Chương 33: Lời Nói Dối Tốt Nhất

Sau khi phiến ngọc đen tan biến vào đầu ngón tay, một cảm giác mát lạnh như giọt sương đọng lại nơi sâu kín trong lồng ngực, phẳng lặng và bất động. Không có bất kỳ sự xáo trộn nào trong kinh mạch. Mật Thệ đã lập, ranh giới bảo mật cho những điều vừa nghe thấy đã chính thức được đóng dấu.

Người trung niên áo xám khẽ nghiêng người, không nói thêm nửa lời, dẫn Lục Trầm rời khỏi mật điện thâm nghiêm.

Lần này, con đường ngầm không đưa hắn quay lại khoảng sân bãi Hắc Thiết Phong hay các tuyến hầm mỏ quen thuộc. Người áo xám dẫn hắn rẽ sâu hơn vào lòng núi, qua những khúc quanh dốc đứng cắt ngang qua các tầng đá vôi cổ xưa. Càng đi xuống, tiếng búa nện đá đinh tai bên trên càng nhạt dần, nhường chỗ cho một thứ tịch mịch ẩm ướt và lạnh buốt.

Họ dừng lại trước một căn phòng đào sâu vào vách đá, cánh cửa gỗ dày đóng hờ, bên trong hắt ra ánh sáng vàng vọt của một ngọn đèn dầu hạt cải.

Người áo xám dừng bước ở ngưỡng cửa, hướng vào trong khẽ cúi đầu:

“Hà giáo tập. Người giao cho lão.”

Nói xong, gã xoay người cất bước, bóng dáng hòa tan vào màn đêm vô tận nơi hành lang mà không hề nhìn lại.

Lục Trầm hít một hơi khí lạnh ngột ngạt, đẩy cánh cửa gỗ bước vào trong.

Mùi giấy ẩm, mùi mực nồng nặc và hơi lưu huỳnh bốc lên từ các rãnh thông khí ngầm lập tức xộc vào cánh mũi. Căn phòng đá không hề rộng, hai bên vách chất đầy những giá gỗ thô ráp, bên trên xếp la liệt những cuộn thẻ tre, giấy da ố vàng cùng những chồng sổ sách bám một lớp bụi mỏng.

Ở giữa phòng kê một chiếc bàn con bằng đá nhám. Ngồi sau bàn là một ông lão gầy gò, lưng còng rạp xuống, trên người mặc tấm áo cộc màu tro xám đã sờn rách ở hai bên mép tay áo. Mái tóc hoa râm của lão búi lỏng lẻo bằng một đoạn dây gai, đôi bàn tay thô kệch đặt trên bàn chằng chịt những vết sẹo nông sâu cắt ngang qua các khớp ngón.

Lão không hề tỏa ra bất kỳ luồng khí tức ngút trời hay uy áp của bậc cao nhân nào. Đôi mắt đục ngầu nâng lên, nhìn lướt qua Lục Trầm tựa hồ nhìn một kiện hàng vừa được chuyển giao vào kho, phẳng lặng không có lấy nửa phần gợn sóng.

Trong Mật Ảnh, người ta gọi lão là Hà giáo tập. Lục Trầm không biết lai lịch hay chức vụ cụ thể của lão nhân này, nhưng chỉ riêng những vết sẹo chằng chịt trên bàn tay kia cùng thái độ cẩn trọng của người áo xám khi bàn giao người đã đủ để hắn hiểu: Đây tuyệt đối không phải là một ông lão giữ kho bình thường.

“Ngồi.”

Hà giáo tập cất giọng, âm thanh khàn đặc như hai hòn đá dăm cọ xát vào nhau. Ngón tay khẳng khiu chỉ nhẹ vào chiếc ghế đẩu duy nhất đặt đối diện.

Lục Trầm bước tới, ngồi xuống.

Manh áo thô ráp trên người hắn vẫn còn cứng đờ vì những vệt máu khô từ trận tử chiến đêm trước. Vết rách bên bả vai phải đã se miệng đóng một lớp vảy mỏng, nhưng khi hắn hạ trọng tâm, vết thương sâu nơi mạn sườn trái vẫn giật thắt lại từng cơn nhức buốt. Hắn đặt hai bàn tay thô ráp lên đầu gối, lưng giữ thẳng, mắt nhìn xuống mặt bàn đá loang lổ vết mực khô.

