thể họ ngừng tuyển shipper mới cũng khớp với những gì Công dò hỏi được ở các trạm giao nhận.

Linh lắc đầu, chiếc khuyên tai bằng bạc nhỏ nhắn của cô khẽ đung đưa dưới ánh đèn vàng ấm của quán.

- Đó là thông tin doanh nghiệp có thể thu thập được nếu chịu khó bỏ tiền mua dữ liệu hoặc có người quen làm ở phòng nhân sự của họ. Cái em muốn nói là những dự báo mang tính xu hướng dài hạn kìa. Anh ta không trả lời trước. Anh ta đưa hai cửa rồi nhìn anh đứng ở cửa nào.

Cô đẩy tờ giấy thứ hai về phía tôi. Trên đó, cô đã kẻ sẵn một bảng so sánh hai cột. Cột bên trái là những câu hỏi Bảo từng đặt ra cho tôi dưới danh nghĩa "khảo sát ý kiến nhà đầu tư". Cột bên phải là những quyết định điều chỉnh thuật toán mà anh ta gửi đến ngay sau khi tôi đưa ra phản ứng.

- Ví dụ như lần trước.

Linh chỉ vào dòng chữ ghi ngày hai mươi tám tháng bảy.

- Anh ta hỏi anh liệu thị trường giao đồ ăn quận mười sẽ bão hòa trước hay các quán nhỏ sẽ tự lập đội giao hàng riêng trước. Anh không trả lời trực tiếp, nhưng anh đã chọn phương án giữ lại ba shipper quen thay vì mở rộng quy mô. Ngay ngày hôm sau, anh ta gửi một bản phân tích khẳng định xu hướng tự vận hành nội bộ đang chiếm ưu thế. Anh thấy có gì trùng hợp không?

Tôi im lặng, nhìn chằm chằm vào những nét mực xanh của Linh. Một cảm giác lạnh lẽo chạy dọc sống lưng. Đúng là trong những lần đối thoại đó, tôi luôn có cảm giác Bảo đang đi trước tôi một bước, nhưng nếu nhìn từ góc độ của Linh, anh ta chỉ đang dựng sẵn những cái khung và chờ tôi tự điền nội dung vào.

- Chi tiết này chưa từng xảy ra.

Tôi chỉ vào tờ giấy thứ ba vẫn còn để trống.

- Nếu anh ta thực sự biết trước tương lai như những gì anh ta cố tình bóng gió, anh ta sẽ phân biệt được đâu là sự thật lịch sử, đâu là thông tin bịa đặt.

- Chính xác.

Linh gật đầu.

- Chúng ta sẽ tạo ra một chi tiết tương lai giả. Nó phải đủ hợp lý với xu hướng phát triển của ngành giao nhận năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, nhưng tuyệt đối không được trùng khớp với bất kỳ ký ức nào của anh về năm hai nghìn không trăm bốn mươi. Nếu anh ta nhận thông tin đó như một dự báo thật và dùng nó để thuyết phục chúng ta tăng vốn, chúng ta sẽ có vật chứng.

Tôi tựa lưng vào thành ghế gỗ, đầu óc hoạt động hết công suất để lục tìm trong trí nhớ của mình. Năm 2040, ngành giao nhận đã phát triển vượt bậc với các thuật toán tự động hóa hoàn toàn và sự tham gia của xe tự hành ở một số khu vực trung tâm. Nhưng ở mốc năm 2026 này, mọi thứ vẫn đang ở giai đoạn sơ khai của cuộc chiến giành giật thị phần giữa các ứng dụng lớn.

- Thế này đi.

Tôi nói sau một hồi suy nghĩ.

- Chúng ta sẽ bịa ra thông tin rằng cuối quý này, các hãng vận chuyển lớn sẽ đồng loạt áp dụng chính sách giao hàng theo khung giờ cố định và phạt nặng shipper giao trễ quá mười lăm phút.

Tôi giải thích rằng trong tương lai của mình, việc giao hàng theo khung giờ chỉ áp dụng cho hàng thương mại điện tử cồng kềnh. Đồ ăn nóng không thể vận hành như vậy ở quy mô lớn vì thời gian chuẩn bị món của các quán rất thất thường. Nhưng với một người chỉ nhìn vào số liệu trên giấy tờ như Bảo, đây có vẻ là một bước tối ưu chi phí hợp lý.

Linh chăm chú nghe tôi giải thích, ngón tay cô nhịp đều trên mặt bàn lạnh.

