Chương 120: Nghệ Thuật Đóng Hồ Sơ

Tiếng ngòi bút lông cừu lướt trên mặt giấy bản dấp dính hơi ẩm phát ra những âm thanh sột soạt đều đặn.

Bên trong điếm tuần bến Hát, chậu than củi đã tàn quá nửa, chỉ còn lại những đốm đỏ leo lét chìm dưới lớp tro xám. Lý Tử Trình ngồi thu lu ở một góc tối, nhắm hờ mắt nhai trầu, hoàn toàn tách mình khỏi cái không khí sực mùi hành chính của ba con người đang quây quần bên chiếc mâm gỗ mít.

Huyện thừa Lê cầm quản bút, trán rịn một lớp mồ hôi hột dù gió bấc ngoài kia vẫn rít từng cơn lạnh buốt. Viên Huyện thừa già vừa viết xong một dòng, lại ngập ngừng dừng bút, quay sang nhìn Vương Quang và Thanh Diệp.

"Viết thế này... Đô Sát Viện liệu có chấp nhận không?" Giọng ông khàn đi, mang theo sự bất an của một vị quan địa phương vừa chạm tay vào một vũng lầy.

Thanh Diệp hơi cúi người, ánh mắt lướt qua những dòng chữ mực tàu còn ướt sũng trên tờ biên bản hiện trường:

"Giờ Thìn, ngày hăm lăm tháng Chạp. Bến Hát có nước dội ngược. Cát dưới chân vòm cống Luy Lâu sụt lở. Lộ ra một khối gỗ dâu và một thi thể nam giới không trương rữa. Cổ chân trái thi thể có xích đồng đúc liền mắt neo vào vách đá. Thu giữ một quan bài gỗ thị khắc chữ Bảo Thái thứ mười tám, chức danh Lang trung Tống Hữu Triều."

"Cứ giữ nguyên từng chữ," Thanh Diệp cất giọng lạnh nhạt, "Huyện nha các ông chỉ chịu trách nhiệm báo cáo những hiện tượng vật chất trên địa hạt của mình. Không bớt xén vật chứng, cũng không tự ý thêm thắt diễn giải vượt thẩm quyền."

"Nhưng..." Huyện thừa Lê nuốt nước bọt, chỉ tay vào tệp giấy nháp bên cạnh, "Lúc khối gỗ dâu dịch chuyển, cái xác đó rõ ràng đã mở mắt. Khớp xương của nó còn cử động cào vào tường gạch. Rất nhiều lính tuần và dân đinh đã nhìn thấy. Nếu chúng ta không ghi vào..."

"Ghi vào thì đại nhân định giải thích thế nào?"

Vương Quang đột ngột lên tiếng. Hắn vẫn ngồi xếp bằng, bàn tay trái giữ rịt lấy cổ tay phải đang quấn chặt dải vải gai.

Huyện thừa Lê cứng họng.

"Đại nhân định báo cáo lên trên rằng một viên quan triều đình chết chìm mười chín năm trước bỗng nhiên đội mồ sống dậy, biết lườm lính tuần và nói tiếng người sao?" Vương Quang nhếch mép, một nụ cười cực kỳ thực dụng đọng trên khóe môi nhợt nhạt: "Viết như vậy, quan trên sẽ lật ngược lại, phán Huyện nha cấu kết với đồng cốt tung tin yêu ngôn hoặc chúng. Đến lúc đó, chưa ai vớt thi thể lên thì cái đầu của đại nhân đã rơi trước tiên."

Hắn nhấc thanh Thiết Xích Khảo Sát lên, gõ nhẹ phần chuôi thép vào tờ biên bản:

"Hãy ghi những gì đại nhân có thể chịu trách nhiệm xác nhận: 'Hiện tượng thi thể cử động và phát ra âm thanh được ghi nhận bởi nhiều nhân chứng tại hiện trường; nguyên nhân chưa đủ điều kiện để xác định. Bước đầu không loại trừ khả năng do biến đổi kết cấu ngầm, xích đồng bị kéo giật gây co rút cơ học.' Viết như vậy, hồ sơ chỉ giới hạn ở mức ghi nhận sự cố, không khẳng định ma quỷ, cũng không tự tiện kết luận cơ chế."