Hà giáo tập không mở đầu bằng bất kỳ lời răn dạy hay đạo lý cao siêu nào. Lão cầm chiếc bút lông đã mòn ngọn, chấm vào nghiên mực đen đặc, thong thả hỏi:

“Đêm qua giết Tôn Kỳ thế nào?”

Câu hỏi buông xuống bất ngờ, nhưng Lục Trầm không cần dừng lại suy nghĩ. Hắn thuật lại sự việc bằng giọng điệu ngắn gọn nhất:

“Hắn chặn đường ở đoạn khe núi hẹp sườn nam. Ta chạy trốn ba lần, không thoát. Hắn cầm kìm sắt lò rèn xông vào chém rách sườn trái ta. Ta nhặt được thanh đòn bẩy sắt dưới đất, đâm trúng vùng cổ hắn.”

Hà giáo tập không ngẩng đầu, đặt bút lông xuống mặt bàn đá:

“Thanh đòn bẩy nhặt được ở đâu?”

“Rơi cạnh lối rẽ vào khe đá.”

“Tại sao không dùng nó đánh trả ngay từ đầu?”

“Tầm đánh của nó ngắn hơn kìm lò rèn, xông vào sớm sẽ chết.”

Hà giáo tập không gật đầu, cũng chẳng tỏ vẻ hài lòng hay chê bai. Lão rút một tờ giấy da ố vàng, bắt đầu chấm mực viết vài chữ. Tiếng ngòi bút sột soạt cọ trên mặt giấy vang lên đều đặn trong căn phòng kín mít.

Khoảng lặng kéo dài suốt một quãng thời gian đủ để ngọn đèn dầu hạt cải cháy hao đi một đoạn bấc. Khi không khí bắt đầu trở nên nặng nề, lão bỗng nhiên ngẩng đầu lên, hỏi một câu chẳng hề ăn nhập với chuyện vừa rồi:

“Ở khoang số Ba, hòm chứa ba khối Xích Đồng là hòm nào?”

“Bính-Thập Lục.”

“Ai là người bẩy nắp hòm đầu tiên?”

“Tên lưng gù.”

“Lúc đó ngươi đứng cách chiếc hòm bao xa?”

“Khoảng ba bước chân.”

Hà giáo tập lại cúi đầu, tiếp tục viết. Lão viết rất chậm rãi, thỉnh thoảng lại dừng lại, gõ nhẹ cán bút lông lên mép bàn đá theo từng nhịp khô khốc. Thêm một khoảng lặng kéo dài trôi qua, lão bất ngờ quay lại nhìn xoáy vào mắt Lục Trầm:

“Đêm qua tên Tôn Kỳ dùng cái gì đánh ngươi?”

“Kìm kẹp phôi bằng sắt của lò rèn.”

“Ngươi đâm trúng chỗ nào trên người hắn?”

“Vùng cổ.”

“Sau khi hắn ngã xuống, ngươi làm gì?”

“Cầm máu sơ bộ, rồi tới trạm tuần tra gần nhất báo việc.”

Lục Trầm trả lời dứt khoát, từng câu chữ trước sau đồng nhất, không thêm một chi tiết tô vẽ, không bớt một dữ kiện cốt lõi.

Đến lúc này, Hà giáo tập mới buông hẳn chiếc bút lông xuống mặt bàn đá.

Lão ghét những câu trả lời dài dòng, càng ghét những kẻ thích thêm thắt cảm xúc hay đưa ra những suy đoán chủ quan vào lời kể. Việc hỏi lại cùng một sự việc sau những khoảng ngắt quãng ngẫu nhiên là phương pháp cơ bản nhất để kiểm tra sự sai lệch giữa các lần kể lại.

Một kẻ nói dối, dù có chuẩn bị kỹ đến đâu, trong tiềm thức vẫn sẽ vô thức bổ sung thêm các chi tiết mới sau mỗi lần hồi tưởng để làm cho câu chuyện có vẻ hợp lý hơn. Nhưng một người chỉ bám chặt vào những gì mắt mình đã thấy, thịt mình đã đau, thì dù có bị hỏi đi hỏi lại bao nhiêu lần, các mốc sự kiện vẫn sẽ nằm nguyên ở vị trí ban đầu.

“Không có sai lệch lời khai,” Hà giáo tập khẽ tặc lưỡi, buông ra một nhận xét lãnh đạm. “Bản năng này... tạm thời có thể dùng.”

Lục Trầm khẽ chớp mắt, nhưng vẫn giữ nét mặt bình thản, không cất lời nhận công.

