Chương 105: Mượn Tên Dưới Bùn

Gió bấc rít qua khe liếp điếm tuần, thổi bạt ngọn lửa đèn dầu lạc khiến bóng của bốn con người in lên vách nứa chao đảo, ngoằng ngoẵng như những cái bóng ma trơi.

Mùi mực nho mới hòa lẫn với mùi ẩm mốc của rơm rạ, mùi bùn ngấu tanh nồng và mùi mỡ trâu khét lẹt từ chiếc áo nẹp của viên Đốc Công quẩn quanh trong gian phòng hẹp chừng hai trượng.

Huyện thừa Lê chắp hai tay sau lưng, ngón tay cái gõ nhịp đều đặn lên chuôi ấn đồng giắt bên hông. Hắn không nhìn Vương Quang, cũng không nhìn Thanh Diệp, mà cúi gập người sát mặt phản gỗ, hai mắt nheo lại dán chặt vào trang sổ đinh màu vàng.

"Đặng Chủ bạ," Huyện thừa Lê cất giọng trầm đục, từng chữ rơi xuống ráo hoác: "Ngươi ngồi ghế Chủ bạ ở huyện Luy Lâu này mười hai năm, rà soát hộ tịch ba vạn nóc nhà, đã từng thấy con dấu điểm chỉ nào hình tám cạnh như thế này chưa?"

Chủ bạ Đặng nuốt khan một búng nước bọt, đầu ngón tay dính mực nho run rẩy miết nhẹ lên mép giấy bổi, cách vết son đỏ đúng một phân:

"Bẩm quan lớn, tuyệt đối chưa từng có. Lệ triều đình từ trước tới nay, dân phu không biết chữ thì lăn tay bằng mực đen, lấy trọn vân ngón cái bàn tay phải. Kẻ mang án lưu đày hoặc tội đồ khổ sai thì điểm chỉ bằng mực chàm pha tro bếp. Còn mực son điều... chỉ có quan viên từ Thất phẩm trở lên, hoặc nha môn thừa lệnh mới được dùng triện son. Vết son này..."

Chủ bạ Đặng ngập ngừng, đưa ngón trỏ khẽ gẩy một mẩu bột màu đỏ khô giòn vương trên thớ giấy:

"Vết son này không phải mực chu sa thông thường của nha môn. Nó quánh đặc, bốc mùi khét của dầu trẩu già trộn lẫn lưu huỳnh. Quan lớn nhìn kỹ mép vết đục... Đây không phải vân tay người. Đây là một con dấu bằng sắt hoặc đồng, đúc nổi tám cạnh, đóng dập xuống giấy bằng lực rất mạnh làm lún cả thớ giấy bổi."

Vương Quang đứng dựa lưng vào cột tre, hai hàm răng nghiến chặt vào mẩu rễ cau khô. Vị cay xè của cau và vị nồng của vôi bốc lên thái dương giúp hắn ghìm lại cơn nhức buốt đang chực bùng lên từ khớp xương quai xanh bên vai phải.

Hắn không nói gì. Tay trái khẽ rút thanh Thiết Xích Khảo Sát, hắn đặt cạnh thước thép sát mép vết son trên mặt giấy.

Mũi thước sắt rà qua: đường kính ngoài xấp xỉ một tấc hai phân. Trong trí nhớ của hắn, dấu đục hình hoa thị khoét sâu ngang cuống họng người áo chàm trên mũi thuyền thứ mười ba ở bến Bùi cũng có độ lớn chừng ấy.

Nhưng xấp xỉ không có nghĩa là cùng một vật. Vương Quang lặng lẽ thu thước sắt về nẹp áo, giữ kín sự tương đồng vật chất ấy trong lòng. Trước mặt một viên Huyện thừa giàu kinh nghiệm hành chính, việc vội vã đem một hiện tượng chưa có căn cứ đối chiếu ra nói chỉ làm rối thêm hiện trường.

"Đốc Công," Huyện thừa Lê quay phắt lại, ánh mắt sắc như lưỡi dao cạo khóa chặt vào viên quan phụ trách thủy đạo: "Mười bảy tên phu dôi dư này do ai áp giải tới công trường? Ai là người tiếp nhận và cho ghi tên vào sổ huyện từ ngày hai mươi mốt?"

Viên Đốc Công Thủy Đạo trán đẫm mồ hôi hột, chiếc áo nẹp chẽn ướt sũng dù ngoài trời gió rét căm căm. Hắn ấp úng, hai bàn tay chùi lia lịa vào vạt áo tơi lá:

"Báo... báo Huyện thừa, việc tiếp nhận phu phen bến bãi do Đề lại Hoàng của Thủy Đạo Ty coi sóc. Ngày hai mươi mốt... quả thực có một chiếc xà lan chở đá hộc từ mạn thượng lưu ghé bến bãi nộp vật tư. Đề lại Hoàng báo là họ mang theo trát điều động bổ sung nhân công phục vụ nạo vét luồng lạch khẩn cấp... Bản quan chỉ lo việc đo cao trình đáy sông và chỉ đạo thợ rèn, đâu có thời gian rà soát từng cái tên!"

