Chương 180: Ánh Đèn Trong Mái Nhà Tranh(Ii)

Ánh mắt của Chido vẫn dừng trên bàn thờ nhỏ.

Khói hương mỏng lặng lẽ bay lên dưới ánh đèn dầu vàng nhạt, khiến căn nhà vốn đã yên tĩnh lại càng trở nên trầm mặc hơn.

Bà lão cũng nhìn theo ánh mắt của hắn. Bàn tay gầy guộc đang cầm đôi đũa khẽ dừng lại giữa không trung. Một lúc rất lâu... Bà mới khẽ cười, nụ cười hiền như mọi ngày. Chỉ là lần này... Trong đó có thêm rất nhiều mỏi mệt.

"Hôm nay..."

"Là ngày giỗ của ông ấy."

Giọng bà nhỏ đến mức gần như hòa vào tiếng lửa tí tách ngoài góc bếp. Chido ngẩng đầu nhìn bà, không nói. Chỉ lặng lẽ lắng nghe.

Bà lão nhìn lên làn khói hương, đôi mắt đã mờ đục như đang nhìn xuyên qua rất nhiều năm tháng.

"Hồi đó..."

"Ông ấy còn khỏe lắm."

"Làm ruộng giỏi."

"Cũng khỏe hơn bà nhiều."

"Bà cứ nghĩ..."

"Chỉ cần chịu khó một chút thì cả đời cũng sẽ bình yên như vậy."

Bà cười khẽ, rồi nụ cười ấy chậm rãi nhạt đi.

"Đến khi..."

"Yêu triều xuất hiện."

Không khí trong căn nhà như lặng thêm một chút.

"Năm ấy..."

"Triều đình phát lệnh điều binh."

"Đàn ông trong vùng, ai còn cầm nổi đao thì đều phải đi."

"Ông ấy đi."

"Con trai cả của bà..."

"Cũng đi."

Bàn tay bà khẽ vuốt lên mặt bàn gỗ cũ. Động tác rất chậm, như đang vuốt lên một đoạn ký ức đã phủ đầy bụi.

"Ông ấy còn bảo."

"'Đánh xong sẽ về.'"

"'Sẽ mang ít tiền thưởng về sửa lại mái nhà.'"

"'Mái tranh này dột mãi rồi.'"

Bà khẽ cười.

"Nói nghe hay lắm."

"Thế mà..."

"...không về nữa."

Giọng bà dừng lại, một khoảng lặng kéo dài. Ngoài sân, tiếng côn trùng vẫn đều đều vang lên. Xa xa còn có tiếng chó sủa vọng từ đầu làng. Mọi âm thanh đều còn đó. Chỉ có căn nhà nhỏ là yên tĩnh đến lạ.

"Mấy tháng sau..."

"Người của triều đình đem giấy báo tin về."

"Bảo rằng..."

"Đội quân gặp phải yêu triều."

"Ông ấy..."

"Bị yêu vật ăn mất."

"Bên chiến trường..."

"Ngay cả thi thể..."

"Cũng chẳng tìm được."

Bà lão cúi đầu, ngón tay khẽ vuốt mép chiếc chén sứ đã sứt một góc.

"Người ta chỉ đưa về được..."

"Một ít di vật."

"Với..."

"Con trai cả."

"Bà còn tưởng..."

"Ít ra cha con cũng còn được một người."

Bà ngừng lại, khẽ thở ra.

"Nhưng..."

"Đời người."

"Có khi còn chẳng bằng một mùa lúa."

Ánh mắt bà chậm rãi quay về phía góc căn nhà. Nơi một tấm liếp tre được dựng lên làm thành một gian buồng nhỏ. Bên trong rất yên tĩnh, chỉ thỉnh thoảng vang lên tiếng bát đũa rất khẽ.

Tạ Hiền vẫn đang ngoan ngoãn ăn cơm trong đó. Còn Tạ Yên... Vẫn chưa trở về.

Bà nhìn rất lâu, rồi mới tiếp tục.

"Nhà bà..."

"Chỉ có hai người con trai."

"Thằng cả..."

"Là cha của hai đứa nhỏ."

"Nó lấy vợ sớm."

"Lúc ấy..."

"Tạ Yên mới mười bảy."

"Tạ Hiền..."

"Mới lên sáu."

Bà mỉm cười, nhưng nụ cười ấy đau đến mức khiến người ta không biết phải đáp lại thế nào.

"Đúng lúc đó..."

"Yêu triều..."

