Chương 7: Bụi Mâm Xôi Sau Bãi Sậy 2

Mùa mưa vừa qua được hơn mười ngày, bãi sậy sau Xóm Núi mọc lên một màu xanh ướt.

Nước còn đọng trong những vết chân trâu cũ. Gió thổi qua, cả bãi nghiêng đi, để lộ những rãnh bùn đen bóng rồi lập tức khép lại. Dưới lớp sậy non ấy có hố nước, bùn lún và đỉa mảnh như sợi tóc. Đám trẻ khỏe lỡ trượt chân cũng chỉ kéo nhau cười rồi về ăn mắng. Đại Phong chỉ cần ống quần thấm lạnh là cổ họng đã bắt đầu rít.

Sáng hôm ấy, trước khi hắn ra khỏi nhà, bát nước cạnh vách đông khẽ rung lên một vòng, lớp váng xám vỡ ra rồi lại từ từ khép lại. Thúy Hoa liếc nhìn, tay thoáng dừng trên mép bát trước khi nhét vào tay hắn một miếng vải khô.

“Gió lạnh thì nhớ che miệng lại. Ốm lăn ra đấy lại khổ cái thân tôi.”

Nàng nói xong mới kéo cổ áo hắn lại. Vải áo đã sờn ở mép, ngón tay nàng dừng ở đó lâu hơn một nhịp, như còn muốn khâu thêm mà không có chỉ.

Đại Sơn đặt bên cửa một nhánh tre nhỏ đã gọt bớt gai. Đầu tre giữ chạc ba, thân tre nhẵn ở chỗ tay cầm.

“Đi đứng thì nhớ dùng mắt mà nhìn. Gạt cỏ trước. Thử bùn rồi hãy bước.”

Ông nói xong, chân phải kéo nhẹ trên nền đất. Đại Phong cầm nhánh tre. Chỗ tay cầm còn mùi tre mới, hơi ngai ngái, lạnh vào lòng bàn tay.

Đêm qua hắn mơ thấy sân đình.

Không có ai ở đó.

Chổi tre nằm ngang bậc đá, cán ướt như vừa có người đặt xuống. Sương bò sát nền sân. Ba vệt tro kéo từ chân cột ra mép rãnh; hai vệt bị nước làm nhòe, vệt cuối cùng dừng trước một khe nứt nhỏ.

Đại Phong cúi xuống. Từ dưới nền vang lên một tiếng cộc.

Rồi thêm một tiếng nữa.

Hắn chưa kịp chạm tay vào vệt tro thì tỉnh.

Miệng đắng như vừa nuốt phải khói bếp. Lòng bàn tay chỉ có bốn vết móng của chính mình bấu vào da. Hắn ngồi một lúc mới nuốt được cơn rát trong cổ xuống.

Sáng sớm, Đại Phong rời nhà đi ra bãi sậy để nhặt củi.

Khi đi ngang qua sân đình, Đại Phong thấy một vòng tro nhỏ trên nền đất, chừng hai gang tay. Sương sớm đã làm ướt sân, nhưng tro chưa bị quét đi.

Hắn định cúi xuống xem thì tiếng chổi tre của Ông Thắng Cả vang lên sau lưng.

“Đừng giẫm.”

“Của ai để đấy ạ?”

Ông Thắng Cả nhìn vòng tro, rồi nhìn ra cổng đình.

“Không biết.”

Ông đưa chổi quét phần sân bên cạnh. Đến sát vòng tro, đầu chổi đổi hướng, chừa nó lại nguyên vẹn.

“Có người dậy sớm hơn mày thôi.”

Từ sân nhà đi tới bãi sậy, Đại Phong gom được năm cành khô bằng cổ tay trẻ con, hai mẩu vỏ thông và một nắm lá sậy cũ bọc trong mảnh vải. Củi không nhiều, nhưng còn khô. Khi kẹp bó củi dưới nách, hắn phải đổi nhịp thở. Cổ họng còn sượng sau trận mưa hôm trước; hơi vào được nửa lồng ngực đã cào lên như khói sống.