Hà giáo tập nhìn thẳng vào hắn, ánh mắt đục ngầu bỗng nhiên trở nên sắc bén:

“Đừng vội mừng. Ngươi làm được điều đó chẳng qua là vì ngươi chưa từng nói dối. Những chuyện ngươi vừa kể đều là những thứ đã thực sự xảy ra với cái thân thể này. Ngươi nhớ được là vì mắt ngươi đã thấy, da thịt ngươi đã rách toạc ra. Nhưng một khi bước chân sang đất Chính Đạo, ngươi sẽ phải sống trong một thân phận hoàn toàn xa lạ. Và đại đa số những kẻ mới vào nghề, việc đầu tiên chúng làm là tự dựng lên một tòa lâu đài bằng những lời bịa đặt.”

Lão chống hai khuỷu tay gầy guộc lên bàn đá, nghiêng người về phía trước:

“Bọn chúng bịa ra một gia thế ly kỳ, bịa ra một vị ân sư giang hồ vô danh, bịa ra từng bữa ăn, từng mối thù, từng biến cố thời thơ ấu. Chúng nghĩ rằng một câu chuyện càng chi tiết, càng lâm ly bi đát thì người khác sẽ càng tin. Ngươi có biết kết cục của đám người đó là gì không?”

“Chết,” Lục Trầm đáp.

“Chết rất thảm,” Hà giáo tập gằn giọng. “Bởi vì một cuộc đời giả càng nhiều chi tiết thì càng nhiều chỗ phải nhớ. Hôm nay ngươi bịa một người thầy. Ngày mai phải nhớ tên hắn. Tháng sau phải nhớ hắn thuận tay nào, nói giọng vùng nào, chết ở đâu. Một trăm năm sau, một câu hỏi vu vơ của người khác cũng đủ khiến ngươi nói khác đi so với chính mình ngày trước.”

Lão gõ ngón tay khô khốc xuống mặt bàn, buông ra từng tiếng đanh gọn:

“Càng nói dối nhiều, các điểm gãy trên sợi dây liên kết càng dày đặc. Ngươi không thể nhớ hết những gì mình chưa từng sống.”

Lục Trầm ngồi yên, ánh mắt khẽ trầm xuống.

Hắn hiểu rất rõ quy luật này. Khi một hệ thống phải duy trì quá nhiều biến số giả định, chi phí vận hành sẽ tăng vọt, và chỉ cần một truy vấn bất ngờ nằm ngoài kịch bản là toàn bộ cấu trúc sẽ sụp đổ dây chuyền.

“Vậy nguyên tắc là gì?” Lục Trầm hỏi.

Hà giáo tập nhìn thẳng vào hắn, buông xuống một bài học cốt lõi đã được đánh đổi bằng vô số mạng người đi trước:

“Nói dối càng ít càng tốt. Giữ càng nhiều thứ thật càng tốt, chỉ đổi những mắt xích bắt buộc phải đổi.”

Lão dừng lại một nhịp, cất giọng rành rọt:

“Một lời giả, cần mười lời thật chống lưng.”

Căn mật thất chìm vào sự tịch mịch, chỉ còn lại tiếng nước rỉ tí tách từ vòm đá ẩm ướt.

Hà giáo tập chậm rãi giải thích, bóc tách từng lớp cơ chế của việc che giấu sự thật:

“Đối phương không ngu ngốc. Họ sẽ hỏi lại, đối chiếu hồ sơ, nhìn phản ứng, tìm người từng biết ngươi, và kiểm tra mọi thứ có thể kiểm tra. Nếu ngươi dựng lên một màn kịch hoàn toàn trống rỗng, họ chỉ cần gõ nhẹ vào một góc là vỡ nát.”

Lão nhìn chằm chằm vào đôi bàn tay thô ráp của Lục Trầm:

“Bởi vậy, những gì không cần đổi thì đừng đổi. Vết sẹo thật giữ nguyên. Vết chai sạn vì vung cuốc giữ nguyên. Thói quen thật, khả năng thật, phản xạ chịu đựng gian khổ thật... đều giữ nguyên. Mười phần sự thật ngươi bày ra trước mắt họ sẽ tạo thành một bức tường kiên cố, và ngươi chỉ thay đổi phần lịch sử bắt buộc phải thay để thân phận mới đứng được: Nơi chốn ngươi đã trải qua những chuyện ấy.”

Lão nhìn xoáy vào mắt Lục Trầm:

“Khi phần lớn những gì ngươi nói ra đều là sự thật trần trụi của chính thân thể ngươi, thì dù họ có đối chiếu bao nhiêu lần, có quan sát từng biểu cảm nhỏ nhất, cũng sẽ chỉ thấy một con người đang kể lại những gì mình từng nếm trải.”

