Chương 129: Không Ai Cần Giết Nó

Gió bấc cuối chiều thổi rát qua những rặng chuối xơ xác sau dãy nhà kho của Huyện nha Bùi Khê.

Mặt trời lặn sau dải đê đất phía tây, để lại một quầng ráng đỏ bầm như máu cá đọng trên nền mây xám chì. Không khí ngoài sân lạnh buốt, lớp phù sa đỏ trên lối đi qua một ngày đã khô nứt thành từng mảng vảy xám ngoét, kêu lạo xạo dưới chân lính canh. Khắp huyện thành, tiếng mõ điểm giờ Thân hòa cùng tiếng chiêng thu quân ngoài mép sạt lở bến đò; một ngày tìm kiếm vô vọng những đinh phu mất tích trong tai nạn chiều qua lại khép lại trong sự câm lặng của dòng phù sa mùa đông.

Trong gian phòng Lại phòng, ngọn đèn đĩa dầu lạc thô sơ đã được thắp lên, tỏa ra mùi dầu vừng khét lẹt quyện với mùi ẩm mốc của những chồng sổ mục. Ánh sáng vàng vọt run rẩy hắt bóng ba con người lên bức tường vôi loang lổ.

Vương Quang ngồi bên mép bàn gỗ kiền kiền, thân mình hơi đổ về phía trước.

Cánh tay phải của hắn vẫn bị ba vòng dây gai thô siết chặt, cố định sát vào mạng sườn. Cơn buốt nhức trong tủy xương sau một ngày gắng gượng nay đã rút dần thành một dải tê dại lạnh ngắt, kéo dài từ khớp vai xuống đến năm đầu ngón tay bất động. Hắn dùng bàn tay trái thuần thục cầm thanh Thiết Xích Khảo Sát, dùng đầu mũi thép gạt nhẹ mắt xích đồng đúc liền — vật chứng thu hồi từ đáy sông — về giữa bàn.

Bên cạnh mắt xích là mảnh mo cau khô đã vạch sẵn sơ đồ đài cọc bát giác, cùng mẫu mộng mang cá vát góc mà hắn phác lại từ đống gỗ vụn của lão Cả Đoan lúc sớm.

Thanh Diệp đứng đối diện, nàng đã tháo bỏ chiếc áo tơi sũng nước, trường bào màu thiên thanh phẳng phiu nhưng mép vạt áo đã lấm tấm vài vệt bùn khô. Nàng khoanh tay trước ngực, ngón tay bọc bao da khẽ gõ từng nhịp chậm rãi lên cẳng tay:

"Hai mốc thời gian đã tách bạch: đài cọc phát sinh biến cố lúc nửa đêm nước êm, còn con nước lũ thực sự thì mãi chiều hôm sau mới tới bến Bùi. Bản tấu cũ không giải thích được điều đó. Nhưng việc con nước đến muộn mới chỉ cho thấy hồ sơ có sai lệch."

Nàng cúi nhìn mắt xích có vết cưa dở trên bàn:

"Tại sao lại là một vết cưa ba phần? Nếu có kẻ muốn phá đài cọc để xé toạc chân đê, tại sao họ dừng lại ở độ sâu này?"

"Chưa có chứng cứ nào cho thấy mục đích ban đầu của họ là phá đài," Vương Quang cất giọng khàn đặc.

Hắn nhấp một ngụm trà hoa hòe đã nguội ngắt để làm dịu cơn rát nơi cổ họng, rồi dùng đầu thước thép chỉ vào bốn cạnh mộng mang cá trên dải mo cau:

"Nhìn vào cách ghép mộng của Tang mộc bát giác. Tám khoang gỗ dâu ăn mộng mang cá vát góc, tự giữ nhau bằng thế nêm và lực ép của bùn đá xung quanh. Bốn góc đáy đài neo bằng xích cắm sâu vào vỉa cát ngầm. Ở tâm đài có một chiếc then vuông bằng đồng thau nặng tám mươi cân đóng vai trò then khóa."

Chu Bá Cửu đứng bên cạnh ghé mắt nhìn, thằng bé nheo mắt hỏi nhỏ: "Thầy... vậy người ta cưa xích để làm gì?"

"Chúng ta chưa biết chắc mục đích thật sự của họ," Vương Quang đáp phẳng lặng: "Có thể họ nhắm vào chiếc then đồng. Có thể có toan tính khai thông dòng chảy ngầm như lời kẻ áo chàm từng nói với lão Cả Đoan. Hoặc có thể vì một lý do nào đó mà giấy tờ hiện tại không ghi lại."