- Được, chi tiết đó rất phù hợp. Nhưng anh phải diễn thật tự nhiên. Hãy kẹp chi tiết giả giữa hai dữ kiện thật mà chúng ta đã xác minh: ShipNhanh đóng cửa vào ngày mười lăm và quán cơm cô Lan tăng giá mỗi phần thêm ba ngàn đồng từ tuần sau. Khi nói, anh giữ nguyên giọng điệu, không nhấn mạnh và tuyệt đối không sửa nếu anh Bảo diễn giải lệch đi. Phép thử này cần sự đối chiếu chính xác.

Tôi nhìn Linh, thấy rõ sự nghiêm túc trong từng cử chỉ của cô. Kể từ sau lần tôi tự ý trả phí đồ án cho cô và bị đối chất, niềm tin của Linh dành cho tôi đã được đặt dưới một bộ quy tắc giám sát chặt chẽ. Cô không còn tranh cãi gay gắt, nhưng mỗi bước đi của tôi trong việc sử dụng Quỹ thử nghiệm đều phải thông qua sự kiểm chứng rõ ràng bằng văn bản và số liệu thực tế.

- Anh hiểu rồi. Sáng mai chúng ta sẽ gặp anh ta ở quán cà phê trên đường Ba Tháng Hai. Nơi đó có ổ cắm điện cho laptop và camera của quán lắp ngay phía trên bàn dài.

Linh thu dọn những tờ giấy ghi chú vào túi xách, đứng dậy và nhìn tôi một lượt.

- Về ngủ sớm đi anh Minh. Ngày mai chúng ta sẽ biết thêm về người đối tác của mình.

***

Sáng hôm sau, nắng Sài Gòn lên sớm và gay gắt hơn thường lệ. Những vệt nắng chói chang chiếu thẳng xuống mặt đường nhựa nóng hầm hập của quận 10. Tôi và Linh đến quán cà phê trước mười phút. Quán nằm ở góc đường, không gian rộng rãi với những dãy bàn gỗ dài thích hợp cho người làm việc tự do. Chúng tôi chọn một chiếc bàn ở góc trong cùng, ngay dưới tầm quét của một camera giám sát màu trắng tròn gắn trên trần nhà.

Bảo bước vào quán đúng mười giờ. Anh ta vẫn mặc chiếc áo sơ mi xanh nhạt quen thuộc, tay xách túi da đựng laptop, gương mặt lộ rõ vẻ tự tin của một người luôn nắm giữ các số liệu phân tích.

- Chào hai bạn.

Bảo ngồi xuống đối diện chúng tôi, đặt laptop lên bàn.

- Tôi vừa cập nhật biểu đồ mật độ đơn hàng của khu vực Bắc Hải sau khi có thông tin về ShipNhanh. Nếu tận dụng tốt ba ngày đầu tiên sau khi họ rút lui, lượng khách hàng chuyển sang có thể giúp chúng ta đạt điểm hòa vốn sớm hơn dự kiến hai tuần.

Tôi gọi một ly cà phê đen đá, còn Linh chọn nước cam. Tôi đợi nhân viên phục vụ đặt nước xuống bàn, trả hóa đơn cuộc gặp rồi mới bắt đầu mở lời.

- Chúng tôi đã xem qua báo cáo của anh.

Tôi giữ giọng bình thản và nhìn thẳng vào Bảo.

- Việc ShipNhanh ngưng hoạt động vào ngày mười lăm là một mốc quan trọng. Cô Lan cũng báo với Công rằng từ tuần sau mỗi phần ăn sẽ tăng thêm ba ngàn vì giá thịt heo tăng. Chúng tôi đang tính lại biên lợi nhuận của các đơn giao từ tiệm cô ấy.

Tôi khuấy đều ly cà phê rồi nói tiếp:

- Ngoài ra, các shipper chạy tự do cho biết cuối quý này các hãng lớn sẽ áp dụng chính sách giao hàng theo khung giờ cố định. Họ sẽ phạt người giao trễ quá mười lăm phút để siết kỷ luật vận hành.

Tôi nói một mạch ba thông tin đó với cùng một tông giọng đều đều, không nhấn mạnh vào bất kỳ chi tiết nào. Tay tôi vẫn cầm chiếc thìa nhỏ khuấy đều ly cà phê, tạo ra những tiếng lách cách khẽ khàng vào thành ly thủy tinh.

Bảo không trả lời ngay. Anh ta mở máy tính, ngón tay gõ nhanh trên bàn phím như thể đang ghi chép lại những gì tôi vừa nói. Tôi chăm chú quan sát từng biến đổi nhỏ trên nét mặt anh ta. Đôi lông mày của Bảo hơi nhíu lại khi nghe đến chi tiết giao hàng theo khung giờ, nhưng anh ta nhanh chóng lấy lại vẻ điềm tĩnh.