Lục Trầm khẽ gật đầu.

Một phương pháp bọc lót thông tin chặt chẽ. Không phủ định thực tại, mà dùng chính thực tại khách quan để che chở cho điểm sai lệch duy nhất cần phải giấu kín.

Hà giáo tập lật lại cuộn hồ sơ ghi chép những hành vi trước đó của Lục Trầm, giọng điệu bằng phẳng:

“Ở khoang số Ba, ngươi chỉ ghi chú đúng chỗ sai lệch trên sổ để tránh vạ lây. Khi bị đệ tử Ngoại Môn ép hàng, ngươi kiên trì đòi xác thực theo quy chuẩn chứ không lớn tiếng phản kháng. Lúc nghe được tin tức về đoàn xe, ngươi chỉ nói phần việc trong ca của mình, không tò mò theo dấu... Những phản xạ đó của ngươi đều xuất phát từ tâm lý sợ phiền toái và muốn giữ an toàn cho cái mạng nhỏ.”

Lão ngước mắt lên, không hề có nửa phần tâng bốc:

“Đó là sự cẩn trọng bản năng của một tên tạp dịch biết nhìn sắc mặt người khác để sinh tồn. Nhưng cẩn trọng bản năng chưa đủ để giúp ngươi tồn tại ba trăm năm. Ngươi mới chỉ biết co mình lại để tránh bị thương, chứ chưa biết cách để kẻ đối diện nhìn thấy thứ ta muốn họ thấy. Sau này ngươi sẽ phải học điều đó. Còn hôm nay, việc đầu tiên là học cách nói chuyện và báo cáo theo quy chuẩn nghề nghiệp.”

Hà giáo tập đứng dậy, vóc dáng còng còng của lão kéo lê một cái bóng dài ngoằng trên vách đá vôi xám lạnh. Lão rút từ trên giá gỗ xuống một xấp thẻ tre mỏng buộc bằng dây gai, ném thẳng xuống trước mặt Lục Trầm.

Tiếng thẻ tre va vào mặt bàn đá vang lên lách cách.

Hà giáo tập nhìn thẳng vào hắn, buông xuống bài học cốt lõi đầu tiên:

“Thứ mắt ngươi thấy thì nói là thấy.”

“Thứ ngươi suy ra thì nói là suy ra.”

“Không nhớ rõ thì nói không nhớ rõ.”

“Không biết thì nói không biết.”

Giọng nói của người huấn luyện quan già nua trở nên đanh thép từng chữ:

“Đừng bao giờ biến một ước lượng thành sự thật chỉ vì người hỏi muốn nghe một con số cụ thể.”

Hà giáo tập chỉ tay vào xấp thẻ tre:

“Bài đầu tiên: Ta sẽ bắt ngươi tập kể lại một sự việc chỉ bằng những gì có thể kiểm chứng được. Cắt hết những lời tô màu, cắt hết những suy đoán mơ hồ, cắt sạch những tính từ và phó từ cảm xúc. Khi chưa chắc chắn về một con số, phải ghi rõ đó là ước lượng. Một mật thám cung cấp thông tin sai lệch vì cố tỏ ra chính xác còn nguy hiểm hơn một kẻ thừa nhận mình không biết.”

Lục Trầm cúi đầu nhìn xấp thẻ tre trên bàn đá.

Hắn đưa bàn tay thô ráp dính vệt máu khô ra, chạm nhẹ vào từng thanh tre lạnh ngắt.

Trong khoảnh khắc ấy, một ranh giới vô hình dường như vừa lặng lẽ dịch chuyển bên trong hắn.

Hắn không còn là một kẻ xuyên không cô độc chỉ biết dựa vào những kinh nghiệm vụn vặt và bản năng né tránh rủi ro của một kỹ sư để co cụm phòng thủ dưới đáy mỏ quặng.

Trước mặt hắn, một hệ thống tri thức thực sự về sự tồn tại trong bóng tối đang bắt đầu mở ra, lạnh lùng, tàn nhẫn và có phương pháp. Hắn đang bước qua ngưỡng cửa để trở thành một kẻ được đào tạo bài bản cho một dự án dài hơn cả ba đời người.

Lục Trầm ngẩng đầu lên, ánh mắt bình thản khóa chặt lấy gương mặt già nua của người huấn luyện quan:

“Bắt đầu đi.”