"Lại tới."

"Lần thứ hai."

"Lần này..."

"Cha của hai đứa..."

"Cũng đi."

"Bảo đánh xong sẽ về."

"Bà..."

"Lại tin."

Bà lặng người, rồi lắc đầu rất nhẹ.

"Nhưng lần này..."

"Đến người trở về..."

"Cũng chẳng còn."

Căn phòng hoàn toàn chìm vào yên lặng. Tiếng hương cháy rất nhỏ. Nhỏ đến mức gần như không tồn tại.

"Mẹ của hai đứa..."

"Không chịu nổi."

"Một hôm..."

"Cứ thế bỏ đi."

"Không nói một lời."

"Để lại..."

"Hai đứa trẻ."

"Với bà già này."

Bà cười. Lần này vẫn hiền hậu, chỉ là trong ánh mắt đã chất đầy năm tháng.

"Tạ Yên..."

"Từ đó chẳng dám nhắc đến chuyện lấy chồng."

"Con bé bảo."

"Nếu thương ai..."

"Rồi cũng sẽ phải tiễn người đó đi."

"Nó sợ."

"Sợ cái cảnh chờ trước cửa."

"Sợ cái cảnh cầm giấy báo tang."

"Sợ..."

"Trong nhà lại vơi thêm một người."

Bà nhìn khắp căn nhà: Một căn nhà chỉ rộng bằng hai gian nhỏ. Chiếc bàn gỗ cũ. Hai cái giường. Một bàn thờ. Một ngọn đèn dầu. Mọi thứ đều đơn sơ đến mức không thể đơn sơ hơn.

Rồi bà khẽ nói.

"Ngôi nhà này..."

"Vốn đã chẳng có gì."

"Càng sống..."

"Lại càng ít người."

Một cơn gió rất nhẹ lùa qua khe cửa, làm ngọn lửa đèn dầu khẽ lay động. Bóng của bốn người trong căn nhà cũng chập chờn theo ánh sáng.

Chido từ đầu đến cuối không hề cắt lời, hắn chỉ lặng lẽ ăn. Mỗi miếng cơm đều nhai rất chậm. Ánh mắt vẫn bình tĩnh như cũ. Chỉ là động tác của hắn... Đã chậm hơn lúc nãy rất nhiều.

Bà lão bỗng như nhớ ra điều gì đó, khẽ cười áy náy.

"Hôm nay..."

"Là ngày giỗ."

"Nhờ cháu mang đồ về."

"Bữa cơm mới có thêm được vài món."

"Nếu không..."

"Cũng chỉ có nồi rau với ít cháo thôi."

"Nói ra..."

"Lại để khách phải ăn bữa cơm thế này."

"Bây giờ Tạ Yên còn chưa về."

"Bà thay nó..."

"Xin lỗi cháu."

Chido khẽ lắc đầu.

"Không sao."

Giọng hắn rất nhẹ, rồi cúi xuống. Tiếp tục ăn. Chỉ là lần này... Mỗi đũa cơm được đưa lên. Đều chậm hơn trước rất nhiều.

Đêm đã xuống hẳn.

Mây rất mỏng, chỉ lững lờ trôi qua bầu trời như vài nét bút nhạt, để mặc ánh trăng lặng lẽ rót xuống Nam Dạ Châu. Những mái nhà tranh nối tiếp nhau chìm trong màu bạc dịu dàng, con đường đất sau cơn mưa ban ngày đã khô bớt, chỉ còn vài vũng nước nhỏ phản chiếu lấp loáng những vì sao.

Tiếng côn trùng rả rích từ bãi cỏ xa xa không lúc nào ngừng lại.

Có nhà đã tắt đèn từ lâu.

Có nhà vẫn còn le lói một ngọn lửa dầu sau ô cửa.

Mọi thứ đều chậm.

Đều yên.

Ở trước hiên căn nhà tranh nhỏ ấy, Chido ngồi trên một phiến đá thấp. Một hạt linh quang màu vàng nhạt lơ lửng trên cao hơn đầu hắn nửa thước.

Không lớn.

Không chói.

Chỉ vừa đủ sáng để soi rõ mặt giấy trong tay.

Ánh sáng ấy rất ổn định, không lay động theo gió, cũng chẳng phát ra chút hơi nóng nào, giống như một ngọn đèn được treo giữa không trung.

Chido cầm cây bút lông bình thường nhất. Loại bút chỉ đáng vài đồng tiền ở ngoài chợ.