Đám trẻ khỏe đi qua lối đất phía trên. Dần Béo vung một cành lau, quất vào bụi cỏ làm nước bắn tung. Thằng Tí nhảy qua một vũng bùn, chân trần đạp xuống bờ bên kia đánh bẹp đám cỏ non.

“Mép dưới có đỉa đấy!” ai đó gọi.

“Đỉa sợ tao thì có.” Thằng Tí cười, chìa bắp chân lem bùn ra cho mấy đứa xem.

Tiếng cười của chúng trôi qua bãi sậy, bị gió kéo mỏng rồi tan giữa lá.

Ở mép bãi, đất đổi màu từ vàng xám sang nâu đen. Mặt bùn se lại, bóng như đã khô. Đầu chạc tre vừa ấn xuống, lớp da mỏng ấy vỡ ra. Bùn bên dưới mềm, đặc, kéo thân tre chậm chạp.

Một vết chân trâu cũ nằm cạnh đó, nước đọng trong lòng vết chân. Có con gì rất nhỏ quẫy dưới lớp nước đục. Nhánh tre gạt cọng sậy phủ ngang, để lộ một con đỉa mảnh co lại trên lá mục, thân đen bóng, đầu nhỏ bám vào nước.

Da sau gáy Đại Phong lạnh đi.

Hắn kéo miếng vải khô lên che miệng. Mùi vải cũ, mùi tro bếp và mùi ẩm của sậy trộn vào nhau. Gió từ bãi thốc ra; hơi thở sau ngắn hơn hơi trước. Hắn quay đầu nhìn một lần. Sau lưng chỉ có sậy ướt và con đường bùn mình vừa đi qua.

Chậu nước lạnh cạnh giường thoáng hiện trong trí nhớ. Khăn ướt phủ lên trán. Tiếng Thúy Hoa vắt khăn đến nửa đêm. Tiếng chân Đại Sơn kéo qua sân, chậm và nặng, lúc đi hỏi lá thuốc về. Những lần mơ xong, hắn thường sốt nhẹ; sáng ra nhìn nắng cũng thấy như có tro bám ở sau mắt.

Bó củi được đặt lên chỗ đất cao. Đại Phong lấy hai hòn sỏi trong rễ cỏ. Hòn thứ nhất rơi vào vệt bùn gần mép sậy, lún một nửa rồi nằm im. Hòn thứ hai xa hơn; chỉ có tiếng tõm nhỏ, rồi mặt bùn khép lại. Chỗ ấy ban nãy nhìn giống đất cứng. Hắn mất luôn hòn sỏi cuối cùng.

Nhánh tre chuyển từ cỏ ướt sang mép bùn, từ rãnh nước mỏng sang gờ đất bị sậy che. Chỗ nào đầu tre chìm quá một đốt ngón tay, hắn bỏ qua. Chỗ nào tre bật lại, mắt hắn dừng lâu hơn.

Đại Phong nhìn chỗ sậy nằm ngược sau bụi gai trước.

Đám sậy ấy giống hệt phần còn lại trong mơ.

Chỗ sậy nằm rạp, vệt nước không chịu chảy xuống rãnh, và bụi gai thấp ở mép bên kia, tất cả đều đúng một đường.

Gió đổi hướng. Bãi sậy nghiêng xuống một lượt. Sau lớp cỏ cao bên rìa, một vệt đỏ thoáng hiện rồi bị lá xanh che khuất.

Đầu tre dừng giữa không trung.

Vệt đỏ ấy không giống vải vụn. Nó nhỏ, tròn, nằm từng hạt giữa lá gai ướt. Gió lại lùa qua, sậy tách ra thêm một nhịp. Màu đỏ hiện rõ hơn ở sau bãi, sát gốc một bụi cây dại.

Bụng hắn réo lên, rất khẽ.

Đầu tre còn dính bùn đen. Trước mặt hắn, bãi sậy khép lại, giấu vệt đỏ vào sau lớp lá ướt.