"Đề lại Hoàng đâu?" Huyện thừa Lê gằn giọng.

"Hắn... đêm qua hắn kêu trúng gió độc, sốt li bì, hiện đang nằm ở trạm xá phu dịch ngoài đầu bãi..."

Huyện thừa Lê khẽ cười nhạt một tiếng, nụ cười lạnh tanh:

"Trúng gió độc? Một viên Đề lại giữ sổ trát của Thủy Đạo Ty, vừa nhận người vào bãi được hai hôm thì trúng gió nằm liệt giường. Khéo chọn lúc bệnh thật đấy."

Hắn xoay người bước ra cửa điếm tuần, quát lớn át cả tiếng gió rít:

"Đội trưởng Ti Phổ! Dẫn mười bảy tên phu dôi dư đang bị giam ở lều ngoài vào đây! Đích thân bản quan kiểm đinh!"

"Tuân lệnh quan lớn!" Tiếng dạ ran của đám lính tuần vang lên ngoài bãi cát.

Chưa đầy nửa tuần trà sau, dưới ánh đuốc dầu trẩu đỏ quạnh, mười bảy bóng người bị áp giải thành một hàng dọc tiến vào khoảng sân đất nện trước cửa điếm tuần.

Đó là mười bảy thân xác co ro dưới những manh áo tơi rách nát, bùn đỏ bám chặt từ đầu gối xuống đến bàn chân trần nứt nẻ vì giá rét. Gió bấc thổi thốc từng cơn khiến họ run lên từng chặp. Hai tên lính tuần cầm đoản mác đứng kèm hai bên, ánh mắt cảnh giác nhìn chằm chằm vào từng cử động của đám người.

Chủ bạ Đặng bưng cuốn sổ đinh đứng cạnh ngọn đèn lồng bọc giấy dầu, gióng giọng khô khốc đọc từng cái tên:

"Số một: Nguyễn Thược, xã Đan Phượng!"

Một gã phu gầy gò, mặt mày xám ngoét bước lên nửa bước, quỳ sụp xuống bãi cát: "Có con!"

"Số hai: Lê Quát, xã Yên Sơn!"

"Có con!"

Từng người, từng người một bước ra ánh lửa. Họ đều là những nông phu bị bắt phu dịch dọc đường, run rẩy xưng tên họ, làng xóm và giấy tờ bị điều động về công trường Luy Lâu.

Vương Quang đứng bên bậu cửa điếm tuần, con mắt trái nheo lại quan sát từng chi tiết vật chất: mười hai người đầu tiên bước lên đều thở dốc vì lạnh, từng luồng hơi thở phả ra thành làn khói trắng mỏng manh trong không khí đêm đông.

Cho đến khi Chủ bạ Đặng đọc đến dòng thứ mười ba:

"Số mười ba... Trần Tứ! Quê quán xã Bùi Khê!"

Không gian quanh điếm tuần bỗng chùng xuống một nhịp.

Không có tiếng đáp. Không có tiếng đầu gối quỳ sụp xuống cát.

Chỉ có tiếng bước chân bì bõm dẫm lên lớp bùn nhão.

Từ cuối hàng phu phen, một bóng người chầm chậm bước lên.

Hắn mặc một manh áo chàm đã rách toạc hai bên vai, làn da xám xịt như màu da cá ươn. Đầu hắn cúi gầm xuống ngực, mái tóc dài bết bùn che khuất nửa khuôn mặt. Điểm quái dị đập thẳng vào mắt Vương Quang chính là: Giữa đêm đông rét buốt cắt da, hơi thở của người này hoàn toàn không bốc khói.

Gã dừng lại cách bậu cửa điếm tuần đúng năm bước chân.

"Ngẩng mặt lên!" Huyện thừa Lê bước ra thềm đất, giọng nói đanh lại: "Ngươi là Trần Tứ xã Bùi Khê?"

Gã đàn ông chầm chậm ngẩng đầu.

Dưới ánh đuốc lồng kính đỏ rực, khuôn mặt gã gầy guộc, hai gò má hóp sâu, đôi môi thâm tím. Tròng mắt gã đục ngầu một màu vàng vọt, nhìn trừng trừng vào khoảng không trước mặt mà không hề chớp.

Chu Bá Cửu đứng sau lưng Vương Quang bỗng giật thót một cái, bàn tay bấu chặt vào quai gùi tre, cất tiếng thì thào run rẩy:

"Thầy... Đúng... đúng là thằng Tứ chèo đò ở bến Bùi rồi! Sao nó lại ở đây?"

Vương Quang giơ tay trái ra hiệu cho Chu Bá Cửu im lặng. Toàn thân hắn căng cứng; nơi mắt phải, chiếc vòng tròn đồng tâm viền đen giần giật từng chặp.

Hắn nhìn chằm chằm vào người đàn ông.