- Chuyện giao hàng theo khung giờ đó, anh nghe được từ nguồn nào?

Bảo ngước lên, ánh mắt dò xét.

- Nó sẽ bắt đầu từ tháng chín hay phải đợi đến hết tháng mười mới áp dụng diện rộng?

Tôi ngừng tay khuấy ly cà phê lại một nhịp rất nhỏ, chỉ khoảng nửa giây, rồi đặt chiếc thìa xuống đĩa lót. Tôi không trả lời câu hỏi của anh ta mà chỉ im lặng nhìn vào màn hình laptop đang phản chiếu ánh sáng xanh lên kính mắt của Bảo.

Ngay khi thấy cái khựng lại đó của tôi, Bảo lập tức thay đổi thái độ. Giọng anh ta chuyển từ dò hỏi sang chắc chắn, như thể anh ta đã nắm chắc câu trả lời trong tay.

- Tôi hiểu rồi.

Bảo gập màn hình laptop xuống khoảng mười lăm độ để đối diện trực tiếp với tôi.

- Cuối quý này các hãng lớn chắc chắn sẽ chuyển sang giao theo khung giờ cố định. Khi họ siết thời gian và áp phí phạt, một lượng lớn tài xế tự do sẽ dạt ra ngoài. Nếu không tăng vốn ngay để xây dựng hệ thống điều phối riêng, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội tuyển những shipper có kinh nghiệm với chi phí thấp.

Linh ngồi bên cạnh tôi, tay cô để dưới gầm bàn nhưng tôi biết cô đang bấm điện thoại để ghi lại mốc thời gian và những từ khóa mà Bảo vừa sử dụng.

- Anh Bảo, làm sao anh có thể khẳng định chắc chắn như vậy? Việc giao theo khung giờ cố định đối với đồ ăn nóng là một bài toán rất khó. Các quán nhỏ ở quận mười không có quy trình chuẩn hóa để chuẩn bị món đúng giờ như chuỗi thức ăn nhanh.

Bảo mỉm cười, một nụ cười nhẹ mang tính thuyết phục chuyên nghiệp.

- Minh à, đây là kết quả của mô hình dữ liệu hành vi. Khi lượng đơn tăng đến một ngưỡng nhất định, việc tối ưu tuyến đường theo thời gian thực sẽ gây quá tải cho các máy chủ thông thường. Các hãng lớn buộc phải chuyển sang mô hình tĩnh, gom đơn theo khung giờ để giảm chi phí trên mỗi đơn. Đây là xu hướng công nghệ, không phụ thuộc vào ý chí của các chủ quán nhỏ.

Anh ta giải thích trôi chảy, dùng hàng loạt thuật ngữ kinh tế và công nghệ để bao biện cho nhận định của mình. Những lời đó nghe có vẻ khoa học và logic. Nhưng tôi đã sống qua năm 2040 và biết mô hình giao đồ ăn nóng chưa bao giờ áp dụng khung giờ cố định thành công ở quy mô lớn. Với tôi, đó chỉ là ngụy biện.

Bảo đang dùng những lý thuyết có sẵn để hợp thức hóa thông tin giả mà tôi vừa đưa ra. Anh ta tránh tuyên bố thẳng rằng mình biết trước tương lai, nhưng cách dùng câu chữ luôn lấp lửng, đủ để tôi tự liên hệ anh ta với những nguồn tin đặc biệt.

- Hơn nữa, cụm từ “giao hàng theo khung giờ” không mới. Nếu theo dõi kỹ các thử nghiệm của họ từ đầu năm, anh sẽ thấy ý định này đã xuất hiện.

Tôi thoáng giật mình. Cụm từ "giao hàng theo khung giờ" chính xác là những gì tôi đã tìm thấy trong lịch sử truy cập cũ trên chiếc điện thoại của Minh từ những ngày đầu tiên tôi tỉnh dậy trong phòng trọ quận 10. Đó là một truy vấn tìm kiếm rất cụ thể mà Minh đã thực hiện vào tối ngày 11 tháng 5 năm 2026, vài giờ trước khi ý thức của tôi nhập vào cơ thể này.

Linh khẽ chạm nhẹ mũi giày của cô vào chân tôi dưới gầm bàn. Tôi hiểu ý cô. Chúng tôi không được phép thể hiện sự bất ngờ hay đối chất ngay tại đây. Phép thử cần phải được hoàn thành một cách trọn vẹn để thu thập đầy đủ chứng cứ.