Hắn lật nghiêng mắt xích đồng trên bàn, mũi Thiết Xích đặt nhẹ lên rãnh cắt:

"Nhưng về mặt cơ học hiện trường, có một khả năng hợp lý: Chiếc then đồng ngâm dưới nước hàng trăm năm, bị bùn cát và tải trọng đè nén, rất khó để nhổ thẳng lên bằng sức người. Một kíp thợ lặn dưới đáy nước xiết có thể đã cho rằng hệ thống xích neo đang kéo ghìm chân mộng dâu, ép chặt lấy thân then. Họ cưa vào mắt xích nhằm giải tỏa bớt lực ép, hy vọng rút then dễ hơn."

Thanh Diệp nhìn theo đầu thước thép: "Nhưng thực tế xích neo không làm nhiệm vụ đó?"

"Xích neo đáy đài không chỉ giữ công trình đứng yên trước dòng chảy mặt," Vương Quang nói chậm rãi: "Nó neo giữ một kết cấu nằm ngay trên họng nước ngầm. Khi mắt xích bị cưa sâu ba phần, độ chịu lực của kim loại suy giảm. Dưới lực giằng kéo liên tục của con nước, mắt xích không đứt lìa mà bị giãn dài thành hình bầu dục méo mó."

Hắn vạch một đường nhẹ trên mảnh mo cau:

"Một góc neo bị chùng, thế cân bằng của đài bát giác bị xô lệch. Khe mộng hở ra, luồng nước dồn nén bên dưới lập tức tìm được đường thoát. Lực nước xô ngược lên tâm đài tạo thành sức vặn cực mạnh. Sức vặn ấy có thể chính là thứ đã xoay tròn chiếc then đồng trong lỗ mộng, để lại bốn vết trượt xoắn ốc mà ta chạm thấy hôm qua."

Chu Bá Cửu khẽ rùng mình: "Rồi chiếc then... tuột xuống đáy?"

"Vết trượt xoắn ốc cho thấy chiếc then đã bị xoay chuyển và chìm khỏi vị trí cũ," Vương Quang thu mũi thước về: "Khi then khóa rời khỏi tâm đài, kết cấu mất điểm chốt, dòng xoáy cục bộ hình thành xé đứt dây neo thợ lặn và kéo sụt mép kè bên trên."

Hắn dừng lại một nhịp, ngẩng đầu nhìn Thanh Diệp:

"Nhưng đó là mô hình giả thuyết về mặt chịu tải để chúng ta tính toán việc gia cố hiện tại. Nó giải thích được vì sao vết cưa dừng ở độ sâu ba phần, vì sao có vết xoắn ốc, và vì sao tai nạn xảy ra trước khi đỉnh lũ đến. Còn việc lòng đất bên dưới vận hành ra sao, chiếc then chìm tới độ sâu nào, và người cưa xích lúc đó thực sự toan tính điều gì... chúng ta không có đủ dữ kiện để khẳng định."

Căn phòng chìm vào sự tĩnh lặng. Ngọn đèn dầu lạc leo lét hắt bóng hai người lên vách đá ẩm.

Thanh Diệp nhìn mắt xích méo mó đặt trên bàn, giọng nàng chùng xuống:

"Nghĩa là... không nhất thiết phải có một kẻ chủ mưu muốn đánh sập cả khúc đê."

"Đúng," Vương Quang nói: "Một công trình có thể sụp đổ chỉ vì sự can thiệp của những kẻ không hiểu bản chất thứ mình đang chạm vào. Một toan tính vụ lợi, một sự tắc trách, một quyết định liều lĩnh thiếu hiểu biết... bấy nhiêu đó đã đủ để kích hoạt một tai nạn chết người."

Thanh Diệp đưa mắt nhìn sang hai cuốn sổ được xếp ngay ngắn bên cạnh — cuốn nhật trình thủy văn và bản tấu gửi Bộ Công:

"Và sau khi tai nạn xảy ra... người ta đứng trước một bờ kè vỡ toác và những cái chết ngoài sổ sách."