Không phải quả. Là cái đường. Cái vị này... quen quá.

Ý nghĩ ấy làm hắn sợ. Nó không giống lời của người lớn, cũng không giống tiếng Ông Từ Bảy. Nó giống một mảnh còn sót lại sau giấc mơ, cứ nằm trong đầu hắn cho tới khi hắn chịu nhìn xuống bùn.

Màu đỏ ấy kéo theo vị tro của nửa củ khoai từng nằm trước bậc cửa nhà.

Củ khoai nằm sát mép gỗ, chỗ mái tranh đổ bóng xuống nền đất. Vỏ đen một bên vì tro bếp, ruột bên trong vàng ẩm, còn hơi nóng rất mỏng. Người đi ngang liếc qua sẽ tưởng ai đánh rơi.

Hôm đó mưa vừa tạnh. Hàng rào dâu trước nhà còn nhỏ nước. Đại Phong ngồi trong hiên, hai tay ôm bát cháo loãng. Cháo nhạt, có mùi gạo cũ và khói ẩm.

Ngoài rào có tiếng bước chân rất nhẹ.

A Tuyết đi qua nhanh, rổ rau dại ép sát hông. Tay áo bên phải của con bé phồng lên một chút, rồi xẹp xuống khi nó ngang qua bậc cửa. Đôi mắt xanh da trời lướt qua hiên một nhịp, tránh góc bếp nơi Thúy Hoa đang vá áo.

Đến cuối hàng rào, tiếng chân nhỏ mới bật nhanh hơn.

Trước bậc cửa, nửa củ khoai nằm yên. Bên cạnh nó có một vết dép nhỏ in trên đất ẩm, mũi dép quay về phía đường.

Thúy Hoa ngẩng lên.

Nàng nhìn nửa củ khoai, rồi nhìn cuối hàng rào dâu. Kim vá áo dừng giữa hai ngón tay. Một lát sau, nàng cúi xuống, kéo sợi chỉ qua miếng vải.

“Ở đâu ra vậy con?”

Tro dính vào đầu ngón tay Đại Phong khi hắn cầm củ khoai lên. Hơi nóng còn sót lại chạm vào lòng bàn tay.

“Con nhặt được.”

Thúy Hoa cắm kim vào mép áo. Bát cháo của hắn được nàng đưa lại gần. Nàng bẻ phần mềm nhất của củ khoai, thả vào trong.

Khoai tan rất chậm trong miệng. Bên ngoài hơi đắng vì tro, bên trong mềm và ngọt, dính ở cuống họng lâu hơn cháo. Hắn nuốt xuống từng chút, sợ nuốt nhanh thì hết mất. Vị ngọt ấy nằm lại ở cổ, ngay chỗ những ngày lạnh hay rít lên.

Bây giờ, sau lớp sậy ướt, mùi bùn lẫn với mùi lá non. Dưới mùi ẩm ấy có một chút chua ngọt rất mỏng. Đầu lưỡi hắn chạm lại vị khoai mềm trong bát cháo.

Miếng vải được kéo khỏi miệng. Hơi vào cổ vẫn rát.

Bụi cây sau bãi sậy rung lên. Vài hạt đỏ lộ ra giữa lá gai sẫm. Quả chín thật. Một chùm nằm thấp gần gốc. Một chùm khác mắc cao hơn, bị dây gai che nửa bên. Nước mưa còn bám trên từng hạt, tròn và sáng.

Đại Phong nhấc chân lên rồi đặt lại đúng chỗ cũ.

Vị khoai, mùi tro, bát cháo được kéo gần thêm một chút, tất cả còn nằm ở cổ. Gió lại đưa mùi quả tới. Ngọt hơn khoai. Gần hơn một bữa no. Nhưng dưới chùm quả là bùn đang phập lên quanh đầu chạc tre.

Nhánh tre gạt lớp cỏ trước mặt.