Đầu bút chạm xuống giấy.

Sột...

Sột...

Tiếng mực thấm qua từng thớ giấy vang lên rất khẽ trong màn đêm. Viết được vài dòng, hắn lại dừng. Ngẩng đầu nhìn lên bầu trời.

Ánh mắt lặng lẽ dừng ở vầng trăng, một lát sau mới cúi xuống. Viết tiếp.

Không ai biết hắn đã ngồi ở đó bao lâu, chỉ biết mực trên đầu bút đã phải chấm lại không dưới vài lần.

Có những câu viết xong, hắn nhìn rất lâu, rồi gạch đi. Viết lại.

Có vài từ hắn dừng rất lâu mới tìm được cách diễn đạt. Đánh nhau... Đối với hắn dễ hơn nhiều. Viết một lá thư... Khó hơn.

...

Phía sau.

Cánh cửa gỗ cũ khẽ phát ra một tiếng động rất nhỏ.

Cộc.

Chido hơi nghiêng đầu, âm thanh lập tức biến mất. Một lát sau, lại thêm một tiếng sột soạt. Lần này giống như có ai vừa rụt chân về.

Khóe mắt hắn khẽ liếc qua, không quay đầu. Cũng không dừng bút.

"..."

Lại thêm một tiếng.

Nhỏ hơn.

Giống tiếng quần áo cọ vào mép cửa. Khóe môi Chido hơi cong lên một chút. Vẫn nhìn tờ giấy, giọng nói bình thản.

"Ra đây."

"..."

Một khoảng lặng.

"Tạ Hiền."

Lần này, sau cánh cửa mới có tiếng "a..." rất khẽ.

Rồi một cái đầu nhỏ từ từ ló ra.

Nhìn trái.

Nhìn phải.

Thấy Chido vẫn ngồi yên, con bé mới rón rén bước ra. Hai tay vẫn giấu sau lưng. Đôi chân trần đi rất nhẹ trên nền đất. Đến gần được vài bước, nó lập tức nở một nụ cười lấy lòng.

"Ka ca..."

"Hửm?"

"Huynh... biết chữ sao?"

Chido khẽ gật.

"Ừ."

Đầu bút vẫn tiếp tục chạy.

Sột...

Sột...

Tạ Hiền tò mò đến mức quên cả sợ. Con bé nhón chân, rướn người. Ngó sát xuống mặt giấy.

Một lúc sau, đôi mày nhỏ nhíu lại.

"..."

Nó không biết đọc. Nhưng... Chữ đẹp hay xấu. Trẻ con vẫn nhìn ra được.

...

Nét chữ của Chido... Quả thật rất khó khen.

Không nghiêng ngả đến mức không đọc được, nhưng cũng chẳng ngay ngắn gì.

Có chữ to.

Có chữ nhỏ.

Có chữ còn như đang chen nhau.

Tạ Hiền bĩu môi, khẽ lẩm bẩm.

"Xấu..."

Chido vẫn tiếp tục viết.

"Hửm?"

"..."

Con bé giật mình, lập tức lắc đầu.

"Không có gì."

"..."

Khóe môi Chido hơi nhếch lên một chút, rất nhanh. Hắn viết thêm vài dòng nữa rồi mới từ từ đặt bút xuống. Quay đầu nhìn cô bé.

Tạ Hiền cũng nhìn lại.

Đôi mắt trẻ con trong veo đến mức gần như phản chiếu cả hạt linh quang đang lơ lửng phía trên. Mái tóc vì chạy nhảy cả ngày nên hơi bết thành từng lọn nhỏ, trên má vẫn còn một vệt tro chưa lau sạch, vậy nhưng ánh mắt ấy vẫn sáng, vẫn mang nguyên vẹn sự tò mò mà tuổi thơ đáng lẽ phải có.

Chido nhìn con bé, lại nhớ tới Lưu Vân Tông. Ở nơi ấy, trước khi cầm kiếm. Đệ tử phải học đọc. Học viết.

Kiếm có thể giết người. Nhưng sách... Mới dạy người biết mình đang cầm kiếm vì điều gì.

Hiểu chữ.

Mới hiểu được đạo.

Hiểu người.

Hiểu mây.

Hiểu gió.

Hiểu cả chính mình.

Im lặng một lúc, hắn mới hỏi.

"Tạ Hiền."

"Dạ?"

"Em có thích đi học không?"