Nàng đặt ngón tay lên mép bản tấu:

"Nếu bản tấu được lập sau khi người trong huyện đã biết đài cọc gặp biến cố từ trước lúc lũ tới, thì việc quy toàn bộ nguyên nhân cho thiên tai không còn là sự nhầm lẫn đơn thuần của người chép sổ. Lấy con nước lũ để khép lại một vụ sập kè do người gây ra... đó là cách dễ nhất để bảo toàn chiếc ghế quan trường."

Nàng ngước lên nhìn hắn:

"Nhưng ai là người chủ trương viết như vậy, ai ký vì bị cấp dưới qua mặt, ai chỉ sao chép lại báo cáo cũ... Đô Sát Viện sẽ phải thẩm tra từ hồ sơ của Thủy Đạo Ty và các ty chức liên quan mới có thể định rõ trách nhiệm. Những việc đó không thể phán xét chỉ bằng mấy trang giấy lưu ở huyện này."

Vương Quang khẽ gật đầu:

"Đó là việc của thể chế. Còn ở góc độ hiện trường, những gì chúng ta có thể xác nhận chỉ dừng ở đây: Đài cọc từng bị cưa; biến cố xảy ra trước khi đỉnh lũ tràn về; và bản tấu cũ không phản ánh đúng trình tự sự việc."

Thanh Diệp nhìn sâu vào đôi mắt hắn:

"Còn kẻ mặc áo chàm mang thẻ bài chữ Tống? Ngươi không định truy tìm xem hắn là ai trong hai cái tên Tống kia sao?"

"Không," Vương Quang đáp dứt khoát: "Chúng ta không có đủ căn cứ để kết luận kẻ đó là Tống Khắc Thiệu hay Tống Hữu Triều, lại càng không thể khẳng định hai cái tên đó có liên can đến nhau hay không. Một người đã bỏ trốn, một người chết dưới cống ngầm từ mười chín năm trước. Đuổi theo một cái bóng không giúp ích gì cho khúc kè đang nứt ngoài kia."

Hắn dùng tay trái kéo dải vải quấn cổ tay phải lên một chút, ghìm lại cơn tê buốt đang râm ran nơi khớp xương:

"Khâm Thiên Giám cử ta về đây để đo đạc cao độ, xác định nguy cơ và tìm phương án giữ đê. Ta đã biết vì sao chân đài bị hỏng, biết vị trí họng xoáy, và biết dưới lớp đá hộc vẫn còn một lỗ mộng rỗng chưa ổn định. Bấy nhiêu đó là đủ để ta lập phương án kỹ thuật cho ngày mai."

Hắn đứng thẳng dậy bên mép bàn, ánh mắt bình thản và dứt khoát:

"Những gì vượt ra ngoài phạm vi vật chất của hiện trường... không thuộc thẩm quyền của ta."

Thanh Diệp nhìn hắn hồi lâu. Sự sắc sảo thường ngày trên gương mặt người nữ quan Đô Sát Viện dịu lại, nhường chỗ cho một sự đồng thuận nghiêm túc:

"Được. Ngươi giữ đúng giới hạn của ngươi, bản quan sẽ giữ đúng chức trách của Đô Sát Viện. Sáng mai, sau khi ngươi hoàn tất việc khảo trắc ngoài bãi, bản quan sẽ mang toàn bộ bản sao tài liệu này về Kinh sư chuyển giao cho cấp trên thẩm tra."

Vương Quang cúi đầu: "Đa tạ Ngự sử."

Hắn quay sang Chu Bá Cửu:

"Cửu nhi. Thu dọn dải mo cau và mắt xích. Đem cọc tiêu gỗ thị, dây rọi chì và vôi bột để sẵn ngoài hiên."

Thằng bé nhanh nhẹn gom đồ đạc vào hòm, nhưng vẫn ngước lên hỏi:

"Thầy ơi, vậy sáng mai chúng ta có phải lặn xuống kiểm tra lại lỗ mộng không?"

"Không xuống nước nữa," Vương Quang lắc đầu: "Sáng mai không ai được phép xuống đáy sông. Chúng ta đóng cọc tiêu mới trên bờ, khoanh vùng tọa độ họng xoáy, lập mốc cảnh báo an toàn và rải đá dằn gia cố phần chân kè có nguy cơ sạt. Chỗ nào chưa rõ kết cấu bên dưới... tuyệt đối không được tự tiện đào bới hay lấp kín bằng suy đoán."

Hắn nhìn thanh Thiết Xích đặt trên bàn, giọng trầm xuống:

"Sáng mai, làm phần việc của chúng ta trước."