Mặt bùn bên dưới phồng nhẹ rồi xẹp xuống. Một bong bóng nhỏ vỡ ra, để lại vòng nước đục. Đầu chạc ba chạm vào chỗ đất se mặt. Bùn hé ra, kéo tre xuống quá một đốt ngón tay. Bùn đen chảy dọc theo chạc ba, nhỏ xuống mũi dép hắn một giọt lạnh.

Mùi chua ngọt sau lớp sậy rõ hơn. Bụng hắn réo thêm một lần.

Bụi mâm xôi chỉ cách hơn mười bước. Giữa hắn và nó, lớp đất ướt vừa phập lên, đẩy một vòng nước đục ôm quanh dấu chạc tre.

Bụi mâm xôi hiện ra rõ hơn khi gió ép sậy nằm xuống.

Nó mọc sát một gốc sậy già, dây gai quấn vào mấy thân khô đã bạc màu. Quả chín đỏ từng chùm, chen giữa lá xanh sẫm. Nước mưa bám trên vỏ quả, ánh lên từng điểm nhỏ như hạt lửa bị ngâm trong nước.

Ngay dưới gốc sậy cạnh bụi cây có nửa đoạn cọc gỗ mục. Đầu cọc bị mưa ăn mòn, rêu phủ một bên. Trên mặt gỗ còn một vết dao cũ, nông và mờ. Gió quét qua cọc, mùi gỗ mục lẫn với mùi quả chín.

Đại Phong nhìn vết dao ấy. Một vết cắt cũ, có chủ ý.

Cái cọc này... sao lại ở đây nhỉ? Giữa bãi sậy chẳng có đường, cắm cái này làm gì?

Sau cỏ là một vệt bùn đen, mặt trên se thành lớp mỏng. Qua vệt bùn ấy mới tới gờ đất thấp bị sậy che khuất. Từ gờ đất tới bụi mâm xôi còn một khoảng đầy lá mục.

Đầu tre chọc xuống mép cỏ. Đất trả lại một tiếng bụp nhỏ. Dịch sang phải nửa gang, bùn bám vào chạc ba, kéo xuống, lút qua đốt thứ nhất. Một đường nước đục trồi theo thân tre rồi sụp xuống.

Đại Phong đặt một hòn sỏi vào lòng bàn tay. Hòn sỏi ướt, lạnh, nhỏ hơn đầu ngón cái. Hắn ném về phía vệt bùn trước mặt.

Sỏi rơi xuống, lún một nửa. Hòn thứ hai bay xa hơn một bước. Lần này chỉ có tiếng tõm. Mặt bùn rung lên, nuốt mất viên sỏi. Vài cọng sậy bên cạnh lắc nhẹ rồi đứng lại.

Cổ chân hắn tự lùi về chỗ đất khô.

Bên dưới lớp lá mục gần bụi mâm xôi, một sợi đen mảnh trườn ra. Con đỉa co rồi duỗi, thân bóng nước. Nó bám vào mặt lá, chậm chạp kéo mình về phía vệt bùn vừa động.

Nhánh tre hạ xuống, gạt một cọng lá khô ra khỏi đường. Chỗ dưới lá có dấu chân cũ, nhỏ và nông, có lẽ của con chó hoặc con chồn. Dấu ấy dừng ngay trước vệt bùn sâu, rồi vòng sang bên trái, nơi vài rễ sậy nổi lên khỏi đất.

Bên trái có một đường hẹp. Rễ sậy nổi lên thành từng khúc, ướt và trơn. Giữa hai khúc rễ là bùn đen. Chạm xuống rễ, đầu tre bật lại; chạm xuống khoảng giữa, nó bị kéo sâu.

Một gờ đất thấp nhô ra sau đám lá mục. Đầu tre gõ vào đó nghe cộc, khô hơn tiếng bùn. Gió thốc qua, lá sậy rạp xuống, lộ ra một khoảng hẹp gần bụi mâm xôi rồi khép lại ngay.

Một quả mâm xôi chín quá rơi khỏi cành. Nó đập xuống lá mục, vỡ ra một vệt đỏ nhỏ. Nước quả thấm vào bùn, loang thành màu sẫm. Mùi chua ngọt bốc lên rõ hơn.