Thanh Diệp nhìn Vương Quang, ánh mắt lóe lên một tia tán thưởng khó nhận ra. Nàng quay sang Huyện thừa Lê, gật đầu:

"Vương ký lục nói phải. Hệ thống quan trường xử lý văn bản dựa trên giới hạn thẩm quyền. Hồ sơ Huyện nha lập ra chỉ để xác nhận thiệt hại và những gì có thể đo đếm. Nếu đại nhân ghi đó là xác chết vùng lên, ngày mai Đô Sát Viện sẽ phải xuống thanh tra toàn bộ chức sắc địa phương vì tội dung túng tà thuyết."

Huyện thừa Lê lau mồ hôi lạnh, vội vàng gật đầu lia lịa, cắm cúi viết lại đoạn mô tả hiện trường theo đúng nguyên tắc mà Vương Quang vừa đọc.

Nửa khắc sau, bản nháp hoàn thiện.

Không một chữ "Địa Tử", không một từ "Trấn Yểm", không một câu "Nợ Đinh" hay "Âm Mưu" nào được đưa vào. Biên bản chỉ là một danh sách lạnh lẽo liệt kê: độ sâu của khe nứt, số lượng bao cát và cọc tre đã dùng để gia cố, kích thước khối gỗ dâu, trọng lượng ước tính của đoạn xích đồng thau, và hiện trạng bảo quản của thi thể mang thẻ bài Tống Hữu Triều.

Còn về cuốn sổ bọc giấy dầu có mực son trộn bột chì thời Bảo Thái — thứ mang tính sát thương chính trị cao nhất — Thanh Diệp tự tay lập một tờ niêm phong riêng biệt.

"Tài liệu thu giữ từ thi thể bị ngâm nước mười chín năm, giấy mủn, chữ nhòe không thể bóc tách toàn văn tại hiện trường. Tạm thời niêm phong chờ chuyển giao về ty chuyên trách của Đô Sát Viện để thẩm tra, hong sấy và phục nguyên văn tự."

Nàng đọc to dòng chữ vừa viết, rồi nhỏ sáp sếu nóng chảy lên mép giấy bọc, tự tay ấn con dấu của Đô Sát Viện lên trên lớp sáp đỏ ối.

Vương Quang nhìn chiếc hộp sam đựng cuốn sổ vừa được niêm kín, lồng ngực khẽ thở hắt ra một nhịp dài.

Hắn đã học được một bài học đắt giá: Nghệ thuật của kẻ khảo sát không nằm ở việc chứng minh mình biết tất cả mọi bí mật trên đời. Nó nằm ở việc biết dừng lại trước những khoảng trống. Phần rách đã được vá tạm, phần chưa biết đã được đóng hộp gác lại. Mọi lỗ hổng đã được lấp đầy bằng ngôn ngữ hành chính chuẩn mực để hệ thống tự vận hành tiếp.

Biết một phần, chỉ nói phần nắm chắc. Phần chưa hiểu, tuyệt đối để trắng.

"Xong rồi." Thanh Diệp cất con dấu vào tay áo. "Huyện nha lập tức phái ba đội khoái mã mang bản sao báo cáo này gửi song song về Phủ nha, nha môn Thủy Đạo Ty sở tại và trạm dịch chuyển tin về Kinh đô. Cứ làm đúng quy trình pháp lý, Tống Tuần Kiểm dẫu có muốn dùng quyền quản lý luồng lạch để can thiệp thu hồi thi thể chú ruột, cũng không thể tự tiện ép Huyện nha giao người được nữa."

Huyện thừa Lê thở phào một hơi như trút được ngọn núi Thái Sơn đè nặng trên vai, vội vàng đứng dậy ôm tệp hồ sơ, định gọi Chủ bạ Đặng vào đóng dấu giáp lai Huyện nha.