Khuôn mặt ấy, vóc dáng ấy quả thực là của Trần Tứ. Đặc biệt, trên cổ người này, ngay dưới lớp bùn bám khô, có một vết sẹo hình lưỡi liềm dài chừng ba tấc chạy vắt từ xương hàm xuống yết hầu — vết sẹo do dây cáp kéo thuyền cứa phải từ năm ngoái mà Vương Quang từng ghi nhận trong sổ kiểm bến.

Vết tích thân thể là thật.

Nhưng theo sổ sách của nha môn Luy Lâu, cái tên Trần Tứ đã được ghi nhận tại bãi bồi này từ ngày hai mươi mốt tháng Chạp. Trong khi đó, chính mắt Vương Quang đã chứng kiến người này được kéo lên khỏi dòng nước xoáy ở bến Bùi vào đêm hai mươi hai.

Theo cách ghi chép của quan phủ, hắn đã ở Luy Lâu trước một ngày đêm. Theo mắt thấy tai nghe ngoài thực địa, hắn vẫn còn ở Bùi Khê. Hai mảng chứng cứ không thể đồng thời đúng theo lẽ thông thường.

"Trần Tứ," Huyện thừa Lê bước xuống bậc thềm: "Ngươi tới bến Luy Lâu này bằng thuyền nào? Ai đưa ngươi tới?"

Người đàn ông tên Trần Tứ khẽ há miệng. Từ trong khoang miệng thâm tím của gã, mùi bùn ngấu bốc ra nồng nặc. Gã cất tiếng, âm thanh rền rĩ, lạo xạo như sỏi đá cọ xát dưới đáy nước:

"Đi... theo thuyền... mười ba..."

Viên Đốc Công Thủy Đạo giật nảy mình, quát tháo để xua đi sự hoảng loạn:

"Nói nhảm nhí! Thuyền mười ba ở đâu ra! Đội trưởng, trói gã này lại!"

"Khoan đã."

Thanh Diệp bất ngờ lên tiếng. Nàng bước qua ngưỡng cửa điếm tuần, tà áo tơi đen lay động trong gió lạnh, dừng lại cách Trần Tứ đúng ba bước chân.

Nàng rút chiếc trâm thép nguội trên búi tóc, dùng đầu nhọn khẽ gạt mép cổ áo chàm rách nát của Trần Tứ sang một bên.

Vạt áo trượt xuống.

Dưới ánh đèn dầu leo lét, nơi hõm xương quai xanh bên phải của Trần Tứ lộ ra một vật bằng kim loại xám xịt.

Đó là một chiếc thẻ chì hình bát giác, dài chừng hai ngón tay, được cố định chặt vào da thịt bằng những đường khâu bằng sợi chỉ chàm màu xanh bạc. Đầu sợi chỉ đâm xuyên qua lớp da tái mét, ghim thẳng vào sát màng xương.

Thanh Diệp nheo mắt nhìn chiếc thẻ chì, giọng nói hạ thấp xuống:

"Một thẻ chì hình bát giác, cố định vào thân thể bằng chỉ chàm... Ta từng thấy quy cách thẻ dạng này trong một hồ sơ cũ của nha môn."

Nàng liếc nhìn Vương Quang, nói thêm một câu dứt khoát:

"Đây không phải vật tùy thân của dân phu. Có người đã cố ý ghim vật này lên người hắn."

Chưa kịp để Huyện thừa Lê tra hỏi thêm, từ phía bãi bồi ven sông Hát, tiếng lão Địa sư bỗng thất thanh gào lên:

"Nước rút! Quan lớn ơi, nước sông tụt rồi!"

Vương Quang lập tức quay phắt ra cửa.

Dưới ánh đuốc chập chờn, mặt nước sông Hát quanh bãi bồi đang hạ thấp thấy rõ. Mực nước tụt xuống từng gang tay; chỉ trong vài chục nhịp thở, dải bùn đen giữa lòng máng đã lộ trơ ra cùng những gờ đá lởm chởm.

Bên mép sàn tời, cỗ thân cây gỗ dâu độc mộc do mất đi sức nâng của nước bỗng trượt nghiêng đi, dựng đứng lên một góc chừng bốn mươi lăm độ.

Lực giằng xé đột ngột giật mạnh vào các điểm néo. Tại lỗ mộng đầu hồi, lớp chì dẻo vừa được đun chảy chèn vào khe nứt của chiếc đinh đồng thau bị áp lực bẻ gãy, phát ra một tiếng tách khô khốc. Một mảng chì nguội nứt bung khỏi khe, rơi xuống sàn ván.

Và ngay dưới đáy lòng sông vừa cạn nước, bên cạnh hố bùn sụt lở, một vòm cống gạch vỡ của thành xưa đen ngòm lộ ra giữa bãi cát phù sa.

Từ sâu bên trong vòm gạch tăm tối ấy, ba tiếng gõ đanh gọn đồng loạt dội ngược lên mặt đất:

CỘC... CỘC... CỘC...