- Tôi hiểu ý anh. Nhưng con số đó gấp hơn hai lần trần quỹ của chúng tôi, và nâng hạn mức lúc này rất mạo hiểm. Chúng tôi cần thêm thời gian để đánh giá năng lực của đội shipper hiện tại.

Bảo nhìn tôi, ánh mắt anh ta lướt qua nét mặt tôi rồi dừng lại ở Linh. Anh ta nhận ra sự dè chừng của chúng tôi, nhưng thay vì lùi lại, anh ta quyết định đẩy mạnh hơn để đạt được mục đích.

- Tôi đề xuất thế này.

Bảo mở lại laptop và đẩy một bảng tính Excel về phía tôi.

- Cuối quý này sẽ là mốc quyết định. Nếu các bạn mở biên bản nâng hạn mức và rót thêm hai mươi triệu để nâng cấp máy chủ và ký hợp đồng dài hạn với năm shipper mới của Công, tôi sẽ giảm một nửa phí tư vấn trong hai tháng tới. Đây là cơ hội để chúng ta đi trước một bước.

Tôi nhìn vào bảng tính của Bảo. Những con số chi phí được phân bổ hợp lý, nhưng tất cả đều dựa trên giả định rằng thông tin giao hàng theo khung giờ là thật. Phản ứng của Bảo khớp với điều Linh dự đoán. Anh ta tiếp nhận chi tiết đó rồi dùng nó làm đòn bẩy để thúc chúng tôi giải ngân thêm vốn từ Quỹ thử nghiệm.

- Chúng tôi sẽ suy nghĩ về đề xuất này. Hôm nay thế là đủ rồi. Chúng tôi cần đối soát số liệu đơn hàng ngày hôm qua với Công trước khi quyết định.

Bảo có vẻ hơi thất vọng vì không đạt được thỏa thuận ngay lập tức, nhưng anh ta vẫn giữ được vẻ lịch sự thường ngày. Anh ta thu dọn máy tính vào túi da, đứng dậy chào chúng tôi rồi bước ra khỏi quán cà phê.

***

Tôi và Linh đi bộ dọc theo vỉa hè đường Ba Tháng Hai hướng về phía chiếc xe máy đang gửi ở bãi xe bên cạnh. Cái nóng của buổi trưa Sài Gòn phả lên từ mặt đường nhựa khiến mồ hôi rịn ra ướt đẫm lưng áo thun của tôi.

- Anh thấy thế nào?

Linh hỏi khi chúng tôi đã ngồi yên trên xe. Cô đội chiếc mũ bảo hiểm màu xanh mint quen thuộc và chỉnh lại dây quai.

- Ít nhất phép thử này không cho thấy anh ta biết trước chi tiết đó.

Tôi nổ máy xe, từ từ lách khỏi bãi đỗ.

- Thông tin giao hàng theo khung giờ do chúng ta tự bịa ra tối qua. Nếu anh ta có ký ức tương lai như những gì anh ta bóng gió, anh ta đáng lẽ phải nghi ngờ một chi tiết vô lý đối với ngành giao đồ ăn.

Linh ngồi phía sau, cô mở điện thoại ra và bắt đầu đọc lại những ghi chép cô vừa thực hiện trong quán cà phê.

- Anh ta không trả lời trước. Anh ta đưa hai cửa rồi nhìn anh đứng ở cửa nào.

Linh đọc lại ghi chép.

- Câu hỏi của anh ta đã có đáp án từ trước khi được đặt ra. Anh chọn phương án mình nghĩ là đúng, còn anh ta dùng phản ứng đó để biến nó thành một dự báo có vẻ thần kỳ.

Tôi chạy chậm qua những con hẻm nhỏ của quận 10 để tránh cái nóng và khói bụi của đường lớn. Phép thử khiến giả thuyết Bảo biết trước tương lai yếu đi rõ rệt, nhưng chưa đủ để kết luận anh ta thực sự là ai. Điều chắc chắn hơn là anh ta rất giỏi quan sát tâm lý và tận dụng sơ hở trong hành vi của tôi để tạo cảm giác mình luôn đi trước một bước.

Nhưng câu hỏi quan trọng hơn vẫn chưa có lời giải: Làm thế nào mà Bảo lại biết được cụm từ "giao hàng theo khung giờ" - một truy vấn tìm kiếm rất riêng tư trên chiếc điện thoại cũ của Minh? Làm sao anh ta có thể tiếp cận được những dữ liệu đó nếu không có sự can thiệp trực tiếp vào thiết bị của tôi?