Nhưng viên Huyện thừa già chưa kịp bước ra cửa, một tràng tiếng vó ngựa dồn dập, điên cuồng nện rầm rập trên nền đất nhão nhoét ngoài triền đê bỗng dội thẳng vào điếm tuần.

Cạch... Rầm!

Cánh cửa liếp bằng nứa bị đẩy tung. Gió bấc thốc vào làm chậu than củi bùng lên một vệt tia lửa. Một tên lính trạm dịch ướt sũng từ đầu đến chân, bùn lầy bê bết trên áo tơi, lảo đảo ngã gục xuống ngưỡng cửa. Trên tay hắn nắm chặt một ống tre bọc đồng có cắm cờ lông chim trĩ đỏ rực — dấu hiệu của công văn hỏa tốc bến bãi cấp báo.

Đội trưởng Ti Phổ lập tức lao ra xốc tên lính dậy.

"Báo... cấp báo..." Tên lính thở hắt ra từng luồng khí trắng xóa, môi tái nhợt run lập cập: "Trạm giang độ Bùi Khê cấp báo! Nửa canh giờ trước... mặt nước bến Bùi bỗng nhiên dội ngược tạo thành lốc xoáy! Chân kè sạt lở một mảng lớn..."

Nghe đến đó, sắc mặt Huyện thừa Lê biến đổi. Vương Quang lập tức chống thanh Thiết Xích đứng phắt dậy.

"Sạt lở có làm hỏng công trình nào không?" Thanh Diệp bước nhanh tới, giọng sắc lạnh.

"Dạ không... nhưng... nhưng dòng xoáy khoét sâu lớp bùn bãi bồi, làm lộ ra một đài cọc khổng lồ bằng gỗ dâu đẽo bát giác nằm dưới lòng sông!" Tên lính trạm cố lấy hơi, giọng nói vỡ vụn đi vì sợ hãi: "Trên đài cọc có dấu đục mộng vuông... nhưng không có cái then chốt nào cả! Cùng lúc đó... mười bảy đinh phu đang trực tời gỗ trên bến bỗng nhiên phát điên, lao cả xuống dòng nước xoáy mất tích!"

Không khí trong điếm tuần bến Hát bỗng chốc đông đặc lại, lạnh lẽo đến mức có thể đóng băng cả tiếng thở.

Lý Tử Trình ngừng nhai trầu. Cựu Giám sinh từ từ mở mắt. Ông không đưa ra bất kỳ lời bình luận hay giải thích nào, chỉ lặng lẽ hướng ánh nhìn thâm trầm về phía Vương Quang, như chờ đợi một quyết định.

Vương Quang đứng sững tại chỗ, vòng đồng tâm nơi mắt phải giật liên hồi.

Bùi Khê khuyết đinh.

Dòng chữ viết bằng mực son trộn bột chì bị máu khô che lấp trên trang giấy bở nát lại hiện về, sắc lẹm và tàn nhẫn đâm thẳng vào tâm trí hắn.

Chiếc "đinh" ở Bùi Khê mà Tống Hữu Triều nhắc đến mười chín năm trước là một cấu kiện kim loại? Hay một điểm neo? Tại sao đúng khoảnh khắc đài cọc khuyết then chốt ấy lộ ra, lại vừa vặn có mười bảy "đinh phu" mất tích? Đó là sự bù lấp vô tình của mạch nước ngầm, hay chữ "đinh" vốn dĩ mang cả hai tầng nghĩa chết chóc ấy?

Hắn chưa thể trả lời. Hắn không được phép kết luận khi chưa đặt chân lên mặt bùn bến Bùi Khê.

Vương Quang chậm rãi cúi xuống, tay trái nhấc thanh Thiết Xích Khảo Sát lên, lau sạch vệt nước ẩm trên thân thép.

"Hồ sơ bến Hát đóng lại ở đây được rồi." Giọng hắn ráo hoác, phẳng lặng như mặt nước giếng cạn. "Chuẩn bị ngựa. Chúng ta đi Bùi Khê."