Con bé khựng lại, nụ cười trên mặt biến mất. Nó cúi đầu, mũi chân khẽ di di xuống đất. Hai bàn tay sau lưng vô thức cọ vào nhau. Người cũng lắc lư rất nhẹ.

Một hồi lâu, mới lí nhí.

"...Thích."

"Rất thích."

"Buổi sáng... lúc đi lấy nước... muội hay nhìn thấy mấy bạn bằng tuổi cầm sách đi ngang."

"Muội..."

Con bé cười, nhưng nụ cười ấy nhỏ lắm.

"Muội cũng từng lén đi theo."

"Đi rất xa."

"Đến tận cửa lớp."

"Nhìn một lúc rồi về."

Nó ngẩng đầu nhìn trăng, giọng vẫn hồn nhiên.

"Nghe bên trong đọc bài vui lắm."

"Muội cũng muốn."

"Nhưng bà bà bảo... học phải đóng tiền."

"Tỷ tỷ cũng bảo... chờ sau này."

Con bé cười.

"...Sau này chắc sẽ có."

Nó nói rất tự nhiên. Như thể đã tự thuyết phục mình bằng câu ấy không biết bao nhiêu lần.

Chido nhìn nó, khẽ hỏi.

"Học phí bao nhiêu?"

Tạ Hiền lập tức giơ ba ngón tay.

"Một tháng ba trăm Văn Đồng."

"Còn phải mua giấy."

"Mua bút."

"Mua mực."

"Thỉnh thoảng còn phải đóng thêm tiền than sưởi mùa đông."

Con bé tính rất rành.

"...Nếu cộng hết..."

"Năm đầu chắc gần năm lượng Bạch Ngân."

Nói đến đây, nó cười ngượng.

"Nhà muội..."

"Không dành nổi."

Chido không đáp, chỉ lặng lẽ ghi nhớ con số ấy.

Năm lượng Bạch Ngân.

Đối với người nghèo.

Là một ngọn núi.

Đối với rất nhiều tu sĩ.

Có khi chỉ là tiền thưởng của một chuyến đi.

...

Gió đêm lại khẽ thổi qua, cChido ngẩng đầu. Nhìn lên con đường tối ngoài làng.

Đã khá muộn.

Tạ Yên...

Vẫn chưa về.

Hắn khẽ hỏi.

"Chuyện này... bình thường sao?"

Lúc ấy, Tạ Hiền đang kiễng chân định chạm vào hạt linh quang, bàn tay đang khẽ với tới vật sáng.

Nghe hỏi, nó vội rụt tay lại. Giấu sau lưng. Gật đầu.

"Tỷ tỷ hay đi như vậy."

"Có hôm..."

"Đến gần sáng mới về."

Chido chỉ khẽ gật "Ừ." Không hỏi thêm.

Một lát sau, hắn cuộn tờ giấy lại một nửa. Nói rất nhẹ.

"Muộn rồi."

"Đi ngủ đi."

Tạ Hiền gật đầu rất ngoan.

"Ka ca ngủ ngon."

Nói xong, con bé lon ton chạy vào trong. Nhẹ nhàng chui lên chiếc giường sát bà bà. Bà lão theo phản xạ kéo tấm chăn cũ lên đắp cho cháu. Chỉ một lát, trong nhà lại yên tĩnh.

Chido ngồi thêm một mình, đầu bút chấm mực lần cuối. Viết nốt dòng cuối cùng của lá thư, rồi cẩn thận hong khô nét mực dưới ánh linh quang. Cuộn lại. Cất vào trong ngực áo.

Hạt sáng màu vàng nhạt trên cao cũng chầm chậm thu nhỏ.

Nhỏ dần.

Nhỏ dần.

Cho đến khi tan thành những đốm sáng li ti giữa màn đêm. Xung quanh lập tức trở về với ánh trăng nguyên bản.

Chido đứng dậy, bước rất nhẹ vào trong nhà. Khẽ nằm xuống chiếc giường cũ kỹ của người con trai đã nhiều năm chưa trở về. Chiếc giường vẫn cứng. Mái nhà vẫn còn vài chỗ dột. Mùi cỏ khô và gỗ cũ vẫn quanh quẩn trong không khí. Nhưng lần này, hắn nhắm mắt nhanh hơn đêm trước.

Ở bên ngoài.

Trăng vẫn sáng.

Lặng lẽ phủ lên Nam Dạ Châu một màu bạc dịu dàng, như thể đêm nay cả đất trời cũng đang chờ đợi một lá thư sẽ rời khỏi nơi đây vào ngày mai.