Mũi chân Đại Phong chạm vào cỏ ướt rồi dừng lại. Rễ sậy đầu tiên nằm ngay trước mặt; sau đó là gờ đất, dây gai và vệt bùn còn đang rung vì hòn sỏi vừa mất. Hơi trong ngực đã cạn đi một đoạn. Bùn dưới mắt cá lạnh như nước giếng trong trí nhớ. Gai mâm xôi chĩa ra, mảnh và cong. Lá mục gần gốc bụi khẽ động, chỗ con đỉa vừa lẩn vào.

Gió lùa qua bãi sậy. Tiếng trẻ con phía trên dốc vọng xuống.

“Phong ốm!”

Thằng Tí đứng trên bờ đất cao, tay cầm một cành lau. Bùn bắn lên tới đầu gối nó. Dần Béo ở phía sau, miệng còn nhai gì đó, mắt nheo lại nhìn về phía bụi cây.

Thằng Tí bước xuống một đoạn. Cỏ ướt quệt vào bắp chân. Nó nhảy thử qua vũng bùn đầu tiên, đáp xuống mép cỏ, rồi khựng lại khi bùn dưới chân phập lên. Một dòng nước đục bò qua kẽ ngón chân nó.

“Mày đứng đó nhìn cái gì?”

Gió ép sậy xuống lần nữa. Sau lưng Đại Phong, cả bụi mâm xôi đỏ lên giữa lớp lá gai. Thằng Tí nhìn theo đầu tre trong tay Đại Phong. Gió ép sậy xuống thêm một lượt. Bụi mâm xôi đỏ lên giữa lá gai ướt. Dần Béo ngừng nhai, quai hàm phồng một bên, mắt dính vào chùm quả thấp gần gốc.

“Mâm xôi kìa.”

Thằng Tí bước xuống nửa bước. Bùn dưới chân phập lên, nước đục bò qua kẽ ngón. Nó rút chân lại, cười khẽ như vừa bị ai chọc quê.

“Đất dưới này nhão quá.”

Nó vung cành lau quất vào đám sậy trước mặt. Lá sậy rạt sang hai bên, rồi bật về ngay. Một vệt bùn đen hiện dưới lớp cỏ. Mũi chân Thằng Tí vừa chạm xuống, mặt bùn đã kéo theo một vòng nước đục.

Đại Phong giữ nhánh tre ngang người. Đầu chạc ba còn dính bùn. Hơi thở trong cổ đã đều hơn một chút, nhưng gió lạnh vẫn đè trên ngực.

Dần Béo bước xuống sau Thằng Tí, nặng chân hơn. Bùn lún quanh mép dép cỏ. Nó chửi một tiếng, túm vai Thằng Tí để kéo chân lên.

“Đi vòng đi. Chỗ này ăn chân đấy.”

“Vòng chỗ nào?” Thằng Tí gắt, mắt vẫn liếc về bụi quả. “Mày thấy đường thì đi trước xem.”

Dần Béo hất cằm về phía Đại Phong.

“Nó đứng đây từ nãy. Hỏi nó.”

Thằng Tí quay đầu. Mắt nó lướt qua nhánh tre, rồi qua mấy hòn sỏi đã mất hút trong bùn.

“Mày chọc nãy giờ, thấy chỗ qua chưa?”

Đầu tre chạm xuống rễ sậy bên trái. Tre bật lên một tiếng khô. Thằng Tí nghiêng người nhìn, bàn chân bùn cựa trên mép cỏ.

“Chỗ đó chịu chân được à?”

Một quả vỡ lúc nãy còn để lại vệt đỏ trên lá mục. Mùi chua ngọt kéo qua gió, chạm vào cuống họng Đại Phong.

Thằng Tí hạ giọng, không còn nói vọng lên bờ trên:

“Chỉ tao đi. Tao hái được thì cho mày mấy quả.”

“Có phần trước.”

Dần Béo bật cười.

“Mày đứng bờ mà cũng đòi phần à?”