Tôi nhớ lại lần gặp Bảo ở quán nước gần trường vào tháng trước, khi tôi sơ ý để điện thoại trên bàn để đi vệ sinh, và cả lần tôi mượn laptop của anh ta để mở hồ sơ năng lực của nhóm. Có quá nhiều khe hở mà tôi đã bỏ qua vì quá tự tin vào sự hiểu biết của mình về tương lai.

Khi chúng tôi về đến phòng trọ quận 10, Công đang ngồi đợi sẵn ở cửa tiệm tạp hóa của bà Tư, tay cầm một xấp hóa đơn giao hàng của ngày hôm qua. Bà Tư thấy chúng tôi về thì cằn nhằn một câu quen thuộc:

- Mấy đứa bay đi đâu mà giữa trưa nắng chang chang mới chịu vác mặt về? Có khách hàng bên hẻm bên kia qua hỏi dịch vụ giao cơm hộp kìa, lo mà tiếp người ta đi.

- Dạ con biết rồi bà Tư.

Tôi cười xòa, dắt xe vào góc sân nhỏ rồi cùng Linh bước lên phòng trọ.

Căn phòng mười tám mét vuông vẫn ngột ngạt hơi nóng dù chiếc quạt máy cũ kỹ đang quay hết công suất. Tôi ngồi xuống sàn nhà, cảm nhận cái mát lạnh của lớp gạch bông cũ dưới chân. Linh đặt chiếc túi xách lên bàn, lấy điện thoại ra và mở một bảng đối chiếu dữ liệu mới mà cô vừa hoàn thành trên đường về.

- Đây là toàn bộ quy trình em ghi lại được.

Linh chỉ vào màn hình điện thoại.

- Mỗi nhận định chắc chắn của anh Bảo đều xuất hiện sau một phản ứng rất nhỏ của anh: khựng tay khi khuấy cà phê, đổi nhịp thở hoặc nhìn chằm chằm vào một mốc thời gian trên màn hình. Anh ta đọc vị rất giỏi, Minh ạ. Anh đã bị dẫn dắt mà không nhận ra.

Tôi thở dài, đưa tay lên vuốt mặt. Sự tự tin của một người đàn ông ba mươi tám tuổi từng nghĩ mình nắm giữ mọi câu trả lời của tương lai giờ đây bị lung lay dữ dội trước sự sắc sảo của cô sinh viên mỹ thuật hai mươi mốt tuổi. Linh không cần đến bất kỳ ký ức tương lai nào, cô chỉ dùng logic và sự quan sát tỉ mỉ của một người bình thường để bóc trần toàn bộ trò lừa dối của Bảo.

Đúng lúc đó, điện thoại của tôi đặt trên bàn gỗ phát ra một tiếng "tinh" quen thuộc. Một tin nhắn mới từ Bảo gửi đến qua ứng dụng Zalo.

Tôi cầm điện thoại lên mở tin nhắn. Bảo gửi cho tôi một ảnh chụp màn hình từ một trang tin tức nội bộ về ngành giao nhận, kèm theo dòng tin nhắn ngắn gọn:

> Minh xem cái này đi. Hệ thống phân tích dữ liệu của tôi vừa xác nhận thông tin anh nói sáng nay. Các hãng lớn đang chuẩn bị thử nghiệm chính sách phạt shipper giao trễ theo khung giờ cố định tại khu vực quận một và quận mười vào cuối quý này. Đề xuất tăng vốn của tôi là hoàn toàn có cơ sở thực tế.

Tôi nhìn chằm chằm vào màn hình điện thoại. Bức ảnh chụp màn hình trông rất thật, với logo của một trang tin công nghệ uy tín và các dòng chữ được trình bày chuyên nghiệp. Nhưng tôi biết chắc chắn trang tin đó chưa bao giờ đăng tải thông tin này, hoặc đây chỉ là một sản phẩm được cắt ghép tinh vi để củng cố thêm lòng tin của tôi.

Linh nghiêng đầu nhìn vào màn hình điện thoại của tôi. Cô không nói một lời nào, chỉ lặng lẽ lấy điện thoại của mình ra. Cô mở album ảnh và chụp lại cả giờ gửi của tin nhắn từ Bảo lẫn câu bịa đặt mà chúng tôi đã viết tay trên tờ giấy ghi chú từ tối hôm trước.

- Chúng ta đã có kết quả của phép thử rồi.

Giọng Linh lạnh, nhưng ánh mắt lộ vẻ nhẹ nhõm.

- Câu hỏi của anh ta đã có đáp án từ tối qua. Anh chỉ là người chọn giúp anh ta một phương án.