Đầu tre đặt lên rễ sậy đầu tiên, nhấc lên, rồi gõ xuống gờ đất thấp sau lớp lá mục.

Cộc.

Đầu tre dừng trước bụi gai.

“Không thì mày tự mà mò.”

Thằng Tí nhìn vệt bùn trước mặt. Dấu chân vừa rồi đã mất, mặt nước đục còn rung. Nó nhổ nước bọt sang một bên.

“Mấy quả?”

“Một bụm.”

“Ba quả thôi. Mày có xuống đâu mà đòi bụm.”

Đại Phong nhìn bàn tay Thằng Tí. Bàn tay ấy to hơn tay hắn, ngón có vết xước cũ, móng dính bùn.

“Bụm tay mày. Vơi cũng được.”

Dần Béo cười hô hố.

“Phong ốm cũng biết lựa tay to!”

Thằng Tí giơ cành lau lên, như định gạt vào vai Đại Phong. Cành lau dừng trước ngực hắn; nước từ đầu lá nhỏ xuống mu bàn tay. Bụi mâm xôi sau lưng lại đỏ lên khi sậy nghiêng xuống.

“Được. Chỉ bậy thì tao bắt mày lội xuống.”

Đại Phong kéo miếng vải lên che miệng. Nhánh tre chỉ vào rễ sậy, rồi gõ một lần lên khoảng bùn giữa hai rễ. Chỗ bùn phập lên, một bong bóng nhỏ vỡ ra.

“Đạp lên rễ. Chỗ vừa phập thì tránh.”

Thằng Tí đặt chân lên. Rễ sậy trơn, nhưng cứng. Nó dang hai tay, cành lau vung sang một bên.

Đầu tre chuyển qua gờ đất sau lớp lá mục.

Cộc.

“Nghe tiếng này thì đặt. Tiếng bụp thì đừng.”

Thằng Tí nghiến răng nhảy sang. Gờ đất nhún xuống, nước trào ra hai bên nhưng chưa nuốt chân. Dần Béo ở phía sau nín cười, miệng há ra. Một con đỉa mảnh co mình dưới lá mục, bị mũi cành lau hất sang vệt bùn.

Nhánh gai bên phải chĩa ngang mu bàn tay Thằng Tí. Đại Phong gõ nhẹ vào thân gai.

Thằng Tí cúi thấp hơn. Gai vẫn quệt qua da, để lại hai vệt đỏ mảnh. Nó xuýt xoa, nhưng tay đã với được vào bụi mâm xôi.

Quả chín rụng vào lòng bàn tay nó, đỏ và ướt. Nước quả dính lên kẽ ngón, lẫn với bùn. Thằng Tí khép tay lại ngay, như sợ quả rơi xuống bãi. Dây gai móc vào tay áo nó, kéo căng một đường chỉ.

“Đủ chưa?” Dần Béo gọi, cổ rướn dài.

Thằng Tí nhìn mấy chùm cao hơn, nuốt nước bọt.

“Còn chùm kia đỏ hơn.”

Gió lạnh lùa qua bãi. Đại Phong ho khẽ sau lớp vải. Hơi rát kéo dài từ cổ xuống ngực. Hắn gõ nhánh tre xuống rễ sậy lúc nãy.

“Về theo chỗ cũ đã. Bùn dưới gờ đang trào.”

Thằng Tí quay lại, mặt đỏ vì cúi lâu. Nó đặt chân lệch nửa bàn, bùn lập tức dâng lên quanh ngón. Đầu tre gõ xuống rễ sậy bên trái.

“Bên này.”

Thằng Tí chụp chân sang, lảo đảo rồi nhảy được lên mép cỏ. Dần Béo túm vai kéo, cả hai ngã ngồi xuống đất cao.

Bàn tay Thằng Tí vẫn nắm chặt. Nước quả đỏ rịn qua kẽ ngón, quệt một vệt lên đầu chạc tre.

“Một bụm,” Đại Phong nhắc.

Thằng Tí nhìn bàn tay mình, chưa mở ra.